Tibetan
གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིའང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་ནི་སྐལ་བ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་འགྲོ་གོང་དུ་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལ། གཟུགས་མེད་པའི་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་(རགས་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་པའི་)ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཟུགས་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི། ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་སྔར་བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་གཉིས་དང་སྒོམ་སྤང་དང་གསུམ་གསུམ་སྟེ་དགུ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་རྗེས་ཤེས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་བཅུའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་ནི་སྐལ་བ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་ཀུན་འགྲོ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་རྣམས་ནི་འགོག་ལམ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ལ། ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་འགྲོ་མ་ཡིན་པས་འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཀྱི་ཁམས་དང་རིས་གཞན་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་གོང་མའི་བདེན་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་མཐོང་སྤང་ཀུན་འགྲོ་དག་ཀྱང་ས་འོག་མ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རིང་བ་བཞིས་རིང་བས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་(ཁམས་གསུམ་པ།) ཀུན་ནི་སྔར་གྱི་དེ་དག་གི་སྟེང་དུ་རང་རང་གིས་གླགས་ཏེ་བསྣན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེས་ན་ལྔའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །(དེ་ཡང་དྲུག་དགུ་བཅུ་གཅིག་ཡུལ་ལོ། །)དེ་ལ་རང་རང་གིས་གླགས་པ་ཞེས་བྱ་བའང་འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་ཟག་བཅས་ལ་དམིགས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཡིན་གྱི་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་ལོག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འགོག་ལམ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་མེད་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐའ་མ་འགོག་ལམ་མཐོང་སྤང་གཉིས་དང་སྒོམ་སྤང་སྟེ་གསུམ་གསུམ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་རང་ཉིད་དང་བཅུའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་ཡང་ཟག་མེད་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང་ལམ་བདེན་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ལོག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཟག་མེད་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་། སྒོམ་སྤང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་སེམས་དང་། ཟག་མེད་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གཉིས་ནི་སྒོམ་སྤང་གི་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། ། སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས་དང་དབྱིག་བཤེས་ན་རེ་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གཉིས་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དྲུག་ནི་ཟག་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བརྟགས་འགོག་དང་ལམ་བདེན་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་དམིགས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པར། ཁམས་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མཐོང་དང་། །སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཟག་པ་མེད། །རྣམ་ཤེས་ལྔ་བརྒྱད་བཅུ་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་བཅུ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །འགོག་དང་ལམ་མཐོང་སྤང་བྱ་ཀུན། །རང་གིས་གླགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་དགུ་བཅུ་གཅིག་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་ཀྱང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་མེད་རང་སའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ་ཞེས་བཤད་དེ། གཟུགས་མེད་ནི་ནམ་མཁའི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེས་མཚོན་ནས་སེམས་བཅུ་དྲུག་པོ་རེ་རེའི་ཡུལ་དུ་ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་དུ་དུ་འགྱུར་དཔྱད་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་བདེན་བཞི་མཐོང་སྤང་དང་། སྒོམ་སྤང་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ནི། རིམ་བཞིན་བཅོ་ལྔ་གཉིས་བཅུ་དྲུག། བཅུ་དང་གཉིས་དང་བཅུ་དྲུག་དང་། །ལྔ་དང་གཉིས་དང་བཅུ་གཅིག་འགྱུར། །ཟག་མེད་ཡུལ་དུ་བཅུ་དྲུག་འགྱུར། །ཞེས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དེ་རྣམས་ལས་ཡུལ་གང་ལ་ཡུལ་ཅན་ཕྲ་རྒྱས་དུ་རྒྱས་དཔྱད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡུལ་དེ་ཆོས་གང་དུ་གཏོགས་པ་དང་། དེ་སེམས་དུའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་ཕྲ་རྒྱས་ཡིན་མིན་དང་། ཕྲ་རྒྱས་ཡིན་པ་དེ་ཡུལ་དེ་ལ་རྒྱས་མི་རྒྱས་དཔྱད་པ་བཞིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་
Chinese
也成为意识的对境，因此这样就成为八识的行境。其中，欲界的苦和集见所断是属于不平等界的遍行，是缘于上界的。无色界的则是缘于无边虚空处生的近分（粗略观察的智慧）的对境。 从无色界所生的苦见所断等三种，属于三界，如前所说的苦和集见所断二者，以及修所断，三三共九，加上无漏的随念顺解脱分意识，共成为十者的行境。其中，欲界色界的苦和集见所断与不平等界的遍行以及相应的意识相同。这些的理由是，灭道见所断缘于无漏的心识，是只缘于灭道。缘于有漏的那些也不是遍行，因此只缘于灭道见所断，不缘于其他界和类别。并且，上地的最初二谛的见所断遍行，也不缘于下地。以四种远离，远离无色界的修所断善心，也不缘于欲界，因此不会成为其他意识的行境。灭和道见所断（三界）的一切，都是在之前的那些之上，各自加上而成为意识的行境。因此，成为五者行境的，也成为六者的行境等等。（也就是六、九、十、十一境）。其中，所谓各自加上，也是灭道见所断缘于有漏的是与贪欲等相应的，缘于无漏的则不是与邪见等相应，因为那些是只缘于灭道的。无漏则是欲界等三界的最后，灭道见所断二者和修所断，三三以及无漏的心识自身，共十者的行境。也就是无漏的个别简择灭和道谛，与三界的邪见等缘于无漏的那些相同。
English
It also becomes the object of consciousness, thus it becomes the object of the eight consciousnesses. Among them, the suffering and origin of the desire realm, which are abandoned by seeing, belong to the unequal realms of pervasive action, and are based on the upper realms. The formless realm is based on the approximation of the birth of infinite space (the wisdom of rough observation). The three, such as the suffering abandoned by seeing, which are born from the formless realm, belong to the three realms. As mentioned before, the two, suffering and origin abandoned by seeing, and the abandoned by cultivation, three each, totaling nine, plus the consciousness of the uncontaminated following thought liberation, together become the object of ten. Among them, the suffering and origin abandoned by seeing in the desire realm and form realm are the same as the pervasive action of the unequal realm and the corresponding consciousness. The reason for these is that the minds that abandon the path of cessation and see the uncontaminated are only based on the path of cessation. Those based on the contaminated are not pervasive, so they are only based on the path of cessation and seeing, and not based on other realms and categories. Moreover, the pervasive action of seeing abandoned by the first two truths of the upper ground does not depend on the lower ground. With four distances, the virtuous mind that abandons the cultivation of the formless realm does not depend on the desire realm, so it will not become the object of other consciousnesses. All that is abandoned by seeing the cessation and the path (the three realms) are added to the previous ones to become the object of consciousness. Therefore, becoming the object of five also becomes the object of six, and so on. (That is, six, nine, ten, eleven realms). Among them, the so-called adding each is also that the path of cessation and seeing abandoned depends on the contaminated, which is corresponding to greed and so on, and depending on the uncontaminated is not corresponding to wrong views and so on, because those are only based on the path of cessation. The uncontaminated is the last of the three realms such as the desire realm, the two abandoned by seeing the path of cessation and the abandoned by cultivation, three each, and the uncontaminated mind itself, a total of ten objects. That is, the uncontaminated individual selective cessation and the truth of the path are the same as those of the three realms, such as wrong views, which are based on the uncontaminated.
Chinese
并且，修断善有漏的心和，无漏法智后智的对境。虚空和非各别简择二者，是修断的心非烦恼性的唯一的对境。 论师功德慧和友贤说，虚空和非各别简择二者，是修断烦恼性和非烦恼性二者的对境。这样说是没有道理的，因为六者是无漏行境，说简择灭和道谛仅仅是烦恼性的对境的缘故。正因为如此，释论中说：三界苦因见断和，修所断除无有漏，五八十及与十识，十识之境是彼等，灭道见断一切法，自性能为彼等境。这样说，那二者就变成六九十一识的境了。《摄类学》中也说：欲界中行之意，能知三界中行者，以及无漏之法等。如欲界一样，色界中行者也是如此。无色界中行之意，能知无色自地之法等，以及无漏之法等。无漏之意，能知三界中行者，以及无漏之法等。这样说了，无色是指除了虚空近边以外的那些。这样一来，要知道对那些按照各自的情况，通过对境和相应的方式来详细阐述。 由此类推，对于十六种心，每一种心的境，十六种法有多少种变化进行分析：三界四谛见所断，以及修所断心的境中，依次是十五、二、十六，十、二、十六和，五、二、十一变化，无漏境中十六变。就是这样。 这样，在这些境和有境中，在什么境上，有境粗细如何发展进行分析的时候，要知道通过四种方式来了解，即这个境属于什么法，它变成什么心的境，有境的心是粗细与否，如果是粗细，那么对于那个境是否发展。从色法的
English
And, the objects of the mind of the virtuous contaminated that is abandoned by meditation, and the objects of the uncontaminated Dharma knowledge and subsequent knowledge. Space and non-distinct discrimination are the only objects of the mind that is abandoned by meditation and is non-afflicted. Master Guna Mati and Dhyeyamitra say that space and non-distinct discrimination are the objects of both afflicted and non-afflicted minds that are abandoned by meditation. To say this is unreasonable, because the six are the objects of the uncontaminated, and it is said that cessation and the path truth are only the objects of the afflicted. For the same reason, the commentary says: The suffering and cause of the three realms are seen to be abandoned, and there is no contamination to be abandoned by meditation. The five, eight, ten, and ten consciousnesses are the objects of these consciousnesses. The cessation and path are all abandoned by seeing. Their own nature is the object of these. It is said that these two will become the objects of the six, nine, and eleven consciousnesses. The Compendium of Topics also says: The mind that operates in the desire realm knows those who operate in the three realms, as well as the uncontaminated dharmas. Just as in the desire realm, so too in the form realm. The mind that operates in the formless realm knows the dharmas of its own formless realm, as well as the uncontaminated dharmas. The uncontaminated mind knows those who operate in the three realms, as well as the uncontaminated dharmas. It is said that the formless refers to those other than the approximation of space. In this way, it should be known that these are elaborated in accordance with their respective circumstances, through the means of objects and corresponding factors. By analogy, analyze how many of the sixteen dharmas change into the objects of each of the sixteen minds: In the objects of the minds that abandon the three realms, the four truths, and what is abandoned by seeing, and what is abandoned by meditation, there are fifteen, two, sixteen, ten, two, sixteen, five, two, and eleven changes respectively, and sixteen changes in the uncontaminated realm. That's how it is. Thus, among these objects and subjects, when analyzing how the subjects develop in terms of coarseness and fineness in relation to which object, it should be known through four ways: what dharma does that object belong to, what mind does it become the object of, whether the subject's mind is coarse or fine, and if it is coarse or fine, whether it develops in relation to that object. From the form of