Tibetan
སྡུས་བ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་(ཟག་བཅས་)དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོའོ། །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བདུན་དུ་(གཏོགས་ལ་རྣམ་ཤེས་སུ་མ་)གཏོགས་པའི་ཕུང་པོར་བཞིའོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་སྲིད་རྩེའི་རྣམ་ཤེས་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། ། ད་ནི་དེ་(སེམས་ཅན་)རྣམ་གཞག་གིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འཆི་བ་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལའང་གང་དུ་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བའི་གནས་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཁམས་གསུམ་པོ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་གནས་བཞི་དག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཞེ་ན་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། སོགས་པས་གཟུང་བ་(ནང་མའི་)མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། (ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དང་།) དྲོད་གཤེར་(རྒྱུན་ཆགས་)ལས་སྐྱེ་བ་དང་། (མཛེས་པར་སྐྱེ་བ།) རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་(ཅིག་ཅར་ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་སྐྱེ་བས་རྒྱུ་གཞན་གསུམ་ལ་མི་ལྟོས་)སོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་སོ། ། སློབ་དཔོན་གང་སྤེལ་ནི་སྐྱེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་གནས་ནི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་གནས་གསུམ་ལའང་སྦྱོར་རོ། །འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་རྗུས་སྐྱེས་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་དང་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། །གཞན་གསུམ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་། སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་མོད་ཀྱི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་སྒོ་ང་དང་དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དག་ཏུ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །(སྐྱེ་གནས་དེ་དག་གང་བཟང་ཞེ་ན།) སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མངལ་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་གནས་གཉིས་པ་སྟེ་འདི་ཁོ་ན་དམན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་བས་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། །དེ་བས་ཀྱང་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་བཟང་ངོ་། །འགྲོ་བ་གང་ན་སྐྱེ་གནས་དུ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། མི་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་བཞི་ག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གནས་བརྟན་བྲག་དང་ཉེ་བའི་བྲག་དང་། རི་
Chinese
总的来说，是指除了三恶道、四禅天（有漏）和有顶天众生的识之外的蕴。既是又不是的是指不属于七识住处的四蕴。（既不是）两者都不是的是指三恶道、四禅天、有顶天的识和无漏法。 现在，为了详细解释（众生）的分类，有关于众生的出生、住处和死亡的三种说法。首先，关于进入何处的出生之处，即根据趣等差别而不同的三界，所说的那些地方，应当理解为众生出生的四种方式。哪四种呢？卵生，以及由“等”字所包含的（内）胎生，（后生的）湿生（常时），（美妙的出生）化生（刹那间肢体和肢节产生，不依赖于其他三种因素）。这些是众生出生的基础，因此是住处。 阿阇梨世亲说，所谓的“生处”是众生的种类，而不是出生。因此，卵生之生处是指卵生之种类。同样，其余三种生处也应如此类推。这些的自性，化生是四蕴和五蕴的自性。其余三种是五蕴的自性。一切也都是异熟和增长之相续的自性。并且，在所有生处出生者都有获得圣法的机会，然而已经获得圣法者不会再出生于卵生和湿生的生处。 （这些生处哪个更好呢？）卵生因为也能从胎生中出生，所以是第二种生处，只有这个是低劣的。因此，胎生比卵生好，湿生比胎生好，化生比湿生更好。哪一道中有多少种生处呢？人和畜生是从所有四种生处出生的。其中，人从卵生中出生，比如住在近岩石的住持岩石和山
English
In brief, it refers to aggregates other than the consciousness of beings in the three lower realms, the four dhyānas (with outflows), and the peak of existence. What is both is the four aggregates that do not belong to the seven abodes of consciousness. What is neither is the consciousness of the three lower realms, the four dhyānas, the peak of existence, and the uncontaminated. Now, to explain in detail the classification of (sentient beings), there are three explanations: the birth, dwelling, and death of sentient beings. First, regarding the place of birth where one enters, which is the three realms that are different according to the distinctions of realms, etc., it should be understood that sentient beings are born in four ways. Which four? Born from eggs, and born from the womb (internal), which is included by "etc.," born from moisture (constant), (beautiful birth) born miraculously (limbs and joints arise instantaneously, not relying on the other three factors). These are the basis for the birth of sentient beings, therefore they are abodes. Master Vasubandhu said that the so-called "birth-place" is the type of sentient beings, not the birth itself. Therefore, the birth-place of those born from eggs means the type of those born from eggs. Similarly, the other three birth-places should be applied accordingly. The nature of these is that miraculous birth is the nature of the four and five aggregates. The other three are the nature of the five aggregates. All are also the nature of the ripening and increasing continuum. And, those born in all birth-places have the opportunity to attain the noble Dharma, but those who have already attained the noble Dharma will not be born in the birth-places of egg-born and moisture-born. (Which of these birth-places is better?) Egg-born is inferior because it can also be born from the womb, so it is the second birth-place, only this one is inferior. Therefore, womb-born is better than egg-born, moisture-born is better than womb-born, and miraculously born is even better. In which realm are there how many birth-places? Humans and animals are born from all four types of birth-places. Among them, humans are born from eggs, such as the abbot Rock who lives near the rock, and the mountain
Tibetan
དྭགས་འཛིན་གྱི་མའི་(ས་ག་)བུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། རྒྱལ་པོ་ལྔ་ལེན་གྱི་(བཙུན་མོ་ལྷ་ཆེན་ལ་སྒོ་ང་ལྔ་བརྒྱ་སྐྱེས་པ། སྒྲོམ་དུ་བཅུག་ནས་ཆུ་ལ་བསྐུར་བ་ལས་)བུ་ལྔ་བརྒྱ་(བྱུང་བ་)རྣམས་ལྟ་བུའོ། །མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་མི་རྣམས་ལྟ་བུའོ། ། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ང་ལས་ནུ་དང་། (དེའི་ཕྲག་པ་གཡས་ལས་སྐྱེས་པ་)མཛེས་པ་དང་། (དེའི་གཡོན་ལས་)ཉེ་མཛེས་དང་། (དེའི་བརླ་གཡས་ལས་)མཛེས་ལྡན་དང་། (དེའི་བརླ་གཡོན་ལས་)མཛེས་ཅན་དང་། (དེའི་བྲང་ལས་སྐྱེས་པ་)བུ་མོ་ཐི་པའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དང་། (ཨ་སྨྲའི་སྡོང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་)ཨ་སྨྲ་སྐྱོང་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ནི་བསྐལ་པ་དང་(རྒྱལ་པོ་བསྙེན་གནས་པའི་སྤྱི་བོ་ལས་སྐྱེས་པ་)པོའི་མི་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་ལྷ་དང་། མཚོ་སྐྱེས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དུད་འགྲོ་ལ་སྐྱེ་གནས་གཞན་དག་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་ལ། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ནི་ཀླུ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་ལ་ཡོད་པར་(འདོད་དེ་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཀླུ་རིགས་སྟོང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་གནས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རིགས་སྟོང་ཤིང་ཤལ་མ་ལི་ལ་གནས་སོ། །དེ་ལ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་སྟོང་དང་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་སྟོང་དང་། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་སྟོང་དང་། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྟོང་རྣམས་སོ་ཞེས།) གདགས་པ་ལས་བཤད་དོ། །དམྱལ་བ་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་དང་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམས་ནི་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡི་དྭགས་རྣམས་ནི་མངལ་ནས་སྐྱེ་བའང་ཡིན་ནོ། །འང་གི་སྒྲ་ནི་ཕལ་ཆེར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུ་བའོ། །མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ནི་ཡི་དྭགས་མོའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་(ཡི་དྭགས་མོས།) བདག་གིས་མཚན་མོ་བུ་ལྔ་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིན་མོ་གཞན་ལྔ་དག། བསྐྱེད་ནས་དེ་དག་ཟ་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་བདག་ནི་ཚིམ་པ་མེད་ཅེས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ལ་སྨྲས་པས་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་གནས་དག་ལས་རྫུས་སྐྱེས་བཟང་(དེ་ལྟ།) ན་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་མངལ་ནས་སྐྱེ་བར་སྟོན་ཞེ་ན། དེ་ནི་(རིགས་བཟང་བར་རློམ་པའི་ཤཱཀྱ།) ཉེ་དུ་རྣམས་ཆོས་ལ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རིགས་སུ་ཤེས་ནས་གཞན་དེ་ལ་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྣམས་ཕལ་ཆེར་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་མིར་གྱུར་པ་དག་གིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་འདི་འཐོབ་བོ་
Chinese
如同达钦之母（萨嘎）的32个儿子，以及五取王（妃子拉钦生下五百个蛋，装在箱子里放在水里）的五百个儿子（出现）一样。胎生就像现在的人们一样。 湿生就像国王我乐努，（从他的右肩生出的）美貌者，（从他的左肩生出的）近美貌者，（从他的右腿生出的）具美貌者，（从他的左腿生出的）美貌者，（从他的胸部生出的）名为提花的女儿，（从阿斯玛树生出的）阿斯玛守护者等等一样。化生就像劫初和（国王侍奉处所的头顶生出的）布的人们，圣天，海生等等一样。对于旁生来说，其他的生处是显而易见的，化生存在于龙和迦楼罗中（认为在千俱胝的世界中，龙族居住在巨大的海洋中。迦楼罗族居住在香树上。其中有千个卵生，千个胎生，千个湿生，千个化生），这是从《施设论》中说的。地狱众生、天神和中有众生都是纯粹的化生，而饿鬼也有胎生。这个“也”字的意思是总结说，大多数是化生。关于饿鬼也有胎生，从饿鬼女的证悟故事中得知（饿鬼女说：）“我夜晚生五个儿子，同样白天也生另外五个，生下之后就吃掉他们，然而我却永不满足”，她对住处者目犍连之子这样说。如果说在这些生处中，化生是最好的（那样的话），那么最后有者的菩萨有权选择生处，为什么却示现为胎生呢？那是因为（自认为种姓高贵的释迦）为了让亲属们接受佛法，并且知道是转轮王的种姓，从而让其他人来侍奉他，并且为了让大多数人与胎生相符，或者说为了让已经成为人的人们也能获得这种成就。
English
Like the thirty-two sons of Dakzin's mother (Saga), and the five hundred sons of King Nga Len (whose consort Lachen gave birth to five hundred eggs, which were placed in a box and set adrift in the water). Viviparous birth is like that of present-day humans. Birth from heat and moisture is like King Ngalenu, and (born from his right shoulder) Beauty, and (from his left shoulder) Near Beauty, and (from his right thigh) Possessing Beauty, and (from his left thigh) Beautiful One, and (born from his chest) the daughter named Garland of Thipas, and (born from the Asma tree) Asma Protector, and so forth. Spontaneous birth is like the people of the beginning of the kalpa and (born from the crown of the king's head while he was in retreat), the noble gods, the lotus-born, and so on. For animals, other places of birth are obvious, but spontaneous birth is said to exist among nagas and garudas (it is believed that in the thousand-million world realms, the naga race dwells in the great ocean. The garuda race dwells in the shalmal tree. There are a thousand born from eggs, a thousand born from wombs, a thousand born from heat and moisture, and a thousand born spontaneously), according to the Establishment Treatise. Hell beings, gods, and intermediate beings are solely of spontaneous birth, while pretas also have viviparous birth. The word "also" is a summary, saying that most are of spontaneous birth. Regarding the existence of viviparous birth among pretas, it is known from the story of the realization of a preta woman (the preta woman said:) "I give birth to five sons at night, and likewise five others during the day. I give birth and then eat them, yet I am never satisfied," she said to the son of Maudgalyayana, the sthavira. If spontaneous birth is the best among these places of birth (that being so), then why does a bodhisattva who has the power to choose his birth, who is the last of existence, show birth from a womb? That is because (the Shakya clan, who pride themselves on their noble lineage) wish to bring their relatives to the Dharma, and knowing that he is of the lineage of a universal monarch, they will have others pay him homage, and to be in accordance with most people who are born from wombs, or so that even those who have become human can attain this accomplishment.