Tibetan
་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པས་འཕགས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མིང་དུ་འདོད་ན་མི་དགག་གོ། དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཐོབ་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་བཀག་ཟིན་ཏོ། ། གཞན་ཡང་ད་ལྟར་བའི་ཐོབ་པ་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བར་མ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཐོབ་པ་ལའང་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་ལ། མ་ཐོབ་ལའང་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་པའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པ་ཡོད་ན་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པས་དེ་མ་ཐོབ་པའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལ་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་ནའང་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་དབང་དང་མངོན་དུ་རྒྱུ་གསུམ་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པ་ལ་ཐོབ་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་ལ་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་གདགས་ཀྱི་རྫས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་ས་བོན་ནི་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། དབང་ནི་ས་བོན་མངོན་དུ་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང་། མངོན་དུ་རྒྱུ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །(དེ་ཡང་དགེ་བ་སྐྱེས་ཐོབ་ནི་རྟེན་ལ་ལོག་ལྟས་ས་བོན་ཉམས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྡན་ལ། ཉམས་ན་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་གདགས་སོ། །སྦྱོར་བྱུང་ནི་སྐྱེས་པ་དང་རྒྱུད་ལ་དེ་སྐྱེ་བའི་དབང་ཐོགས་མེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྡན་ནོ། །ཐོགས་བཅས་ནི་མི་ལྡན་ནོ། །) གཉིས་པ་མ་ཐོབ་པ་བཤད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་འགོག་པ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་མ་རྙེད་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་དང་། ཡེ་ནས་མི་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་རྙེད་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་སྔར་ཐོབ་པ་ལས་གསར་དུ་མི་ལྡན་པའོ། མི་ལྡན་པ་ནི་དེའི་རྒྱུན་མི་ལྡན་པའོ། །ཡེ་ནས་མི་ལྡན་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་མི་ལྡན་པ་ལྟ་བུའོ། །(ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པ་ལའང་དགེ་མི་དགེ་སོགས་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་མེད་དེ།) དེ་ལྟ་བུའི་མ་ཐོབ་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་(ཁོ་ན་)ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་ཐོབ་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་(གྱི་ཆོ
Chinese
如果说，因为具有法的获得，所以是圣者。等等，是这样吗？不是这样的。因为由断除和未断除见道所断的烦恼等的种子本身而转变，所以获得是没有意义的。如果说，种子本身就是获得，如果说是名言，则不遮止。但意义并非如此。如果那样，获得成为诸法的因，则那是已经遮止的。 另外，现在的获得不会变成未来产生，因为它是未来的因。同样，对于清净的种子等也应当比照应用。另外，获得也有获得和未获得，未获得也有获得和未获得。这样说也是不合理的。因为如果获得有获得，则会变成无穷尽，而且获得没有成立为实物，所以未获得它也是不合理的，而且未获得有获得是相违的，而且未获得有未获得也会变成无穷尽。因此，诸法的种子、能力和现行三种，在凡夫和圣者的相续中具有称为获得，不具有称为未获得，除此之外没有成为其他实物。其中，种子是随眠，能力是种子趋向于现行生起，现行是诸法自己的自性。应当这样理解。（也就是说，善的生得获得，是因为所依没有以邪见使种子损坏，所以具有，如果损坏则称为不具有。串习所生，是因为生者和相续具有它生起无碍的能力，所以具有。有障碍则是不具有。） 第二，解释未获得，未获得是不具有有情相续所摄的诸法和灭谛二者。也就是未获得、不具有和本来不具有。其中，未获得是那些法从先前获得后新近不具有。不具有是不具有它的相续。本来不具有就像凡夫不具有无漏道一样。（如果像获得一样，未获得也有善、不善等吗？没有。）如此的未获得的自性是无覆无记（仅仅）的。如果未获得是烦恼性的（法）
English
If it is said that one is an Arya because of possessing the attainment of Dharma, and so on, is that so? It is not so. Because attainment is meaningless since it changes by the very abandonment and non-abandonment of the seeds of afflictions to be abandoned by the path of seeing, and so on. If it is said that the seeds themselves are the attainment, if it is asserted as a name, it is not prohibited. But the meaning is not so. If that were the case, if attainment becomes the cause of all Dharmas, then that has already been refuted. Furthermore, the present attainment will not become something that will arise in the future, because it is the cause of that. Similarly, this should be applied to purified seeds and so on as well. Moreover, attainment also has attainment and non-attainment, and non-attainment also has attainment and non-attainment. Saying this is also not reasonable. Because if attainment has attainment, it would become endless, and since attainment is not established as a real entity, it is also unreasonable that it is not attained, and it is contradictory for non-attainment to have attainment, and if non-attainment has non-attainment, it would also become endless. Therefore, the three—seeds, potential, and manifestation—of all Dharmas, having them in the continuum of ordinary beings and Aryas is called attainment, and not having them is called non-attainment, and there is nothing that has become another substance other than that. Among these, seeds are latent, potential is the seed tending towards manifest arising, and manifestation is the own nature of all Dharmas. This should be understood. (That is to say, innate virtue is possessed because the basis has not damaged the seed with wrong views, and if it is damaged, it is called not possessed. Acquired virtue is possessed because the being and the continuum have the unobstructed potential for it to arise. Obstructed is not possessed.) Second, explaining non-attainment, non-attainment is not possessing the Dharmas included in the continuum of sentient beings and cessation. That is, non-discovery, non-possession, and never possessing. Among these, non-discovery is when those Dharmas are newly not possessed after having been previously attained. Non-possession is not possessing its continuum. Never possessing is like ordinary beings not possessing the uncontaminated path. (If, like attainment, non-attainment also has virtue, non-virtue, etc.? No.) The nature of such non-attainment is only un-obscured and unspecified. If non-attainment is an afflicted (Dharma)
Tibetan
ས་དང་འདྲ་བ་)ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པར་འགྱུར་ལ་(ཟག་མེད་ཀྱི་མ་ཐོབ་པའང་ཟག་མེད་དུ་འགྱུར་ཞིང་།) དགེ་བ་ཡིན་ན་དགེ་རྩ་ཆད་པ་རྣམས་ལ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཟེར་ཏེ། ལ་ལར་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ཞིང་། ལ་ལར་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ལ། ལ་ལར་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ་སུ་ཞིག་དགག་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། འོ་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མ་ཐོབ་པའང་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཆོས་འདས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། (མ་ཐོབ་པ་དུས་གསུམ་པ་དེ་ཡང་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་དཔེ་བརྗོད་ན་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་འདས་པ་དེ་འདས་པའི་གང་ཟག་དེས་འདས་པར་མ་ཐོབ་པ་ནི་རང་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་མ་སྐྱེས་གོང་དུ་དེའི་མ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདས་པའི་དེ་ད་ལྟར་མ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་གཏོང་རྒྱུས་བཏང་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་དེའི་མ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདས་པའི་དེ་མ་འོངས་པར་མ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་གཏང་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕྱིན་ཆད་དེའི་མ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ད་ལྟར་བའི་མ་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་བ་ནི་མེད་དེ་ད་ལྟར་བ་ཡིན་ན་དེ་མ་ཐོབ་པར་འགལ་བས་སོ། །དེའི་མ་ཐོབ་པ་འདས་པ་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་མ་ཐོབ་པ་གོང་དུ་དེའི་མ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཐོབ་པ་མ་འོངས་པ་ནི་དེ་གཏོང་རྒྱུས་བཏང་བའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་དེའི་ཐོབ་པ་བཏང་ཞིང་མ་ཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མ་ཐོབ་མ་འོངས་པ་ནི། མ་འོངས་པ་རང་དང་དུས་མཉམ་དུ་སྡོམ་པ་དེའི་མ་ཐོབ་པ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་མ་ཐོབ་པ་ད་ལྟར་བ་ནི་དེའི་མ་ཐོབ་པ་རང་ཉིད་ད་ལྟར་བར་འཕོས་པ་ལྟ་བུའོ། །སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་མ་འོངས་པར་མ་ཐོབ་པ་དེའི་མ་ཐོབ་པ་མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་མ་འོངས་པ་ད་ལྟར་བར་འཕོས་པ་དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་དུ་དེའི་མ་ཐོབ་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་དུ་ངེས་ཏེ།) ཆོས་འདས་པ་དེ་འདས་པར་མ་ཐོབ་པ་དང་། ད་ལྟར་མ་ཐོབ་པ་དང་། མ་འོངས་པར་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པའང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདས་པའི་ཆོས་འདས་པར་མ་ཐོབ་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་ཆོས་མ་འོངས་པར་མ་ཐོབ་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ། དེ་དག་ཏུ་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་ན་མ་ཐོབ་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དུས་དེ་དག་
Chinese
如果（像地一样）是这样，那么对于断除了烦恼的人来说，就会不存在（无漏的未得也会变成无漏）。如果是善法，那么对于断绝了善根的人来说，就会不存在。正因为如此，分别说部这样说。有些人认为是善法，有些人认为是烦恼，有些人认为是无覆无记，这样说的话，谁会去反驳呢？ 那么，诸法的未得也是三时吗？答：有差别。过去的法和未生起的未来法等的未得，有三种情况：(未得是三时，如果以律仪为例，比如别解脱戒的过去，过去的人过去未得，就像自生的那个人，在他未生之前，他的相续中生起了他的未得一样。过去的那个现在未得，就像以舍因舍弃的第二刹那，他的未得生起一样。过去的那个未来未得，就像舍弃的第二刹那之后，他的未得生起一样。别解脱戒现在的未得现在是没有的，因为如果是现在，那么和他未得相违。他的未得过去，就像得到他的那个人，他的相续中他未得之前，他的未得生起一样。他的得到未来，就像以舍因舍弃的第二刹那，他的得到舍弃，未得生起一样。别解脱戒未来生起的法，他的未得未来，就像未来和自己同时，那个律仪的未得生起一样。他的未得现在，就像他的未得自己转变成现在一样。别解脱戒未来未得的那个未得未来，就像未得未来转变成现在的那个第二刹那之后，他的未得生起一样。就这样确定。) 过去的法过去未得，现在未得，未来未得，因为有这些情况。未来也是和这相同。如果过去的法过去未得，未来的法未来未得，这是不可能的，因为在那些时候，如果那些法存在，那么就和未得相违。答：在那些时候
English
If (like the earth) it is so, then for those who have abandoned afflictions, it will not exist (the unobtained of the uncontaminated will also become uncontaminated). If it is a virtuous dharma, then for those who have severed the roots of virtue, it will not exist. That is why the Vaibhashikas say so. Some say it is virtuous, some say it is afflicted, and some say it is non-obscuring and non-committal. Who would refute such a statement? Then, is the unobtained of all dharmas also threefold in time? Answer: There is a difference. The unobtained of past dharmas and unarisen future dharmas, etc., is of three types: (The unobtained is threefold in time. If we take the example of vows, such as the past of the Pratimoksha vows, the past person did not obtain it in the past, just like the self-born person, before he was born, his unobtained arose in his continuum. The past one is now unobtained, just like the second moment of abandoning with the cause of abandonment, his unobtained arose. The past one is unobtained in the future, just like after the second moment of abandoning, his unobtained arose. The present unobtained of the Pratimoksha vows is not present, because if it were present, it would contradict being unobtained. His unobtained is past, just like the person who obtained it, before he obtained it in his continuum, his unobtained arose. His attainment is future, just like in the second moment of abandoning with the cause of abandonment, his attainment is abandoned, and the unobtained arises. The unobtained future of the Pratimoksha vows, which are dharmas that will arise in the future, is like the unobtained of that vow arising simultaneously with the future itself. His unobtained is present, just like his unobtained itself transforming into the present. The unobtained future of the Pratimoksha vows, that unobtained future, is like after the second moment of that unobtained future transforming into the present, his unobtained arose. It is thus certain.) The past dharma is unobtained in the past, unobtained in the present, and unobtained in the future, because these situations exist. The future is also the same as this. If the past dharma is unobtained in the past, and the future dharma is unobtained in the future, this is impossible, because if those dharmas exist at those times, then it contradicts being unobtained. Answer: At those times