Tibetan
བང་པོ་(རྟུལ་པོ་ནི་རྣོན་པོར་)སྦྱངས་པ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་བདེས་འཐོབ་པ་སྲིད་ཀྱང་དད་སོགས་ལྔ་དང་ཡིད་དང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་ཡིད་བདེ་དང་དགུ་ཁོ་ནས་འཐོབ་ཀྱི་དེ་བས་མང་བས་འཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །(གལ་ཏེ་ཕྱིར་མི་འོང་ཉམས་པ་ནི་དབང་རྟུལ་རིམ་གྱིས་པ་ཡིན་དགོས་ལ། དེས་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམ་གྲོལ་དགུ་པའི་ཚེ་དངོས་གཞིའི་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོར་སྤོ་མི་ནུས་པས། ཡིད་བདེའི་འབྲས་བུ་སོར་ཆུད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྲིད་དེ་དབང་རྟུལ་རིམ་གྱིས་པ་ཉམས་པ་དེས་ཕྱིས་མི་ལྕོགས་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོར་འཕོས་ཏེ་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་གྲོལ་དགུ་པའི་ཚེ་ཡིད་བདེ་སོགས་སྲིད་པས་དགུས་ཐོབ་བོ་ཞེས་བཤད་དོ། །)འོ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་དད་སོགས་ལྔ་དང་ཡིད་དང་དགུས་འཐོབ་ལ། དེ་ལས་(དབང་པོ་འཕོས་ཏེ་མི་ལྕོགས་མེད་ལས།) ཉམས་པ་སོར་ཆུད་པ་ལ་(ནི་རྣམ་གྲོལ་དགུ་པའི་ཚེ།) ཡིད་བདེ་དང་བདེ་བའང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཅུ་གཅིག་གིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་ནི་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་དེ་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་འཐོབ་པས་ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་(འབྲས་བུ་དེ།) བརྟན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཕན་ཆད་ནམ་ཡང་བདེ་བའི་དབང་པོས་འཐོབ་པ་མེད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའང་མེད་དེ། དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་(སྔར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཕྱིས་འདས་པའི་)ལམ་གཉིས་ཀྱིས་(འབྲས་བུ་དེ།) འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། དྲུག་པ་དབང་པོའི་ལྡན་ཚུལ་འཆད་པ་ན་(ངེས་ལྡན་ནི།) བཏང་སྙོམས་དང་སྲོག་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་གསུམ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་ནི་གཞན་གཉིས་དང་ཡང་ལྡན་པས་ངེས་པར་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་(ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་)དེ་དག་ཉིད་དོ། ། འོ་ན་སེམས་མེད་གཉིས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཡིད་དང་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་མངོན་གྱུར་མེད་ཀྱང་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་ནི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་ནི་ངེས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེའི་དབང་པོ་དག་དང་ནི་འདོད་པ་ན་(ནུར་ནུར་པོ་སོགས།) མ་ཐོབ་པ་དང་(ལོང་བ་སོགས་)རྣམ་པར་ཉམས་པ་དང་(རིམ་གྱིས་འཆི་བ་དང་)མི་ལྡན་ཞིང་། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་ནིི་འདོད་པ་ན་མ་ཐོབ་པ་དང་རྣམ་པར་ཉམས་པ་དང་མི་ལྡན་ལ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པ་དག་(ཕོ་མོ་དང་)མི་ལྡན་ནོ། །(ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་དང་མི་ལྡན་ནོ། །)སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་དང་ནི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པ་དག་མི་ལྡན་ནོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་མི་ལྡན་ཏེ། མདོ་ལས། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་ནི་ཟུག་རྔུའི་ཚོར་བ་གཉིས་བཤད་དེ། ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་སེམས་ཀྱི་ཡིད་མི་བདེ་བའང་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་ཟུག་རྔུ་གཅིག་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་ལ་མིག་སོགས་གྱི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་བདུན་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཟག་མེད་རྣམས་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་མེད་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་བྱེད་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དག་སྔར་ཐོབ་ཟིན་པ་བཏང་བས་མི་ལྡན་ཞིང་། ཀུན་ཤེས་པ་དང་མཐོང་ལམ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་དག་མི་ལྡན་ལ། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པ་དང་སློབ་པ་དག་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་རྩ་ཆད་པ་རྣམས་ལ་དད་སོགས་ལྔ་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་(དང་བཞི་པ་)ཡན་ཆད་ཀྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་(རིམ་པ་ལྟར།) ཡིད་བདེ་དང་བདེ་བའང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་ལ་མོ་དང་མོ་ལ་ཕོ་མི་ལྡན་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕྱི་མ་གཉིས་མི་ལྡན་ཞིང་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་མི་ལྡན་ལ། ཀུན་ཤེས་ལྡན་པ་ལ་སྔ་མ་གཉིས་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་འོག་མ་རྣམས་སུའང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ཡང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་འཕགས་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ངེས་པར་ཡིད་དང་སྲོག་དང་བཏང་སྙོམས་དང་བདེ་བ་རང་ཉིད་དང་བཞི་དང་ལྡན
Chinese
在精进（钝根转为利根）方面，虽然可能通过乐受获得，但也只能通过信等五根、意、遍知、舍受和乐受这九种方式获得，不可能通过更多的根获得。 （如果说不还果的退失一定是钝根渐次者，那么他在无间道中的舍受根，在第九解脱时无法转为真实的乐受根，因此乐受的果实无法恢复。如果这样说，那是有可能的，因为钝根渐次者的退失，后来依靠不可胜的力量，转为利根，从而获得不还果，所以在第九解脱时，乐受等是有可能的，所以说是通过九种方式获得的。）那么，以世间道远离欲界贪欲的人，在以第四禅以上的心确定时，会产生舍受和遍知，并且通过遍知、信等五根和意这九种方式获得。从那之后（根转为不可胜之后），恢复退失（在第九解脱时），因为乐受和喜受也是有可能的，所以会通过十一种方式获得吗？不是的，因为远离贪欲是先决条件，所以不还果是不可能退失的，因为它是通过世间和出世间两种道获得的，所以这两种道使（那个果实）变得稳固。正因为如此，在解释中也说：除非完全退失，否则永远不可能通过乐受根获得。对于以远离贪欲为先决条件的人来说，也不会发生完全退失，因为他的远离贪欲是（先前通过世间道，后来通过出世间道）两种道获得的。第六，在解释根的具足方式时（决定具足是）：只要具足舍受、命根和意根这三种根中的任何一种，就一定也具足其他两种根，所以一定是具足三种根（因为它们遍及一切和一切有情所依），它们就是那些根。那么，进入无想定和灭尽定的人，因为没有意和舍受，所以也会不具足命根吗？他们的显现
English
In terms of diligence (transforming dull faculties into sharp ones), although it is possible to attain through joy, it can only be attained through the five faculties of faith, etc., mind, omniscience, equanimity, and joy, these nine. It is impossible to attain through more faculties than that. (If it is said that the regression of the non-returner must be a gradual dull faculty, then in the path of no interval, the faculty of equanimity, at the time of the ninth liberation, cannot be transformed into the actual faculty of joy, so the fruit of joy cannot be restored. If this is said, it is possible, because the regression of the gradual dull faculty, later relying on invincible power, transforms into sharp faculties, thereby attaining the fruit of non-return, so at the time of the ninth liberation, joy, etc., are possible, so it is said to be attained through nine ways.) Then, those who are free from desire for desire through the worldly path, when they enter certainty with the mind of the fourth dhyana and above, they will generate equanimity and omniscience, and they will be attained through omniscience, the five faculties of faith, etc., and the mind, these nine ways. From then on (after the faculties have been transformed into invincible), to restore the regression (at the time of the ninth liberation), because joy and happiness are also possible, will it be attained through eleven ways? No, because being free from desire is a prerequisite, so it is impossible for the non-returner to regress, because it is attained through the two paths of the worldly and the transcendental, so these two paths make (that fruit) stable. For the same reason, it is also said in the commentary: Unless completely regressed, it is never possible to attain through the faculty of joy. For those who take being free from desire as a prerequisite, complete regression will not occur, because his being free from desire is attained through the two paths (previously through the worldly path, and later through the transcendental path). Sixth, when explaining the way of possessing faculties (definite possession is): As long as one possesses any one of the three faculties of equanimity, life force, and mind, one must also possess the other two faculties, so one must possess the three faculties (because they pervade all and all sentient beings rely on), they are those faculties. Then, those who enter the two states of non-thought and cessation, because they do not have mind and equanimity, will they also not possess the life force? Their manifestation
Chinese
即使没有，也有获得的可能性，所以具有是合理的。前三个之外，其他的则不一定具有。眼睛、耳朵、鼻子和舌头的感官，在欲望中，未获得（如侏儒等）、完全丧失（如盲人等）和（逐渐死亡等）不具有。男女的感官，在欲望中，未获得和完全丧失不具有。生于上方二界者，不具有（男女）。（身体的感官和生于无色界者不具有。）痛苦的感官，生于上方二界者不具有。不愉快，从欲望中脱离欲望者不具有。经中说：未脱离欲望者，宣说两种痛苦的感受，身体的痛苦和内心的不愉快也各自感受。脱离欲望者，只有一种痛苦，只是身体的痛苦各自感受。论典中也说，不愉快和脱离欲望是不具有的。无色界者，不具有眼睛等感官的七种有色之物。异生不具有无漏法。无漏法也包括一切知者，处于修道和无学道者，因为舍弃了先前获得的，所以不具有。一切知者和处于见道和无学道者不具有。具有一切知者和有学者不具有。断绝善根者，不具有信心等五种。第三禅（和第四禅）以上的异生（依次）也不具有愉快和快乐。同样，男人不具有女人，女人不具有男人。成为一切知者，不具有后两者，成为一切知者，不具有前后两者。具有一切知者，不具有前两者。这些在下面的内容中也应该知道。\\ 此外，具有快乐的是，除了第四禅和生于无色界的异生之外，所有的凡圣都具有。具有它的人，必定具有心、命、舍和平等以及快乐本身这四种。
English
Even if it is not present, there is a possibility of obtaining it, so having it is reasonable. Other than the first three, others are not necessarily possessed. The senses of the eyes, ears, nose, and tongue, in desire, those who have not obtained (such as dwarfs), those who have completely lost (such as the blind), and (gradually dying, etc.) do not possess. The senses of male and female, in desire, those who have not obtained and those who have completely lost do not possess. Those born in the upper two realms do not possess (male and female). (The sense of body and those born in the formless realm do not possess.) The sense of suffering, those born in the upper two realms do not possess. Unpleasantness, those who are detached from desire in the realm of desire do not possess. The sutra says: For those who have not detached from desire, two kinds of painful feelings are taught, the suffering of the body and the unpleasantness of the mind are also felt separately. For those who have detached from desire, there is only one kind of pain, only the suffering of the body is felt separately. The treatise also says that unpleasantness and detachment from desire are not possessed. Those in the formless realm do not possess the seven material objects of the senses such as eyes. Ordinary beings do not possess the undefiled qualities. The undefiled qualities also include those who know everything, those who are in the path of meditation and the path of no more learning, because they have abandoned what they had previously obtained, they do not possess. Those who know everything and those who are in the path of seeing and the path of no more learning do not possess. Those who possess all knowledge and those who are learners do not possess. Those who have cut off the roots of virtue do not possess the five qualities such as faith. Ordinary beings above the third (and fourth) dhyana (in order) also do not possess pleasure and happiness. Similarly, men do not possess women, and women do not possess men. To become all-knowing, one does not possess the latter two, and to become all-knowing, one does not possess the former and latter two. Those who possess all knowledge do not possess the former two. These should also be known in the following content.\\ Furthermore, those who possess happiness are all the ordinary and noble beings except for the fourth dhyana and the ordinary beings born in the formless realm. Those who possess it must possess mind, life, equanimity, and happiness itself.