Tibetan
ང་ཡིད་བདེའི་དབང་པོ་ཟག་མེད་ནི་ས་འཕོས་པས་མི་གཏོང་པས་ན་གང་ཞིག་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལའང་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་ངེས་པར་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །(དེས་ན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་པའི་འཕགས་པ་ལ་བདེ་བ་གཉིས་ཟག་མེད་དང་གསུམ་པ་མན་ཆད་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་ལྡན་ནོ། །)དབང་པོ་གཞན་མི་ལྡན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་མཐོང་ལམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་ངེས་པར་རང་ཉིད་དང་ཡིད་དང་སྲོག་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་བདེ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་དད་སོགས་ལྔ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་(དེ་ལྟ་ན)གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད། །མི་སྐྱོ་ལུང་ལས་འདིར་རྩོམ་ཞིང་། །དེར་མཐར་ཕྱིན་ཅེས་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདོད་པར་སྐྱེས་པའི་མཐོང་ལམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་རུང་ཞིག་དང་ངེས་པར་ལྡན་དགོས་ཏེ། ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ལ་སྡོམ་པ་དང་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པས་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་རུང་ཞིག་མ་ཚང་ན་མཐོང་ལམ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་རུང་ཞིག་བསྣན་ཏེ་དབང་པོ་བཅུ་བཞི་དང་ངེས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིའི་ལན་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བཅུ་བཞིར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་རུང་ཞིག་ལྡན་པའི་ཚེ་སྡོམ་པ་བླངས་ཏེ། སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་ཕྱིས་ལམ་བསྒོམས་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྗེས་ལ་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་ཉམས་ཏེ་མཚན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ན། མཚན་གཉིས་བྱུང་བས་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གཏོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་མི་གཏོང་བས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་མཚན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་མཐོང་ལམ་མ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པའི་རྟེན་དུ་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་གང་རུང་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་ཟིན་གནས་པའི་རྟེན་དུ་ནི་མི་དགོས་ཏེ། མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ཕོ་མོའི་མཚན་མ་ཚང་ཡང་མཐོང་ལམ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོག་མར་མཐོང་ལམ་འཐོབ་པའི་དུས་ན་ཕོ་མོ་གང་རུང་གི་མཚན་ཚང་བར་ཡོད་ཀྱང་ཕྱིས་མཚན་མ་ཚང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་ཁམས་པ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གོམས་པར་བྱས་པ་ཞིག་རིམ་གྱིས་འཆི་བ་ན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་རིམ་གྱིས་འགག་པས་འཆི་ཀར་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་འགགས་མ་ཐག་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་བཅུ་གསུམ་དང་ནི་ངེས་པར་ལྡན་གྱི་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་ནི་འཆི་ཀར་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པས་ཀུན་ཤེས་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པར་མཐོང་ལམ་མི་སྐྱེ་ཞིང་། མཉམ་གཞག་དགེ་བ་སྦྱོར་བྱུང་ལ་གནས་བཞིན་དུ་འཆི་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་ནི་གང་ཟག་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངེས་པར་ལྡན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་ཀྱི་ཕོ་མོ་གཅིག་ཁོ་ནའི་ངེས་པར་ལྡན་ཚུལ་བཤད་པ་མ་ཡིན་པས་བརྩིས་ན་མོ་དབང་དང་མི་ལྡན་ལ། མོ་ལ་བརྩིས་ན་ཕོ་དབང་དང་མི་ལྡན་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་དེ་གཉིས་ངེས་ལྡན་དུ་མ་བརྩིས་སོ། །(དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པའི་དེ་གཉིས་གང་རུང་མི་སྲིད་དོ། །)ཞེས་ཟེར་བ་ཉིད་རིགས་སོ། །ཚོར་བའི་དབང་པོ་བཞི་ནི་དུས་གཅིག་ལ་མངོན་གྱུར་མི་སྲིད་ཀྱང་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་མི་ལྡན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །(དེ་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་མི་ལྡན་ལ་མིག་སོགས་ཉམས་པ་ལའང་མི་ལྡན་པ་སོགས་སོ། །)དེ་དག་གིས་ནི་དབང་པོ་གང་ཞིག་ལྡན་པ་དེ་ལ་གཞན་ངེས་པར་ལྡན་པའི་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ད་ནི་(སྲིད་ལྡན)ནང་ན་ཉུང་བ་དག་དང་ལྡན་ན་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་མེད་པ་ནི་འདོད་པ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ནང་ན་ཉུང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལུས་དང་(འཆི་ཁ་ལྟ་བུ་ན་དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་མི་སྲིད་པས་)ཚོར་བ་ལྔ་དང་སྲོག་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་བརྒྱད་དང་ལྡན་གྱི་དེ་དག་ལས་གཞན་ནི་ཡོད་པར་ངེས་པ་མེད་ལ། དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་ནི་ངེས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་དགེ་བ་མེད་པ་ནང་ན་ཉུང་བ་དབང་པོའི་གྲངས་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ལྟར་གཟུགས་མེད་པའི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའང་དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཏེ་གང་ཞེ་ན། བཏང་སྙོམས་དང་སྲོག་དང་ཡིད་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དགེ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་དག་པས་ཉུང་བ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ཡང་དབང་པོ་ནང་ན་མང་པོར་ལྡན་པ་ལ་བཅུ་དགུ་དང་ལྡན་པ(འི་བྱིས་པ)སྲིད་དེ། གང་ཞེ་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་དབང་པོ་གསུམ་པོ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་འདོད་པའི་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣམས་ཚང་ཞིང་མཚན་གཉིས་པ་ལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡིན་གྱི་དེར་མ་ཟད་གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཆགས་བཅས་(རྒྱུན་ཞུགས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་ཡང་དབང་པོ་བཅུ་དགུ་དང་ལྡན་སྲིད་པ་ཡིན།) ཏེ། རྒྱུན་ཞུགས་དང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའང་གྲངས་བཅུ་དགུ་དང་ལྡན་པ་སྲིད་དེ། གང་ཞེ་ན་(འཕགས་པ་ལ་མཚན་གཉིས་པ་མི་སྲིད་ཅིང་ཆགས་བྲལ་ལ་ཡིད་མི་བདེ་མི་ལྡན་པ་འཕགས་པ་ཆགས་བཅས་སློབ་པར་ངེས་པས་)ཕོ་མོའི་མཚན་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མི་གཏོགས་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ(འི་རྒྱུན་ཞུགས་)ལ་(ཕོ་མོ་གང་རུང་གཅིག་)དྲི་མ་མེད་པའི་དབང་པོ་ཕྱི་མ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་ལ། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ(འི་ཕྱིར་འོང་)ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་དབང་པོ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་(དང་ཕོ་མོ་གང་རུང་གཅིག་)མ་གཏོགས་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ལ་མཚན་གཉིས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མཚན་གཅིག་མ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་བཅས་སྨོས་པ་ཡིིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དང་པོ་དབང་པོའི་རང་བཞིན་བཤད་པ།
Chinese
我意乐的自在无漏，因地转移故不舍弃，因此凡是具有遍知自在者，必定具有十一种自在，这样就成立了。同样，对于具有遍知和自在者，也应知必定具有十一种自在的道理。（因此，四果以上的圣者具有两种无漏的快乐，三果以下者具有有漏和无漏两种快乐。）其他自在不具有，如前所述。具有遍知作用的自在，是欲界的有依身的见道者。对于他来说，必定具有自身、意、命、身的自在，以及意乐、快乐、痛苦、舍和信等五种，共十三种自在。 如果（是这样的话），上面没有见道。从不退转的教证中在此处写作，因为那里说最终完成。因为这样说的缘故，具有遍知作用的自在，仅仅是生于欲界的见道者。对于他来说，必定具有男女自在中的任何一种。因为对于不具有男女自在和完全丧失者来说，不可能获得律仪和果位，以及脱离贪欲，所以如果男女自在中的任何一种不圆满，就不会产生见道。因此，如果加上男女自在中的任何一种，就会必定具有十四种自在吗？对此的回答是，有些人说，不会变成十四种，因为先前具有男女自在中的任何一种时，受持了律仪。受持律仪者后来修道，在获得果位之后，男女自在丧失，变成了双性人等等。虽然出现了双性，会舍弃别解脱戒，但不会舍弃获得的果位，因此获得果位者也可能是双性人等等。因此，最初未获得见道，为了获得见道的所依，需要男女自在中的任何一种，但对于已经获得并安住的所依来说，则不需要，因为获得见道后，即使男女的特征不圆满，也不会舍弃见道。并且，最初获得见道时，虽然具有男女任何一方的特征，但后来特征不圆满也是可能的。或者，欲界者串习决择分
English
My mind of ease, the unpolluted power, is not abandoned by the shift of ground, so whoever possesses the power of omniscience certainly possesses eleven powers, thus it is established. Likewise, it should also be understood that one who possesses the power of omniscience certainly possesses eleven powers. (Therefore, the noble ones above the fourth fruit possess two unpolluted pleasures, and those below the third fruit possess both polluted and unpolluted pleasures.) Other powers are not possessed, as before. One who possesses the power of making all known is a seer on the path of seeing who has a basis in the desire realm. For him, there are certainly thirteen powers: self, mind, life, body, mental ease, pleasure, suffering, equanimity, and the five, such as faith. If (that is the case), there is no path of seeing above. Here it is written from the scripture of non-regression, because there it says that it is ultimately completed. Because it is said that the power of making all known is only the path of seeing born in desire. For him, it is necessary to possess one of the male or female powers, because it is impossible for one who does not possess the male or female powers or is completely impaired to obtain vows and fruits and to be free from desire, so if one of the male or female powers is not complete, the path of seeing will not arise. Therefore, if one of the male or female powers is added, will there certainly be fourteen powers? In response to this, some say that it will not become fourteen, because when one previously possessed one of the male or female powers, one took vows. After the one who took vows later cultivated the path and obtained the fruit, the male or female powers were lost and became hermaphrodites, etc. Although the two sexes appear, the vows of individual liberation are abandoned, but the obtained fruit is not abandoned, so it is possible for the one who obtained the fruit to be a hermaphrodite, etc. Therefore, initially, in order to obtain the path of seeing that has not been obtained, one needs one of the male or female powers as a basis, but for the basis that has already been obtained and remains, it is not needed, because even if the characteristics of male and female are not complete after obtaining the path of seeing, the path of seeing will not be abandoned. And, initially, when obtaining the path of seeing, although one has the characteristics of either male or female, it is possible that the characteristics will not be complete later. Or, a being in the desire realm is accustomed to the parts of discernment
Chinese
当一个将死之人逐渐死亡时，有色根识会逐渐停止，因此在临终时，男女根识一旦停止，就有可能产生见道，因此，必定具有十三种根识，而男女根识是指临终时没有男女根识的人，因为生起了见道，所以具有了遍知作用的根识。他们这样说。 另一些人说，这是不合理的，因为在入定时不会生起见道，而且不可能在安住于由禅定善法所生的状态中死亡。因此，这里是就一般人而言，说明了必定具有的情况，而不是说明了只有男性或女性才必定具有的情况，如果计算在女性身上，则不具有女性根识，如果计算在男性身上，则不具有男性根识，因此不是绝对确定的，所以没有将这两种根识算作必定具有的根识。（这两种根识都不是，这两种根识中的任何一种都不可能。）这样说才是合理的。四种感受的根识不可能同时显现，但却具有获得它们的可能性。除了这些之外，不具有的情况和前面一样。（也就是说，如果不愉快和没有贪欲，就不具有，如果眼睛等衰退，也不具有等等。）这些是说明了具有某种根识的人，必定具有其他根识的情况。 现在，如果（有情）之中具有较少的根识，那么具有多少呢？没有善根的人只有欲界众生，对于他们来说，具有较少的根识是身体和（比如临终时，不可能对它没有贪执）五种感受、命根和意根，共有八种，除了这些之外，不确定是否存在，但获得它们是必然的。 就像没有善根的人具有较少的八种根识一样，无色界的各个凡夫也同样具有八种根识，是什么呢？就是舍受、命根、意根和信等五种善根识。不可能存在比这些更少的情况。还有，在具有较多根识的人中，有可能具有十九种根识（的凡夫），是什么呢？就是除了三种无垢根识之外的所有根识。这也是指欲界众生，根识齐全并且具有两性的人。
English
As a dying person gradually dies, the sense faculties with form gradually cease. Therefore, at the time of death, as soon as the male and female faculties cease, it is possible to generate the path of seeing. Therefore, one must possess thirteen faculties, and the male and female faculties refer to those who do not possess the male and female faculties at the time of death. Because the path of seeing arises, they possess the faculty of omniscience. That is what they say. Others say that this is unreasonable because the path of seeing does not arise in meditative equipoise, and it is impossible to die while abiding in the state arising from the virtue of meditative equipoise. Therefore, here, it is in general terms of a person that the manner of necessarily possessing is explained, and it is not explained that only a male or female necessarily possesses. If counted on a female, she does not possess the female faculty, and if counted on a male, he does not possess the male faculty. Therefore, it is not absolutely certain, so these two are not counted as necessarily possessed faculties. (Neither of these two faculties is possible.) It is reasonable to say that. The four faculties of feeling cannot manifest at the same time, but they possess the possibility of obtaining them. Other than these, not possessing is as before. (That is, if one is unpleasant and without desire, one does not possess them, and if the eyes, etc., deteriorate, one does not possess them, etc.) These explain the manner in which someone who possesses a certain faculty necessarily possesses other faculties. Now, if one possesses fewer faculties among (sentient beings), how many does one possess? Those without roots of virtue are only desire realm beings. For them, possessing fewer faculties is the body and (such as at the time of death, it is impossible not to have attachment to it) the five feelings, the life faculty, and the mind faculty, totaling eight. Other than these, it is not certain that they exist, but obtaining them is necessary. Just as those without virtue possess fewer than eight faculties, so too do the various ordinary beings of the formless realm possess eight faculties. What are they? They possess equanimity, the life faculty, the mind faculty, and the five virtuous faculties such as faith. It is impossible for a person to possess fewer than these. Furthermore, among those who possess many faculties, it is possible to possess nineteen faculties (of an ordinary being). What are they? They are all the faculties except for the three undefiled faculties. This also refers to desire realm beings who possess all the faculties and are hermaphrodites.