Tibetan
ཚུལ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཤད་ན། འབྱུང་བ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔའི་ཐིམ་ཚུལ། རྟོག་པའི་འགགས་ལུགས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ། དེ་ངོས་ཟིན་ནས་གྲོལ་ཚུལ་དང་བཞི་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔའི་ཐིམ་ཚུལ་ནི། ཤའི་ཁམས་ས་ལ་༼ལྟེ་བ་ས་ཡི་འཁོར་ལོའི་རྩ་མདུད་ཞིག་དུས་༽ཐིམ་པས་ལུས་ཀྱི་འགུལ་བསྐྱོད་དཀའ་ཞིང་ལྡང་མི་ནུས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སྒྲ་ལ་ཐིམ་པས་མིག་གིས་གཟུགས་མི་གསལ། ཁྲག་གི་ཁམས་ཆུ་ལ་༼སྙིང་ཁ་ཆུའི་འཁོར་ལོའི་རྩ་མདུད་ཞིག་དུས་༽ཐིམ་པས་ཁ་ཆུ་དང་སྣ་ཆུ་རྣམས་ལུད་ཅིང་སྐམ། སྒྲའི་ཁམས་དྲི་ལ་ཐིམ་པས་རྣ་བས་སྒྲ་མི་ཐོས་སྐད་འགགས། དྲོད་ཀྱི་ཁམས་མེ་ལ་༼མགྲིན་པ་མེའི་འཁོར་ལོའི་རྩ་མདུད་ཞིག་དུས་༽ཐིམ་པས་ལུས་ཀྱི་དྲོད་མཐའ་ནས་དབུས་སུ་སྡུད། དྲིའི་ཁམས་རོ་ལ་ཐིམ་པས་སྣས་དྲི་མི་ཚོར་དྲིའི་ཚོར་བ་འགགས། དབུགས་ཀྱི་ཁམས་རླུང་ལ་༼རྒྱང་གནས་རླུང་གི་འཁོར་ལོའི་རྩ་མདུད་ཞིག་དུས་༽ཐིམ་པས་དབུགས་ཁུག་པ་བཞི་དང་རྐྱང་བ་གཅིག་གིས་ཧ་འདོན། རོ་ཡི་ཁམས་རེག་ལ་ཐིམ་པས་ལྕེས་རོ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་འགགས། རླུང་གི་ཁམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་༼སྤྱི་བོར་ནམ་མཁའི་འཁོར་ལོ་ཞིག་དུས་༽ཐིམ་པས་རྩ་ཕྲན་གྱི་ཁྲག་རྣམས་སྲོག་རྩར་འདུས་ཏེ་ཁྲག་ཐིག་དང་པོར་བརྒྱབ་པས་མིག་སྐྱ་ལོག་གེ་འགྲོ། ཁྲག་ཐིག་གཉིས་བརྒྱབ་དུས་མགོ་ཁུག་པ་དང་ཧ་ཞེས་དབུགས་མདའ་གང་ཕྱིར་འགྲོ། ཁྲག་ཐིག་གསུམ་བརྒྱབ་དུས་ཨིག་ཅེས་ཟེར་ཞིང་དབུགས་ཁྲུ་གང་ཕྱིར་སོང་ནས་ཕྱི་དབུགས་ཆད་ཀྱང་ནང་དབུགས་མ་ཆད་པའི་བར་དེར་རིག་པ་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་ཁྲག་ཐིག་གིས་བརྒྱལ་ནས་དྲན་རྟོག་གང་ཡང་མེད་པར་འགྲོ། རེག་བྱའི་ཁམས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་མི་ཚོར་མདངས་ཉམས། བཟང་རྟོག་དང་ངན་རྟོག་གི་ཚོར་བ་དང་བྲལ། དེ་ནས་རྩ་མདུད་རྣམས་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པའི་སྐབས་འདིར། སྐད་ཅིག་བཞི་ལ་སྟོང་གཞིའམ། སྣང་བ་དང་། མཆེད་པ་དང་། ཐོབ་པ་དང་། ཉེར་ཐོབ་བཞིའི་འོད་གསལ་རྣམ་པ་བཞི་འཆར་ཏེ། འདི་ལ་བླ་མ་འགའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་ལ་ཐིམ་པ་དང་། སྣང་བ་མཆེད་པ། མཆེད་པ་ཐོབ་པ། ཐོབ་པ་ཉེར་ཐོབ་ལ་ཐིམ་པར་བཤད་པས། རྩ་དབུ་མའི་སྤྱི་བོར་ཕ་ལས་ཐོབ་པའི་སྲོག་འཛིན་གྱི་བྱང་སེམས་དཀར་ཆ་ཧཾ་ཡིག་གི་དབྱིབས་ཅན། རྐྱང་མའི་ནུས་པས་བཟུང་བ་དེ་ཐུར་དུ་བབ་པས་སྟོང་མའི་སྣང་བའི་འོད་གསལ་ཞེས་དཀར་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ཤར་བའི་ཚེ་ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་བའི་རྟོག་པ་སུམ
Chinese
简而言之，有五大和五境的消融方式、念头的止息方式、无念智慧的显现方式，以及认识到这些并从中解脱的方式这四种。首先，五大和五境的消融方式是：肉的元素融入地（脐轮地的脉结解开时），导致身体难以移动且无法站立。形的元素融入声，导致眼睛看不清事物。血的元素融入水（心间水轮的脉结解开时），导致口水和鼻涕增多且干燥。声的元素融入香，导致耳朵听不见声音，声音嘶哑。热的元素融入火（喉咙火轮的脉结解开时），导致身体的热量从外向内收缩。香的元素融入味，导致鼻子闻不到气味，气味的感觉消失。气的元素融入风（远处的风轮脉结解开时），导致通过四个气囊和一个独气呼出“哈”。味的元素融入触，导致舌头尝不到味道的感觉消失。风的元素融入阿赖耶识（顶轮空轮解开时），导致细脉的血液汇集到命脉，第一次滴血时，眼睛会翻白。第二次滴血时，头会垂下，并呼出“哈”的一声，气息完全呼出。第三次滴血时，会发出“呃”的一声，呼出一拃长的气息，即使外气已断，但在内气未断期间，意识会因心间的血滴而昏厥，没有任何记忆和念头。触的元素融入无念之法，导致身体感觉不到触觉，光彩消失，脱离好念头和坏念头的感受。之后，当脉结解开，阿赖耶识的元素融入虚空时，在四个刹那间，会出现空基，或者说显现、增盛、获得和近获得这四种光明现象。对此，一些上师说阿赖耶识融入显现，显现增盛，增盛获得，获得融入近获得。因此，从父处获得的位于中脉顶轮的命勤持明点白分，呈“హం”（haṃ，హం，haṃ，啥）字形，被独气之力抓住，向下流动，当空性的显现光明，即白道的显现出现时，由嗔恨产生的念头
English
In brief, there are four ways: the dissolution of the five elements and the five objects, the cessation of thoughts, the manifestation of non-conceptual wisdom, and recognizing these and being liberated from them. First, the way the five elements and the five objects dissolve is: the element of flesh dissolves into earth (when the navel chakra's earth knot is untied), making it difficult to move the body and impossible to stand. The element of form dissolves into sound, making it difficult for the eyes to see clearly. The element of blood dissolves into water (when the heart chakra's water knot is untied), causing saliva and nasal mucus to increase and dry up. The element of sound dissolves into smell, causing the ears to not hear sounds and the voice to become hoarse. The element of heat dissolves into fire (when the throat chakra's fire knot is untied), causing the body's heat to contract from the outside to the center. The element of smell dissolves into taste, causing the nose to not perceive smells and the sensation of smell to cease. The element of breath dissolves into wind (when the distant wind chakra's knot is untied), causing one to exhale "Ha" through the four air sacs and one solitary breath. The element of taste dissolves into touch, causing the tongue's sensation of tasting to cease. The element of wind dissolves into consciousness (when the crown chakra's sky wheel is untied), causing the blood from the fine veins to gather in the life vein, and when the first drop of blood is released, the eyes roll back. When the second drop of blood is released, the head droops and one exhales "Ha," completely exhaling the breath. When the third drop of blood is released, one says "Uh" and exhales a span of breath, and even though the external breath has ceased, during the time before the internal breath ceases, consciousness faints due to the drop of blood in the heart, and there is no memory or thought. The element of touch dissolves into the dharma of non-thought, causing the body to not feel touch, radiance to diminish, and separation from the feelings of good and bad thoughts. After that, when the knots of the veins are untied and the element of consciousness dissolves into space, in four moments, the ground of emptiness, or the four luminous appearances of appearance, increase, attainment, and near-attainment, arise. Some lamas say that consciousness dissolves into appearance, appearance increases, increase attains, and attainment dissolves into near-attainment. Therefore, the white bodhicitta of life-sustaining, obtained from the father, located at the crown chakra of the central channel, in the shape of the letter "హం" (haṃ, हं, haṃ, seed syllable HUM), held by the power of the solitary breath, descends, and when the luminous appearance of the emptiness, that is, the appearance of the white path, arises, the thoughts arising from hatred
Tibetan
་ཅུ་སོ་གསུམ་འགགས། དབུ་མའི་མར་སྣར་མ་ལས་ཐོབ་པའི་མཉམ་གནས་ཀྱི་དྭངས་མ་རཀྟ་ཨ་ཐུང་གི་དབྱིབས་ཅན་རོ་མའི་ནུས་པ་བཟུང་བ་གྱེན་དུ་ལོག་པའི་སྟོང་ཆེན་མ་མཆེད་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་དམར་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ཤར་བའི་ཚེ། འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་བའི་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་འགགས། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱད་སྟོབས་ཅན་གྱིས་སེ་གོལ་ལན་བདུན་གཏོགས་པའི་ཡུད་ཙམ་ཞིག་འཐུམ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའམ། ཐོབ་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་ནག་ལམ་པའི་སྣང་བ་ཤར་བའི་ཚེ། གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་བདུན་འགགས། དེའི་མཐར་ཀུན་རྟོག་བརྒྱད་ཅུའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའམ། ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་ཟབ་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཆར་བར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་དུས་སུ་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བ་དབང་པོ་འབྲིང་གི་རབ་འཆི་ཁ་བར་དོར་གྲོལ་རྒྱུའི་རིགས་ཅན་ཡིན་ན། དབང་པོའི་རིམ་པ་ལྟར་གྲོལ་ཚུལ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་ཡོད་པའི་འབྲིང་གི་རབ་ཀྱི་རབ་རྣམས་ནི་སྙིང་སྡུག་གི་མཛའ་བོ་མཐོང་བ་ལྟར་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་ཏེ་གྲོལ་བ་དང་། འབྲིང་གི་རབ་ཀྱི་འབྲིང་རྣམས་ནི་མེ་ལོང་ལ་རང་གི་བྱད་གསལ་བ་མཐོང་བ་ངོས་ཟིན་པ་ལྟར་རང་སྣང་དུ་ངོ་ཤེས་ནས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཡང་། སྔར་གྱི་དུས་བཞི་ནང་གསལ་ངོ་བོ་ཀ་དག་ཁྲེགས་ཆོད་གནས་ལུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་གོམས་འདྲིས་སོགས་ཡོད་ན། སྔར་གོམས་པའི་མྱོང་བའི་གཞི་ལ་གནས་པའི་འོད་གསལ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ཕྱིས་བར་དོའི་འོད་གསལ་བུ་ལྟ་བུ་གཉིས་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་ནས་བར་དོ་མེད་པར་ཡར་གྱི་ཟང་ཐལ་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚུལ་ནི་ཆགས་མེད་རིན་པོ་ཆེས། ངོ་བོ་རྗེན་པར་རྟོགས་པ་དེ། །རྒྱུན་དུ་མ་ཡེངས་སྐྱོང་ནུས་ན། །ཕྱི་དབུགས་ཆད་ནས་ནང་དབུགས་གནས། །གཞི་ཡི་འོད་གསལ་ཤར་བའི་ཚེ། །ཆུ་ཉིད་ལ་ནི་ཆུ་བཞག་ལྟར། །ཉམས་ལེན་ཟིན་ན་དེའི་ཐོག་ཏུ། །ཞག་བདུན་ལ་སོགས་གནས་པ་ནི། །འཆི་བ་ཆོས་སྐུར་སངས་རྒྱས་ཏེ། །བར་དོའི་སྣང་བ་དེ་ལས་མེད། །ཡར་གྱི་ཟང་ཐལ་ཡིན་པར་གསུངས། །ཞེས་དང་། གཞན་ཡང་དུས་འཁོར་རྩ་རྒྱུད་ལས། འོད་གསལ་དེ་ལ་སེམས་ཟིན་ན། །ཉོན་མོངས་དགྲ་ཡི་དཔུང་རྣམས་འཇོམས། །འོད་གསལ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས། །བར་དོའི་གྲོང་ཁྱེར་དེས་མི་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཆི་བ་འོད་གསལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲིང་གི་རབ་ཀྱི་ཐ་མ་ལས་ཁབ་མིག་ཏུ་སྐུད་པ་འཛུད་པ་ལྟ
Chinese
三十三种止息。从脐间明点获得的俱生智慧精华，呈红色“阿”字形，具有控制精力的作用，当逆转向上，未扩散大空性的光明，即红色光明显现之时，由贪欲产生的四十种分别念止息。在这两者之间，大力识以摇动七次铃铛的短暂时间包裹，变得非常空，或当获得的光明，即黑色光明显现之时，由愚痴产生的七种分别念止息。最终，当远离八十种概念杂染，一切皆空，或接近获得的光明，即显空不二的无戏论智慧三摩地生起之时。此时，如果入道瑜伽士是中等根器中的上等者，是临终中阴解脱的种姓，那么根据根器的次第，有上、中、下三种解脱方式，其中中等中的上等者，就像见到心爱的恋人一样，伴随着喜悦而解脱；中等中的上等中的中等者，就像在镜子中清晰地看到自己的面容并认出一样，认识到自显而解脱。这些人的情况是，如果在之前的四个时期内，已经修习并熟悉了内明、自性、原始清净、立断、实相的甚深见解，那么就像之前习惯的体验基础上安住的母光明，以及之后中阴的子光明一样，母子光明融合，没有中阴，向上直接解脱。这种情况，恰美仁波切说：“自性赤裸证悟彼，若能恒常不散乱，外气断后内气住，基光明现之时也，如水置于水中般，若能掌握其修持，于其上住七日等，死亡证得法身佛，中阴显现彼无有，说是向上直穿也。”又，时轮根本续中说：“若心执取于光明，烦恼敌军皆摧毁，恒常安住于光明，中阴城市彼不见。”如是所说，死亡即是光明证得法身佛。中等中的上等中的下等者，就像穿针眼一样
English
The thirty-three cease. The essence of co-emergent wisdom obtained from the navel chakra, in the shape of a red "Ah," has the function of controlling energy. When it reverses upward, the un-diffused great emptiness of light, that is, when the red light appears, the forty kinds of conceptual thoughts arising from desire cease. In between these two, the powerful consciousness envelops for a short time, like shaking a bell seven times, becoming very empty, or when the obtained light, that is, the black light, appears, the seven kinds of conceptual thoughts arising from ignorance cease. Finally, when free from the eighty kinds of conceptual defilements, everything is empty, or close to the obtained light, that is, when the non-dual wisdom samadhi of clarity and emptiness arises. At this time, if the yogi who has entered the path is the best of the middle faculties, and is of the lineage to be liberated in the bardo at the time of death, then according to the order of the faculties, there are three kinds of liberation: superior, medium, and inferior. Among them, the best of the middle ones, like seeing a beloved lover, are liberated with joy; the middle ones of the best of the middle ones, like seeing one's own face clearly in a mirror and recognizing it, are liberated by recognizing self-appearance. The situation of these people is that if in the previous four periods, they have practiced and are familiar with the profound views of inner clarity, self-nature, original purity, trekchö, and reality, then like the mother light that abides on the basis of previous habitual experience, and the child light of the bardo later, the mother and child lights merge, without the bardo, and go directly upward. In this situation, Chagme Rinpoche said, "The nature of naked realization is that if one can constantly maintain it without distraction, when the outer breath ceases and the inner breath remains, when the basic light appears, like placing water in water, if one can grasp its practice, and stay on it for seven days, etc., death attains the Dharmakaya Buddha, the bardo appearance is not there, it is said to be a direct upward penetration." Also, the Kalachakra Root Tantra says, "If the mind grasps the light, all the armies of the enemy of affliction are destroyed, constantly abide in the light, the city of the bardo is not seen." As it is said, death is the light attaining the Dharmakaya Buddha. The lowest of the best of the middle ones, like threading a needle