Tibetan
་ལ་ཟླ་བ འི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ཟླ་བ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཉེ་བ་ལས་ཉི་འོད་ཟླ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་ལ་བབས་པ་ན་ཕ་རོལ་གྱི་ངོས་སུ་ཟླ་བ་རང་གི་གྲིབ་མ་བབས་པ་ལས་འགྲིབ་པར་སྣང་བར་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མཚན་མོ་ཀ་བ་དང་མར་མེའི་འོད་ཉེ་བ་ན་ཀ་བ་རང་གི་གྲིབ་མས་ཕར་ངོས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུའོ། །གཉིས་པ་སྤྱི་དོན་ལ། དུས་ཚིགས་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཡོད་མེད་དང་། དུས་ཚིག་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྒྱས་པར་བཤད་ན་མང་ཡང་འདིར་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་འོད་སོགས་ཉམས་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་མུན་པ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་བྱས་པས་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་སོགས་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉིན་མཚན་དང་དུས་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ཉི་ཟླ་སོགས་གོ་རིམ་མ་ངེས་པར་རྒྱུ་བ་ལས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་དྲང་སྲོང་རྔ་བོང་དུ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་རྒྱུ་སྐར་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་མཛད་པར་བཤད་པས་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་དུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་འཆི་མེད་མཛོད་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། མིག་འཛུམ་བཅོ་བརྒྱད་མཐར་གནས་ལ། །དེ་སུམ་ཅུ་ལ་སྐད་ཅིག་བགྲང་། །དེ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཡུད་ཙམ་ཡིན། །དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག །དེ་དག་བཅོ་ལྔར་ཕྱོགས་སུ་གྲགས། །སྔ་ཕྱིའི་ཕྱོགས་ནི་དཀར་ནག་གཉིས། །དེ་གཉིས་བསྡོམས་པས་འཇལ་བྱེད་དོ། །མཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་གཉིས་གཉིས་ལ། །དེ་ཚིགས་དེ་གསུམ་བགྲོད་པ་གཅིག་ལྷོ་བྱང་བཀོད་པ་གཉིས་ལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཚེས་ལོ་ཉིན་ཞག་གི་ལོ་ཁྱིམ་ལོ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པ་ཞིག་གཞན་དུ་བཤད་ཟི ན་པས་འདིར་བསྡུ་ན་དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉི་མས་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ལ་རང་འགྲོས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བགྲོད་གཉིས་རྫོགས་པའི་ལོ་དེ་ཁྱིམ་ལོ་དང་། ནམ་ལངས་ནས་ནམ་ལངས་ཀྱི་བར་ཉིན་ཞག་གི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཉིན་ཞག་གི་ལོ་དང་། ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཆ་རེ་རྫོགས་པའི་ཚེས་ཞག་གི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པ་ལ་ཚེས་ཞག་གི་ལོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལོའི་དབྱེ་བ་ཡོད་དེ། རབ་བྱུང་ལ་སོགས་པའི་དྲུག་ཅུ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ཡང་མེ་ཡོས་སོགས་ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་དང་ཞག་ལའང་དེ་གསུམ་ཡོད་དེ། ལུག་གླང་འཁྲིག་པ་ཀ་རྐ་ཊ་སོགས་ཁྱིམ་ཟླ་དང་ཁྱིམ་ཞག །སྟག་གི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་བཞི་དང་། མགོ་ལ་སོགས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་ཞག་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་ལོ་འགོ་ངོས་འཛིན་ལ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་འདུལ་མངོན་གྱི་ལུགས་ལ་ལོ་འགོ་འཛིན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཧོར་ཟླ་བཅུ་བའི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ལོ་ལ་དུས་ཚིགས་བྱེད་ཚུལ་དུ་མ་ཡོད་དེ། གསུམ་དང་བཞི་དང་ལྔ་དང་དྲུག་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡོད་དེ། མགོ་རྒྱལ་མཆུ་དབོའི་ཟླ་བ་བཞི་ནི་དགུན་དང་། ནག་པ་ས་ག་སྣྲོན་ཆུ་སྟོད་ཀྱི་ཟླ་བ་བཞི་ནི་དཔྱིད། གྲོ་བཞིན་ཁྲུམས་ཐ་སྙད་སྨིན་དྲུག་གི་ཟླ་བ་བཞི་ནི་དབྱར་དུས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། དགུན་དཔྱིད་དབྱར་སྟོན་བཞིར་བྱས་ནས་རྒྱུ་སྐར་སྔ་མ་གསུམ་གསུམ་དང་སྦྱར་ནས་འཇོག་པའི་ཕྱིར། དུས་ཚིགས་ལ་ལྔར་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། དགུན་དང་དཔྱིད་དང་དབྱར་ཙམ་དང་དབྱར་ཐུང་ངུ་དང་དབྱར་རིང་པོའི་དུས་དང་ལྔར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབྱར་ཐ་ཆུང་གི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ལ་དབྱར་ཐུང་ངུ་ཞེས་པ་མ་གཏོགས་སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དུས་ཚིགས་ལ་དྲུག་ཏུ་འབྱེད་ཚུལ་ཡོད་དེ། དགུན་སྟོད་དགུན་སྨད་སོགས་གཉིས་གཉིས་ཕྱེ་བས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དུས་ཚིགས་ལ་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་མཛད་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའི་གོས་ཤེས་པ་དང་། བཞིར་ཕྱེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་དང་སྒོ་བསྟུན་པ་དང་། ལྔར་ཕྱེ་བ་ནི་དབྱར་ཐུང་ངུ་ཤེས་པ་དང་། དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞི་པ་དང་ཞག་མི་ཐུབ་འབྱུང་བའི་དུས་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། ལོ་དྲི་བ་ལས། རྒྱལ་དང་དབོ་དང་ས་ག་ཅན། ཞེས་སོགས་དང་། རང་འགྲེལ་ལས། དགུན་དང་དཔྱིད་དང་དབྱར་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟླ་བཤོལ་འདོད་ཚུལ་ལ་ཞིབ་རྩིས་དང་རགས་རྩིས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་དང་པོ་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ལ། རགས་རྩིས་ལ་འདོན་ཚུལ་ཡོད་དེ། ཚེས་ཞག་ལས་ཉིན་ཞག་ཡུད་ཙམ་ཕྱེད་ཀྱིས་རིང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་ན་ཉིན་ཞག་རེ་མ་ཐུབ་པའི་དབང་གིས་ལོ་ལྔ་ལྔ་ནས་ཟླ་བཤོལ་འདོན་པ་དང་། ཚེས་ཞག་གིས་ཁྱིམ་ཞག་གི་དོད་མ་ཐུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་ལོ་གཉིས་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་དགུ་ནས་ཟླ་བཤོལ་འདོན་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པའི
Chinese
之所以月亮不圆满，是因为那时月亮靠近太阳的中心，当阳光照射到月亮的宫殿时，月亮自身的阴影落在另一侧，所以看起来像是亏缺了。例如，晚上柱子靠近烛光时，柱子自身的阴影会遮蔽另一侧，就像这样。第二，关于总义。有三点：时节从何而来，是否有作者，以及分别解释时节。第一点是：如果详细解释会很多，但这里简略地解释。最初劫的人们身体的光芒等衰退，世间出现黑暗，因此感到悲伤，由于共同的业力，产生了日月星辰等。因此，产生了昼夜和时节的分类。第二点是有的。那时，日月等无规律地运行，但据说我们的导师在成为仙人鸣钟时，制定了星辰等的顺序，所以有作者。第三点是：一般来说，时间的名称有很多，但在《不朽宝藏》中是这样说的：十八眼眨为一刹那，三十刹那为一瞬间，十二瞬间为一须臾，三十须臾为一日夜，十五日夜称为半月，前后半月为黑白二分，二者合起来是衡量时间的单位。双月等两个月为一季，三季为一行程，南北两行程为一年。正如所说的那样。年有三种：有日期年、昼夜年和星宿年三种。这三种的区别已经在其他地方详细解释过了，如果在这里总结，这三种是有区别的。太阳以自己的速度完整地运行十二宫，完成两个行程的年份是星宿年。从天亮到天亮的十二个昼夜月是昼夜年。月亮的盈亏各完成一次的日期月，十二个日期月完成的是日期年。此外，还有年的分类，有胜生等六十种，也就是与火兔等六十年老相同。
English
The reason why the moon is not full is that at that time, the moon is close to the center of the sun, and when the sunlight shines on the moon's palace, the moon's own shadow falls on the other side, so it appears to be waning. For example, at night, when a pillar is close to candlelight, the pillar's own shadow will obscure the other side, just like that. Second, regarding the general meaning. There are three points: where do the seasons come from, is there an author, and explaining the seasons separately. The first point is: if explained in detail, there would be a lot, but here it is briefly explained. The light of the bodies of the people of the first kalpa declined, and darkness appeared in the world, so they felt sadness. Due to common karma, the sun, moon, stars, etc., were produced. Therefore, the classifications of day and night and seasons were produced. The second point is that there is. At that time, the sun, moon, etc., moved irregularly, but it is said that our teacher, when he became the sage Ringing Bell, established the order of the stars, etc., so there is an author. The third point is: in general, there are many names for time, but in the 'Immortal Treasure' it is said like this: Eighteen eye blinks are a kshana, thirty kshanas are a moment, twelve moments are a yudtsam, thirty yudtsams are a day and night, fifteen days and nights are called a half month, the front and back half months are black and white halves, and the two together are the unit for measuring time. Two months such as double months are a season, three seasons are a journey, and two north-south journeys are a year. Just as it is said. There are three types of years: there are date years, day and night years, and constellation years. The difference between these three has already been explained in detail elsewhere, and if summarized here, these three are different. The year in which the sun completes the twelve constellations at its own speed, completing two journeys, is the constellation year. The twelve day and night months from dawn to dawn are the day and night year. The date month in which the waxing and waning of the moon each complete once, and the twelve date months are completed, is the date year. In addition, there are classifications of years, there are sixty types such as Rabjung, which is the same as the sixty old years such as the Fire Rabbit.
Chinese
因为转变的缘故。月和日也有那三种，如羊、牛、男女交合（梵文：कर्क，罗马转写：Karka，汉语：羯迦）等宫月和宫日。虎月等十四个月，以及首月等十二个月和日等的名称也有的缘故。一般来说，确定年首有很多种方法，但依《律》和《对法》的观点，有确定年首的方法，即从霍尔历十月的下半月的第一天开始算起。一年中划分季节的方法有很多种，有分为三季、四季、五季和六季的。首先，有分为三季的，即首月、胜月、觜月、氐月这四个月是冬季，黑月、萨嘎月、氐宿月、星宿月这四个月是春季，女宿月、室宿月、尾宿月、心宿月这四个月是夏季。有分为四季的方法，即分为冬、春、夏、秋四季，并与之前的三个星宿相结合。有分为五季的方法，即分为冬、春、夏初、短夏和长夏五个季节。从夏末月的十六日开始是短夏，除此之外与之前相同。有分为六季的方法，即像分为冬初、冬末等，分为两两一组，就变成了六季。如此划分季节是有必要的，因为分为三季是为了了解手巾中的衣服，分为四季是为了顺应世俗的说法，分为五季是为了了解短夏，分为六季是为了了解十四布萨日和无法过夜的季节。后者成立，如《年问》中说：“胜月、氐月和萨嘎月等”，以及《自释》中说：“冬季、春季和夏季等”的出现一样。关于闰月的计算方法，有精算法和粗算法两种，前者需要向其他地方学习。粗算法有推算方法，即由于日期比日长一点，所以每两个月就差一天，因此每五年推算出一个闰月。由于日期无法弥补宫日，所以每两年半零九个月推算出一个闰月，有两种方法。
English
Because of the transformation. The month and day also have those three, such as sheep, ox, cohabitation (Sanskrit: कर्क, Romanization: Karka, Chinese: 羯迦) etc. palace month and palace day. There are also fourteen months such as the tiger month, and twelve months such as the head month, and the names of days etc. In general, there are many ways to determine the beginning of the year, but according to the Vinaya and Abhidharma, there is a way to determine the beginning of the year, that is, starting from the first day of the second half of the tenth month of the Hor calendar. There are many ways to divide the seasons in a year, including dividing into three, four, five, and six seasons. First, there are three seasons, that is, the four months of the head month, the victorious month, the mouth month, and the Di month are winter, the four months of the black month, the Saga month, the Anuradha month, and the Shravana month are spring, and the four months of the Revati month, the Shatabhisha month, the Jyeshtha month, and the Antares month are summer. There is a method of dividing into four seasons, that is, dividing into four seasons: winter, spring, summer, and autumn, and combining them with the previous three constellations. There is a method of dividing into five seasons, that is, dividing into five seasons: winter, spring, early summer, short summer, and long summer. The short summer starts on the sixteenth day of the last month of summer, and is the same as before except for that. There is a method of dividing into six seasons, that is, like dividing into early winter, late winter, etc., dividing into two groups, it becomes six seasons. It is necessary to divide the seasons in this way, because dividing into three seasons is to understand the clothes in the hand towel, dividing into four seasons is to follow the worldly saying, dividing into five seasons is to understand the short summer, and dividing into six seasons is to understand the fourteenth Uposatha day and the season when it is impossible to spend the night. The latter is established, as it is said in the "Year Question": "Victorious month, Di month, and Saga month, etc.", and as it is said in the "Self-Explanation": "Winter, spring, and summer, etc." Regarding the calculation method of leap months, there are two types: precise calculation and rough calculation. The former needs to be learned elsewhere. Rough calculation has a calculation method, that is, because the date is a little longer than the day, so there is a difference of one day every two months, so a leap month is calculated every five years. Since the date cannot make up for the palace day, a leap month is calculated every two and a half years and nine months, there are two methods.