Tibetan
་ཚེ་རིང་པོ་དང་། མཐའ་ཁོབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་དང་། །ལོག་ལྟ་ཅན་དང་། སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་མི་ཁོམ་པའམ་མི་རུང་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་གཙོ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། གཞན་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང་། ངན་སོང་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའི་ནང་ན་ཆོས་ལ་དད་པ་དང་། དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡོད་པར་བཤད་པས་ཁྱད་པར་ཤེས་དགོས་སོ། །ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ནི་ཚངས་ཆེན་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་དང་། གཟུགས་མེད་གྱི་ལྷ་འགའ་དང་། རྟག་ཏུ་གཡེང་བའི་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ལྟ་བུ་ལ་དགོངས་ཀྱི། །ཕྱིས་རྐྱེན་གྱིས་དབང་པོ་མ་ཚང་བར་སོང་བ་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་འབྱོར་པ་ལ་གཉིས་ལས། རང་འབྱོར་ལྔ་ནི། མི་ཉིད་དབུས་སྐྱེས་དབང་པོ་ཚང་། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་གནས་ལ་དད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་སྤྱིར་མི་ཡིན་པ། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་འཁོར་རྣམ་བཞི་ཡོད་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པའོ། །དབང་པོ་ཚང་བ་ནི་གླེན་ལྐུགས་སུ་མ་སོང་ཞིང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ཚང་བའོ། །ལས་མཐའ་མ་ལོག་པ་ནི་མཚམས་མེད་ལྟ་བུ་མ་བྱས་པའོ། །གནས་ལ་དད་པ་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་དད་པའོ། །ལྔ་པོ་དེ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་རང་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་འབྱོར་ལྔ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱོན་དང་དམ་ཆོས་སྟོན། །བསྟན་པ་གནས་དང་དེ་རྗེས་འཇུག །གཞན་ཕྱིར་སྙིང་ནི་བརྩེ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་བྱོན་པའི་གནས་འཕགས་ཡུལ་ལྟ་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་སམ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་དམ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གནས་པ་དང་། ཆོས་གནས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སྒྲུབ་པ་དང་། རང་ལ་སྦྱིན་བདག་ལྟ་བུས་དད་པ་དང་བརྩེ་བས་ཆོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྟེར་བ་སྟེ་ལྔའོ། །དེ་རྣམས་ནི་གཞན་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཅིང་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཡིན་པ་གཞན་འབྱོར་རོ། །ཕྱོགས་འདི་ནི་ས་ཚིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་དབུས་མིན་ཡང་ཆོས་ཚིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་དབུས་ཡིན་པས་མི་འགལ་ཞིང་། ཐུན་མོང་བའི་སྣང་ངོར་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་མ་བྱོན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་འཚོབ་མང་དུ་བྱོན་པས་སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པའི་གནས་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་དལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་ཚུལ་བསམ་པ་ནི། བསྡུས་དོན་ལས། དལ་བའི་རྟེན་འདི་ཡིད་བཞིན་ནོར་ལས་ལྷག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། རྟེན་འདི་ལ་དོན་ཆེན་པོ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལས་ལྷག་སྟེ། ལྷག་ཚུལ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུས་ལས་གནས་སྐབས་ཀྱི་དགོས་འདོད་འབྱུང་ཡང་། མཐར་ཐུག་གི་དོན་མི་འབྱུང་ལ། དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་འདི་ལ་དེ་བསྒྲུབས་ན་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་རྙེད་ནས་དོན་མེད་དུ་མི་བཏང་སྟེ། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལས་ལྷག་པའི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་མི་རྣམས་ནི། །སུ་ཞིག་འདིར་དེ་འབྲས་མེད་བྱེད། །ཅེས་དང་། སྤྱོོད་འཇུག་ལས། འདི་འདྲའི་དལ་རྟེན་རྙེད་གྱུར་ནས། །བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན། །འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། །འདི་ལས་རྨོངས་པ་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་དང་། མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ། །གྲུ་འདི་ཕྱི་ནས་རྙེད་དཀའ་བས། །རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་དོན་ཆེ་བ་ལ་སྙིང་པོ་ལེན་འདོད་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་རྙེད་དཀའ་བ་བསམ་པ་ནི། ངན་འགྲོ་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང་། བདེ་འགྲོ་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་ལྟར་མང་ལ། དེ་གཉིས་ནས་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ནི་ཐུབ་པའི་ཕྱག་སེན་གྱི་རྩེ་མོས་བླངས་པའི་རྡུལ་ལྟར་ཉུང་བར་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་བདེ་འགྲོ་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དེ་ཙམ་མི་མང་སྙམ་ན། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཕལ་མོ་ཆེ་ཡི་མི་རྣམས་ནི། །དམ་པ་མ་ཡིན་ཕྱོགས་ཡོངས་འཛིན། །དེས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་། །ཕལ་ཆེར་ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བདེ་འགྲོ་མིར་སྐྱེས་ཀྱང་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་མང་ངོ་། །རྙེད་དཀའ་བ་དེ་ཡང་གསུམ་དུ་བསྡུས་ན་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དང་། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དང་། དཔེའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་བདེ་འགྲོ་ལས་ངན་འགྲོ་མང་སྟེ། ངན་འགྲོ་གཞན་གཉིས་ཀུན་གྱིས་མ་མཐོང་ཡང་། དུས་འགྲོ་བྱིངས་ན་གནས་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་ཆང་གི་སྦང་མ་ལྟར་ཚོགས་ཤིང་འདུས་ལ། ས་སྟེང་ན་དུད་འགྲོའི་རིགས་ནི་མི་ལ་བལྟོས་ནས་ཤིང་ཏུ་མང་སྟེ། དབྱར་དུས་ཀྱི་འབུ་སྲིན་གྲངས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྙེད་དཀའ་ཚུལ་ནི། སྤྱིར་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ཡིན་པས་དགེ་བ་ཞིག་ངེས་པར་སྒྲུབ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་དགེ་བ་སྣ་གཅིག་བྱེད་པ་ལ་ངེས་པར་བལྟོས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་དལ་འབྱོར་གྱི་རྟེན་འཐོབ་པའི་རྒྱུར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་གཞི་བཟུ
Chinese
长寿天，边地出生，根缺，邪见者，佛未出世的地方出生，这八种。这些是不闲暇或不适合作为修法的所依，所以这样说。这是就主要的方面来说的，其他如长寿天，恶趣，根缺等出生的人中也有信仰佛法的人，而且据说在那些地方也有出生的菩萨，所以要知道区别。长寿天是大梵天，无想天，一些无色界天，以及总是散乱的欲界天。根缺是指从一开始就根缺的情况，后来因缘导致根缺的情况则不一定。第二，关于圆满，分为两种，自身圆满五种是：人身，中土生，根全，业际未倒，于处信。如所说，总的来说是人，出生在中土是指出生在有四众眷属的地方。根全是指没有变成痴呆聋哑，肢体和细部都齐全。业际未倒是指没有造作五无间罪之类的罪业。于处信是指对三藏有信心。这五种由自身所摄持，所以称为自身圆满。他圆满五种是：佛出世，正法演，教法住，随彼行，他故心乃慈。如所说，如佛陀真实出世的地方圣地（印度）一样，佛陀或声闻宣说正法，教证二法存在，随顺法而行并修持，以及像施主一样的人以信心和慈悲给予修法的顺缘，这五种。这些存在于他人相续中，是修法的条件，所以是他圆满。此地虽然不是以地理位置划分的中土，但却是以佛法划分的中土，所以没有相违，而且在共同的显现中，虽然佛陀没有真实出世，但却涌现出许多佛陀的补处，所以没有说是佛未出世之地的过失。第二，思维暇满难得意义重大，摄义中说：闲暇之所依，胜过如意宝。如是说，此所依意义重
English
Long-life gods, birth in borderlands, incomplete faculties, those with wrong views, and birth in lands where Buddhas have not appeared, these are the eight. These are said to be unfree or unsuitable as a basis for practicing the Dharma, hence the name. This is in terms of the main aspect, but otherwise, among those born as long-life gods, in the lower realms, or with incomplete faculties, there are also those who have faith in the Dharma, and it is said that Bodhisattvas are also born in those places, so one must know the difference. Long-life gods are the Great Brahma, the gods without perception, some of the formless realm gods, and the desire realm gods who are always distracted. Incomplete faculties refer to cases where faculties are incomplete from the beginning, but it is not necessarily the case that faculties become incomplete due to later circumstances. Second, regarding endowments, there are two types. The five personal endowments are: human birth, born in the central land, complete faculties, not having committed heinous actions, and faith in the teachings. As it is said, generally being a human, being born in the central land means being born in a place where there are the fourfold assemblies. Complete faculties mean not having become mentally deficient or mute, and having all limbs and parts complete. Not having committed heinous actions means not having committed actions such as the five heinous crimes. Faith in the teachings means having faith in the three baskets. These five are included in one's own continuum, so they are called personal endowments. The five circumstantial endowments are: a Buddha appearing, the true Dharma being taught, the teachings abiding, following them, and others having loving-kindness. As it is said, like the holy land (India) where the Buddha actually appeared, the Buddha or Shravakas teach the true Dharma, the teachings of scripture and realization abide, following and practicing the Dharma, and others, like patrons, give favorable conditions for practicing the Dharma with faith and loving-kindness, these are the five. These exist in the continuum of others and are conditions for practicing the Dharma, so they are circumstantial endowments. Although this place is not the central land divided by geographical location, it is the central land divided by the Dharma, so there is no contradiction, and although the Buddha did not actually appear in common appearance, many successors of the Buddha have emerged, so there is no fault in saying that it is a place where the Buddha has not appeared. Second, contemplating the greatness of the meaning of leisure and endowment, in the Compendium of Meanings it says: This basis of leisure is superior to a wish-fulfilling jewel. As it is said, this basis has great meaning
Chinese
因为能够成就解脱和一切智的果位，所以比如意宝还要殊胜。殊胜之处在于，如意宝只能实现暂时的需求，而不能实现究竟的利益。如果在这个闲暇圆满的所依身上努力，就能实现究竟的利益。因此，得到这样的所依后，不要让它白白浪费。如学问勇士所说：“胜过如意宝，一切功德的人，谁会在此让它无果？”《入行论》中说：“既得此闲暇之身，我若不修习善行，则无有比此更愚蠢，亦无有比此更迷惑。”又说：“依靠人身之船，能从痛苦的巨流中解脱。此船以后难以获得，愚者莫于此时贪睡。”如是说，应对重大意义生起取精要之心。三、思维难以获得：从恶趣到恶趣，以及从善趣到恶趣的转生，多如大地的尘土。而从这二者转生到善趣，则如佛陀指甲尖所取的尘土般稀少。如果认为从善趣到恶趣的转生没有那么多，那么《四百论》中说：“大多数人，执持非圣法，因此一切凡夫人，多数定趋恶趣。”如是说，即使转生到善趣为人，造恶业者也极多，因此转生到恶趣者众多。如果将难以获得归纳为三类，即从本体、从因、从比喻三个方面来说明难以获得的道理。第一，恶趣比善趣多。虽然其他两种恶趣不为众人所见，但住在时节轮回中的饿鬼，聚集如大海中的酒糟；地上旁生种类，相对于人来说非常多，如夏季的无数昆虫。从因的角度来说明难以获得：一般来说，转生到善趣是因为行善业，所以必须努力行善。而且，哪怕只做一件戒律等善事，也必须依靠它。特别是，为了获得闲暇圆满的所依，必须以清净的戒律为基础。
English
Because it is possible to achieve liberation and the state of omniscience, it is superior to a wish-fulfilling jewel. The superiority lies in the fact that a wish-fulfilling jewel can only fulfill temporary needs, but cannot achieve ultimate benefit. If one strives on this leisure and endowment support, one can achieve ultimate benefit. Therefore, having obtained such a support, do not let it be wasted. As the scholar hero said: "Who here would make fruitless the people of all qualities, who are superior to the wish-fulfilling jewel?" The Engaging in Bodhisattva Behavior says: "Having obtained such a leisure support, if I do not practice virtue, then there is no deception greater than this, and there is no delusion greater than this." It also says: "Relying on the boat of human life, one can be liberated from the great river of suffering. This boat is difficult to obtain later, so fools, do not sleep at this time." As it is said, one should generate the desire to take the essence of great meaning. Third, contemplating the difficulty of obtaining: Rebirth from bad realms to bad realms, and rebirth from good realms to bad realms, are as numerous as the dust of the great earth. And rebirth from these two to good realms is said to be as rare as the dust taken from the tip of the Buddha's fingernail. If one thinks that rebirth from good realms to bad realms is not that numerous, then the Four Hundred Verses says: "Most people hold to non-holy Dharma, therefore all ordinary people mostly certainly go to bad realms." As it is said, even if one is born into a good realm as a human, those who commit evil deeds are extremely numerous, therefore those who are born into bad realms are numerous. If the difficulty of obtaining is summarized into three categories, it is the way of explaining the difficulty of obtaining from the aspect of essence, from the aspect of cause, and from the aspect of example. First, bad realms are more numerous than good realms. Although the other two bad realms are not seen by everyone, the hungry ghosts who dwell in the cycle of time gather and assemble like the lees of wine in the ocean; on the earth, the species of animals are extremely numerous compared to humans, like the countless insects in summer. Explaining the difficulty of obtaining from the aspect of cause: Generally, rebirth in good realms is due to virtuous actions, so one must strive to perform virtuous deeds. Moreover, even if one only does one virtuous deed such as discipline, one must rely on it. In particular, in order to obtain the support of leisure and endowment, one must establish the foundation with pure discipline.