Tibetan
ན་མོངས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་མེད་ན་སྔར་བསགས་ཀྱི་ལས་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་རླན་དང་ས་སོགས་མེད་ན་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བ་ལྟར། ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མྱུ་གུ་མི་འགྲུབ་ཅིང་། ཉོན་མོངས་ཡོད་ན་ནི་ལས་སྔར་བསགས་པ་མེད་ཀྱང་གསར་དུ་བསགས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཤེས་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་གལ་ཆེ་བས་འདི་ལ་བཞི། ཉོན་མོངས་ངོས་བཟུང་བ། སྐྱེ་པའི་རིམ་པ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྒྱུ། ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་རྒྱུད་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་དེའི་རིགས་སུ་གནས་པ་སྟེ་སྤྱིིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་བཅུ་ལས་འདོད་ཆགས་ནི་ཕྱིའམ་ནང་གི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་དམིགས་ན་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། རས་ལ་སྣུམ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་ཞེན་ཅིང་བྲལ་དཀའ་བའོ། ཁོང་ཁྲོ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་མཚོན་དང་ཚེར་མ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་གནས་ལ་དམིགས་ནས་མནར་སེམས་བྱེད་པ་སྟེ་ཡུལ་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་བའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་འཇིག་ལྟ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཕྱི་ནང་གི་མཐོ་དམའ་དང་བཟང་ངན་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་སྟེ་མཐོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །མ་རིག་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་དང་བདེན་བཞི་དང་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི། བདེན་བཞི་དང་དཀོན་མཆོག་དང་ལས་འབྲས་ལ་དམིགས་ནས་ཡོད་དམ་མེད་བདེན་ནམ་མི་བདེན་སྙམ་པའོ། །འཇིག་ལྟ་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་ང་དང་ངའི་ཞེས་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །མཐར་ལྟ་ནི་འཇིག་ལྟས་བཟུང་བའི་བདག་དེ་ལ་དམིགས་ནས་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་དང་འདི་ནས་ཕྱི་མར་ཉིང་འཚམས་སྦྱོར་བར་མེད་པའི་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་ནི་འཇིག་ལྟ་ལོག་ལྟ་མཐར་ལྟ་གསུམ་གང་རུང་དང་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་དང་ལུས་ངག་གི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་དག་གྲོལ་དུ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །ལོག་ལྟ་ནི ཚེ་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་འབྲས་སོགས་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་སོགས་རྒྱུར་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ནི། མ་རིག་པའམ་འཇི
Chinese
烦恼是主要的。如果没有烦恼，即使积累了很多业，就像没有湿气和土壤等，种子也不会发芽一样。没有共同作用因素的烦恼，业不会产生痛苦的幼苗。如果存在烦恼，即使没有先前积累的业，新积累的业也会导致未来痛苦的堆积。因此，认识烦恼并采取对治措施非常重要，这方面有四个：烦恼的识别、产生的次第、烦恼的因、烦恼的过患。第一，烦恼的共同特征是使心续不安宁，并存在于其种类中。各个的特征中，十种烦恼中的贪欲是指，缘于外部或内部令人愉悦的境，随后产生的贪恋的心所，就像油渗入布一样，执着于对境且难以分离。嗔恨是指，缘于众生、痛苦、武器和荆棘等产生痛苦之处，从而产生恼怒，即对该境产生憎恨。我慢是指，依赖于坏聚见，缘于内外的高低和好坏，从而产生的内心的骄傲，具有高傲的形态。无明是指，对三宝、四谛和业果感到迷惑的烦恼。怀疑是指，缘于四谛、三宝和业果，心想是否存在、真实与否。坏聚见是指，缘于近取蕴，认为是我和我的，是执着于我和我所的智慧烦恼。边见是指，缘于坏聚见所执着的我，认为是常恒不变的，并且认为从今生到未来没有相续连接的断灭见，是智慧烦恼。见取见是指，缘于坏聚见、邪见、边见三者中的任何一个，以及从这些见解中产生的蕴，认为是殊胜的，是智慧烦恼。戒禁取见是指，缘于恶劣的戒律和身语的行为，以及从这些行为中产生的蕴，认为是清净解脱的，是智慧烦恼。邪见是指，认为没有前世后世和业果等，以及执着于自在天和主宰等作为原因的智慧烦恼。第二，产生的次第是，无明或坏
English
Afflictions are primary. Without afflictions, even if much karma has been accumulated, just as sprouts do not arise from seeds without moisture and soil, etc., karma without the co-operative condition of afflictions does not produce the sprout of suffering. If afflictions are present, even without previously accumulated karma, newly accumulated karma will cause the accumulation of future suffering. Therefore, it is important to recognize afflictions and apply their antidotes, and there are four aspects to this: identifying afflictions, the order of their arising, the causes of afflictions, and the faults of afflictions. First, the general characteristic [of afflictions] is that they disturb the mind-stream and abide within its continuum. As for the individual characteristics, of the ten afflictions, attachment is the mental factor that arises when focusing on a pleasing external or internal object, clinging to the object and being difficult to separate from it, like oil soaking into cloth. Anger is the tormenting of the mind when focusing on beings, suffering, weapons, thorns, etc., which are the source of suffering, i.e., hating that object. Pride is the arrogance of mind that arises in dependence on the view of the transitory collection, focusing on the high and low, good and bad of internal and external [phenomena], and is characterized by haughtiness. Ignorance is the affliction of being deluded about the Three Jewels, the Four Noble Truths, and the law of karma and its effects. Doubt is thinking, when focusing on the Four Noble Truths, the Three Jewels, and the law of karma and its effects, whether they exist or not, whether they are true or not. The view of the transitory collection is the wisdom-affliction that, when focusing on the aggregates of grasping, sees them as "I" and "mine," clinging to a self and what belongs to a self. The extreme view is the wisdom-affliction that, when focusing on the self grasped by the view of the transitory collection, sees it as permanent and unchanging, or as annihilated, without any connection between this life and future lives. The view of holding views as supreme is the wisdom-affliction that, when focusing on any of the three—the view of the transitory collection, wrong view, or extreme view—and the aggregates that arise from these views, holds them as supreme. The view of holding ethics and discipline as supreme is the wisdom-affliction that, when focusing on bad ethics, physical and verbal discipline, and the aggregates that arise from these practices, sees them as pure liberation. Wrong view is the wisdom-affliction that sees that there are no past and future lives, no law of karma and its effects, etc., and that clings to Ishvara and other lords as causes. Second, the order of arising is that ignorance or the view of the transi-
Tibetan
ག་ལྟ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་དུ་ཤེས། བདག་གཞན་ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་། །འདི་དག་དང་ནི་ཡོངས་འབྲེལ་པས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་མ་རིག་པའམ་འཇིག་ལྟས་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆགས་སྡང་སོགས་སྐྱེ་ཞིང་ལྟ་ངན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་དྲུག་སྟེ། རྟེན་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ། དམིགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ། འདུ་འཛི་ནི་གྲོགས་ངན་ལ་བརྟེན་པ། བཤད་པ་ནི་ལོག་ཆོས་ཉན་པ། གོམས་པ་ནི་སྔོན་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འདྲིས་པའི་རྐྱེན། ཡིད་བྱེད་ནི་སྡུག་མི་སྡུག་དང་རྟག་མི་རྟག་སོགས་སུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་ཉེས་དམིགས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་འཛོམས་སེམས་ཅན་འཇོམས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་ཤིང་ཁུངས་གཞན་ཡང་མང་དུ་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལས་གསོག་ཚུལ་ལ་གཉིས། བསག་བྱའི་ལས་ངོས་བཟུང་བ་དང་། དེས་ཇི་ལྟར་གསོག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ་སེམས་པའི་ལས་དང་། བསམ་པའི་ལས་སོ། །དང་པོ་ནི། རང་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཡུལ་རྣམས་ལ་གཡོ་ཞིང་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཏེ། མཛོད་ལས། ལས་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་བྱས། །སེམས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ ཏེ། །དེས་བསྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་ལས་ལ་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་བྱས་ནས་གཉིས་ཀ་གཟུགས་ཅན་དུ་འདོད་ཅིང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་དེ་བཀག་ནས་ལུག་ངག་གི་རིག་བྱེད་དང་མཉམ་དུ་འཇུག་པའི་སེམས་པ་ལ་བཞེད་དོ། །སྤྱིིར་ལས་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་ལ། འདིར་དགེ་བའི་ལས་ལ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་དང་ཡང་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་གསུམ་ཏེ། །དང་པོ་ནི། འདོད་པའི་སས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ལས་དང་། གཉིས་པ་ནི། མི་དགེ་བ་དང་། གསུམ་པ་ནི། ཁམས་གོང་མའི་སས་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་སོ། །ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱིས་མ་བསྡུས་པའི་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་ལས་ཞིག་གོ །གཉིས་པ་ལས་གསོག་ཚུལ་ནི། སྦྱིར་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ཀས་ཟག་བཅས་ཀྱི
Chinese
如何，烦恼的根本，依靠它，其他的烦恼都会产生。如《释量论》中说：若有我，则知有他，由我他之分，生执着与嗔恨，与此等完全相关联，一切过患皆会产生。如是，依靠无明或坏聚见执着于我，生起贪嗔等，并且还会产生各种邪见。三、烦恼生起之因有六：所依是烦恼的习气；所缘是能生烦恼之境；杂染是依止恶友；宣说是听闻邪法；串习是先前串习烦恼的因；作意是不如理作意苦与不苦、常与无常等。四、过患是烦恼能作损害今生来世之因的一切。如《经庄严论》中说：烦恼能坏自身，能坏有情，能坏戒律。等等，如是宣说，其他来源也多有出现。二、积业之理有二：确定所积之业，以及如何积业之理。第一，有二，即思业和思已业。第一是：与自心相应的心，对于境产生动摇和驱使作用的心所，即意业。第二是：由它引发的身语之业。如《俱舍论》中说：业即是思和思所作，思是意业，由它产生身语之业。如是所说。分别说者将业分为表业和非表业两种，并且认为二者都是色法。世亲论师遮破它，认为与身语的表业一同运行的思才是业。总的来说，业有善、不善、无记三种。此处，善业又分为有漏和无漏两种，或者分为福德和非福德以及不动业三种。第一是：欲界所摄的善业。第二是：非福德。第三是：上界所摄的有漏善业。无漏业是不为三界所摄的圣者相续中的业。第二，积业之理是：总的来说，凡夫和圣者都会积累有漏之业。
English
How is it that afflictions are the root, and relying on it, other afflictions arise? As it says in the Commentary on Valid Cognition: 'If there is self, then one knows there is other. From the division of self and other, attachment and hatred arise. Because these are completely interconnected, all faults will arise.' Thus, relying on ignorance or the view of the perishable aggregate as self, attachment, hatred, and so on arise, and various wrong views also arise. Third, there are six causes for the arising of afflictions: the basis is the latent tendencies of afflictions; the object is the object that causes afflictions to arise; association is relying on bad friends; explanation is listening to wrong teachings; habituation is the cause of being familiar with afflictions in the past; and attention is paying attention to what is unpleasant and pleasant, permanent and impermanent, etc., in an inappropriate way. Fourth, the faults are that afflictions cause all the causes that harm this life and future lives. As it says in the Ornament of the Sutras: 'Afflictions destroy oneself, destroy sentient beings, and destroy morality.' And so on, it is said, and many other sources also appear. Second, there are two ways to accumulate karma: identifying the karma to be accumulated and how to accumulate it. First, there are two: mental karma and karma resulting from thought. The first is: the mental factor of mind that moves and motivates the mind and objects that are compatible with oneself, which is mental karma. The second is: the karma of body and speech that is aroused by it. As it says in the Treasury of Knowledge: 'Karma is thought and what is done by it. Thought is mental karma, and from it arise the karma of body and speech.' As it is said. The Vaibhashikas divide karma into revealing and non-revealing karma and assert that both are forms. Master Vasubandhu refutes this and asserts that thought, which operates together with the revealing karma of body and speech, is karma. In general, karma has three types: virtuous, non-virtuous, and neutral. Here, virtuous karma is divided into two types: contaminated and uncontaminated, and also into three types: merit, non-merit, and unwavering karma. The first is: virtuous karma included in the desire realm. The second is: non-virtue. The third is: contaminated virtuous karma included in the upper realms. Uncontaminated karma is the karma in the continuum of the noble ones that is not included in the three realms. Second, the way to accumulate karma is: in general, both ordinary beings and noble ones accumulate contaminated karma.