Tibetan
ལེན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་གཉིས་དང་། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་གྲུབ་ཙམ་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པ་ལྔའོ། །གཉིས་པ་སྡུག་བསྔལ་དྲུག་བསམ་པ་ལ་དྲུག་ནི། ངེས་པ་མེད་པ་དང་། ངོམས་མི་ཤེས་པ་དང་། འདོར་བ་དང་། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གྲོགས་མེད་པའི་ཉེས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་བའི་ཚེ་དགྲ་གཉེན་འགྱུར་ནས་ངེས་པ་མེད་པ་ནི། ཕྱི་མར་ཚེ་འདིའི་ཕ་བུ་དང་མ་བུ་མོ་དང་གཉེན་དགྲ་དང་དགྲ་གཉེན་དང་མ་ཆུང་མ་དང་ཆུང་མ་མར་འགྱུར་བ་སོགས་དང་། འཁོར་བའི་ཕུན་ཚོགས་འདི་མ་མྱོང་བྱ་བ་མེད་ཅིང་མི་གཙང་བ་དང་ས་ལུད་ཟོས་པ་སོགས་མང་བ་དང་། འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཤི་བའི་རུས་པ་རྣམས་བསགས་ན་རི་རབ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང་། སྐྱེ་བ་དང་མ་བརྒྱུད་པའི་མཐའ་མེད་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ནས་སླར་བྲན་གྱི་ཡང་བྲན་དུ་འགྱུར་ཞིང་མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་དུ་སྤེལ་མར་སྐྱེ་བ་དང་། ཤི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ལས་གཉིས་མ་གཏོགས་གྲོགས་གཞན་འཁྲིད་ས་མེད་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་བསྒོམ་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མཚོན་དང་ནད་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་བྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། བསྡད་ན་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་བསྡད་དྲགས་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ལངས་ཏེ་སོང་བས་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་སོང་དྲགས་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཟོས་འཐུང་བྱས་ན་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཧ་ཅང་མང་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཚ་བའི་ཚེ་གྲང་ན་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་གྲང་ཆེ་ན་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་གྲུབ་ཙམ་ནས་སྡུག་བདེན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། མདོར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་བསམས་ཏེ་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འདི་དག་གི་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་ཚོར་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ལས་ཉོན་གཉིས་ཡིན་པས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་རྩྭ་ལས་བྱུང་བའི་རྩྭའི་མེ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་དྲུག་ལས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་
Chinese
接受之后有两个联系，以及近取蕴刚刚形成就产生行苦的自性这五种。第二，思维六种痛苦，这六种是：无定、不知足、舍弃、相续、高下变化和无友之过患。这些也依次是，在轮回中流转时，敌友转变而无定，即来世此生的父子、母女、亲友变仇敌、仇敌变亲友、小妾变母亲、妻子变母亲等等；轮回的圆满未曾经历之事没有，且不净、吃土粪等等众多；在各道中出生后死亡的骨头堆积起来像须弥山一样；出生和未经历的无有边际；曾经是梵天、帝释天和转轮圣王，后来又变成奴隶的奴隶，在高处和恶趣中交替出生；死后到后世，除了业之外，没有其他可以带领的同伴。第三，修习三种痛苦，即苦苦，比如依靠刀剑和疾病等，身心之上产生强烈的痛苦感受。坏苦，比如坐着好像快乐，但坐太久就痛苦；站起来走动好像快乐，但走太久就痛苦；吃喝好像快乐，但吃喝太多就痛苦；热的时候觉得冷快乐，但太冷就变成痛苦等等。行苦是遍及一切痛苦，是其他两种痛苦的基础，这个近取蕴刚刚形成就变成苦谛的自性。总之，要思维这样的痛苦，从而对轮回生起厌离心。这些时候出现的“近取蕴五”是指色受等五蕴，近取是业和烦恼二者，因此从那二者产生的五蕴称为近取蕴，比如称“草生的草火”一样。第二，思维各自的痛苦，六种中三恶道的痛苦是
English
After acceptance, there are two connections, and the five aggregates of clinging arise as soon as they are formed, with the nature of the suffering of formation. Second, contemplate the six sufferings, which are: uncertainty, insatiability, abandonment, continuity, change of high and low, and the fault of having no friends. These also, in order, are that in the cycle of samsara, enemies become friends and there is uncertainty, that is, in future lives, fathers and sons, mothers and daughters, relatives become enemies, enemies become relatives, concubines become mothers, wives become mothers, and so on; there is nothing that has not been experienced in the perfections of samsara, and there are many impure things, eating soil and feces, and so on; the bones of those who have been born and died in the various realms, if piled up, would become like Mount Meru; there is no end to birth and what has not been experienced; having become Brahma, Indra, and a universal monarch, one becomes a slave of slaves again, and is born alternately in higher realms and lower realms; after death, in the next world, there are no other companions to lead except for karma. Third, meditate on the three sufferings, namely, the suffering of suffering, such as when intense painful feelings arise on the body and mind due to weapons and diseases, and so on. The suffering of change, such as sitting seems pleasant, but sitting for too long is painful; standing up and walking seems pleasant, but walking for too long is painful; eating and drinking seems pleasant, but eating and drinking too much is painful; when it is hot, feeling cold seems pleasant, but being too cold becomes painful, and so on. The suffering of formation pervades all sufferings and is the basis of the other two sufferings. This aggregate of clinging, as soon as it is formed, becomes the nature of the truth of suffering. In short, one should contemplate such sufferings and thereby generate renunciation towards samsara. The "five aggregates of clinging" that appear at these times refer to the five aggregates of form, feeling, and so on. Clinging is the two, karma and afflictions, so the five aggregates that arise from those two are called the aggregates of clinging, just as calling it "grass fire from grass." Second, contemplating the individual sufferings, among the six, the sufferings of the three lower realms are
Tibetan
བཤད་ཟིན་ཅིང་། མིའི་སྡུག་བསྔལ་གོང་ལྟར་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་བསྡུ་ན་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པ་དང་ཚ་གྲང་གི་རེག་པ་དང་ཚོལ་འགྲོ་དང་ངལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་དང་། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྔར་ལྟར་རོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི། དེ་དག་ཕྲག་དོག་གིས་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་མཐོང་ནས་མི་བཟོད་པ་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷ་དང་འཐབ་པ་ན་ལུས་གཅད་དྲལ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། འདོད་ལྷ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་སྟེ། འཆི་འཕོ་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྤ་སྐོང་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། བཅད་དྲལ་གསོད་པ་དང་སྤྱུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འདོད་ལྷ་རྣམས་འཆི་བའི་ཚེ་འཆི་ལྟས་ལྔ་མཐོང་ནས་ཆེས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །འཆི་ལྟས་ལྔ་ནི། ལུས་ཀྱི་མདོག་མི་སྡུག་པ་དང་། སྟན་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། རྒྱན་གྱི་མེ་ཏོག་རྙིང་པ་དང་། གོས་ལ་དྲི་མ་ཆགས་པ་དང་། ལུས་པ་རྔུལ་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །འོག་ཏུ་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། ཤི་ནས་དགེ་བའི་ལས་ཟད་ན་ནི་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྤ་སྐོང་བ་ནི། བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཆེ་བའི་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐོང་ནས་སྤ་ཞུམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་སུ་འགྱུར་རོ། །བཅད་གཏུབ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ལྷ་མིན་དང་འཐབ་པ་ན་ལུས་བཅད་གཏུབ་དང་གསོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་མགོ་བཅད་ན་འཆི་ལ་ཡན་ལག་བཅད་ནའང་ཕྱིར་སྐྱེའོ། །ལྷ་སྤྱུག་པ་ནི་ལྷ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་འཁྲུགས་ན་སྟོབས་ཆུང་བ་རྣམས་སྐྲོད་པར་བྱེད་པའོ། ཁམས་གོང་མའི་ལྷ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་མེད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པས་འཆི་བ་དང་། གནས་པ་ལ་དབང་མེད་པར་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསམས་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱའོ། །འདིར་འཁོར་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་གིས་འཁོར་བ། གནས་གང་དུ་འཁོར་བ། ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཁོར་བ། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བའི་འཇུག་རིམ་བསམ་པ་ལ་གསུམ། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ཚུལ། ལས་གསོག་ཚུལ། འཆི་འཕོ་དང་ཉིང་འཚམས་སྦྱོར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་འགྲུབ་བྱེད་ལ་ལས་ཉོན་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་ཉོ
Chinese
已经讲完。人的痛苦如上所述，种类繁多，但如果概括起来，就是饥渴、冷热的触感、寻觅奔波和劳累的痛苦等。而生老病死等的痛苦，则和以前一样。非天（阿修罗）的痛苦是：他们被嫉妒所控制，看到天人们的财富，就无法忍受，由此与天人争斗，经历身体被切割撕裂等诸多痛苦。关于天人的痛苦，可以分为两种情况来思考。欲界天有三种痛苦：死亡、堕落的痛苦，吝啬的痛苦，以及被切割、撕裂、杀害和驱逐的痛苦。第一种是：欲界天人在死亡的时候，看到五种死亡的预兆，会非常痛苦。五种死亡的预兆是：身体的颜色变得难看，不喜欢自己的座位，装饰的花朵凋谢，衣服沾上污垢，身体出汗。堕落的痛苦是：死后，如果善业耗尽，就会堕落到地狱、饿鬼、畜生道中。吝啬是：福报小的天人看到福报大的天人的广大财富，就会感到羞愧和痛苦。切割等痛苦是：与非天战斗时，会发生身体被切割、杀害的痛苦。即使头被砍掉会死亡，但肢体被砍掉后也会重新生长出来。驱逐天人是：强大的天人发生冲突时，会驱逐弱小的天人。上界的天人没有这些痛苦，但因为有业障，所以会有死亡，并且无法自主地停留在那里，而具有死亡的痛苦。行苦在三界中都存在。因此，要思维轮回总体和个别的痛苦，从而对轮回生起厌离心。在这里，要知道谁是轮回者，因何种原因而轮回，在何处轮回，如何轮回，以及如此轮回的痛苦的差别。第二，思维集谛中轮回的次第，有三种：烦恼生起的方式，业的积累方式，以及死亡、转生和结生的方式。第一是：虽然促成轮回的有业和烦恼两种
English
It has been explained. Human suffering, as mentioned above, is numerous, but if summarized, it includes the suffering of hunger and thirst, the sensation of heat and cold, the toil of seeking and wandering, and fatigue. The suffering of birth, aging, sickness, and death remains as before. The suffering of the Asuras (demigods) is that they are controlled by jealousy and cannot bear to see the wealth of the gods, which leads them to fight with the gods, experiencing various sufferings such as being cut and torn apart. Considering the suffering of the gods, there are two aspects. Desire realm gods have three sufferings: the suffering of death and falling, the suffering of miserliness, and the suffering of being cut, torn, killed, and expelled. The first is that when desire realm gods are about to die, they see five signs of death and become extremely distressed. The five signs of death are: the body's color becomes unattractive, they dislike their seat, the flowers of their ornaments wither, their clothes become stained, and their bodies sweat. The suffering of falling is that after death, if their virtuous deeds are exhausted, they will be reborn in the hells, as hungry ghosts, or as animals. Miserliness is when gods with little merit see the vast wealth and enjoyment of gods with great merit, they become ashamed and suffer. The suffering of being cut, etc., is that when fighting with Asuras, the suffering of being cut, torn, and killed occurs. Even if the head is cut off, they die, but if limbs are cut off, they grow back. Expelling gods is when powerful gods clash, they expel the weaker ones. The gods of the higher realms do not have these sufferings, but because they are accompanied by obscurations, they experience death, and they do not have the power to remain, thus they possess the suffering of death. The suffering of conditioned existence exists in all three realms. Therefore, one should contemplate the general and specific sufferings of samsara and generate renunciation from samsara. Here, one must distinguish who is the one who transmigrates, by what causes and conditions they transmigrate, where they transmigrate, how they transmigrate, and the differences in the sufferings of such transmigration. Second, considering the order of engagement in samsara in the origin of suffering, there are three aspects: how afflictions arise, how karma is accumulated, and how death, transference, and linking occur. The first is that although there are two factors that bring about samsara, karma and afflictions,