Tibetan
པས་སོ། །གཉིས་པ་ལུང་ལས་བརྟེན་པ་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ནི། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུའི་རིགས་པ་དང་། དབུ་མ་རྩ་བ་སོགས་ལས་ཀྱང་། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བཤད་པ། །གང་ཕྱིར་གཞུང་ནི་མང་གྱུར་ན། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་སྤྲོས་ལ། །གྲུབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཙམ་ཞིག་ཏུ། །བསྒོམ་པའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་སྟོང་ཉིད་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་འཕགས་པའི་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང་། དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུའི་གཞུང་གི་རིགས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལས་འབེབས་པར་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་དང་། སོགས་པ་རིགས་ཚོགས་གཞན་རྣམས་དང་། འཕགས་པ་ལྷ་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ལ། གཞུང་འདིར་ནི་དེ་དག་རྒྱས་པར་མི་འགོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་གཞུང་ནི་མང་བར་གྱུར་དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཅུང་ཟད་བསྟན་པ་ཡང་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཙམ་ཞིག་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པ་བདག་མེད་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིའི་རང་འགྲེལ་ལས། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུའི་རིགས་པ་དང་། ཞེས་པས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པར་བཤད་དེ། དེ་ནི། ཕུང་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མ་དྲོས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་དང་མགོན་པོས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་ཚུལ་ནི། དེ་བས་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་པའི། །རང་བཞིན་དག་ནི་མི་དམིགས་པས། །བདག་མེད་པ་ནི་སྒོམ་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ལྷག་མཐོང་སྒོམ་ཚུལ་ཡོད་དེ། གོང་ལྟར་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་བས་ན། ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་པ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་དཔྱད་མཐར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དག་ནི་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པས་སྟོང་ཆམ
Chinese
是也。第二，依于圣言的闻所生慧是，从《七十空性论》的理路和《中观根本论》等中也说：事物诸法的自性，成立为空性。何以故，经典繁多故，是故于此不广说，仅于成立的宗派中，为了修习之义而善说。如是说。此外，以圣言成立空性，是从《圣教总集经》中摘录的；以理路成立空性，是《七十空性论》的理路；以无量空性理路的类别而决定的，是《中观根本慧论》和其余理聚等；以及圣天、佛护、月称等论典中，也应观察事物诸法的自性，是空无自性的空性。此论中不广述彼等，是有理由的，因为担心经典繁多而不广说。此处稍作开示，也是阐述以圣言和理路成立的宗派，必要是为了修习无我的缘故而善说。此时的自释中，《七十空性论的理路》等，说是显示缘起的理由，即：蕴等的事物，有法，非自性生，因为是依赖因缘而生。此是《不热恼请问经》中说：何者从缘生，彼即非生，彼无有生的自性，何者依赖于缘，彼即说为空性，何者知晓空性，彼即是谨慎者。以及圣者在《根本慧论》中说：何为缘起法，彼即自性寂。所说的意义。第二，修习胜观之理是：因此诸法无余的，自性皆不可得故，修习无我即是，彼即是修习智慧。如是说。有修习胜观之理，如上，以理路确定蕴等诸法皆无自性，因此，蕴等诸法无余，以胜义谛的观察理智如实观察后，自性成立者，微尘许也不可得故为空性。
English
It is so. Secondly, the wisdom arising from hearing that relies on the scriptures is: From the reasoning of the "Seventy Stanzas on Emptiness" and the "Root Verses on the Middle Way" etc., it is also said: The very nature of things, is established as emptiness. Why? Because the scriptures are numerous, therefore, I will not elaborate on it here, but only within the established tenets, it is well explained for the sake of practice. Thus it is said. Furthermore, establishing emptiness through scripture is extracted from the "Collected Sutras of the Noble Ones"; establishing it through reasoning is the reasoning of the "Seventy Stanzas on Emptiness"; determining it through endless categories of emptiness reasoning is the "Root Wisdom of the Middle Way", and other collections of reasoning; and in the treatises of Aryadeva, Buddhapalita, Chandrakirti, etc., one should also observe that the very nature of things, is emptiness, empty of inherent existence. There is a reason why these are not elaborated on in this treatise, because it is feared that the scriptures would become too numerous, and therefore it is not elaborated. What is shown here is also an explanation of the tenets established by scripture and reasoning, the necessity is well explained for the sake of practicing selflessness. In the auto-commentary of this section, "the reasoning of the Seventy Stanzas on Emptiness", etc., is said to show the reason for dependent origination, namely: The aggregates etc., the objects, are not inherently born, because they arise in dependence on causes and conditions. This is what is said in the "Sutra Requested by Anavatapta": Whatever is born from conditions, that is unborn, it does not have the nature of being born, whatever depends on conditions, that is said to be empty, whoever knows emptiness, that is a cautious one. And the Protector said in the "Root Verses on Wisdom": Whatever is dependent arising, that is inherently peaceful. The meaning of what was said. Secondly, the way to meditate on higher vision is: Therefore, since the nature of all phenomena without exception, is not perceived, meditating on selflessness is it, that is meditating on wisdom. Thus it is said. There is a way to meditate on higher vision, as above, having determined through reasoning that all phenomena such as the aggregates are without inherent existence, therefore, all phenomena such as the aggregates without exception, after truly examining with the discriminating intelligence of ultimate truth, those established by nature, are empty because not even a particle is found.
Tibetan
་འགྲོ་ལ། དཔྱད་སྒོམ་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པའི་བདག་མེད་པ་སྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྤྱིར་དཔྱད་སྒོམ་དང་འཇོག་སྒོམ་གཉིས་སོ། །འདིར་བདག་ཅེས་པ་ནི་དགག་བྱའི་བདག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི། གཞན་ལ་མ་བལྟོས་པར་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་བྱ་སྟེ། བཞི་བརྒྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འོ་ན། དེ་ལྟར་རྟོགས་མཁན་གྱི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ལ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གང ་ཞིག་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བཞིན། །ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་རིག་དཔྱད་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་གང ་ཞིག་བཙལ་བས་མ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་། མཐོང་བའི་དོན་མེད་དགག་དེ་ལ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་དཔྱོད་ཅིང་རྩེ་གཅིག་ཏུའང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཐར་པ་མྱང་འདས་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གལ་ཏེ་བདག་མེད་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག །སོ་སོར་དེ་བརྟགས་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་གིས་དེ་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང་། དེ་ཉིད་ལུང་གིས་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་རྟོག་ལས་བྱུང་སྲིད་པ་འདི། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །དེ་ཕྱིར་མ་ལུས་རྟོག་སྤངས་པ། །མྱ་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དངོས་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་རིག་པ་སོགས་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྲིད་པ་འཁོར་བ་འདི་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཉོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་དེ་དག་གིས་བཅིངས་པ་དང་དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པའི་རྣམ་རྟོག་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་གཏན་ནས་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་དེ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདིས་བདེན་བཞི་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་ཅེས་པས་ཀུན་འབྱུང་། སྲིད་པ་དང་རྣམ
Chinese
因此，通过分析性禅修来修习这种空性的无我，就是修习般若波罗蜜多。总的来说，有分析性禅修和止禅两种。这里所说的“我”是指需要破斥的“我”，也就是指不依赖于其他事物而独立存在的。正如《四百论释》中所说：“所谓‘我’，是指事物不依赖于他者的自性，而无我就是没有这种自性。”那么，如何舍弃证悟这种“我”的智慧呢？经中说：“智慧观诸法，若不见自性，彼亦应以智，观察无分别。”意思是说，以观察究竟真实的智慧来寻找诸法的真实自性，如果找不到，那么也应该以智慧来观察智慧本身，就会发现它也是没有自性的。在见到这种无意义的破斥之后，就不要再有其他的分别念，而要一心一意地进行分析和禅修，因为这是获得解脱和涅槃的主要原因。正如《三摩地王经》中所说：“若于无我法，分别而观察，若能如是修，涅槃为果生，何有余因能，令得寂灭果？”第三，关于禅修的果实，分为两部分：实际意义和通过教证来证明。首先是实际意义：“分别所生此有，即是分别之自性，故应尽舍诸分别，涅槃即是最殊胜。”意思是说，由执着事物为真实的分别念，也就是由无明等集谛所产生的轮回，实际上就是具有分别念自性的苦谛。因为它是由烦恼的分别念所产生，并被这些分别念所束缚，而且无法超越这些分别念的控制。因此，完全舍弃所有作为原因和结果的分别念的灭谛，就是最殊胜的涅槃。这部论典也阐述了四圣谛：以“分别”表示集谛，以“有”和“分别
English
Therefore, meditating on such emptiness and selflessness through analytical meditation is indeed meditating on the Perfection of Wisdom. Generally, there are two types of meditation: analytical meditation and stabilizing meditation. Here, "self" refers to the self to be refuted, which is defined as something that exists independently without relying on others. As stated in the commentary on the Four Hundred Verses: "The term 'self' refers to the inherent nature of things that does not depend on others; the absence of that is selflessness." So, how does one abandon clinging to the wisdom that realizes this? The scripture says: "Wisdom sees all phenomena, if it does not see self-nature, that wisdom itself should be examined, and meditated on without conceptualization." This means that the wisdom that examines ultimate truth seeks the true nature of all phenomena, and if it is not found, then that wisdom itself should be examined with reason, and it will be seen to be without inherent existence. Having seen this negation of meaninglessness, one should meditate without any other conceptualization, focusing single-pointedly, because that is the main cause for attaining liberation and nirvana. As stated in the King of Samadhi Sutra: "If one individually contemplates the selflessness of phenomena, if one analyzes and meditates on it separately, that is the cause of the fruit of nirvana. What other cause can make it peaceful?" Third, regarding the result of meditation, there are two aspects: the actual meaning and the proof by scripture. The first is the actual meaning: "This existence arising from conceptualization is the nature of conceptualization. Therefore, completely abandoning all conceptualizations, nirvana is the supreme." This means that this existence of samsara, which arises from the conceptualization of grasping things as real, that is, from ignorance and other causes of suffering, is actually the truth of suffering, which is the nature of conceptualization. Because it arises from the conceptualizations of afflictions, is bound by those conceptualizations, and does not transcend the control of those conceptualizations. Therefore, the truth of cessation, which is the complete abandonment of all conceptualizations, both cause and effect, is the supreme nirvana. This text also explains the Four Noble Truths: "conceptualization" indicates the truth of origin, "existence" and "conceptual