Tibetan
་གཞན་གང་གི་མཐར་གནས་པ་ལ་རྗེས་འཇུག་གི་དྲུག་པ་མ་ཡིག་སྦྱར་ན་དོན་འབྱེད་པ་དང་སྡུད་པའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཕུང་པོ་ནི། གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་དམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་དབྱེ་གཞི་སྔོན་ལ་བཀོད་ནས་དབྱེ་བ་རྗེས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་འབྱེད་པ་དང་། མིག་གམ། རྣ་བའམ། སྣ་འམ། ལྕེའམ། ལུས་སམ། ཡིད་ནི་དབང་པོའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། དབྱེ་བ་སྔོན་དུ་བཀོད་ནས་དབྱེ་གཞིར་སྡུད་པ་ནི་སྡུད་པའི་དོན་ནོ། །རྟག་གམ། མི་རྟག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་ཡིན་ནམ། མིན་ནམ་ཞེས་པའི་ཐེ་ཚོམ་མམ་དྲི་བ་རྣམས་ཀྱང་འབྱེད་སྡུད་གང་རུང་དུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །རྗེས་འཇུག་སོ་སོར་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། རྟག་གམ། མཐོང་ངམ། ཡོད་དམ། ཡིན་ནམ། འགྲུབ་བམ། བསྒོམ་མམ། གདའ་འམ། ཟེར་རམ། ཉལ་ལམ། ཤས་སམ། ལྟ་བུ་དང་། ད་དྲག་གི་མཐར་ཏམ་སྦྱར་བ་ནི། འཛིན་ཏམ། འཕྲལ་ཏམ། གྱུར་ཏམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྡོམ་ནི། འབྱེད་སྡུད་སྐབས་སུ་རྗེས་འཇུག་བཅུར། རང་འདྲར་མ་ཡིག་སྦྱར་བ་ཡི། །ད་དྲག་ཅན་ལ་ཏ་དང་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ལ་གཉིས། རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་དངོས་ཉིད་ཞར་བྱུང་རྒྱན་སྡུད་བཅས་བཤད་པ་དང་། རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྗེས་འཇུག་ཡི་གེ་བཅུ་པོ་ཡི། །བཞི་པ་དགུ་པ་ལ་བཅུ་པ། །སྦྱར་བ་འབྱུང་ཁུངས་ས་ཡིན་ཏེ། ། དགར་དང་སྡུད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྗེས་འཇུག་གི་ཡི་གེ་བཅུ་པོ་ཡི་ནང་གི་བཞི་པ་ན་ཡིག་དང་། དགུ་པ་ལ་ཡིག་ལ་བཅུ་པ་ས་ཡིག་སྦྱར་བ་ནས་དང་ལས་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ། འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ས་ཡིན་ཏེ་དགར་བ་དང་། སྡུད་པའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འབྱུང་ཁུངས་གྱི་དཔེ་ནི། ཕུ་ནས་ཆུ་བྱུང་། མ་ལས་བུ་སྐྱེས། ཚོགས་ལས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ། སྡིག་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། རི་ལས་ལྷུང་། དེ་ལས་ཐོབ། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དགར་བ་ནི། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག །ལྷའི་ནང་ནས་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གཙོ། །རིགས་ལས་རྒྱལ་རིགས་འཕགས། མདོར་ན། དེ་ལས་བཟང་ངམ་ངན། དེའི་ནང་ནས་དེ་མཆོག་གམ་དམན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྡུད་པ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཞེས་དང་། སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་བར། མགོ་ནས་རྐང་པའི་བར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལ་ལས་ཀྱི་སྒྲ་མི་འཇུག་པར་བཤད། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པར་དེ་ལས་སོགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་སྡུད་པའི་དོན་ནོ་ཞེས་བདག་གི་སློབ་དཔོན་བཞེད་དོ། །འཐ
Chinese
此外，在任何词的末尾加上后加字的第六个字母“མ”时，会变成具有区分和集合意义的词。例如，蕴是：色蕴吗？受蕴吗？想蕴吗？行蕴吗？识蕴吗？这样先列出区分的基础，然后区分开来，就是区分；眼睛吗？耳朵吗？鼻子吗？舌头吗？身体吗？意是根，像这样先列出区分，然后归纳到区分的基础上，就是集合的意思。常吗？无常吗？像这样，以及是或不是这样的疑惑或疑问，也应归纳到区分或集合中。后加字各自的连接方式是：常吗？看见吗？有吗？是吗？成就吗？禅修吗？存在吗？说吗？睡觉吗？部分吗？像这样。在有再后加字“ད”的词后加“ཏམ”是：执持吗？立即吗？变成吗？像这样。总结是：在区分和集合的情况下，对十个后加字，加上与其相同的“མ”字。对有再后加字的词，加上“ཏ་”。就是这样。第五部分分为两部分：解释第五种格的实际意义、伴随意义、装饰意义和集合意义，以及解释第八种格。第一部分是：十个后加字中，第四个、第九个字母加上第十个字母，表示来源的处所，区分和集合也是如此。也就是说，在十个后加字中，第四个字母“ན”，第九个字母“ལ”加上第十个字母“ས”时，表示“ནས་（从）”、“དང་（和）”、“ལས་（从）”等语音，是第五种格，表示来源的处所，区分和集合也同样连接。就是这样。来源的例子是：从山顶流出水，从母亲生出孩子，从僧团成就佛，从罪恶产生痛苦，从山上掉落，从那得到。像这样。区分是：连同天神的世界中，佛陀薄伽梵最殊胜。诸天之中，梵天和帝释天最重要。种姓中，刹帝利种姓最高贵。总之，从那好或坏，在那之中，那个最好或最差，像这样。集合是：从色蕴到一切智之间，从有顶天到无间地狱之间，从头到脚之间，像这样。据说这里不使用“ལས་”的语音。然而，在“དེ་ལ་སོགས་པ་（以及其他）”中，出现“དེ་ལས་སོགས་པ་（从那以及其他）”，这是集合的意思，我的老师这样认为。
English
Furthermore, when the sixth letter of the post-suffixes, "མ," is added to the end of any word, it becomes a word with the meaning of distinguishing and collecting. For example, the aggregates are: Form aggregate? Feeling aggregate? Perception aggregate? Mental formation aggregate? Consciousness aggregate? Thus, first listing the basis of distinction and then distinguishing them is distinguishing; Eye? Ear? Nose? Tongue? Body? Mind is the sense faculty, like this, first listing the distinctions and then collecting them into the basis of distinction is the meaning of collecting. Permanent? Impermanent? Like this, and doubts or questions like "Is it or is it not?" should also be categorized into either distinguishing or collecting. The way to connect the post-suffixes individually is: Permanent? Seen? Existent? Is? Accomplished? Meditated? Exists? Says? Sleeps? Part? Like this. Adding "ཏམ" to the end of words with the re-post-suffix "ད" is: Holding? Immediately? Become? Like this. The summary is: In the case of distinguishing and collecting, to the ten post-suffixes, add the letter "མ" that is the same as itself. To those with a re-post-suffix, add "ཏ་." That is it. The fifth part has two sections: explaining the actual meaning, accompanying meaning, decorative meaning, and collective meaning of the fifth case, and explaining the eighth case. The first part is: Among the ten post-suffix letters, the fourth and ninth letters with the tenth added, are the source location, and distinguishing and collecting are also the same. That is, when the fourth letter "ན," and the ninth letter "ལ" with the tenth letter "ས" are added among the ten post-suffix letters, the sounds of "ནས་ (from)," "དང་ (and)," "ལས་ (from)" etc., are the fifth case, the source location, and distinguishing and collecting are also connected in the same way. That is it. Examples of source are: Water flows from the top of the mountain, a child is born from the mother, a Buddha is accomplished from the Sangha, suffering arises from sin, falling from the mountain, obtained from that. Like this. Distinguishing is: In the world together with the gods, the Buddha, the Bhagavan, is the most supreme. Among the gods, Brahma and Indra are the most important. Among the castes, the Kshatriya caste is the noblest. In short, from that good or bad, among that, that is the best or the worst, like this. Collecting is: From the form aggregate to omniscience, from the peak of existence to Avici hell, from head to foot, like this. It is said that the sound of "ལས་" is not used here. However, in "དེ་ལ་སོགས་པ་ (and others)," the occurrence of "དེ་ལས་སོགས་པ་ (from that and others)" is the meaning of collecting, my teacher thinks so.
Tibetan
ད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། ངག་སྒྲོན་ལས། མ་དག་པའི་ཕྱོགས་སུ་བཤད་པས་བརྟག་གོ །གཉིས་པ་ནི། གང་མིང་བརྗོད་པའི་དང་པོ་རུ། ཀྱེ་སྦྱར་བ་ནི་བོད་པ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བའི་མིང་བརྗོད་པའི་དང་པོ་སྟེ་ཐོག་མ་རུ་ཀྱེ་ཞེས་སྦྱར་བ་ནི་བོད་པའི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་པོ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས། ཀྱེ་ལྷ། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་དང་མཐུན་པར་ཀྭ་ཡེ་མི་ཞེས་པའང་སྣང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་། ཀྱེ་མ་དང་། ཀྱེ་ཧུད་ནི་དེ་མིན་ནོ། །བོད་པ་ནི། འདིར་འབོད་པའི་སྒྲ་སྟེ། གཞི་དེ་ལ་འབོད་པའི་སྒྲའོ། །གཉིས་པ་དགར་བརྣན་སོགས་བཤད་པ་དྲུག །ནི་སྒྲ་དང་དང་སྒྲ། དེ་དང་གང་གི་སྒྲ་འཇུག་ཚུལ། བདག་པོ་དང་དགག་སྒྲ། ཚིགས་བཅད་འགྲོལ་བའི་མན་ངག །རྗེས་འཇུག་མེད་མི་རུང་དུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གང་མིང་མཐའ་དང་མཐུན་པ་ཡི། །བཞི་པ་ལ་ནི་ཨི་སྦྱར་བ། །དགར་དང་བརྣན་པའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར། ཞེས་པ་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བའི་མིང་གི་མཐའ་དང་མཐུན་པ་ཡི་རྗེས་འཇུག་བཞི་པ་ན་ཡིག་ལ་ནི། དབྱངས་ཨི་སྦྱར་བས་ནི་ཞེས་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ནི། དགར་དང་བརྣན་པའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དང་པོ་ནི། དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོག །བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ནི་འཇམ་དབྱངས་ཤེས་རབ་ཆེ་ཞེས་དང་། འདི་ལས་ནི་དེ་བཟང་ངམ་སོགས་དང་དེའི་ནང་ནས་ནི་དེ་ཉིད་མཆོག་གོ །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་ནས་དང་ལས་ཞེས་པའི་དགར་ཚིག་གི་གྲོགས་སོ། །དགར་བའི་དོན་ནི་མང་པོ་འམ། ཟླ་བོ་ལས་དམིགས་ཀྱིས་དགར་བ་སྟེ། ཡང་འདི་དག་ལས་གདོང་བཞི་པ་འདི་ནི་ཚངས་པའོ། །མིག་སྟོང་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ནོ། །མགྲིན་སྔོན་པོ་འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་གོ་ཞེས་དང་། ཆོས་རྣམས་ལས་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་ཚོར་བའོ་ཞེས་སོགས་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར། ཕན་བདེའི་ལམ་ལ་ནི་བཀོད་ཅེས་དང་། ཚོགས་ནི་བསགས། སྒྲིབ་པ་ནི་སྦྱངས། ཡོད་ནི་ཡོད། ཤེས་ནི་ཤེས། མཐོང་ནི་མཐོང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བརྣན་པའི་དོན་ནི། ངེས་བཟུང་ལྟ་བུ་ནན་ཏན་དུ་སྦྱར་བའོ། །གཉིས་པ་དང་སྒྲ་ནི། མིང་གང་རུང་བའི་བར་མཚམས་སུ། གསུམ་པ་ལ་ནི་གཉིས་པ་སྦྱར། །དེ་ནི་སྡུད་དང་འབྱེད་པ་དང་། །རྒྱུ་མཚན་ཚེ་སྐབས་གདམས་ངག་ལྔའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། མིང་གང་ཡང་རུང་བའི་བར་མཚམས་སུ་རྗེས་འཇུག་གསུམ་པ་ད་ཡིག་ལ་ནི་གཉིས་པ་ང་ཡིག་སྦྱར་བ་ན་ང་ཞེས་པའི་སྒྲ་དེ་ནི། དོན་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་
Chinese
虽然现在看来是这样，但在《语灯》中说，在不清净的方面进行观察。第二，无论说何种名字的开头，加上“ཀྱེ”字是呼唤之意。也就是说，无论说任何名字的开头，即最初加上“ཀྱེ”字，都是呼唤的声音，如“ཀྱེ་རྒྱལ་པོ།”（藏文，国王啊），“ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས།”（藏文，王之子啊），“ཀྱེ་ལྷ།”（藏文，天神啊），“ཀྱེ་མི་ཁྱོད།”（藏文，你这人啊）等等。与此类似，也出现“ཀྭ་ཡེ་མི་”（藏文，喂，人）这样的说法。然而，“ཀྱེ་མ་”（藏文，哎呀）和“ཀྱེ་ཧུད།”（藏文，哎哟）不是这种情况。呼唤是此处呼叫的声音，是对那个基础进行呼叫的声音。第二，解释了区分、强调等六种情况：尼字的用法和与字的用法，དེ་（藏文，那）和གང་（藏文，哪个）字的用法，所有者和否定词，解释诗句的诀窍，以及后加字不可或缺的解释。第一，与任何名字的结尾相符，第四个字加上“ཨི་”，就变成了区分和强调的词。也就是说，与任何名字的结尾相符的第四个后加字“ན་”字，加上元音“ཨི་”，就变成了“ནི་”这个声音，这个声音就变成了区分和强调的词。第一种情况，例如，“བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོག”（藏文，菩萨中佛陀最殊胜），“བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ནི་འཇམ་དབྱངས་ཤེས་རབ་ཆེ།”（藏文，菩萨中，文殊菩萨智慧最大），“འདི་ལས་ནི་དེ་བཟང་ངམ་”（藏文，这个比那个好吗）等等，以及“དེའི་ནང་ནས་ནི་དེ་ཉིད་མཆོག”（藏文，其中那个最好）。就像这样，“ནས་”（藏文，从）和“ལས་”（藏文，从）是区分词的助手。区分的意思是从众多或同类中特别区分出来。例如，这些之中，四面的是梵天，具有千眼的是帝释天，喉咙是蓝色的是自在天。在法之中，这是色，这是受等等。第二种情况，“བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར། ཕན་བདེའི་ལམ་ལ་ནི་བཀོད།”（藏文，薄伽梵转妙法轮，引导至利益安乐之道），“ཚོགས་ནི་བསགས།”（藏文，积累资粮），“སྒྲིབ་པ་ནི་སྦྱངས།”（藏文，清净业障），“ཡོད་ནི་ཡོད།”（藏文，有是有），“ཤེས་ནི་ཤེས།”（藏文，知是知），“མཐོང་ནི་མཐོང་།”（藏文，见是见）等等。强调的意思是，像确定一样，认真地加上。第二，关于“དང་”（藏文，和）字，在任何名字的间隙中，第三个字加上第二个字，那就是集合、分开、原因、时机、诀窍五种情况。
English
Although it seems that way now, in the Ngagdrön (a text on Tibetan grammar), it says to examine it from the impure side. Secondly, whatever name is spoken at the beginning, adding "ཀྱེ" (kye) is a call. That is, whatever name is spoken at the beginning, that is, initially adding "ཀྱེ" (kye), is a sound of calling, such as "ཀྱེ་རྒྱལ་པོ།" (kye gyalpo, Oh king!), "ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས།" (kye gyalwai sras, Oh son of the king!), "ཀྱེ་ལྷ།" (kye lha, Oh deity!), "ཀྱེ་མི་ཁྱོད།" (kye mi khyod, Oh you person!). Similarly, "ཀྭ་ཡེ་མི་" (kwa ye mi, Hey, person!) also appears. However, "ཀྱེ་མ་" (kye ma, Alas!) and "ཀྱེ་ཧུད།" (kye hud, Oh dear!) are not the same. Calling is the sound of invocation here, it is the sound of calling to that basis. Secondly, six explanations of distinction and emphasis, etc.: the usage of the particle "ནི་" (ni) and the particle "དང་" (dang), the usage of the particles "དེ་" (de, that) and "གང་" (gang, which), possessor and negation, the key to unraveling verses, and the explanation that the post-suffix is indispensable. First, whatever name agrees with the end, adding "ཨི་" (i) to the fourth letter, it becomes a word of distinction and emphasis. That is, the fourth post-suffix letter "ན་" (na) that agrees with the end of any name, by adding the vowel "ཨི་" (i), the sound "ནི་" (ni) arises, and this sound becomes a word of distinction and emphasis. The first case, for example, "བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོག" (byang chub sems dpa' las ni sangs rgyas mchog, Among Bodhisattvas, the Buddha is the most supreme), "བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ནི་འཇམ་དབྱངས་ཤེས་རབ་ཆེ།" (byang sems rnams kyi nang nas ni 'jam dbyangs shes rab che, Among Bodhisattvas, Manjushri is the wisest), "འདི་ལས་ནི་དེ་བཟང་ངམ་" ('di las ni de bzang ngam, Is this better than that?) etc., and "དེའི་ནང་ནས་ནི་དེ་ཉིད་མཆོག" (de'i nang nas ni de nyid mchog, Among them, that one is the best). Like this, "ནས་" (nas, from) and "ལས་" (las, from) are helpers of the distinguishing word. The meaning of distinction is to specifically distinguish from many or similar ones. For example, among these, the one with four faces is Brahma, the one with a thousand eyes is Indra, the one with a blue throat is Shiva. Among the dharmas, this is form, this is feeling, and so on. The second case, "བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར། ཕན་བདེའི་ལམ་ལ་ནི་བཀོད།" (bcom ldan 'das kyis chos kyi 'khor lo rab tu bskor, phan bde'i lam la ni bkod, The Bhagavan turned the wheel of Dharma, and guided to the path of benefit and happiness), "ཚོགས་ནི་བསགས།" (tshogs ni bsags, Accumulate merit), "སྒྲིབ་པ་ནི་སྦྱངས།" (sgrib pa ni sbyangs, Purify obscurations), "ཡོད་ནི་ཡོད།" (yod ni yod, There is, there is), "ཤེས་ནི་ཤེས།" (shes ni shes, Know, know), "མཐོང་ནི་མཐོང་།" (mthong ni mthong, See, see) etc. The meaning of emphasis is to add it carefully, like a certainty. Secondly, regarding the particle "དང་" (dang, and), in the interval of any name, adding the second letter to the third letter, that is, gathering, separating, reason, occasion, and the five keys.