Tibetan
་ན་མིང་ཕྱུང་སྟེ། །མིང་གི་ཁོངས་ནས་ཚིག་བྱུང་ནས། །ཚིག་གིས་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་སྟེ། རྗེས་འཇུག་དེ་དག་དགོས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཞེས་མཚམས་སྦྱར་ནས། མིང་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྔོན་རྗེས་ཀྱིི་ཡི་གེ་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་སྟོན་པར། ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་གཉིས་སམ་དུ་མ་འདུས་པའི་ཁོངས་ནས། ཀ་བ། བུམ་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མིང་ཕྱུང་སྟེ། མིང་གཉིས་སམ་དུ་མ་འདུས་པ་དག་གི་ཁོངས་ནས་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཀ་བ་དང་། གསེར་གྱི་བུམ་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ཕྱུང་ནས་ཚིག་གིས་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཙནྡན་གྱི་ཀ་བས་བཏེགས་པའི་ཁང་བཟང་གི་སྟེང་ན་གསེར་གྱི་བུམ་པས་རྣམ་པར་མཛེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ངག་གི་འཕྲེང་བར་གྲུབ་བོ། །འདིར་དོན་རྣམས་ཞེས་པ་ཞ་ལུ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་ཞེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། དོན་གཙོ་བོར་སྟོན་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། མོ་ཡི་ཡི་གེ་མེད་ན་ནི། །ཕོ་ཡིག་བརྗོད་པར་མེད་པར་འགྱུར། །ཕོ་ཡིག་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཡང་། །འཇུག་པར་བཅས་པ་མེད་པར་ནི། །མིང་དང་ཚིག་ཀྱང་གསལ་མི་ནུས། །མིང་ཚིག་གསལ་བ་མེད་ན་ནི། །དོན་རྣམས་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ངག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་རྗེས་འཇུག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་མོ་ཡི་ཡི་གེ་རྗེས་འཇུག་མེད་ན་ནི། ཕོ་ཡིག་ཀ་ལ་སོགས་འདུས་པ་ཙམ་ཞིག་གིས་ནི། བརྗོད་པའི་དོན་སྟོན་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་མིང་གཞིའི་ཕོ་ཡིག་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཡང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བཅས་པ་མེད་པར་རྐྱང་པ་ག་སོགས་རེ་རེས་ནི། མིང་དང་ཚིག་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་ལ། མིང་དང་ཚིག་གསལ་བར་བརྗོད་པ་མེད་ན་ནི། དོན་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། ཁ་དང་། ཇ་ཉ་ལྟ་བུ་ལ་རྗེས་འཇུག་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་འ་ཡིག་དོན་གྱིས་འཐོབ་ཚུལ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིར་མོའི་ཡི་གེ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། རྗེས་འཇུག་རྣམས་སྤྱིར་མོ་ཡིག་ནང་ཚན་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་ན། །དོན་མཚོན་བརྗོད་པ་ཀུན་ཀྱང་མེད། །རིག་བྱེད་སྨྲ་བའང་ཡོད་མི་འགྱུར། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་དག །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གྲུབ་མཐའ་གཞན་ཡང་ཡོད་མིན་ན། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་ཤེས་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཡི་གེའི་འཇུག་ཚུལ་རྣམས། །སྨྲ་བ་ཀུན་ལ་གནས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་ཚུལ་
Chinese
那么产生名称，从名称的范畴中产生词语，词语能显示各种意义。这是说，后加字那些是为了什么原因而加的呢？这样承上启下，为了显示名称词语的意义清楚是依赖于前后文字的。从ka等两个或多个字母组合的范畴中，产生柱子、瓶子等等的名称。从两个或多个名称组合的范畴中，产生旃檀木的柱子和金瓶等等的词语，词语能显示各种意义。例如，旃檀木的柱子支撑的楼阁之上，用金瓶来装饰，就像这样形成语言的连贯。这里“各种意义”夏鲁大师解释为“完全”的意思。第二部分分为两点：什么是主要显示意义的，以及显示与此相反的情况。第一点是：如果没有阴性字母，那么阳性字母就无法表达。对于那些阳性字母来说，如果没有后加字，名称和词语也无法清楚。如果没有清楚的名称词语，那么各种意义也无法表达。这是说，语言的形成依赖于后加字，因此如果没有阴性字母后加字，仅仅是阳性字母ka等组合，就无法显示表达的意义，而且对于作为词根的阳性字母来说，如果没有后加字，单独的ga等每一个字母，也无法清楚地表达名称和词语。如果没有清楚地表达名称和词语，那么各种意义也无法表达。像ka和janya这样的字，虽然没有实际的后加字，但是获得字母a的意义的方式已经说过了。这里提到阴性字母，是因为考虑到后加字总体上是阴性字母的范畴。第二点是：如果那样的话，在世间上，就没有能代表意义的表达，也没有吠陀的说法，声闻、缘觉、佛的教诲也会消失。就像世间的有情众生，如果没有蕴、界、处，以及其他的宗派，自己也无法了解一样。同样，文字的用法，虽然存在于所有的说法中，但是自己的状态
English
Then names arise. From the category of names, words arise. Words reveal all meanings. This means, what is the reason for adding those suffixes? Thus connecting, to show that the clarity of the meaning of names and words depends on the preceding and following letters. From the category of two or more letters combined, such as 'ka' etc., names like 'pillar', 'vase' etc. arise. From the category of two or more names combined, words like 'sandalwood pillar' and 'golden vase' etc. arise, and words reveal all meanings. For example, on top of a mansion supported by sandalwood pillars, adorned with golden vases, just like that, a coherent flow of language is formed. Here, the great Xia Lu master explains "all meanings" as meaning "completely". The second part has two points: what is the main thing that shows meaning, and showing the opposite of that. The first point is: if there is no feminine letter, then masculine letters cannot be expressed. Even for those masculine letters, without suffixes, names and words cannot be clear. If there are no clear names and words, then all meanings cannot be expressed. This means that the formation of language depends on suffixes, so if there is no feminine letter suffix, just the combination of masculine letters like 'ka' etc., it will not be able to show the meaning expressed, and even for those masculine letters that are the root of the word, without suffixes, each single letter like 'ga' etc., will not be able to clearly express names and words. If names and words are not clearly expressed, then all meanings cannot be expressed either. For words like 'kha' and 'ja nya', although there is no actual suffix, the way to obtain the meaning of the letter 'a' has already been explained. Here, mentioning feminine letters is because it is considered that suffixes are generally within the category of feminine letters. The second point is: if that were the case, in the world, there would be no expression that represents meaning, nor would there be the teachings of the Vedas, and the teachings of Sravakas, Pratyekabuddhas, and Buddhas would also disappear. Just like sentient beings in the world, if there were no aggregates, realms, and sources, as well as other schools of thought, they would not be able to understand themselves. Similarly, the usage of letters, although it exists in all expressions, its own state
Tibetan
དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པས། །དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ག་ལ་ཤེས། །ཞེས་པ་སྟེ། གོང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཟོ་ཞིག །སོང་ཞིག །འདུག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་མཚོན་པའི་བརྗོད་པ་ཀུན་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། ཕྱི་རོལ་པའི་རིག་བྱེད་བཞི་སྨྲ་བའང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེ་ཇི་ལྟར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། གྲུབ་པའི་མཐའ་སོགས་གཞན་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང་། འདི་དང་འདི་འོ་ཞེས་བརྡ་མ་སྦྱར་བར་ཐོག་མ་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྩ་བ་འདིར་མིན་ན་ཞེས་འབྱུང་ཡང་། གཞན་དུ་ཡོད་མོད་ན་ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེའི་འཇུག་ཚུལ་རྣམས། སྨྲ་བ་ཀུན་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང་། འདི་འདིའོ་ཞེས་བརྡ་མ་སྦྱར་བར་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་རང་རང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ཉིད་ལེགས་པར་མི་ཤེས་པས། ཚིག་འདིས་དོན་འདི་ལྟར་སྟོན་ནོ་ཞེས་དོན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ག་ལ་ཤེས་ཏེ་མི་ཤེས་སོ། །རིག་བྱེད་བཞི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ལ། ཕུང་པོ་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་ལྔ་དང་། ཁམས་ནི། མིག་སོགས་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་གྱི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད། སྐྱེ་མཆེད་ནི། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དྲུག་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སོ། །གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ལ་རྩ་བའི་སྒོ་ནས་བཞི་སྟེ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ། མདོ་སྡེ་པ། སེམས་ཙམ་པ། དབུ་མ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་། ནང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ལ། ཕྱི་ནང་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་ལའང་མང་ངོ་། །གསུམ་པ་འཇུག་གི་དོན་ནི། དེ་ཕྱིར་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་གི །རྗེས་སྨྲས་འདི་ཀུན་རྟོགས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཐུ་མི་བདག་གིས་ནི་འདིར། འཇམ་དབྱངས་སྨྲ་བའི་དབང་ཕྱུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ་སྨྲས་པ་འདིའི་དོན་ཀུན་ནི་བོད་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོ། །དབང་ཕྱུག་གིས་ཞེས་ས་མཐའ་བྲིས་པ་ནི་ཡིག་ནོར་དུ་མངོན་ལ། འདི་ཀུན་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་གཞན་དུ་བོད་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཞེས་སྦྱར་ཡང་། ཁོ་བོའི་བསམ་ཚོད་ནི་སྔར་ལྟར་ཏེ་བརྟགས་པར་བྱའོ། །བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་སོགས་ནི་སླའོ། །སྨྲས་པ། ཡོན་ཏ
Chinese
若不识彼性，何能善用之？如是说。如前所说，若成那样，世间中“吃”，“去”，“坐”等等，所有表达意义的言说都将不复存在。外道四吠陀论者也将不复存在。内道佛教的声闻，缘觉，佛陀的教法也将不复存在。譬如，世间界中，众生虽有蕴，界，处，宗派等其他，若不标示“此与此”，则最初自己亦不能知晓。虽说根本中出现“非在此”，应如说“虽在其他处”。同样，文字的运用方式，虽存在于一切言说中，若不标示“此与此”，则不能很好地了解那些差别各自的状态。因此，如何能像那样善用词语来表达意义呢？不能知晓。四吠陀已述。蕴即色蕴至识蕴五者。界即眼等六根界，色等六境界，眼识等六识界，共十八界。处即眼处至意处六者，色处至法处六者，共十二处。宗派论者根本上有四：毗婆沙宗，经量部，唯识宗，中观宗。这些也是就内道而言，内外各自的区分也有很多。第三，运用的意义是：因此，语自在之后说，愿此一切皆能悟。如是说。因为如前所说的理由，我，吐弥，在此追随妙音语自在之后所说的一切意义，愿藏地之人都能领悟。书写“自在”时加了地音，似乎是笔误。关于“此一切”的意义，其他注释中连接为“藏地所有之人”，但我的想法还是如前，需要考察。声明等很容易。说：功德
English
If one does not know that nature, how can one skillfully apply it to meaning? Thus it is said. As mentioned above, if it becomes like that, in the world, "eat," "go," "sit," and so on, all expressions that convey meaning will cease to exist. The proponents of the four Vedas of the outsiders will also cease to exist. The teachings of the Buddhist Shravakas, Pratyekabuddhas, and Buddhas will also cease to exist. For example, in the world, although sentient beings have aggregates, elements, sources, philosophical tenets, and so on, if one does not label "this and this," then from the beginning, one will not know it oneself. Although it appears as "not here" in the root text, it should be said as "although it exists elsewhere." Similarly, the ways of using letters, although they exist in all speech, if one does not label "this and this," then one cannot well understand the differences and their respective states. Therefore, how can one skillfully apply words to express meaning as it is? One cannot know. The four Vedas have been mentioned. Aggregates are the five from form to consciousness. Elements are the six sense bases such as the eye, the six object bases such as form, and the six consciousness bases such as eye consciousness, totaling eighteen elements. Sources are the six from the eye source to the mind source, and the six from the form source to the dharma source, totaling twelve sources. Proponents of philosophical tenets fundamentally have four: Vaibhashika, Sautrantika, Chittamatra, and Madhyamaka. These are also in terms of inner Buddhism, and there are many distinctions between inner and outer. Third, the meaning of application is: Therefore, after the Lord of Speech, may all this that is said be realized. Thus it is said. Because of the reasons mentioned before, I, Thumi, here, following the Lord of Speech, Manjushri, may all the meanings of what is said be realized by the people of Tibet. Writing "Lord" with a final 'sa' seems to be a writing error. Regarding the meaning of "all this," other commentaries connect it as "all the people of Tibet," but my thought is still as before, it needs to be examined. Grammar and so on are easy. Said: Qualities
Tibetan
ན་ཀུན་གྱི་གཞི་མ་ཡི་གེ་སྟེ། །རྩ་བ་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་རྣམ་པ་གཉིས། །དེ་དག་བོད་ཡིག་གཟུགས་སུ་གངས་ཅན་དུ། །ཐོག་མར་གཏན་འབེབས་ཐུ་མི་ལས་གཞན་སུ། །གང་དེའི་བཞེད་སྲོལ་སུམ་རྟགས་པདྨོའི་ཁ། །ལེགས་བཤད་སྣང་བའི་ཟེར་གྱིས་ཕྱེ་བ་འདིར། །དོན་གཉེར་སྦྲང་རྩི་འཛིན་པའི་རྐང་དྲུག་དག །དགའ་བའི་དར་དིར་སྒྲོགས་བཞིན་འཇུག་པར་རིགས། ། ཚུལ་འདིར་འབད་པ་ལས་འཁྲུངས་དགེ་བའི་ཆ། །ཇི་སྙེད་ཐོབ་དེ་མཐའ་དག་འགྲོ་བ་ཀུན། །འཆད་བྱ་འཆད་བྱེད་དོན་ལ་ཐོགས་མེད་པའི། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བཞི་འགྲུབ་ཕྱི་བསྔོ། །ཞེས་སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དགོངས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། རྒྱ་ཐང་དཀའ་བཅུ་འཇམ་དབྱངས་སྦྱིན་པ་དང་གནས་བརྟན་དཔལ་འབྱོར་རྒྱ་མཚོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐུལ་བའི་ངོར། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་གྲགས་པ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱིས་སྦྱར་བའོ།། །། སུམ་ཅུ་པ་དང་རྟགས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཚིག་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྣང་བ།
Chinese
总之，一切的基础是文字，根本分为元音和辅音两种。这些在雪域藏地，最初确定藏文形式的，除了吞弥还有谁？他的见解《三十颂》和《性入法》，在此以善说光芒开启的莲花之口中，对于寻求意义、执持蜂蜜的六足昆虫们，理应欢快地发出嗡嗡声进入。于此努力所生的善业分，无论获得多少，都愿所有众生，对于所讲和能讲的内容毫无障碍，各自成就四种正确的智慧。如是，这部名为《阐明三十颂与性入法旨意的光明》的著作，是应嘉塘格西蒋扬辛巴和住持贝久嘉措二人的劝请，由释迦比丘扎巴协珠所著。 阐明《三十颂》和《性入法》词义的光明。
English
In short, the basis of everything is letters, and the root is divided into two types: vowels and consonants. In the snowy land of Tibet, who else but Thumi initially established the Tibetan script? Here, in the lotus mouth opened by the light of good explanations of his views on the Thirty Verses and the Entrance to Grammar, the six-legged insects seeking meaning and holding honey should enter while joyfully buzzing. Whatever merit is born from the effort in this way, may all beings, without any obstacles to what is to be taught and what can be taught, achieve the four correct wisdoms individually. Thus, this work called "The Light Illuminating the Meaning of the Thirty Verses and the Entrance to Grammar" was written by the Shakya Bhikshu Drakpa Shedrup at the urging of Gyathang Kachu Jamyang Jinpa and Abbot Paljor Gyatso. The Light Illuminating the Meaning of the Words of the Thirty Verses and the Entrance to Grammar.