Tibetan
་རུང་སྟེ། རྗེ་ནོར་བཟང་པས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དུས་ཚིགས་ནི། དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཡི། ཐ་མའི་ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་རིང་། །དགུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་བཞི་པ་ལ། །ཐུང་ངུར་འགྱུར་རོ་ཉིན་མོ་བཟློག །ཉིན་མཚན་རིང་པ་ཐང་གཅིག་གོ །ཉི་མ་ལྷོ་བྱང་བགྲོད་ཚེའོ། །ཉི་མ་དང་ནི་ཉེ་བ་ལས། །རང་གི་གྲིབ་མས་སྒྲིབ་པར་སྣང་། །ཞེས་བྱུང་། འདི་ལ་ཚིག་དོན་དང་། སྤྱི་དོན་དང་། མཐའ་དཔྱད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རགས་རྩིས་དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཁྲུམས་ཟླའི་ཕྱོགས་ཐ་མ་ཧོར་ཟླ་བརྒྱད་པའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་བདུན་བརྒྱད་ལ་ཉིན་མཚན་མཉམ་པ་ལས། ཚེས་དགུ་ནས་མཚན་མོ་རིང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་ཟླ་བ་རེ་རེར་ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུའམ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་དགུན་ཉི་ལྡོག་ཅིང་། དེ་ནས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཐང་ཅིག་དང་ཡུད་ཙམ་རེས་ཉིན་མོ་རིང་བ་དང་མཚན་མོ་ཐུང་ངུར་རིམ་གྱིས་གྱུར་ཏེ། དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དགུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟླ་བ་བཞི་པ་དབོ་ཟླའི་ཡར་ངོ་གཉིས་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལ་དཔྱིད་ཉིན་མཚན་མཉམ་པ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ནས་ཡང་མཚན་མོ་ཐུང་ངུ་དང་ཉིན་མོ་རིང་བར་གྱུར་ཏེ་ཟླ་བ་གསུམ་རྫོགས་པའི་ཚེ་ལྔ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ལྟ་བུ་ལ་དབྱར་ཉི་མཐར་ཐུག་འབྱུང་བ་སོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉིན་མོ་བཟློག་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཉིན་མཚན་རིང་ཐུང་གོ་བཟློག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་བྱེད་ཀྱི། ཉི་ལྡོག་གི་དུས་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དགུན་ཉི་ལྡོག་པ་ནས་ཉིན་མོ་རིང་བར་འགྲོ་ཡང་དེ་མཚན་མོ་ལས་རིང་བར་མ་ངེས་ཏེ། མཚན་མོ་ལས་ཉིན་མོ་རིང་བ་ནི་དཔྱིད་ཉིན་མཚན་མཉམ་ཟིན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཉིན་མཚན་གང་རུང་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་བའི་ཚད་ཡོད་དེ། ཞག་རེ་ལ་ཐང་ཅིག་རེས་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཐང་ཅིག་གི་ཚད་ཡོད་དེ། ཞག་གཅིག་གི་ཆ་དགུ་བརྒྱད་བྱས་པའི་ཆ་གཅིག་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། རིང་ཐུང་དུ་འགྱུར་བའི་དུས་ཡོད་དེ། ལྷོ་བགྲོད་ཀྱི་ཚེ་ཐུང་། བྱང་བགྲོད་ཀྱི་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་མ་བྱང་བགྲོད་ཀྱི་ཚེ་མཐོར་སོང་བའི་དབང་གིས་འཆར་སྔ་ལ། ནུབ་པ་ཕྱི་བས་ཉིན་མོ་རིང་ལ་མཚན་མོ་ཐུང་ཞིང་། ཟླ་བ་ལའང་ཕྱོགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཉི་ཟླ་གཉིས་ལྷོ་བྱང་དུ་བགྲོད་པ་རེས་མོས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་ལྷོ་བགྲོད་ཀྱི་
Chinese
可以，因为我赞同诺桑大师的完善确立。第二，关于时令：夏季的第二个月，从末尾的初九开始夜晚变长。冬季的第四个月，白天变短。昼夜长短的变化在于“汤吉”。太阳南北运行的时候，由于靠近太阳，自己的影子会遮蔽自己。以上是引文。对此有词义、总义和辨析三种。第一，粗略计算时令分为三个阶段，第二个月楚姆月的末尾，相当于霍尔月八月上弦的初七初八昼夜平分，从初九开始夜晚变长。从那以后三个月里，每个月以“汤吉”三十或“玉匝”十八的幅度逐渐增加，到十一月初八冬至。之后三个月里，“汤吉”和“玉匝”交替，白天变长，夜晚变短。时令分为三个阶段，冬季的第四个月朵月的上弦初二的初八春分。之后夜晚变短，白天变长，三个月结束时，如五月初八左右夏至等等。所以也有“白天倒转”的说法，指的是昼夜长短互换，而不是仅仅指冬至的时候。从冬至开始白天变长，但不一定比夜晚长，因为白天比夜晚长是从春分之后开始的。昼夜任何一方，你都有长短变化的限度，因为每天以“汤吉”的幅度增减长短。 “汤吉”有其限度，指的是将一天分为九百份，取其中的一份。它，有长短变化的时间，南行时变短，北行时变长。太阳北行时，由于升高，日出早，日落晚，所以白天长夜晚短，月亮也是如此。日月二者南北运行是交替的，二者之一南行时
English
Okay, because I agree with the perfect establishment by Master Norzang. Second, regarding the seasons: In the second month of summer, from the ninth day of the end, the night becomes long. In the fourth month of winter, the day becomes short. The change in the length of day and night lies in the 'Tangchik'. When the sun travels north and south, due to being close to the sun, its own shadow appears to obscure it. The above is a quote. There are three aspects to this: word meaning, general meaning, and analysis. First, roughly calculating the seasons divides them into three stages. The end of the second month, Chum month, is equivalent to the seventh or eighth day of the waxing eighth month of Hor, when day and night are equal. From the ninth day, the night becomes longer. From then on, for three months, each month gradually increases by a magnitude of 'Tangchik' thirty or 'Yudza' eighteen, until the winter solstice on the eighth day of the eleventh month. After that, for three months, 'Tangchik' and 'Yudza' alternate, with the day gradually becoming longer and the night shorter. The seasons are divided into three stages, and the fourth month of winter is the eighth day of the waxing second of Dwo month, the vernal equinox. After that, the night becomes shorter and the day becomes longer, and at the end of three months, around the eighth day of the fifth month, the summer solstice occurs, and so on. Therefore, there is also the saying 'day reversal', which refers to the interchange of day and night length, not just the time of the winter solstice. From the winter solstice, the day starts to become longer, but it is not necessarily longer than the night, because the day being longer than the night starts after the vernal equinox. Either day or night, you have a limit to the change in length, because each day increases or decreases in length by the magnitude of 'Tangchik'. 'Tangchik' has its limit, which refers to dividing one day into nine hundred parts and taking one of them. It has a time of change in length, becoming shorter when traveling south and longer when traveling north. When the sun travels north, due to rising higher, the sunrise is earlier and the sunset is later, so the day is long and the night is short, and the same is true for the moon. The north-south movement of the sun and moon is alternating, and when one of them is traveling south,
Tibetan
ཚེ་ཅིག་ཤོས་བྱང་བགྲོད་ཡིན་ལ། གཅིག་བྱང་བགྲོད་ཀྱི་ཚེ་ཅིག་ཤོས་ལྷོ་བགྲོད་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཚེས་གསུམ་ལྟ་བུ་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ཟླ་བ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཉེ་བ་ལས་ཉི་འོད་ཟླ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་ལ་བབས་པ་ན་ཕ་རོལ་གྱི་ངོས་སུ་ཟླ་བ་རང་གི་གྲིབ་མ་བབས་པ་ལས་འགྲིབ་པར་སྣང་བར་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། མཚན་མོ་ཀ་བ་དང་མར་མེའི་འོད་ཉེ་བ་ན་ཀ་བ་རང་གི་གྲིབ་མས་ཕར་ངོས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུའོ། །གཉིས་པ་སྤྱི་དོན་ལ། དུས་ཚིགས་གང་ལས་བྱུང་བ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཡོད་མེད་དང་། དུས་ཚིགས་སོ་སོར་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྒྱས་པར་བཤད་ན་མང་ཡང་འདིར་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བསྐལ་བ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་འོད་སོགས་ཉམས་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་མུན་པ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་བྱས་པས་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་སོགས་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉིན་མཚན་དང་དུས་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ཉི་ཟླ་སོགས་གོ་རིམ་མ་ངེས་པར་རྒྱུ་བ་ལས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདི་དྲང་སྲོང་རྔ་བོང་དུ་གྱུར་བའི་དུས་སུ་རྒྱུ་སྐར་སོགས་ཀྱི་གོ་རིམ་མཛད་པར་བཤད་པས་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་དུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་འཆི་མེད་མཛོད་ལས་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། མིག་འཛུམ་བཅོ་བརྒྱད་མཐའ་གནས་ལ། །དེ་སུམ་ཅུ་ལ་སྐད་ཅིག་བགྲང་། དེ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཡུད་ཙམ་ཡིན། །དེ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག །དེ་དག་བཅོ་ལྔར་ཕྱོགས་སུ་གྲགས། །སྔ་ཕྱིའི་ཕྱོགས་ནི་དཀར་ནག་གཉིས། །དེ་གཉིས་བསྡོམས་པས་འཇལ་བྱེད་དོ། །མཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་གཉིས་གཉིས་ལ། །དེ་ཚིགས་དེ་གསུམ་བགྲོད་པ་གཅིག །ལྷོ་བྱང་བཀོད་པ་གཉིས་ལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཚེས་ལོ་ཉིན་ཞག་གི་ལོ་ཁྱིམ་ལོ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པ་ཞིག་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་བསྡུ་ན་དེ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉི་མས་ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ལ་རང་འགྲོས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བགྲོད་གཉིས་རྫོགས་པའི་ལོ་དེ་ཁྱིམ་ལོ་དང་། ནམ་ལངས་ནས་ནམ་ལངས་ཀྱི་བར་ཉིན་ཞག་གི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཉིན་ཞག་གི་ལོ་དང་། ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ཆ་རེ་རྫོགས་པའི་ཚེས་ཞག་གི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པ་ལ་ཚེས་ཞག་གི་ལོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལོའི་དབྱེ་བ
Chinese
另一个是北行，因为一个是北行时，另一个是南行。像初三一样，月亮不圆的原因是，那时月亮靠近太阳的圆轮，太阳光照在月亮的宫殿上时，月亮自己的阴影落在另一侧，所以显现出亏损。例如，夜晚柱子和灯光靠近时，柱子自己的阴影会遮蔽另一侧一样。第二，关于总义，有时间从何而来，有无作者，以及分别解说时间这三点。第一点是，详细来说虽然很多，但这里要简略地说，最初劫的人们身体的光等衰退，世间出现黑暗，因此感到悲伤，由共同的业力产生了日月星辰等，依靠它们产生了昼夜和时间的分类。第二点是有的，那时日月等没有确定顺序地运行，据说我们的导师在变成仙人鸣钟时，制定了星辰等的顺序，所以有作者。第三点是，一般时间的名称有很多，但《不死藏》中是这样说的：十八眼眨为一刹那，三十刹那为一罗预，十二罗预为一须臾，三十须臾为一日夜，十五日夜为一半月，前后一半月为白黑二分，二者合起来是衡量时间的。双月等两个两个地，那是季节，三个季节为一次运行，南北排列两次为一年。如是所说。年有三种，即日期年、昼夜年和星宫年。这三种的区别已经在其他地方详细说明过了，这里简略地说，这三种的区别是，太阳以自己的速度完整地运行十二星宫，完成两次运行的年份是星宫年，从天亮到天亮的昼夜十二个月是昼夜年，月亮的盈亏各部分完整地经过的日期十二个月是日期年。此外，还有年的分类
English
The other is the northward movement, because when one is moving northward, the other moves southward. The reason why the lunar disc is not complete on the third day of the lunar month is that at that time the moon is close to the sun's disc, and when the sunlight falls on the moon's palace, the moon's own shadow falls on the other side, so it appears to be waning. For example, at night, when a pillar and the light of a lamp are close together, the pillar's own shadow obscures the other side. Secondly, regarding the general meaning, there are three points: where time comes from, whether there is an author, and the separate explanation of time. The first point is that although there is much to say in detail, here it will be said briefly: In the first kalpa, the light of the bodies of people and so on declined, and darkness appeared in the world, so they felt sorrow, and by common karma, the sun, moon, stars, and so on arose, and relying on them, the classifications of day and night and time arose. The second point is that there is one, at that time the sun, moon, etc., were moving without a fixed order, and it is said that our teacher, when he became the sage Ringing Bell, established the order of the stars, etc., so there is an author. The third point is that, in general, there are many names for time, but in the Immortal Treasury it is said like this: Eighteen eye blinks are a kshana, thirty kshanas are a lava, twelve lavas are a muhurta, thirty muhurtas are a day and night, fifteen days and nights are a fortnight, the former and latter fortnights are the two parts of white and black, and the two together measure time. Two by two, such as the double months, that is a season, three seasons are one movement, and two north-south arrangements are a year. As it is said. There are three types of years: the date year, the day-night year, and the zodiac year. The differences between these three have already been explained in detail elsewhere, and here, to summarize, the differences between these three are that the sun completely traverses the twelve zodiac signs at its own speed, and the year in which two traversals are completed is the zodiac year, the twelve months of day and night from dawn to dawn are the day-night year, and the twelve months of dates in which each part of the moon's waxing and waning is completely traversed is considered the date year. Furthermore, there is the classification of years.