Tibetan
སྡུས་ཕྱིར། །གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གཅིག་གི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད། །ཅེས་བྱུང་། མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སྒོས་སུ་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྤྱིར་གཟུགས་ཅན་བཅུ་གཟུགས་ཡིན་ཡང་འདིར་སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་བཏགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཏགས་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅིག་པོ་ནི་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། སྤྱིར་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཆོས་མང་པོ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱང་འདས་བསྡུས་ཀྱི། གཞན་དག་གིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཆོས་གསུམ་གྱིས་གཞན་བསྡུས་ཚུལ་ལ། ཆོས་ཕུང་གིས་བསྡུས་ཚུལ་དང་། ཕུང་ཁམས་གཞན་བསྡུས་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། དངོས་དང་། ཞར་བྱུང་གཉིས། དང་པོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག །གང་རྣམས་ཐུབ་པས་གསུངས་དེ་དག །ཚིག་གམ་མིང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་དག་ཏུ་འདུས། ཞེས་བྱུང་། ཆོས་ཕུང་གང་རྣམས་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་དུག་གསུམ་རེ་རེ་དང་ཆ་མཉམ་པའི་གཉེན་པོར་ཉི་ཁྲི་རེ་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་པོ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། འདིར་བཤད་པའི་ཕུང་པོར་འདུས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་ན་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གཟུགས་ཕུང་གིས་བསྡུས་ལ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་མིང་ཚིག་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དག་ཏུ་འདུས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་ཚད་ཅེས་ཟེར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱུང་། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཕུང་གི་ཚད་ལ་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ཤཱ་རིའི་བུས་མཛད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་བསྟན་བཅོས་དེར་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་པ་དེའི་ཚད་ཟེར་ལ། གཞན་དག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཏེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཚན་རེ་རེ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་གཏམ་རེ་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་རང་གི་བཞེད་པ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་སྣ་རེའི་གཉེན་པོ་རྫོགས་པར་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རེ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲིའི་གྲངས་མཐུན་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་གཙོ་བོར་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཞན་གྱིས་བསྡུས་ཚུལ་ནི། དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་ཅི་རིགས་པར། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལེགས་དཔྱད་དེ། །ཇི་སྐད་བཤད་པར་བསྡུ་བར་བྱ། །བུ་ག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱ། །སྣང་དང་མུན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ཟག་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཁམས་ཡིན་སྐྱེ་བའི་རྟེན། །ཞེས་བྱུང་། ཤེས་བྱ་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཕུང་ཆོས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་མདོ་ལས་ཅི་རིགས་པར་གསུངས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་དེ་འདིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆོས་གསུམ་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་དང་པོ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ལྷག་མ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུ་ཞིང་། དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་བསྡུ་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣང་དང་སྐར་ཁུང་ལ་སོགས་པའི་བུ་ག་ནི་ནམ་མཁའ་དངོས་མིན་ཀྱང་བུ་ག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེར་ཉིན་མོར་སྣང་བ་དང་མཚན་མོ་མུན་པའི་རང་བཞིན་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོ་ཞེས་སྨྲོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། སྣང་མུན་དེ་གཉིས་ནམ་མཁའ་དངོས་གནས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་དགག་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁམས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། ཡང་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། ཟག་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་དེའི་རྟེན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་དབྱེ་བཤད་པ་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ། སུམ་ཚན་གྱི་སྒོ་ནས། བཅས་མ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས། གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས། བྱུང་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས། ལྟ་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དྲུག །དང་པོ་ནི། བསྟན་ཡོད་འདིར་ནི་གཟུགས་གཅིག་པུ། །ཐོགས་དང་བཅས་པ་གཟུགས་ཅན་བཅུ། །ཞེས་བྱུང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་པུ་ཆོས་ཅན། འདིར་ནི་བསྟན་ཡོད་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལྔ་དོན་ལྔ་སྟེ་གཟུགས་ཅན་བཅུ་པོ་ཆོས་ཅན། ཐོགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གཞན
Chinese
为了总结，就说一个是色处，一个是法。这样说。眼识的对境中特别安立色处的原因是什么呢？第一个处安立为色处是有原因的，一般来说，十种有色是色，但这里是总名安立在别名上的意思。如此安立，有必要，因为那是色处的主要的缘故。意识的对境的一个处，是法，就说是法界。一般来说，一切处都是法，但法处总摄了很多法和法的殊胜涅槃，其他的没有总摄的缘故。第三，三种法总摄其他的方式，法蕴总摄的方式，以及蕴界其他总摄的方式两种。第一种，有真实的和顺带的两种。第一种是：八万法蕴，凡是能仁所说的一切，是词或名，那些都包含在色和行中。这样说。凡是能仁自在对三种毒各自同等的对治而说了两万一千的那些八万法蕴，是法，包含在这里所说的蕴中，因为，经部宗认为，是词的自性，所以被色蕴所总摄，分别说部认为，是名词集合的自性，所以被不相应行所总摄。第二种是：有些人说论著的量，是蕴等等的一个个话题。对于行为的对治，说是相应的法蕴。这样说。所知法，对于法蕴的量有不同的观点，有些人说，夏日子的法蕴的论著中有六千颂，那就是它的量，其他的人认为，是蕴等等，界和处等等的每一个意义都完整显示的每一个话题。老师自己有自己的观点，因为是对每一个烦恼的对治都完整显示的经典。因为，对八万烦恼，对于行为的对治就是法蕴。
English
In order to summarize, it is said that one is the element of form, and the other is called dharma. It is said like that. What is the reason for specifically establishing the element of form in the object of eye consciousness? There is a reason for establishing the first element as the element of form. Generally, the ten forms are form, but here it is the meaning of establishing a general name on a specific name. There is a need to establish it in this way, because it is the main cause of the element of form. The one element of the object of mind consciousness is dharma, and it is said to be the realm of dharma. Generally, all elements are dharma, but the element of dharma summarizes many dharmas and the supreme nirvana of dharma, but others do not summarize it. Third, the way the three dharmas summarize others, the way the dharma aggregates summarize, and the two ways the aggregates and realms summarize others. The first one has two types: the real and the incidental. The first one is: Eighty-four thousand dharma aggregates, all of which were spoken by the capable one, are words or names, and those are all included in form and activities. It is said like that. Those eighty-four thousand dharma aggregates that the capable lord spoke of as the antidote equal to each of the three poisons, are dharma, and are included in the aggregates mentioned here, because, according to the Sutra School, it is the nature of words, so it is summarized by the form aggregate, and the Vaibhashika School believes that it is the nature of the collection of nouns, so it is summarized by non-associated formations. The second one is: Some people say the measure of treatises, is a topic of aggregates and so on. For the antidote to behavior, it is said to be the corresponding dharma aggregate. It is said like that. Knowable dharma, there are different views on the measure of the dharma aggregate. Some people say that the treatise of Shariputra's dharma aggregate has six thousand verses, that is its measure, and others think that it is aggregates and so on, each meaning of realms and elements, etc., are fully displayed in each topic. The teacher himself has his own view, because it is the scripture that fully shows the antidote to each affliction. Because, for eighty thousand afflictions, the antidote to behavior is the dharma aggregate.
Chinese
因为说了与十万相同。如果说不是八万四千法蕴吗？没有过失，因为这是主要以分别说部为宗的缘故。二是界与处以其他方式归纳的方法是： 同样，其他任何适当的，蕴、处、界等，要好好研究自己的体性，如所说的那样归纳。孔隙称为虚空界，是显现和黑暗等。有漏的识是识界，是出生的所依。这样说到。所知法，法蕴被三种法归纳，同样，其他经中所说的任何适当的蕴、处、界等，要好好研究自己的体性是怎样的，从而归纳到这里所说的三种法中，即无漏的戒律、禅定、智慧、解脱，以及它们的智慧所见的蕴等，首先是色蕴，其余的归纳为行蕴，像那样也要知道其他的归纳方法。显现和窗户等的孔隙虽然不是真正的虚空，但也称为孔隙虚空界，因为那里有白天显现和夜晚黑暗的自性。说“年”是有理由的，因为是为了遮破认为显现和黑暗是真实存在于虚空中的宗派。有漏的识，是分为六界的识界，因为是作为再次出生的所依的识。周遍，因为无漏的识不作为它的所依。第三，界的相状显现的分别解说，从体性的角度解说，从三类的角度，从有表无表的角度，从成立等的角度，从生起等的角度，从见等的六种差别。第一是：有示的，在此只有色，有碍触的是十种色法。这样说到。唯一的色处法，在此是有示的，因为是眼根的对境中可以指示的色法。五根五境即十种色法，称为有碍触的，因为是其他的色
English
Because it is said to be the same as a hundred thousand. If it is not said to be eighty-four thousand aggregates of Dharma, is there any fault? There is no fault, because this is mainly based on the Vaibhashika school. The second is how the realms and ayatanas are categorized in other ways: Similarly, in any other appropriate way, the aggregates, ayatanas, and realms should be well examined for their own characteristics and categorized as described here. A gap is called the space realm, which is appearance and darkness, etc. Defiled consciousness is the consciousness realm, the basis of birth. It is said. Knowable phenomena, the aggregates of Dharma are categorized by the three Dharmas, and similarly, any appropriate aggregates, ayatanas, and realms mentioned in other sutras should be well examined for their own characteristics and categorized into the three Dharmas mentioned here, namely, the undefiled discipline, samadhi, wisdom, liberation, and the aggregates seen by their wisdom, etc. First, the form aggregate, and the rest are categorized into the aggregate of formations, and in that way, one should also know the other methods of categorization. Gaps such as appearances and windows are not the actual space, but they are also called the gap space realm, because there is the nature of appearance during the day and darkness at night. There is a reason for saying "year", because it is to refute the school that believes that appearance and darkness actually exist in space. Defiled consciousness is the consciousness realm divided into the six realms, because it is the consciousness that serves as the basis for rebirth. Pervasive, because undefiled consciousness does not serve as its basis. Third, the explanation of the appearance of the realms, explaining from the perspective of characteristics, from the perspective of triads, from the perspective of manifested and unmanifested, from the perspective of establishment, etc., from the perspective of arising, etc., from the six distinctions of views, etc. The first is: The visible, here is only form, the ten forms with obstruction. It is said. The only form ayatana, here is the visible, because it is the form that can be indicated in the object of the eye faculty. The five faculties and five objects, namely the ten forms, are called obstructive, because they are other forms.