Tibetan
ད་ཆོས། ཆོས་གསུམ་གྱི་ཆོས་གཞན་བསྡུས་ཚུལ་གསུམ། དང་པོ་ལ། གཟུགས་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གསུམ། གཟུགས་སེམས་ལས་གཞན་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གསུམ། སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་གསུམ་ངང་གསུམ། དང་པོ་ལ། གཟུགས་ཕུང་གི་རང་བཞིན་དང་། དེ་ལས་ཕྱུང་སྟེ་ཕུང་ཉམས་སྐྱེ་མཆེད་འཇོག་ཚུལ་གཉིས། དང་པོ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད། །ཞེས་གསུང་། འདི་ལ་ཚིག་དོན་དང་། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་ལྔ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་དོན་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་བཅུ་གཅིག་པོ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཏེ། བློའི་ཡུལ་དུ་མ་སྤུངས་པ་ལྟར་སྣང་བའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དེ་གཟུགས་ཕུང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་། གཟུགས་སུ་རུང་བས་ནི་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཁ་ཅིག །གཟུགས་རུང་གཟུགས་ཕུང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། གང་བྱས་ཀྱང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག །དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཕུང་པོའི་དོན་ནི་སྤུངས་པའི་དོན་ཡིན་པས་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཙམ་ལ་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ། ཁ་ཅིག །དེ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཟུགས་སུ་རུང་བར་ངེས་ན་གཟུགས་ཀྱང་ངེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ། དབང་པོ་ལྔ། དོན་ལྔ། རྣམ་རིག་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བཤད་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རྟེན། མིག་ལ་སོགས་གཟུགས་དང་བ་རྣམས། ཞེས་འབྱུང་། འདི་ལ་ཚིག་དོན་དང་། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་འཇོག་ཚུལ་ཡོད་དེ། མིག་དབང་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་ཤེས་སོ་སོའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ནང་གི་གཟུགས་ཅན་དང་བ་རྣམས་རང་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་མིག་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་པ་གཟུགས་དང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རིགས་གནས་སྨོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། དེ་མཚུངས་ཀྱི་དབང་
Chinese
现在讲法。三种包含其他法的分类方法。第一，以色包含的三种法。以色心之外包含的三种法。以心包含的三种法，共有三种。第一，色蕴的自性，以及由此引申出的蕴衰、生处两种安立方式。第一，简略指示和详细解释两种。第一是：色是五根和境，五和非能辨识性。如是说。这有词义和边际分析两种。第一是：眼、耳、鼻、舌、身的五根，以及色、声、香、味、触的五境，和非能辨识的色这十一种法，是色蕴，因为在意识的境中，它们显现为未聚集之色。因此，可变为色者是色蕴的特征。经中说：诸比丘，有色，且可变为色，因此称为色取蕴。如是说。第二，有人认为，可变为色不是色蕴的特征，因为它被称为色的特征。没有过失，因为无论怎样做都不会有矛盾。有人认为，这不合理，因为蕴的意义是聚集的意义，仅仅可变为色并不满足蕴的意义。这不遍及。有人认为，这不应是色的特征，如果确定可变为色，也必须确定是色。第二，五根、五境、非能辨识的色的解释三种。第一是：这些是诸识的所依，眼等是色且和合的。如是说。这有词义和边际分析两种。第一是：眼等是那些诸识的所依，你们的安立方式是存在的，因为眼根等各自的果，各自的识的非共同增上缘，存在于成为此类的内部有色且和合者，是自根有色者的体性或特征，因为经中说：诸比丘，眼是内部的生处，四大为因，是色且和合的。如是说。说出种姓的原因是存在的，因为那相似的根
English
Now, the Dharma. Three ways of classifying other dharmas by inclusion. First, three dharmas included by form. Three dharmas included by other than form and mind. Three dharmas included by mind, there are three in total. First, the nature of the form aggregate, and the two ways of establishing the decline of aggregates and the birth place derived from it. First, there are two: brief instruction and detailed explanation. The first is: Form is the five faculties and objects, five and non-discriminating nature. Thus it is said. This has two aspects: the meaning of the words and the marginal analysis. The first is: the five faculties of eye, ear, nose, tongue, and body, and the five objects of form, sound, smell, taste, and touch, and the eleven dharmas that are non-discriminating form, are the form aggregate, because in the realm of consciousness, they appear as uncollected forms. Therefore, that which can become form is the characteristic of the form aggregate. The sutra says: Monks, there is form, and because it can become form, therefore it is called the aggregate of form that is taken up. Thus it is said. Second, some say that being able to become form is not the characteristic of the form aggregate, because it is known as the characteristic of form. There is no fault, because no matter what is done, there is no contradiction. Some say that this is not reasonable, because the meaning of aggregate is the meaning of accumulation, and merely being able to become form does not fulfill the meaning of aggregate. This is not pervasive. Some say that this should not be the characteristic of form, because if it is certain that it can become form, it must also be certain that it is form. Second, the explanation of the five faculties, the five objects, and the non-discriminating form, there are three. The first is: These are the support of the various consciousnesses, the eye and so on are form and harmonious. Thus it appears. This has two aspects: the meaning of the words and the marginal analysis. The first is: the eye and so on are the support of those various consciousnesses, your way of establishing exists, because the respective results of the eye faculty and so on, the non-common dominant condition of each consciousness, exist in the internal form and harmonious ones that belong to that category, is the nature or characteristic of the self-faculty form possessor, because the sutra says: Monks, the eye is the internal birthplace, the four great elements are the cause, it is form and harmonious. Thus it is said. There is a reason for mentioning the lineage, because that similar root
Tibetan
པོ་སྡུད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལ་སོགས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་བཞི་སྡུད་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོར་བསྡུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནང་གི་གཟུགས་ཅན་དང་བ་དེ། མིག་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནང་གི་གཟུགས་ཅན་དང་བ་དེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་པའི་ཕྱིར། དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་མཚུངས་དང་རྟེན་བཅས་ཀྱི་དབང་པོ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི་གཉིད་དུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། གཉིས་པ་ནི་གཟུགས་སོགས་ལ་ལྟ་བའི་སྐབས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ། ཁ་ཅིག །མིག་དབང་སོགས་བསྟན་མེད་ཀྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ། བསྟན་ཡོད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་གི་དབང་པོ་ནི་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ། རྣ་བའི་དབང་པོ་ནི་གྲོ་ག་གཅུས་ནས་བཅད་པ་ལྟ་བུ། སྣའི་དབང་པོ་ནི་རྒྱ་ཁབ་བཤིབས་པ་ལྟ་བུ། ལྕེའི་དབང་པོ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་ཞིག་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞིག །དེ་ལྟར་ན་བསྟན་ཡོད་དུ་རིགས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་ཟེར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། མིག་གི་དབུས་ན་མཐོང་བྱེད་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་མིག་གི་ཡུལ་དུ་བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མ་ཁྱབ་གསུངས་ཏེ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །རྩ་བར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སློབ་དཔོན་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་གཞུང་དུ་དབང་པོ་ལྔ་ནང་གི་གཟུགས་ཅན་དང་བ་བསྟན་མེད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། གཟུགས་རྣམ་གཉིས་དང་རྣམ་ཉི་ཤུ། སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། །རོ་ནི་རྣམ་དྲུག་དྲི་རྣམ་བཞི། །རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱུང་། འདི་ལ་ཚིག་དོན་དང་། མཐའ་དཔྱད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་དེ། མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་རྩ་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་དེ། རང་ཡིན་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཟུགས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། ཁ་དོག་བཅུ་གཉིས་དང་། དབྱིབས་གཟུགས་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་དང་། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་བརྒྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ད
Chinese
因为是为了总括的缘故。说“等”字是有必要的，因为是为了总括耳鼻舌身这四种根的缘故。有总摄的体性，因为从眼识的所依内部的有色且鲜明的那个，是眼根的体性，到身识的所依内部的有色且鲜明的那个，是身根的体性的缘故。如果分类，有两种，因为有自性相同和具有所依的根这两种。这二者各自有差别，因为第一个如同睡眠时的根，第二个是看色等时的根的缘故。关于第二种，有些人认为，眼根等不是未显现的色，因为是已显现的色的缘故。其原因在于，眼根如同红花，耳根如同拧断的青稞，鼻根如同插入的针，舌根如同半月，身根是遍布身体各部分的特殊之处。如果是这样，那么理应是已显现的。第一个的原因在于，分别说者是这样认为的缘故。有些人说不遍。后面的原因在于，眼睛中间能看见的如同红花的东西，在眼睛的境界面前是可以显现的缘故。有些人说不遍，需要考察。根本上不能这样认为，因为在世亲论师的论典中，五根内部的有色且鲜明的，说是未显现的缘故。第二是，色分二种及二十，声有八种，味有六种，香有四种，触有十一种自性。这样说。这有词义和，边际考察两种。第一是，色处法，你具有体性，因为眼识的所取就是那个的缘故。那个色处，你如果从根本上分类，有两种，因为有自性的颜色和形状两种。那个法，你如果从支分上分类，有二十种，因为有十二种颜色和八种形状的缘故。第一个成立，因为有根本的四种颜色和支分的八种颜色的缘故。那个
English
Because it is for the sake of summarizing. There is a need to mention "etc.", because it is for the sake of summarizing the four senses of ear, nose, tongue, and body. It has the characteristic of being concise, because from the colored and distinct one within the basis of eye consciousness, which is the nature of the eye sense, to the colored and distinct one within the basis of body consciousness, which is the nature of the body sense. If classified, there are two, because there are two types of senses: those that are the same and those that have a basis. These two have their own differences, because the first is like the sense during sleep, and the second is the sense when looking at forms, etc. Regarding the second, some argue that the eye sense, etc., are not unmanifested forms, because they are manifested forms. The reason for this is that the eye sense is like a saffron flower, the ear sense is like a twisted and cut barley, the nose sense is like an inserted needle, the tongue sense is like a half-moon, and the body sense is a special feature that pervades the parts of the body. If that is the case, then it should be manifested. The reason for the first is that the Vaibhashikas believe so. Some say it is not pervasive. The reason for the latter is that the visible thing like a saffron flower in the middle of the eye can be manifested in front of the eye's field. Some say it is not pervasive, so it needs to be examined. It cannot be assumed in the root, because in the treatise of the master Vasubandhu, the colored and distinct ones within the five senses are said to be unmanifested. The second is: Form has two and twenty aspects, sound has eight aspects, taste has six, smell has four, and touch has eleven natures. This is said. This has two aspects: word meaning and marginal examination. The first is: Form aggregate, you have a characteristic, because the object of eye consciousness is that. That form aggregate, if you classify it from the root, there are two types, because there are the color and shape that are its nature. That dharma, if you classify it from the branches, there are twenty types, because there are twelve colors and eight shapes. The first is established, because there are four root colors and eight branch colors. That