Tibetan
བདག་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཚོར་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཚོར་བའི་བར་དྲུག །དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་བཅོ་བརྒྱད། བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣམས་ནི་ལུས་ཚོར་ཡིན་ལ། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་ནི་སེམས་ཚོར་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྤྱི་ཙམ་ལ་ལུས་ཚོར་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ཚོར་བ་བཞི་ནི་ལུས་ཚོར་བྱེ་བྲག་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་སོགས་བཞི་ནི་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་མྱོང་ན་ཚོར་བས་མྱོང་ངོ་། །གང་མྱོང་ན་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་སྟེ་རྣམ་སྨིན་དངོས་བཏགས་ཅི་རིགས་མྱོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་མྱོང་ན་སིམ་གདུང་བར་མ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་མྱོང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དང་སྦྱར་རོ། །འོན་ཀྱང་གང་མྱོང་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་འཕགས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་རེག་པ་མྱོང་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཡང་ཁ་ཅིག་ཚོར་བའི་མྱོང་བྱ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཟེར་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཟས་བཟང་པོའི་རོ་མྱོང་བ་དང་། སྔོན་འཛིན་ཚོར་བ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བྱ་ལ་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་དེ། སྔ་མའི་མྱོང་བྱ་ལ་རོ་དང་། ཕྱི་མའི་མྱོང་བྱ་ལ་སྔོན་པོའི་ཆ་ཤས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ཏེ་དཔྱད་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་གྱིས་ནི་ཡུལ་སིམ་གདུང་བར་མ་གསུམ་མྱོང་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་ཡང་མྱོང་བར་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་མྱོང་བྱའི་ཡུལ་ལ་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་དང་། མྱོང་བྱེད་གྱི་ཡུལ་ཅན་ལའང་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་མངོན་ཏེ། ཚོར་བ་མྱོང་བའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་ཤིང་དེའི་མྱོང་བྱ་ནི་ཡོད་ལ་ཚོར་བས་ཚོར་བ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། རང་ཡུལ་གྱི་མཚན་མའམ་སྤུ་རིས་མ་འདྲེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཏེ། དབྱེ་ན་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དྲུག་དང་། རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཡོད། དབང་ཤེས་སུ་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནི་རྟོག་མེད་དང་། ཡིད་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་རྟོགས་བཅས་གཙོ་ཆེའོ། །འོན་ཀྱང་ཡིད་ཤེས་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱང་ཡོད་དེ། བྱིས་པའི་འདུ་ཤེས་ཕལ་ཆེར་དང་། མཚན་མེད་ཀྱི
Chinese
从作为因缘的眼根聚合而生之触所生的感受，到作为因缘的意根聚合而生之触所生的感受之间，共有六种。每一种又可分为乐受、苦受、舍受三种，总共十八种。如果归纳起来，可以分为两种：眼、耳、鼻、舌、身的感受是身受，而意识之轮的感受是心受。虽然通常将身体的感受统称为身受，但眼、耳、鼻、舌四种识之轮的感受是特殊的身受，因为眼等四者是身体的组成部分。什么去体验呢？感受去体验。体验什么呢？体验境的变化，即体验异熟果的显现或假立。如何体验呢？以喜悦、痛苦、中庸三种状态的自性来体验。这要与能、所、业三者结合起来。然而，体验什么这个问题非常困难，因此印度和西藏的一些学者说体验的是触。还有一些人说，如果是感受的体验对象，那么它一定是识。还有一些人说，体验美味的食物，以及像先前的感受那样的体验对象，也有色，因为前者的体验对象是味道，后者的体验对象有蓝色的部分。这些都需要研究。因为感受通过乐、苦、舍三种来体验喜悦、痛苦、中庸三种境，所以也必须认为乐、苦、舍三种也是被体验的。这样一来，对于体验的对象来说，有乐、苦、舍三种，对于体验的主体来说，也必须承认有乐、苦、舍三种，因为感受生来就是体验的自性，并且有其体验的对象，但感受不能体验感受。第三个是想蕴，是指那些能够不混淆地执取自身境的相或特征的心所。如果分类，有从眼根聚合而生之触所生的想，到从意根聚合而生之触所生的想之间的六种，以及有分别念和无分别念的想两种。成为根识的想是无分别念，而成为意识之轮的想主要是有分别念。然而，意识也有无分别念，例如大多数儿童的想，以及无相的
English
From the feeling arising from the contact of the eye aggregate as a condition to the feeling arising from the contact of the mind aggregate as a condition, there are six. Each of these is divided into three: pleasure, pain, and neutral, making eighteen. If condensed, they can be grouped into two: the feelings of the eye, ear, nose, tongue, and body are bodily feelings, while the feelings of the mind consciousness cycle are mental feelings. Although the general feeling of the body is referred to as bodily feeling, the four feelings of the consciousness cycle of the eye, ear, nose, and tongue are specific bodily feelings, because the four, eye and so on, are parts of the body. What experiences? Feeling experiences. What is experienced? The change of the object, that is, the actual or imputed result of maturation is experienced. How is it experienced? It is experienced in the nature of joy, suffering, and neutrality. This is to be combined with the three aspects of agent, action, and object. However, what is experienced is very difficult, so some Indian and Tibetan scholars say that contact is experienced. Others say that if it is the object of feeling, then it must be consciousness. Some say that experiencing the taste of good food, and the object of experience like prior perception, also has form, because the former's object of experience is taste, and the latter's object of experience also has a blue part. These seem to require investigation. Because feeling is said to experience the three realms of joy, suffering, and neutrality through the three of pleasure, pain, and equanimity, it must also be accepted that the three of pleasure, pain, and neutrality are also experienced. In that case, it seems necessary to accept that there are three of pleasure, pain, and neutrality for the object of experience, and also three of pleasure, pain, and neutrality for the subject of experience, because feeling arises in the nature of experience and has its object of experience, but it is not permissible to say that feeling experiences feeling. The third is the aggregate of perception, which refers to the mental factors that apprehend the characteristics or features of their own objects without mixing them. If divided, there are six from the perception arising from the contact of the eye aggregate to the perception arising from the contact of the mind aggregate, and two types of perception: with conceptualization and without conceptualization. Perceptions that become sense consciousnesses are without conceptualization, and perceptions that become part of the mind consciousness cycle are mainly with conceptualization. However, mind consciousness also has non-conceptual perception, such as most children's perceptions, and the perception of the signless.
Tibetan
་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། སྲིད་རྩེ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འགོག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་རྟོག་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་འདུས་ཤེས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་འདི་ནི་འདིའོ་ཞེས་མི་རྟོག་པས་རྟོག་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་བཞག་གོ །བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་ལ་འདི་ནི་ཕ་མའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་བཅས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཡོད་ལ། བརྡ་ལེགས་པོ་མི་ཤེས་པས་འདི་ནི་འདི་དང་འདིའོ་མི་ངེས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནི་མཚན་མེད་རྟོག་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་འདོད་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནི་རྒྱ་ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་དང་། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། གཟུགས་མེད་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མདོར་ན་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་། རྣ་བས་ཐོས་པ་དང་། སྣས་སྣོམ་པ་དང་། ལྕེས་མྱོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའི་དོན་མཚན་མར་གཟུང་ནས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་དུ་འཇོག་གོ ། བཞི་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། གཟུགས་ཚོར་འདུ་ཤེས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན་པའི་འདུ་བྱས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དོ། །ཤེས་པར་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་དང་། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དོ། །མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་ལ་ཞེ་དགུ་ཡོད་དེ། སེམས་བྱུང་ང་གཅིག་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་ཞེ་དགུའོ། །ཚོར་འདུ་གཉིས་ནི་རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་ང་དགུ་ལས་ལོགས་སུ་བཤད་དེ། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བར་མའི་དབང་གིས་ཆགས་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་བསྐྱེད་དེ། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ནས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བྱུང་ང་གཉིས་ཕོ་གང་ཞེ་ན། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པ་དང་རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྔ་ནི་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་སྟེ། ཚོར་འདུ་གཉིས་ནི་བཤད་ཟིན་ལ། སེམས་པ་ནི། སེམས་དགེ་མི་དགེ་སོགས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །རེག་པ་ནི། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་གྱི་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །ཡིད་བྱེད་ནི། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ངེས་པའི་སེམས་བྱུང་ཞིག་སྟེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡི
Chinese
进入空界，以及进入有顶和无想及灭尽定的意识，都是无分别的意识。那些只是有意识，但不分别“这是什么”，所以被认为是无分别的意识。幼儿的意识中，也有“这是父母”等有分别的意识。由于不善于表达，不能确定“这是什么，那是什么”的意识，被认为是无相无分别的意识。此外，欲界的意识是小范围的意识，色界的意识是大范围的意识，无色界前二者的意识是无限的意识。总之，无论是眼睛看到的，耳朵听到的，鼻子闻到的，舌头尝到的，身体接触到的，还是意识思考到的，抓住事物的特征，分辨“这是什么，那是什么”，并赋予名称的心所，都属于意识。 第四，行蕴是指，除了色、受、想、识四蕴之外的所有造作。分为相应行和不相应行。已知的造作是相应行，未知的造作是不相应行。相应行有四十九种，即五十一心所中除了受和想之外的四十九种。受和想之所以从四十九种中单独列出，是因为它们是争论的根源，具有轮回之因等多种特性。受因苦乐舍而生贪嗔痴三毒，想颠倒错乱而导致轮回。那么，五十二心所是什么呢？受、想、思、触、作意五者是五遍行。受和想已经解释过了。思是指，使心在善与非善等对象上活动的心所。触是指，依赖于境、根、识三者的聚合，完全确定对象的性质的心所。作意是指，确定心之所向的心所，即如理作意和不如理作
English
Entering the realm of space, as well as the consciousnesses of entering the peak of existence, non-perception, and cessation, are all non-conceptual consciousnesses. Those only have consciousness, but do not distinguish "this is what," so they are regarded as non-conceptual consciousnesses. In the consciousness of a young child, there are also conceptual consciousnesses such as "these are my parents." Because they are not good at expressing themselves, the consciousnesses that cannot determine "this is what, that is what" are regarded as signless and non-conceptual consciousnesses. Furthermore, the consciousnesses of the desire realm are small-scale consciousnesses, the consciousnesses of the form realm are large-scale consciousnesses, and the consciousnesses of the first two formless realms are limitless consciousnesses. In short, whether it is what is seen by the eye, heard by the ear, smelled by the nose, tasted by the tongue, touched by the body, or thought by the mind, grasping the characteristics of things, distinguishing "this is what, that is what," and assigning names to mental factors all belong to consciousness. Fourth, the aggregate of formation refers to all formations other than the four aggregates of form, feeling, perception, and consciousness. It is divided into associated formations and non-associated formations. Known formations are associated formations, and unknown formations are non-associated formations. There are forty-nine associated formations, which are the forty-nine out of the fifty-one mental factors, excluding feeling and perception. Feeling and perception are listed separately from the forty-nine because they are the root of disputes and have various characteristics such as the cause of cyclic existence. Feeling gives rise to the three poisons of attachment, aversion, and ignorance due to pleasure, pain, and indifference. Perception becomes inverted and leads to rebirth in cyclic existence. So, what are the fifty-two mental factors? Feeling, perception, volition, contact, and attention are the five omnipresent ones. Feeling and perception have already been explained. Volition refers to the mental factor that causes the mind to move on objects such as good and non-good. Contact refers to the mental factor that, relying on the aggregation of object, sense faculty, and consciousness, completely determines the nature of the object. Attention refers to a mental factor that determines the direction of the mind, namely proper attention and improper atten