Tibetan
མཐའ་ནི་ཡོད་པ་མིན་པ་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ནི་འདིར་མཐའ་ལས་འདས་པར་བརྗོད་ལ། རྟེན་འབྲེལ་མཐའ་བྲལ་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྙད་པའི་ཕྱིར། འདིར་མཐའ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་བྲག་གཡང་ལ་མཐའ་དང་དེ་ལས་ལྷུང་བ་ལ་མཐའ་ལས་ལྷུང་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར། མེད་པ་ལ་དེར་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྟག་པའི་མཐར་འཛིན་དང་ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་འཛིན་པ་དེ་ཆད་པའི་མཐར་འཛིན་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་བའི་དོན་ལ་མཐའ་དང་། དེར་འཛིན་པ་པོ་ཕུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་མཐར་ལྟུང་ཞེས་བཤད་ཅིང་མཐའ་དེ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབུ་མ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་སྟོང་ཉིད་འདི་གསུངས་སོ། ། བཅུ་པ་ཡོད་དེ། དུས་འདི་ཡན་དུ་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་པའི་ཐོག་མའི་མཐའ་དང་པོ་དང་། དུས་འདི་ཕྱིས་མི་འབྱུང་ཞེས་པའི་ཐ་མའི་མཐའ་དེ་དག་མེད་པས་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་བརྗོད་ལ། འགྲོ་འོང་རང་བཞིན་གྱིས་བྲལ་པའི་ཕྱིར་ན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་སྲིད་པ་འདི་སྲིད་པ་དེའི་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་དབེན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒྲས་བཤད་པ་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་ནི་ངེས་པར་བསྙད་པ་སྟེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ལ་ཕྱི་མཐའ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་། འདིར་འཁོར་བ་ལ་ཐ་མའི་མཐའ་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་དོན་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་པས་མི་འགལ་ལོ། ། བཅུ་གཅིག་པ་ཡོད་དེ། དོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོར་དང་འབོར་ལ་ནི་ངེས་པར་བརྗོད་ལ་དོར་བ་མེད་པ་ནི་ཕར་གཏོང་བ་མེད་པ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་འགའ་ཡང་དུས་ནམ་དུ་ཡང་དོར་བ་མེད་པའི་ཐེག་ཆེན་གང་ཡིན་པའི་དོར་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅུ་གཉིས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྙད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། རྒྱལ་སྲས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་ཅིང་གཤིས་ལུགས་སུ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་གསུམ་པ་ཡོད་དེ། མིག་སོགས་རྟེན་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་དང་། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་སོགས་བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་། གཟུགས་སོགས་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་དང་། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་སོགས་རེག་པ་དྲུག་དང་རེག་པ་དེ་དྲུག་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དྲུག་དང་། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་ལ། ཆོས་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་དབེན་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅུ་བཞི་པ་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན་པ། རྒྱས་པར་བཤད་པ། དོན་བསྡུས་པའོ། དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་མྱོང་བ་སོགས་དངོས་པོ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྟོང་གཞི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གཞི་ཆོས་དང་། ལམ་གྱི་ཆོས་དང་། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ཡོད་དེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནམ་རང་བཞིན་ཅན་དང་། ཚོར་བ་ནི་བདེ་སྡུག་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། འདུ་ཤེས་ནི་ཕྱིིའི་མཚན་མ་སྔོ་སེར་སོགས་དང་ནང་གི་མཚན་མ་བདེ་སྡུག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། ཕུང་པོ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཁམས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུར་འདོད་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་འདུ་འཕྲོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་དོན་ལྡོག་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་དེ། རང་རང་གི་རང་བཞིན་མཚོན་པའི་གཙོ་བོ་སྨོས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཚིག་ལ་འཁྲི་བ་ཙམ་ལྷུར་མི་བྱ་སྟེ། དོན་བཤད་པ་དགོས་པ་གཙོ་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡོད་དེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཞན་ལ་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གདུང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། བཟོད་པ
Chinese
所谓“边”是指不存在，因缘即在此被称为超越边。因缘离边，即以其自性成立的空性，被称为超越边之空性。此处所说的“边”，就像世间说悬崖为边，从悬崖坠落为堕落于边一样。将不存在的事物执着为存在，是执着于常边；将存在的事物诽谤为不存在，是执着于断边。被这二者所执着的意义称为边，执着于此者将会毁灭，被称为堕落于边。为了遣除舍弃这二边之后，执着于中观为真实成立，所以宣说了此空性。第十，存在。至今未曾出现之最初的边，以及此后不会出现之最后的边，由于这些都不存在，所以轮回被称为无始无终。因为远离来去之自性，所以如梦一般的有，此有以其自性成立而空寂，凡是此空寂，即是无始无终之空性，如是经由论典之语所说，于般若经中则是决定宣说之故。彼处说轮回有后边，而此处说轮回无后边，意义稍有不同，故不相违。第十一，存在。所谓“舍”，是指抛弃和遗弃，无舍是指没有抛弃，即自己的任何自性在任何时候都没有抛弃的大乘，此无舍以其自性成立故为空性，凡是此空性，即是其自性之故，所以被称为无舍空性。第十二，是说有为法等等的自性法性，即被称为自性。因为此法性不是声闻弟子、独觉、菩萨以及如来所造作，而是安住于本性之中，所以，有为法等等的自性之自性，凡是法性，即是法相，是自性空性。因为自性以其自身的自性成立故为空性。
English
The so-called "edge" refers to non-existence, and dependent origination is here called transcendence of edge. Dependent origination, free from edges, is the emptiness that is established by its own nature, and is called the emptiness that transcends edges. The "edge" mentioned here is like saying that a cliff is an edge and falling from a cliff is falling into an edge in the world. Clinging to non-existent things as existent is clinging to the edge of permanence; slandering existent things as non-existent is clinging to the edge of annihilation. The meaning clung to by these two is called edge, and those who cling to it will be destroyed, and are called falling into edge. In order to dispel the clinging to the Middle Way as truly established after abandoning these two edges, this emptiness is proclaimed. Tenth, existence. The first edge that has never appeared until now, and the last edge that will not appear in the future, since these do not exist, samsara is called beginningless and endless. Because it is free from the nature of coming and going, this dream-like existence is empty because it is established by its own nature, and whatever this emptiness is, is the emptiness without beginning and end, as stated by the words of the treatise, and it is definitely proclaimed in the Prajna Sutra. There it is said that samsara has a later edge, but here it is said that samsara has no later edge, the meaning is slightly different, so there is no contradiction. Eleventh, existence. The so-called "abandonment" refers to throwing away and abandoning, and non-abandonment refers to not abandoning, that is, the Mahayana that does not abandon any of its own nature at any time. This non-abandonment is emptiness because it is established by its own nature, and whatever this emptiness is, is its own nature, so it is called non-abandonment emptiness. Twelfth, it is said that the self-nature of conditioned phenomena and so on, that is, the Dharma-nature, is called self-nature. Because this Dharma-nature is not created by Shravaka disciples, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, and Tathagatas, but abides in its own nature, therefore, the self-nature of conditioned phenomena and so on, whatever is Dharma-nature, is Dharma-lakshana, is self-nature emptiness. Because self-nature is emptiness because it is established by its own self-nature.
Chinese
因此，第十三是有，眼等所依根的界六个，和眼的识等所依的识界六个，以及色等所缘境的界六个，即是十八界，和眼（根）的集合而产生的触等六触，以及那六触所生的感受六个，以及有色和无色二者，同样地有为法和无为法的诸法被称为一切法。那些法是一切的，以它们自己的自性成立而空性，那就是，一切法是空性之故。第十四有三，略说，广说，义摄。第一是，色的体相是可变坏等，感受的体相是领受等，事物以自己的体相而无有，那是法。自己的体相是空性，因为是以空性的基础本身以真实而空的空性之故。第二有三，基础之法，道之法，果之法的自己的体相。第一是有，色是可变坏的体相或自性，感受是领受苦乐的自性，意识是外在的相青黄等和内在的相苦乐等的差别执为相，行是现前造作，识自己的体相是对境各自了别，蕴自己的体相是痛苦，界诸法的自性，认为自己的体相如毒蛇，诸处是佛陀所说的痛苦生起的门。无明等缘起，是因缘聚合的体相和自性的差别之故。那些体相不一定是意义相违的，因为只是说了各自的自性所诠释的主要部分。在此不要只执着于词句，因为主要的是解释意义。第二是有，布施波罗蜜是他物完全施与他人的体相，戒律是没有苦恼的体相，忍辱
English
Therefore, the thirteenth is that there are six realms of the dependent sense organs such as the eye, six realms of consciousness that depend on the consciousness of the eye, etc., and six realms of objects of focus such as form, which are the eighteen realms. And the six touches such as the touch arising from the combination of the eye (sense organ), and the six feelings arising from those six touches, and the two, form and formless, similarly, conditioned and unconditioned dharmas are called all dharmas. Those dharmas are all empty of being established by their own nature, that is, all dharmas are emptiness. The fourteenth has three parts: brief explanation, detailed explanation, and summary of meaning. The first is: the characteristic of form is changeability, etc., the characteristic of feeling is experience, etc., and things are non-existent by their own characteristics, that is the subject. Its own characteristic is emptiness, because it is the emptiness that is empty of truth by the basis of emptiness itself. The second has three parts: the nature of the base dharma, the nature of the path dharma, and the nature of the fruit dharma. The first is: form is the characteristic or nature of being changeable, feeling is the nature of experiencing pleasure and pain, consciousness is the distinction between external signs such as blue and yellow and internal signs such as pleasure and pain, action is manifest action, the nature of consciousness itself is to distinguish objects separately, the nature of the aggregates is suffering, the nature of the realms is considered to be like poisonous snakes, and the Buddha said that the sources are the gates of suffering. Dependent origination, such as ignorance, is the distinction of the nature and nature of the aggregation of causes and conditions. Those characteristics are not necessarily contradictory in meaning, because only the main part that expresses their respective nature is mentioned. Here, do not only cling to the words, because the main thing is to explain the meaning. The second is: the perfection of generosity is the characteristic of giving things completely to others, discipline is the characteristic of being without suffering, patience