Tibetan
ན་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནི་ནུས་པར་ཆེས་སླ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོས་གཞན་དབུ་མ་པ་དག་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཆུད་པར་བདེ་བླག་ཏུ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་བདེན་པར་གྲགས་པའི་མཐུན་དཔེ་ཡང་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་སྨྲ་བ་ཁྱོད་འདིར་སུ་ཞིག་གིས་བཅོལ་ཏེ་རྦད་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལྷག་པར་རྟགས་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་ཚོགས་ཀྱི་ངན་རྟོག་གིས་རྟོག་གེ་ངན་པའི་དྲ་བས་ཅི་སྟེ་འཆིང་བར་བྱེད་དེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གདགས་པར་བཤད་པ་སོགས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་གཞན་པ་ལ་། དངོས་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་གྱི་ལན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཕྲད་མ་ཕྲད་གང་གིས་བསྐྱེད་ཅེས་པའི་སུན་འབྱིན་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་འགོག་གི་ལྷག་མ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ནི་ཤེས་པར་བྱས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་ཞེས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་བརྟགས་ཏེ་བཀག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལན་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་རྩོད་པའི་སྐབས་འདིར་དེའི་བརྟག་པ་རང་ལ་མི་མཚུངས་པའི་ལན་གྱི་སུན་འབྱིན་པ་བཏང་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་བསྟན་པ་དེ་ནི་མཚོན་བྱེད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་དོན་གོ་བདེ་བར་བྱས་ན་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་དང་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་པ་ལ་ཁོ་བོས་སུན་དབྱུང་བྱ་དང་འབྱིན་བྱེད་ཕྲད་མ་ཕྲད་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲེ་བར་སྨྲ་བ་ན། རང་ཕྱོགས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་མེད་པའི་ལན་འདེབས་པ་འདི་ནི། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་གཞག་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་བྱེད་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སུན་ཅི་ཕྱིན་ཏུ་རྒོལ་བ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་སྐད་དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་ནས་གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་མེད་འདི་ནི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། འགྲོ་བ་རྣམས་སྲིད་ཞིའི་རྒུད་པ་ལས་རྣམ་པར་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལྟར་སྟོན་པས་སླར་ཡང་བདག་མེད་འདི་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕྱེ་
Chinese
像这样，让其他人理解无有自性是很容易的，但要让其他中观派理解事物以自性成立是不容易的，因为两者之间没有公认的真实例子。你这个实在论者，是谁委托你在这里，用恶劣的推理论证之网，特别是用表面的迹象和例子，来束缚世间的人们呢？这不合理，因为应该让他们从那样的束缚中解脱出来。第四，对于依赖蕴而安立人等的其他依赖安立之相，也应该了解实在论者的反驳之答复。也就是说，要知道先前已指出的，关于以因产生果，因果相触与不相触的四边生灭之反驳的剩余部分，并且为了陈述考察因果相触等而被遮破之方的答复，在此辩论之际，必须发出与其考察本身不相符之答复的反驳，因为先前所指出的只是一个例子。如果把这个意思弄清楚，就像这样：当我在考察因果相触与不相触时，如果他说要通过考察能反驳者和所反驳者相触与不相触的方式来进行比较，那么，我方不承认自性成立的这个答复，是为了表明在其他缘起之安立时也必须这样做。应成派，你不可能有任何能彻底驳倒你的论敌，因为必须立即通过刚才所说的这一方来理解先前已说过的反驳之剩余部分。如是宣说人无我之后，第三部分分为二：简略地指出空性的分类，详细地解释各个分类的意义。第一部分是：宣说此无我分为法无我和人无我两种，这是有必要的，因为要使众生从轮回和寂灭的衰败中解脱出来，即为了这个目的。如是，导师再次说，此无我，是为了对所化众生进行区分
English
Just as it is very easy to make others understand the lack of inherent existence, it is not easy for other Madhyamikas to understand that things are established by their own nature, because there is no recognized true example between the two. You realist, who commissioned you here to bind the people of the world, especially with bad inferences of superficial signs and examples, with a net of bad reasoning? This is unreasonable, because they should be freed from such bonds. Fourth, regarding other dependent designations such as the designation of a person based on the aggregates, one should also understand the refutation responses of the realists. That is, one should know the remainder of the four-sided origination and cessation refutation regarding whether the cause produces the effect by contact or non-contact, which was previously indicated, and in order to state the answer of the side that examines and refutes cause and effect by contact, etc., in this debate, it is necessary to issue a refutation of the answer that does not match its own examination, because what was previously indicated is only an example. If this meaning is made clear, it is like this: when I am examining cause and effect by contact and non-contact, if he says to compare by examining the way the refuter and the refuted contact and do not contact, then this answer of our side not admitting inherent existence is to show that it must also be done in other dependent designations. Consequentialist, it is impossible for you to have any opponent who can completely refute you, because the remainder of the refutation that has already been said must be understood immediately through this side just mentioned. Having thus explained the selflessness of the person, the third part is divided into two: briefly indicating the divisions of emptiness, and explaining in detail the meaning of each division. The first part is: it is necessary to explain that this selflessness is divided into two types, the selflessness of phenomena and the selflessness of persons, because it is to liberate beings from the decay of samsara and nirvana, that is, for this purpose. Thus, the teacher says again that this selflessness is to be divided for the trainees
Tibetan
སྟེ་རྣམ་པ་མང་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པའི་ཡུམ་ལས་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བ་བཤད་ནས་སླར་ཡང་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བཞིར་བཤད་ལ། དེ་དག་ནི་ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་དེ་ལས། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཞེས་པ་ནས། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ནས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་། དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོས་སྟོང་ངོ་། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་སྟོང་ངོ་། རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོས་སྟོང་ངོ་། ཞེས་སླར་ཡང་བཞིར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་། བཞིར་ཕྱེ་བའོ། དང་པོ་ལ་བཅུ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི། ནང་གི་ཆོས་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་ཡི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་ནི་མིག་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། མིག་དེའི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། མིག་དོན་དམ་པར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱང་བསྙད་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་པར་ཐེར་ཟུག་དང་འཇིག་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་ཡོད་ན་རང་བཞིན་མི་འདོར་ཞིང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ལ། མིག་སོགས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཕྱི་རོལ་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཞན་ལྔ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཐེག་ཟུག་སོགས་གཉིས་ནི་གཞན་ལའང་སྦྱར་བར་བཤད་དོ། ། གསུམ་པ་ཡོད་དེ། དབང་རྟེན་ཁོག་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཤེས་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་དབང་པོས་མ་བསྡུས་པས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཆར་གཏོགས་ལ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཞི་བ་ཡོད་དེ། ཆོས་རྣམས་རང་
Chinese
因此，已经讲述了许多种方式。从《胜母经》中，详细解释了十六空性的分类，然后又概括为四种。这些也被大乘所认可。正如经中所说：“内空性……”，并显示了十六空性，直到“无事物的自性空性”。 善现，此外，事物以事物空，非事物以非事物空，自性以自性空，他事物以他事物空。 因此，再次总结为四种而进行了解释。第二部分分为两类：分为十六种和分为四种。第一部分有十六种，第一种是：内在的法，如眼等六种的自性不存在，这是有法。 被认为是内空性，因为眼以眼自身的自性成立而为空。原因是什么呢？因为眼的自性是以其自身自性为空。因此，眼不是以究竟的方式恒常存在，也不是毁灭的。 同样，耳、鼻、舌、身、意也应如是说明，因为自身以自身的自性为空，并且在究竟上不是恒常和毁灭的，所以也存在非恒常的意义。如果恒常存在，就必须是不舍弃自性且不衰败的事物，但眼等并非如此。 第二种是：不由心识所摄持的外在色等六境，其自性不存在，这是有法。 被认为是外空性，因为色以色的自性成立而为空。因为什么呢？因为色的自性就是那样。 同样，其他的五种也应如此类推，声音、香、味、触、法等也应如此理解。 恒常等两种也已说明可以类推到其他事物上。 第三种是：如根所依处（身体内部），被心识所摄持，但不被根所摄持，因此属于内外两者，而其自性不存在，这就是内外空性。 第四种是：诸法自身。
English
Therefore, many ways have been spoken of. From the Mother Sutra, the sixteen divisions of emptiness are explained in detail, and then summarized into four. These are also accepted in the Mahayana. As the sutra says, "Inner emptiness..." and shows the sixteen emptinesses, up to "the emptiness of the nature of non-things." Subhuti, furthermore, things are empty by things, non-things are empty by non-things, self-nature is empty by self-nature, other things are empty by other things. Therefore, it is again summarized into four and explained. The second part is divided into two
Tibetan
བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་མཁས་པས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད་པ་སྟེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་གྲུབ་པས་སྟོང་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྟོང་གཞི་ལ་སྟོང་ཉིད་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། སྟོང་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་སྟེ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་བདེན་པར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་དེ་ལྟར་གསུང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྔ་པ་ཡོད་དེ། ཤར་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་འདི་དག་བཅུ་ཆར་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ཚད་མེད་ཅིང་དཔེ་ཡིས་མུ་མཐའ་མེད་པར་བཞག་པའི་ཕྱིར་ན་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཕྱོགས་དེ་དག་ཆེན་པོར་བདེན་པར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་སྐུ་མྱང་འདས་དེ་ནི་དེ་ཡི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱང་འདས་དེ་ནི་ཆོས་ཅན། དོན་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་ཀུན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་པར་མཛད་པ་ལ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། མྱང་འདས་དངོས་པོ་སྟེ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་བདེན་པར་འཛིན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདུན་པ་ཡོད་དེ། འདུས་བྱས་ཁམས་གསུམ་པོ་དེ་ནི་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་པོ་ཆོས་ཅན། འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ངེས་པར་བསྙད་དེ། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པ་ཡོད་དེ། ནམ་མཁའ་སོགས་ཆོས་གང་ལ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་དག་མེད་པས་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགུ་པ་ཡོད་དེ། གཞི་གང་ལ་མཐར་འཛིན་དུ་ལྟུང་བའི་རྟག་ཆད་ཀྱི་
Chinese
因为没有自性，所以智者称之为自性空性，即是说。空性也因以空性的自性成立而认为是空，因为空性不是以自性成立的缘故。以空性为基础而称之为空性的那个法，是空性，因为是为了遣除执空性为实有，即执着为真实的具慧者的实执而如此宣说的缘故。第五个是，东方等这些十方，一切方位的自性空性是什么，那就是大空性。之所以称其为大空性是有原因的，因为遍及一切有情众生和器世间，并且从所缘的角度来说，方位是无限的，并且用比喻也无法确定其边际，因此十方是伟大的，所以才这样说。如此宣说是有必要的，因为是为了遣除执着这些方位为真实的缘故。第六个是，法身涅槃，那是其自身自性的空性是什么，那就是胜义空性。涅槃，是法，是胜义，因为是所要获得的殊胜必要，并且也是从一切痛苦的寂灭中解脱的缘故。通达胜义的佛陀开示胜义空性，这是有必要的，因为是为了遣除执涅槃为实有，即执着为真实的具慧者的实执的缘故。第七个是，有为三界，那是其自性的空性是什么，那就是宣说为有为空性。三界，是法，必定要说是有为，因为是从自己的因缘所生的缘故。第八个是，虚空等法，对于什么没有生、住之外的变异和无常，因此称为无为，那是其自性的空性是什么，那就是无为空性。第九个是，在什么基础上会堕入执边的常断
English
Because there is no inherent existence, the wise call it emptiness of inherent existence, that is to say. Emptiness is also considered empty because it is established by the nature of emptiness, because emptiness is not established by its own nature. That dharma which is called emptiness based on emptiness is emptiness, because it is said so in order to dispel the grasping of emptiness as real, that is, the grasping of reality by the wise who grasp it as real. The fifth is that whatever is the emptiness of the nature of all directions, such as the east, is the great emptiness. There is a reason why it is called great emptiness, because it pervades all sentient beings and the world of containers, and from the perspective of the object of focus, the directions are infinite, and even with metaphors, its boundaries cannot be determined, so the ten directions are great, so it is said. There is a need to say so, because it is to dispel the grasping of these directions as real. The sixth is that the Dharmakaya Nirvana, what is the emptiness of its own nature, that is the ultimate emptiness. Nirvana, is dharma, is ultimate, because it is the supreme necessity to be attained, and also because it is liberation from the extinction of all suffering. The Buddha who understands the ultimate teaches the ultimate emptiness, this is necessary, because it is to dispel the grasping of Nirvana as real, that is, the grasping of reality by the wise who grasp it as real. The seventh is that the conditioned three realms, what is the emptiness of their nature, that is said to be the emptiness of the conditioned. The three realms, are dharma, must be said to be conditioned, because they are born from their own causes and conditions. The eighth is that for what dharmas such as space, there is no change and impermanence other than arising and abiding, therefore it is called unconditioned, what is the emptiness of its nature, that is the emptiness of the unconditioned. The ninth is, on what basis will one fall into the extreme of permanence and annihilation