Tibetan
ཅན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་དབང་པོ་གསལ་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་དང་། འཁྲུལ་རྒྱུ་དེས་བསླད་པའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ལྡན་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཅན། དེས་མ་བསླད་པའི་དབང་པོ་ལེགས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ལོག་པའི་ཤེས་པར་འདོད་དེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུའི་གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་པའི་གཟུགས་སོགས་དེ་རྣམས་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ཉིད་ལས་ལྟོས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ལོག་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་མ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་དང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ལོག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྱི་ཚད་མ་དེས་ལོག་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། འདིར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བྱེད་ན། དེ་གཉིས་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་དེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་རབ་རིབ་དང་། མིག་སེར་དང་། ད་དྷུ་ར་སྟེ་ཐང་ཕྲོམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཟོས་པ་སོགས་ནང་ན་ཡོད་པ་དང་། ཆུ་དང་། ཏིལ་མར་དང་། བྲག་ཕུག་གི་སྒྲ་དང་། དཔྱིད་དུས་ཀྱི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བྱེ་མ་སྐྱ་བོའི་ཡུལ་དང་ཉེ་བ་རྣམས་རྐྱེན་ཕྱི་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསླད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། རྐྱེན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་གཉིས་དང་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཤེས་རྣམས་དང་། དེ་དག་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ལོག་པ་དང་། རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་དབང་པོ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། རྐྱེན་དེ་ལྟ་བུ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསེ་རུའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་དང་། དུང་དཀར་སེར་འཛིན་དང་། གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་གྱི་དབང་ཤེས་དང་རྟོག་པ་སོགས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་གཉིས་དེར་ཐལ། དེ་རྣམས་གྱིས་བསླད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་དབང་ཤེས་རྟོག་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རང་ཁ་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་ཡང་དག་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ནུས། རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་དབང་ཤེས་རྟོག་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ནི་ཤེས་པ་དེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་རྒྱུ་དེ་ལ་ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་དེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པའི་ཚེ་རྐྱེན་ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་དང་། གྲུར་ཞུགས་ནས་ལྗོན་ཤིང་འགྲོ་བར་སྣང་བའི་ཚེ་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་དང་། ས་གཞི་དམར་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པ་དང་། བསེ་རུ་གཙང་མའི་ནང་དུ་སྐྲ་ཤད་འཛག་སྣང་གི་དབང་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཚེ་འཁྲུལ་རྒྱུ་བདག་རྐྱེན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་དེར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོས་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁ་བས་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར། བྱད་བཞིན་དང་ངེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ཁ་བས་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་སོགས་འཁྲུལ་རྒྱུ་ལྷན་སྐྱེས་སམ་ཕུག་གི་འཁྲུལ་རྒྱུ་རྣམ་འདིའི་རྒྱུར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ངེས་མི་ནུས་ཏེ། ཞེན་ཡུལ་མེད་པ་དེ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བས་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་བྱེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན། སྣང་ཚུལ་བདེན་པར་སྣང་ཡང་། གནས་ཚུལ་བརྫུན་པར་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་འཁྲུལ་པར་ཁས་ལེན་ཅིང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཁས་མི་ལེན་ལ། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གི་དབྱེ་བ་བྱེད་མི་བྱེད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་མི་ལེན་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡང་ལོ
Chinese
至于有法，您也认为有两种，即：暂时的错乱因未染污的清明根识，以及依赖于它的意识；以及被错乱因染污的具过根识，以及依赖于它的意识。因此，具有这种过患的根识的意识是有法，相对于未被其染污的、变得良好的根识的意识来说，被认为是颠倒的意识，因为它是被暂时的错乱因染污的意识。没有暂时错乱因损害的六根所取的对境，即世间所了知的色等，这些是有法，是依赖于世间共许的真谛，因为它是未显现于真如的世俗量所不能颠倒了知的法。剩余的影像、山谷的回声、阳焰之水等是有法，是依赖于世间共许而安立为颠倒的，因为之前的量能够颠倒了知。第二，如果在这里依赖于世间共许而区分正与不正，那么这两者的差别是什么呢？有差别，即：暂时的错乱因，如眼翳、黄疸病、以及吃了曼陀罗果等在内因，以及水、芝麻油、山洞的声音、春天的阳光靠近白色沙地等是外缘。依赖于这些染污而产生的根识，以及依赖于所有这些缘、二取、恶宗派和似是而非的理由等而产生的意识，以及这些和它们的对境，是依赖于世间共许的颠倒。没有被这些因染污的根识和意识，以及它们的对境，是依赖于它的真实。第一个有宗，因为依赖于这样的缘等，所以有在独觉中产生毛发脱落之感的根识，以及执白色海螺为黄色，以及执影像为面容，以及执阳焰为水的根识和分别等产生。后两个有宗，因为依赖于这些染污。
English
As for the subject, you also consider there to be two types: the clear sense faculty that is not tainted by temporary causes of confusion, and the consciousness that relies on it; and the faulty sense faculty that is tainted by the causes of confusion, and the consciousness that relies on it. Therefore, the consciousness of sense faculties that possess such faults is the subject. Relative to the consciousness of the sense faculty that has become good and is not tainted by it, it is considered to be a mistaken consciousness, because it is a consciousness tainted by temporary causes of confusion. The objects apprehended by the six sense faculties that are free from the harm of temporary causes of confusion, such as forms that are understood by the world, are the subject. They are truths that depend on worldly convention, because they are phenomena that cannot be mistaken by conventional valid cognition that does not directly perceive suchness. The remaining images, echoes in valleys, water in mirages, and so on, are the subject. They are established as mistaken in dependence on worldly convention, because the previous valid cognition can mistakenly apprehend them. Secondly, if here, in dependence on worldly convention, we distinguish between correct and incorrect, what is the difference between the two? There is a difference: temporary causes of confusion, such as cataracts, jaundice, and eating Datura fruit, etc., are internal causes, and water, sesame oil, the sound of a cave, and the sunlight of spring near white sandy ground, etc., are external conditions. The sense consciousnesses that arise in dependence on being tainted by these, and the mental consciousnesses that arise in dependence on all these conditions, duality, bad tenets, and fallacious reasoning, etc., and these together with their objects, are mistaken in dependence on worldly convention. The sense faculties and mental consciousnesses that are not tainted by such causes, and their objects, are true in dependence on it. The first has the property, because depending on such conditions, there is the sense consciousness of hair falling out in a solitary place, and the apprehension of a white conch as yellow, and the apprehension of an image as a face, and the sense consciousness and conceptualization of apprehending a mirage as water, etc., arise. The latter two have the property, because depending on being tainted by these.
Chinese
由缘而生的具有对境的根识分别，能被世间自许为量的知识认知为非真实。没有被那些因素扰乱的具有对境的根识分别，因为那个知识不能那样认知。错乱之因有在对境上存在等等多种情况。如在海市蜃楼中执著为水时，因缘在对境上存在；乘船时显现树木移动时，因缘在所依上存在；产生地基显现红色的根识时，因缘立即在俱有缘上存在；在纯净的珊瑚中显现毛发脱落的根识时，错乱之因在增上缘上存在。如面容的影像和执著它的知识，是依赖于世间共许的境和有境颠倒，因为不依赖于证悟空性，也能被世间自许为量者认知为不像显现那样成立。如面容和能执著的知识，是依赖于它的有境是真实的，因为不依赖于证悟空性，也不能被世间自许为量者认知为不像显现那样成立。说“暂时的错乱之因”是有必要的，因为不希望俱生无明等等俱生的错乱之因或根本的错乱之因成为这种错乱的因。暂时的错乱之因，即我执和遍计二者的执著境不存在，不依赖于证悟空性是不能决定的，因为执著境不存在即是空性。应成派不分世俗为正与非正两种，因为在世俗谛中，成立为如显现般的世俗谛和不成立为如显现般的世俗谛这二者的区分是不合理的。原因：如果是世俗谛，则周遍于显现的方式显现为真实，而实际情况成立为虚假。自续派和应成派二者有理由区分见道的相续中的执著色法的根识现量为错乱与非错乱，因为应成派承认它是错乱，而另一方不承认，这在于是否区分世俗为正与非正，以及是否承认自相成立。
English
The sense consciousness cognitions with objects, which arise from conditions, can be recognized as unreal by the knowledge of those who claim to be authoritative in the world. The sense consciousness cognitions with objects, which are not disturbed by such factors, cannot be recognized as such by that knowledge. There are many causes of confusion, such as existing in the object. For example, when grasping at water in a mirage, the condition exists in the object; when appearing to see trees moving while on a boat, the condition exists in the support; when a sense consciousness arises that shows the ground as red, the condition immediately exists in the co-operative condition; when a sense consciousness arises that shows hair falling out in pure coral, the cause of confusion exists in the dominant condition. Like the image of a face and the consciousness that grasps it, the object and subject that depend on worldly convention are reversed, because without relying on the realization of emptiness, it can be recognized by those who claim to be authoritative in the world as not established as it appears. Like the face and the consciousness that can grasp it, the subject that depends on it is real, because without relying on the realization of emptiness, it cannot be recognized by those who claim to be authoritative in the world as not established as it appears. It is necessary to say "temporary cause of confusion," because one does not want the innate cause of confusion, such as innate ignorance, or the fundamental cause of confusion, to be the cause of this kind of confusion. The object of attachment of the temporary cause of confusion, namely the grasping at self and the two imputations, cannot be determined without relying on the realization of emptiness, because the absence of an object of attachment is emptiness. The Consequentialists do not distinguish between the conventional as correct and incorrect, because in the conventional truth, the distinction between the conventional truth that is established as it appears and the conventional truth that is not established as it appears is unreasonable. Because: if it is a conventional truth, then it is pervasive that the way it appears appears as true, but the actual situation is established as false. The Autonomists and Consequentialists both have reason to distinguish between the sense-direct perception of the root consciousness grasping at form in the continuum of the path of seeing as mistaken and not mistaken, because the Consequentialists admit that it is mistaken, while the other party does not admit it, which depends on whether or not they distinguish between the conventional as correct and incorrect, and whether or not they admit self-establishment.