Tibetan
སོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་སངས་རྒྱས་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་སུ་མ་ཟད་ཅེས་པའོ། །འོ་ན་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་གཉིས་ལ་བཞུགས་ཅེས་གསུང་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རང་དུས་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེར་ཕྱིན་ནི་འདིར་གཞུང་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ལམ་ཤེར་ཕྱིན་ཏུ་གྱུར་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ་ནི་རྒྱལ་པའི་ཡུམ་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་པ་གསུམ་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་མདོ་སྡུད་པ་ལས། རྒྱལ་བ་འདས་དང་མ་བྱོན་ཕྱོགས་བཅུར་གང་བཞུགས་པ། །ཀུན་ལམ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡིན་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པར་མ་ཟད། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་གིའང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་སྟོང་ཉིད་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཞི་སྒོ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཤད་པའི་དགོས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་ལུང་སྔར་དྲངས་པ་ལྟར་དང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་བསྟན་པའི། །ཐར་ལམ་ཁྱོད་ནི་གཅིག་བུ་སྟེ། །གཞན་ཞེས་བགྱི་པ་མ་མཆིས་ངེས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དངོས་ནི་ཐེག་ཆེན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང་དེའི་རྒྱུད་ཉིད་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཚུལ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ་ལ་ནི་འདྲའོ། །རྡོར་གཅོད་ལས། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ཏུ་ཞུགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཐམས་ཅད་ཤེར་ཕྱིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པར་གསུངས་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐེག་དམན་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་ཀྱང་། །ཤེར་ཕྱིན་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དང་རྫོགས་བྱང་དུ་བསྔོ་བའི་བསྔོ་བས་མ་ཟིན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སེམས་བསྐྱེད་དང་བསྔོ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་ན་ཤེས་ཕྱིན་དུ་འགྱུར་བར་བཞེད་པ་ལྟར་བྱའོ། །སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་ལྔ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་གྱིས་མ་ཟིན་ན་ལོང་བ་དང་འདྲ་ཞིང་། དེས་ཟིན་ན་ལོང་འཁྲིད་དམ་མིག་ལྡན་དང་འདྲ་བར་གསུངས་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། དམུས་ལོང་དམིགས་བུ་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས། །ལམ་ཡང་མི་ཤེས་གྲོང་ཁྱེར་འཇུག་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཤེས་རབ་མེད་ན་
Chinese
索，意为“也”。“也”这个词的意思是，不仅仅是每一尊佛，而是两尊佛等等。那么，如果有人认为，过去和未来佛如何能被称为“住”呢？这没有错，因为这是考虑到他们各自的时代。这里的“般若波罗蜜多”不是指般若波罗蜜多经，而是指成为道之般若波罗蜜多的证悟空性的智慧。这种方式出自《母经》的广、中、略三部，即《摄颂》中：诸佛已逝及未至，充满十方安住者，一切道即此度母，此外更无余道矣。正如所说。不仅获得佛果需要证悟空性，而且无论哪个三乘的解脱，都必须证悟空性。证悟空性的见解是无有寂灭二门的必要原因。如前引用的《三昧王经》的经文，以及圣者龙树所说：声闻缘觉与诸佛，如实宣说之解脱，汝乃唯一解脱道，此外决定无余道。正如所说。真正的般若波罗蜜多被认为是与大乘传承中证悟空性的智慧具有相同的意义，并且许多方式都认为该传承本身与直接证悟空性的智慧具有相同的意义。然而，证悟空性是相似的。《金刚经》中说，从进入三世传承到成佛，一切都依赖于般若波罗蜜多而获得，这是指证悟空性的智慧。即使小乘传承中存在证悟空性的智慧，它也不会变成般若波罗蜜多，这是因为它没有被大乘发心和回向圆满菩提的回向所摄持。应该按照这样的观点来理解，即如果智慧本身被发心和回向所摄持，它就会变成般若波罗蜜多。如果布施等前五种波罗蜜多没有被证悟空性的般若波罗蜜多所摄持，它们就像盲人一样。如果它们被般若波罗蜜多所摄持，则据说它们就像盲人的向导或有眼睛的人一样。《摄颂》中说：无目盲人无数亿，不知道路如何入城市？若无智慧
English
So, meaning "also." The word "also" means that it is not just each and every Buddha, but two Buddhas, and so on. Then, if someone thinks, how can the past and future Buddhas be called "abiding"? There is nothing wrong with that, because it is considering their respective times. Here, "Prajnaparamita" does not refer to the Prajnaparamita Sutra, but to the wisdom of realizing emptiness that has become the Prajnaparamita of the path. This way comes from the three sections of the Mother Sutra, the Extensive, Medium, and Concise, that is, from the Compendium Sutra: The Buddhas who have passed away and have not yet come, who abide filling the ten directions, all paths are this Mother, there is no other path besides this. As it is said. Not only is it necessary to realize emptiness to attain Buddhahood, but also for liberation in any of the three vehicles, it is necessary to realize emptiness. The view of realizing emptiness is the necessary reason for explaining that there are no two doors of peace. As in the previously quoted passage from the Samadhiraja Sutra, and as the noble Nagarjuna also said: The Hearers, Solitary Realizers, and Buddhas, have truly declared liberation, you are the only path to liberation, there is definitely no other path besides this. As it is said. The actual Prajnaparamita is considered to have the same meaning as the wisdom of realizing emptiness in the Great Vehicle lineage, and many ways consider that lineage itself to have the same meaning as the wisdom of directly realizing emptiness. However, realizing emptiness is similar. The Diamond Sutra says that everything from entering the lineage of the three times to attaining Buddhahood is attained by relying on Prajnaparamita, which refers to the wisdom of realizing emptiness. Even if the wisdom of realizing emptiness exists in the Lesser Vehicle lineage, it does not become Prajnaparamita, because it is not held by the aspiration of the Great Vehicle and the dedication of dedicating to perfect enlightenment. It should be understood according to the view that if the wisdom itself is held by aspiration and dedication, it will become Prajnaparamita. If the first five Paramitas, such as generosity, are not held by the Prajnaparamita that realizes emptiness, they are like the blind. If they are held by Prajnaparamita, it is said that they are like a guide for the blind or a person with eyes. The Compendium Sutra says: Countless billions of blind people without eyes, do not know the road, how will they enter the city? Without wisdom
Tibetan
མིག་མེད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་འདི། །དམིགས་བུ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་ནུས་མ་ཡིན། །གང་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་ཟིན་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་མིག་རྙེད་གྱུར་ཅིང་འདི་ཡི་མིག་འཐོབ་བོ། །ཞེས་དང་། རྡོར་གཅོད་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མིག་དང་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་མུན་པར་ཞུགས་ནས་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བར་དེ་བཞིན་དུ་གང་དངོས་པོར་ལྷུང་པའི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་ལངས་ཏེ་ཉི་མ་ཤར་ནས་མིག་དང་ལྡན་པའི་མིས་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་མཐོང་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་དངོས་པོར་མ་ལྷུང་བའི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ཟླ་བས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ། །མིག་ལྡན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་འདོད་པ་ཡི། །ཡུལ་དུ་འཁྲིད་པ་དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་བློས། །མིག་ཉམས་ཡོན་ཏན་བླངས་ཏེ་རྒྱལ་ཉིད་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དངོས་པོར་ལྷུང་བ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་ནས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོར་མ་ལྷུང་བ་ནི་བདེན་མེད་རྟོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ལྷག་མ་བཞི་ཡང་མཚོན་ནོ། །གཉིས་པ་སྔགས་ཚིག་གིས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཆེ་བ་བསྟན་པ་དང་། སྔགས་ཚིག་དངོས་བཤད་པའོ། དང་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས། ཞེས་པ་ནས། མི་རྫུན་པས་ན་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་སྟེ། ཤེར་ཕྱིན་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་པའོ་དེ་ལྟ་བས་ན། ལམ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་ཆེན་པོའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་ལྷག་པའི་ཐར་པར་བགྲོད་པའི་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྔགས་ཡིན་ཏེ། ཤེར་ཕྱིན་དེས་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པ་ལྟར་བདེན་ཅིང་མི་སླུ་བའི་མི་རྫུན་པས་ན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྡུད་པ་ལས། རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་རིགས་སྔགས་ཆེ། །ཞེས་པ་ནས།
Chinese
此无眼之五度，若无标的则不能触及菩提。何时若以智慧善加把握，彼时便能寻获眼目，并获得此之眼目。如是说。金刚经中说：譬如，有眼之人进入黑暗，则一无所见，如是，应当观待耽著于事物之布施的菩萨。善现，譬如，天亮日出后，有眼之人能见各种形色，如是，应当观待不耽著于事物之布施的菩萨。如是说。月称菩萨也说：犹如盲人群体，皆能轻易地，被有眼之人引领至所欲之处，如是此处亦以智慧，取眼失之功德，而趋向胜利。如是所说。耽著于事物，即是被实执所束缚，而未证悟空性。不耽著于事物，即是证悟无实。布施也代表了戒律等其余四度。第二，以咒语之词句概括而宣说，分二：显示其伟大，以及宣说咒语之词句本身。第一，即从“因此，般若波罗蜜多之咒”至“以不虚妄故，应知为真实”，即般若波罗蜜多是过去、现在、未来一切诸佛皆应修习之基础，因此，此道即是般若波罗蜜多之咒，因为能渡越轮回之苦海。是大明咒，因为能摧毁无明等一切烦恼。是无上咒，因为没有比此更超胜之解脱道。是不等同与等同之咒，因为与无等同之佛相等同。是能完全止息一切痛苦之咒，因为能止息包括痛苦之因在内的一切。是应知为真实之咒，因为般若波罗蜜多如实照见法性，真实不欺，以不虚妄故。又如摄颂中说：胜者之般若波罗蜜多，此为大明咒。
English
These five perfections without eyes, without an object, cannot touch enlightenment. When wisdom is well grasped, then one finds the eye and obtains this eye. Thus it is said. In the Diamond Sutra it says: For example, a person with eyes enters the darkness and sees nothing, so it is to be regarded as a Bodhisattva who gives alms while clinging to things. Subhuti, for example, when dawn breaks and the sun rises, a person with eyes can see various forms, so it is to be regarded as a Bodhisattva who gives alms without clinging to things. Thus it is said. Chandrakirti also said: Just as a crowd of blind people can easily be led by a person with eyes to the place they desire, so here too, with wisdom, one takes the qualities of the lost eye and goes to victory. As it is said. Clinging to things is being bound by the clinging to truth and not realizing emptiness. Not clinging to things is realizing non-existence. Giving also represents the other four, such as discipline. Second, there are two parts to teaching by summarizing with mantra words: showing greatness and explaining the actual mantra words. The first is from "Therefore, the mantra of the Prajnaparamita" to "Because it is not false, it should be known as true", that is, the Prajnaparamita is the basis for all Buddhas of the three times to learn, therefore, this path is the mantra of the Prajnaparamita, because it leads to the other side of the ocean of samsara. It is the great knowledge mantra, because it destroys all defilements such as ignorance. It is the unsurpassed mantra, because there is no path to liberation more excellent than this. It is the mantra of the unequal and the equal, because it is equal to the Buddha who has no equal. It is the mantra that completely pacifies all suffering, because it can pacify all suffering, including the cause of suffering. It is the mantra to be known as true, because the Prajnaparamita sees the nature of reality as it is, truly and without deception, because it is not false. Moreover, as it is said in the Abhisamayalankara: The Prajnaparamita of the Victorious Ones, this is the great knowledge mantra.