Tibetan
ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་རྣམ་བཤད་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉི་མ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་རྣམ་བཤད་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉི་མ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོའི་རྣམ་བཤད་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཇི་བཞིན་གཟིགས་ནས་ནི། དེ་ཉིད་འགྲོ་ལ་བརྩེ་བས་འདོམས་མཛད་པས། མཁྱེན་དང་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་གྱུར་པ། ཐུབ་དབང་སྨྲ་པའི་ཉི་མར་གུས་ཕྱག་འཚལ། རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་ཐུགས་རྗེ་གཅིག་བསྡུས་ནས། །རྒྱས་སྲས་གཞོན་ནུའི་གར་གྱིས་སྲིད་གསུམ་འདིར། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་མཐའ་དག་སྒྲུབ་བརྩོན་པ། །རྒྱལ་སྲས་ཐུ་བོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ལ་འདུད། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་མཆོག་གྱུར་ཤཱ་རིའི་བུ། །ཟབ་དོན་འགྲེལ་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཟླ་བ་གྲགས། །རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡབ་སྲས་ལ་བཏུད་ནས། །ཤེར་ཕྱིན་སྙིང་པོའི་རྣམ་བཤད་བྲི་བར་བྱ། །འདི་ལ་གསུམ་སྤྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་འཇུག་དགོས་པར་བསྟན་པ། སྐབས་ཀྱི་གཞུང་དོན་བཤད་པ། ཟབ་དོན་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབ་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐར་འདོད་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་གང་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་གཞི་ནི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་འཚོལ་བ་ལ་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་དེ་ནི་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་འམ་སྙིང་པོ་དང་། དེ་སྟོན་པའི་གཞུང་ནི་ལུང་གི་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོའམ་སྙིང་པོ་ཡིན་པས། ཆོས་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་དེ་སྟོན་པའི་མཆོག་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཤེས་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་ལས། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཞེས་པ་དང་། སྟོན་པའི་ནང་ནས་རྟེན་འབྲེལ་སྟོན་པ་དང་། །ཤེས་རབ་ནང་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཤེས་པ་ཉིད། དདདའཇིག་རྟེན་དག་ན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཞིན། །ཕུལ་བྱུང་ལེགས་པར་ཁྱོད་མཁྱེན་གཞན་གྱིས་མིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་མེད་མི་རུང་གི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། གལ་ཏེ་བདག་མེད་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག །སོ་སོར་དེར་བརྟགས་གང་ཞིག་སྒོམ་བྱེད་ན། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་འཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི
Chinese
般若心经深奥释的真实性显明之日光。 般若心经深奥释的真实性显明之日光。 名为般若心经深奥释的真实性显明之日光之论著。 顶礼 गुरुमञ्जुघोषा（藏文，梵文天城体，guru mañjughoṣāya，顶礼 गुरुमञ्जुघोषा）。 既然如实地看到了甚深的缘起，又以慈悲教导众生，成为无上的智者和导师，我恭敬地顶礼能仁说法之日。 汇集一切胜者的慈悲，以妙龄童子的舞姿，在这三界之中，勤奋地成办一切胜者的事业，我顶礼大菩萨观世音。 夏日子的儿子，是智慧伟大的圣者，龙树和月称阐释了深奥的意义。 顶礼第二佛陀父子后，我将撰写般若波罗蜜多心经的释论。 这当中有三点：总的来说，首先要说明必须进入深奥的意义；其次是解释经文的要义；最后是简略地说明以理证确定深奥意义的方法。 第一点是：希求解脱的补特伽罗所要进入的基础是胜者的教法。 而在其中，又必须进入寻求空性的见地。 因为这个见地是所有证悟教法的主体或核心，而阐述它的经论是所有圣言教法的主体或核心。 因此，在所有说法者之中，阐述甚深缘起的真实性者是说法中的至尊；在所有了知法者之中，了知甚深缘起的真实性者是了知中的至尊。 理由是：之后，在《缘起赞》中说：“教法之核心即是空性。”以及“在说法者之中，您是宣说缘起者；在智慧之中，您是了知缘起者。如同世间中的诸佛之王，您是卓越且善妙的，唯您能知，他人不能。”因此。 获得解脱，证悟空性的见地是不可或缺的组成部分。 在《三摩地王经》中说：“如果对无我之法分别地领悟，分别地在那里观察并禅修，那将是获得寂灭之果的因。 任何其他的因，都不能使之寂灭。”以及，圣者龙树的
English
The Sun Illuminating the Profound Reality of the Detailed Explanation of the Heart Sutra. The Sun Illuminating the Profound Reality of the Detailed Explanation of the Heart Sutra. This is the treatise called "The Sun Illuminating the Profound Reality of the Detailed Explanation of the Heart Sutra." Namo Guru Manjughoshaya. Since he saw the profound dependent arising as it is, and taught it to beings with love, becoming an unsurpassed knower and teacher, I respectfully prostrate to the Sun of the Sage's Speech. Having gathered together the compassion of all the Victorious Ones, with the dance of a youthful prince, in these three realms, diligently accomplishing all the deeds of the Victorious Ones, I bow to the great Bodhisattva Avalokiteshvara. Shariputra, the supreme of great wisdom, Nagarjuna and Chandrakirti, who explained the profound meaning. Having paid homage to the Second Buddha, father and sons, I will write a commentary on the Heart of the Perfection of Wisdom. There are three points here: generally, it is necessary to show that one must enter the profound meaning; to explain the meaning of the text at hand; and to briefly explain how to establish the profound meaning through reasoning. The first point is: the basis upon which a person who desires liberation should enter is the teaching of the Victorious One. And within that, one must enter into seeking the view of emptiness. Because that view is the main or essence of all the teachings of realization, and the scripture that teaches it is the main or essence of all the teachings of scripture. Therefore, among all those who teach the Dharma, the one who teaches the reality of profound dependent arising is the supreme of teachers; and among all those who know the Dharma, the one who knows the reality of profound dependent arising is the supreme of knowledge. The reason is: afterwards, in the "Praise of Dependent Arising" it says: "The heart of the teaching is emptiness." And, "Among teachers, you are the one who teaches dependent arising; among wisdom, you are the one who knows dependent arising. Like the king of the Buddhas in the world, you are excellent and good, you alone know, others do not." Therefore. To attain liberation, the view of realizing emptiness is an indispensable component. In the Samadhiraja Sutra it says: "If one individually understands the Dharma of selflessness, individually contemplates and meditates there, that will be the cause of attaining the fruit of nirvana. Any other cause will not make it peaceful." And, of the protector Nagarjuna
Tibetan
ས་ཀྱང་། གང་དག་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་ཐར་པ་བསྟེན་མ་ཡིན།། འགྲོ་དྲུག་སྲིད་པའི་བཙོན་རར་ནི། །རྨོངས་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནད་ཀྱང་། བདག་དང་བདག་གིར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཟུང་ན་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་བཞིན་བྱིས་པ་བདག་དང་བདག་གིར་ཁས་ལེན་པ། །བདག་དེར་འདུ་ཤེས་ཡང་དག་མིན་རྟོག་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག །ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བསྟན། །བདག་དང་བདག་གིར་མི་དམིགས་རྣམ་པར་བྱང་བར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་དངོས་དང་བརྒྱུད་པ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཡན་ལག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །ཐུབ་པས་ཤེས་རབ་དོན་དུ་གསུངས། ཞེས་དང་། རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བཀའ་སྩལ་པ། །རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཇུག །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་མོས་ནས་ཉན་པ་དང་སྟོན་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀ་ལས་མང་དུ་གསུངས་ཤིང་། ཁྱད་པར་དུ་རྡོར་གཅོད་དུ་གྲགས་པའི་ཤེར་ཕྱིན་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་གང་བར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་དུ་བཟུང་ནས། གཞན་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བཤད་དེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ན། དེ་ཉིད་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་དང་། ཁྱེའུ་རིན་ཆེན་བྱིན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་བས། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པས་ཉན་པ་འདི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་ན། གང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཉན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གང་གིས་ཡི་གེར་བྲིས་ནས་ལུང་འབོག་པ་དང་འཆད་པ་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ཉན་པ་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་བར་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཕན་ཡོན་ལྷག་པར་ཆེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཉིད་མ་
Chinese
又说，谁若不识空性义，彼辈不能趋入解脱道，六道众生轮回于有狱，愚昧众生流转于轮回。因此，其要点在于，若执著我与我所实有存在，则将轮回于轮回之中；若了悟其无自性，则将从轮回中解脱。理由是，《摄颂》中说：如是孩童执著我与我所，于我生起非真之想，生起毁灭。如何执著，如是宣说一切烦恼。不缘我与我所，宣说为完全清净。因此，诸佛的一切经论，都以直接或间接的各种方式，致力于宣说甚深缘起的真实性。如《入行论》云：此等一切支分，佛说为慧之义。宗喀巴大师也说：您所说的所有教诲，都是从缘起而开始的。因此，信解、听闻、宣说和证悟甚深空性的利益，在显宗和密宗中都有很多阐述。特别是，在被称为《金刚经》的《般若三百颂》中说：善现，若有人以七宝充满如是数量之世界，以此布施于如来、应供、正等觉诸佛，与此相比，若有人受持此法门，乃至四句偈，为他人如实宣说、如实开示，此人由此所生之福德，胜过前者无量无数倍。又如《童子施经》中说：文殊，菩萨若无方便善巧，于百千劫中修持六度波罗蜜，与此相比，若有人对此法门心存疑惑而听闻，此人所生之福德亦胜过前者。何况无有疑惑而听闻者？何况书写、受持、讲说，并为他人广为开示者？如是，从听闻到为他人宣说，后者比前者功德更为殊胜。空性之母
English
Furthermore, it is said: Those who do not understand emptiness, cannot rely on liberation. Sentient beings of the six realms are imprisoned in existence; those who are ignorant will revolve in samsara. Therefore, the key point is that if one grasps at the self and what belongs to the self as inherently existent, one will revolve in samsara. If one realizes that they are without inherent existence, one will be liberated from samsara. The reason is that the Compendium says: Likewise, children accept the self and what belongs to the self. In that self, thoughts of incorrect understanding arise and are destroyed. As they grasp, so they teach all afflictions. Not focusing on the self and what belongs to the self, it is said to be completely purified. Therefore, all the scriptures of the Buddhas, in various direct and indirect ways, are devoted to teaching the profound reality of dependent origination. As it is said in the Bodhisattvacharyavatara: All these limbs, the Buddha taught for the sake of wisdom. Je Rinpoche himself also said: Whatever teachings you have given, proceed from dependent origination. Therefore, the benefits of having faith in, listening to, explaining, and realizing profound emptiness are extensively taught in both Sutra and Tantra. In particular, in the Three Hundred Verses of Prajna Paramita, known as the Diamond Sutra, it is said: Subhuti, if someone were to fill as many world realms as there are with the seven precious jewels, and give them as offerings to the Tathagatas, Arhats, perfectly enlightened Buddhas, the merit generated by someone who grasps even a four-line verse from this Dharma teaching, and accurately explains and teaches it to others, would be immeasurably greater than that. Also, in the Sutra of the Boy Given by Jewels, it is said: Manjushri, compared to a Bodhisattva who lacks skillful means and practices the six perfections for hundreds of thousands of eons, the merit generated by someone who listens to this Dharma teaching with doubt is much greater. What need is there to mention someone who listens without doubt? What need is there to mention someone who writes it down, upholds it, explains it, and extensively teaches it to others? Thus, from listening to explaining to others, the later is shown to have greater benefits than the former. The Mother of Emptiness