Tibetan
ཤེས་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་མ་གཏོགས། སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་ཟླ་བ་སོགས་སུ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །བཏགས་དོན་འཚོལ་ཚུལ་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན་དེར་མི་འགྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གཟུགས་སུ་སྣང་ངོ་། །དཔེར་ན། ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཟླ་བ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཟླ་བར་སྣང་བ་ཙམ་མི་འགལ་བ་ལྟར་རོ། །འོ་ན། ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཟླ་བར་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་དེའི་དཔེར་ཇི་ལྟར་རིགས་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་བུ་ནི་དོགས་པའི་གནས་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་བཤད་དགོས་པ་ཡིན་ཡང་། འདིར་མང་དུ་དོགས་པས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ཆེ་བ་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་ལ། ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། དཔེ་དོན་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྒན་པོ་བརྡ་བྱང་རྣམས་ཀྱིས་བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་པས། གཟུགས་བརྙན་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་བརྫུན་པར་གྲགས་ལ། གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བས་རྟོགས་མི་ནུས་པས། གཟུགས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བའི་ཤེས་ངོར་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་དེའི་ངོར་བདེན་ཡང་། དབུ་མའི་རིགས་པས་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་པས་དབུ་མ་པ་ལ་གྲགས་པའི་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་བརྫུན་པ་ཞིག་དཔེར་བཟུང་ནས། དེ་ལ་བརྫུན་པར་མ་གྲགས་པའི་གཟུགས་སོགས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་། དེར་མ་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྲུབ་པ་ལྟར། གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པར་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་ནུས་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་གཞན་ལའང་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་འདུས་བྱས་ཡིན་ལ། གཟུངས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་དེར་མི་འགྱུར་བ་ནི། གཟུགས་ཕུང་ལས་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་བོ་གཞན་ཏེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་ཟླ་བར་སྣང་བ་དང་དེ་ཟླ་བར་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཅིང་
Chinese
只是在意识中显现，就像仅仅是显现，而并非真实成立为月亮等一样。如何寻找假立的意义，将在下文阐述。如果不是自性成立，难道不会变成不存在吗？不会变成不存在的原因是，虽然如此自性空性，但在名言中却显现为色法。例如，月亮的影像并非真实成立为月亮，但仅仅显现为月亮并不矛盾。那么，月亮的影像并非真实成立为月亮，是否色法本身也并非真实成立为色法呢？否则，如何用它来作比喻呢？像这样的问题是很大的疑惑之处，因此需要详细解释。但在此处，因为顾虑繁多，所以需要从宗喀巴父子的伟大论著中去了解。稍微说一点，如此运用比喻的意义是，就像影像并非真实成立为面容一样，色法也并非自性成立为色法。也就是说，像镜中的影像，世间经验丰富的人们能够认识到它并非真实成立为面容，因此影像在世间被称为虚假的。而色法并非自性成立，世间普通人无法认识到，因此色法在世间普通人的意识中显现为真实的，并且在他们看来是真实的。但中观的理性能认识到它并非如显现般成立，因此对于中观行者来说，它是著名的虚假。因此，在世间上选取一个著名的虚假事物作为比喻，对于那些不认为是虚假的，显现为以自体成立的色法等，也能论证它们并非真实成立。之后，就像影像并非真实成立为面容，但成立为影像一样，色法虽然并非自性成立，但可以通过名言的量来安立为色法，其他的也可以类推。如果认为色法是世俗的自性，是积聚的，而色法自性空无是胜义的非积聚，那么这两者会变成体性各异吗？不会变成体性各异的原因是，从色蕴中，它的自性空性并非是他体，并非是体性各异，而是体性相同。例如，显现为月亮的影像和它并非真实成立为月亮，这两者体性相同
English
It is merely an appearance in consciousness, just as it is merely an appearance and not truly established as the moon, etc. The method of seeking the imputed meaning will be explained below. If it is not established by its own nature, will it not become non-existent? It does not become non-existent because, although it is empty of its own nature, it appears as form in mere conventional terms. For example, the reflection of the moon is not established as the moon, but it is not contradictory that it merely appears as the moon. Then, just as the reflection of the moon is not established as the moon, is form itself also not established as form? Otherwise, how can it be used as an example? Such a question is a great source of doubt, so it needs to be explained in detail. But here, because of many concerns, it is necessary to learn from the great treatises of Je Yabse. To say a little, the meaning of applying the example in this way is that just as the reflection is not established as a face, form is not established as form by its own nature. That is, like the reflection in a mirror, worldly elders who understand language can recognize that it is not established as a face, so the reflection is known as false in the world. But because ordinary people cannot recognize that form is not established by its own nature, form appears as true in the consciousness of ordinary people, and it is true to them. But Madhyamika reasoning can recognize that it is not established as it appears, so it is a well-known falsehood to Madhyamikas. Therefore, by taking a well-known falsehood in the world as an example, it is possible to prove that form, etc., which appear to be established by their own entity and are not considered false, are not truly established. Then, just as the reflection is not established as a face but is established as a reflection, form, although not established by its own nature, can be established as form by conventional valid cognition, and the same applies to other things. If one thinks that form is the nature of the conventional, compounded, and that the emptiness of form is the ultimate, uncompounded, then will these two become different entities? They will not become different entities because, from the aggregate of form, its emptiness of nature is not another entity, not a different entity, but the same entity. For example, the reflection that appears as the moon and the fact that it is not established as the moon are the same entity.
Tibetan
ཐ་དད་མ་ཡིན་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཟླ་བར་སྣང་བ་དང་གཟུགས་བརྙན་ཟླ་བར་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་ངེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་དང་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་རང་ག་བས་མི་ངེས་ཀྱང་དབུ་མའི་རིགས་པ་ཤེས་པས་ངེས་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལས་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་ངོ་བོ་གཞན་ཏེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བྱད་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལས་གཟུགས་བརྙན་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་གཟུགས་སོགས་རྣམས་རང་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། བྱས་པ་དང་དེའི་མི་རྟག་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ཐ་དད་པར། །དེ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར། །བྱས་དང་མི་རྟག་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། གཟུགས་སོགས་དང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་གཅིག་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་ལ། གནོད་བྱེད་བཞི་དགོངས་འགྲེལ་ལས་གསུངས་ཀྱང་། བསྡུ་ན་གཟུགས་དང་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་གཏན་ནས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀུན་རྫོབ་དང་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་ན་མ་འབྲེལ་བས་གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚུལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མེད་ལ་དེ་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་དེ། རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་ལས། དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ལ། །མ་གཏོགས་ཆོས་འགའ་ཡོད་མིན་པས། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ལས། །མ་གཏོགས་ཆོས་འགའ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་བར་ཤེས་པ་རྣམས་སྟོང་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཕུང་ལ་བཤད་པའི་དཔེ་དོན་དེ་བཞིན་དུ། ཚོར་བ་སོགས་བཞི་པོ་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་པ་སྟོང་པའོ། །ཚོར་བ་སོགས་བཞི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཡང
Chinese
就像不是他异一样。也就是，影像显现为月亮和影像没有显现为月亮，二者在一个基上同时聚集，这是世间名言量所决定的现量成立的。色和它的自性空性二者本体是一，这虽然不能被世间人自然而然地确定，但通过了知中观的理性能确定。这样一来，从色来说，它的自性空性不是本体其他，而且，从色的自性空性来说，色也不是本体其他，即本体不是他异。比如，影像空于面容，影像不是本体他异一样。总之，色等等各自的自性空性，本体是一，只是反体不同而已。比如，有为法和它的无常，本体是一，只是反体不同一样。像这样，圣者龙树在《菩提心释》中说：从世俗来说是他异，并非以彼为对境，世俗被说为空性，空性仅仅是世俗。若无则不生是确定的缘故，如已作和无常一样。这样说了。色等等和它们各自的自性无有，二者是一和本体他异，虽然《四妨难释》中说了，但总的来说，色和它的自性空性二者本体是一，但完全不是一，因为色是世俗，而它的自性空性是胜义谛的缘故。这二者本体不是他异，如果他异，则因为不相关联，色应成为非自性空，因为这个缘故。它的道理是，一切法是缘起，因此没有非缘起的法，因为没有它，所以也没有非自性空的法，因为《缘起赞》中说：因此从依赖而生起，除了之外没有其他法，从自性空来说，被说为没有其他法。因为这样说的缘故。第二是：同样，感受和，认识和，行和，识也都是空性。这样说，对于色蕴所说的比喻意义同样，感受等四者自性成立是空性。感受等四者自性空，但
English
It is like not being different. That is, the image appearing as the moon and the image not appearing as the moon, the two gather on one basis at the same time, which is established by the worldly conventional valid cognition. The essence of form and its emptiness are one, although this cannot be naturally determined by worldly people, it can be determined by knowing the reasoning of Madhyamaka. In this way, from the perspective of form, its emptiness is not essentially other, and moreover, from the perspective of the emptiness of form, form is not essentially other, that is, the essence is not different. For example, just as an image is empty of a face, the image is not essentially different. In short, form and so on, each of their emptiness of self-nature, the essence is one, only the opposite is different. For example, conditioned phenomena and its impermanence, the essence is one, only the opposite is different. Like this, the Holy Nagarjuna said in the Bodhicitta Explanation: From the perspective of the conventional, it is different, it is not an object, the conventional is said to be emptiness, emptiness is only the conventional. Because it is certain that it will not arise if it does not exist, like what has been done and impermanence. It is said like this. Form and so on and their respective absence of self-nature, the two are one and essentially different, although it is said in the Four Hindrance Explanations, but in general, form and its emptiness of self-nature, the two are essentially one, but not completely one, because form is conventional, and its emptiness of self-nature is the ultimate truth. These two are not essentially different, if they are different, then because they are not related, form should become non-empty of self-nature, because of this reason. Its reason is that all dharmas are interdependent, therefore there is no non-interdependent dharma, because there is no it, so there is no non-empty dharma of self-nature, because it is said in the Praise of Interdependence: Therefore, from dependence arises, except for that there is no other dharma, from the emptiness of self-nature, it is said that there is no other dharma. Because it is said like this. The second is: Similarly, feeling and, perception and, formation and, consciousness are all emptiness. It is said like this, the meaning of the metaphor spoken for the form aggregate is the same, the establishment of the self-nature of the four, feeling and so on, is emptiness. The four, feeling and so on, are empty of self-nature, but