Tibetan
བོ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་སེམས་ཀྱི་ས་མང་བོ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག་ཡིན་གྱི། སེམས་ཡིན་ན་དེའི་འཁོར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཡེང་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་ན་ཏིང་འཛིན་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆེ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་སྙམ་མོ། ། གཉིས་པ་ལ་བཅུ་ཡོད་དེ་མཛོད་ལས། །དད་དང་བག་ཡོད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། བཏང་སྙོམས་ངོ་ཚ་ཤེས་ཁྲེལ་ཡོད། །རྩ་བ་རྣམ་གཉིས་མི་འཚེ་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་རྟག་ཏུ་དགེ་ལ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །བཅུ་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། དགེ་བའི་ས་མང་བོ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དགེ་བའི་སེམས་ཀུན་གྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྔར་ལྟར་ཏེ། རྩ་བ་རྣམས་གཉིས་ནི་ཆགས་མེད་དང་སྡང་མེད་དོ། ། གསུམ་པ་ལ་དྲུག་ཡོད་དེ། མཛོད་ལས། རྨོངས་དང་བག་མེད་ལེ་ལོ་དང་། །སྒྱུ་དང་རྒྱགས་དང་རྣམ་འཚེ་ནི། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དྲུག་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀུན་གྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། བཞི་པ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། མི་དགེ་བ་ལ་ཁྲེལ་མེད་དང་། །ངོ་ཚ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀུན་གྱི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལྔ་བ་ལ་བཅུ་ཡོད་དེ། ཁྲོ་བོ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་དང་གཡོ་དང་ནི། །ཕྲག་དོག་འཚིག་འཆབ་སེར་སྣ་དང་། །སྒྱུ་དང་རྒྱགས་དང་རྣམ་འཚེ་རྣམས། །ཉོན་མོངས་ཆུང་དུའི་ས་པ་རྣམས། །ཞེས་གསུངས་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བཅུ་པོ་དེ་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུའི་ས་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚུངས་ལྡན་གྲོགས་ཀྱིས་ཆུང་། སྤང་བྱ་རིགས་ཀྱིས་ཆུང་། འབྱུང་བ་རྟེན་གྱིས་ཆུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་མ་ངེས་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་འགྱོད་པ་དང་། །གཉིད་དང་ཁྲོ་བ་ཆགས་རྣམས་དང་། །ང་རྒྱལ་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ། །བརྒྱད་ནི་ངེས་པ་མིན་པར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརྒྱད་པོ་དེ་ཆེས་ཅན། མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གོང་གི་སྡེ་མཚན་སྟེ་དེ་རྣམས་སུ་མ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེར་ཐལ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གཉིས་ཀ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་དང་འགྱོད་པ་འབྱུང་། གཉིད་དུས་སུ་དགེ་མི་དགེའི་སེམས་གཉིས་ཀ་ལ་ནས། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་ནས་ཁྲོ་བ་འབྱུང་། དེ་གཉིས་ཀ་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་འབྱུང་། རིགས་གཟུགས་ལོངས་སྤྱོད་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་འབྱུང་། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གཉིས་ཀ་ལ་ཐེ་ཚོམ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་སྡེ་ཚན་དུ་མ་ངེས་པར་ཀུན་སློང་སོགས་ཀྱིས་དབང་གིས་སྡེ་ཚན་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྟོག་དཔྱོད་འགྱོད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ནི་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་དུ་མཐའ་གཅིག་ངེས་མ་པར་སྐབས་འགར་དགེ་བ་དང་ལ་ལར་མི་དགེ་བ་དང་གཞན་དུ་ལུང་མ་བསྟན་དུའང་འགྱུར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པའོ། །འདི་དག་གི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་ནི་བདག་གིས་མཛོད་ཀྱི་ཊཱིཀྐ་དང་ཕུང་བོ་ལྔའི་རྣམས་གཞག་སོགས་ལས་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །གཉིས་པ་རྟགས་རིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་ནི་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཅིང་འདིར་མདོར་བསྡུས་མཚོན་ཙམ་ཞིག་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཕྱོགས་ཆོས་དེ་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡི། །གཏན་ཚིག་ཞེས་པས་མདོར་བསྟན་ཏེ་འདི་ལ་གསུམ། རྟག་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། འཕྲོས་དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྟགས་སུ་བཀོད་པ། རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། ཡོད་མེད་གང་རུང་ཡིན་ན། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན། དེ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྟགས་སུ་བཀོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རི་བོང་རྭ་དེ་ཆོས་ཅན། མི་རྟག་སྟེ། རི་བོང་རྭ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་མི་རྟག་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་སྦྱོར་ཚུལ་འགྲེའོ། །བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ། བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཡིན་བྱས་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྟགས་ཡང་དག་བཤད་པ་དང་། རྟགས་ལྟར་སྣང་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དེའི་ལྟོས་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་ལྟོས་གཞི་དང་། ཁྱབ་པའི་ལྟོས་གཞིའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་གཞི་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་དེ། དང་པོ་ནི་མཚོན་ན། ཁྱོད་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་ཡང་ཡིན་ཁྱོད་བྱས་པར་ཚད་མས་ངེས་ནས་མི་རྟག་པ་ལ་ཤེས་འདོད་ཞུགས་པ
Chinese
彼（心所）法性，你被称为心之多地，因为周遍于一切心。那是总的相，如果说是心，那它的周围不一定有等持，因为一切散乱的心很难有等持，如果存在，则会有等持过于普遍的过失。第二有十个，如《俱舍论》所说：信与不放逸，极调柔，舍，知惭有愧，根本二不害，精进恒常于善生。如是所说而存在。这十个法性，被称为善之多地，因为生起于一切善心的周围。那也如前一样，根本二者是不贪和不嗔。第三有六个，如《俱舍论》所说：痴与不防逸，懈怠与，谄诳与憍慢，以及损恼，于烦恼者恒常生。如是所说而存在。这六个法性，被称为烦恼之多地，因为生起于一切烦恼者的心的周围。第四有二个，于不善有无惭与，无愧。如是所说。这两个法性，被称为不善之多地，因为生起于一切不善心的周围。第五有十个，忿与，恨与覆，以及，嫉妒恼害，悭吝与，谄诳与憍慢，以及损恼等，是小烦恼地法。如是所说而存在。这十个法性，被称为小烦恼地，因为相应的助伴小，所断的种类小，生起所依的所缘小。第二，不定有八个，寻与伺，以及后悔，睡眠与嗔恚，贪等与，我慢怀疑，名为，八是不定的。如是所说而存在。这八个法性，被称为不定，因为于以上的部类不决定而生起。因为，于法与非法二者都生起寻伺和后悔。睡眠时，于善与不善二心都有。于做善与不善二者，都缘而生起嗔恚。那二者
English
That (mental factor) nature, you are called the many-ground of mind, because it pervades all minds. That is the general characteristic, but if it is said to be mind, then its surroundings do not necessarily have samadhi, because it is difficult for all distracted minds to have samadhi, and if it exists, there will be the fault of samadhi being too universal. Secondly, there are ten, as the Abhidharmakosha says: Faith and non-carelessness, extremely subdued, equanimity, knowing shame and having embarrassment, the two roots of non-harm, diligence constantly arises in goodness. As it is said, it exists. These ten natures are called the many-ground of goodness, because they arise around all good minds. That is also the same as before, the two roots are non-attachment and non-hatred. Thirdly, there are six, as the Abhidharmakosha says: Ignorance and non-carelessness, laziness and, deceit and pride, and harm, constantly arise in the afflicted. As it is said, it exists. These six natures are called the many-ground of affliction, because they arise around the minds of all afflicted ones. Fourthly, there are two, in the unwholesome there is shamelessness and, no embarrassment. As it is said. These two natures are called the many-ground of unwholesomeness, because they arise around all unwholesome minds. Fifthly, there are ten, anger and, resentment and deceit, and, jealousy and harm, stinginess and, deceit and pride, and harm, etc., are the grounds of minor afflictions. As it is said, it exists. These ten natures are called the ground of minor afflictions, because the corresponding companions are small, the types to be abandoned are small, and the arising object is small. Secondly, there are eight uncertain ones, investigation and analysis, and regret, sleep and anger, attachment and, arrogance and doubt, named, eight are uncertain. As it is said, it exists. These eight natures are called uncertain, because they arise uncertainly in the above categories. Because, investigation and analysis and regret arise in both Dharma and non-Dharma. During sleep, both good and bad minds have it. Both doing good and bad, anger arises depending on the two. Those two
Chinese
会生起对自己的财产的贪恋和执着。也会因为种姓、相貌、受用、听闻的功德而生起我慢。因为就像对法和非法两者都产生怀疑一样。这些不一定属于哪个部类，而是由于意乐等的作用而属于其他部类。思择、后悔、犹豫这些不一定完全属于善、不善、无记三类，有时会变成善，有时会变成不善，有时也会变成无记，因此是不确定的。这些的详细分类，我已经在那里的《俱舍论》的注释和《五蕴论》的分类等中讲述过了，所以这里不再赘述。第二，关于推理的分类，已经在其他地方讲述过了，这里只简略地说明一下。也就是，在《释量论》中说：‘以周遍于彼法之法性，名为因。’以‘因’这个词简要地说明了，这有三个方面：因的定义、分类、以及相关内容的解释。第一是：作为因的安立，因的定义，作为成立它的因的安立，成立它的因的定义，无论存在与否，都是成立它的因所周遍的，因为如果是它，就周遍于作为成立它的因的安立，例如：兔角，作为有法，是无常的，因为是兔角，这是作为因的安立。作为成立声音是无常的因的安立，成立声音是无常的因的定义。同样地，解释向他人陈述的方式。以所作的因成立声音是无常的因的安立，以所作的因成立声音是无常的因的定义，即使是它，也周遍于与所作是同一的。第二有二：正因的解释和似因的解释。第一有三：它的所依、定义、分类。第一有二：法性的所依和周遍的所依。第一有三：所知有法、无过失的定义和例子。第一是例如：你，以所作的因成立声音是无常的，作为有法而成立，你也被量确定为所作，并且对无常的了解也已经开始了
English
Attachment and clinging to one's own possessions will arise. Pride will also arise due to the qualities of lineage, appearance, enjoyment, and learning. It is like having doubts about both Dharma and non-Dharma. These are not necessarily fixed in one category, but due to the influence of motivation, etc., they may belong to other categories. Reflection, regret, and doubt are not entirely fixed in the three categories of virtuous, non-virtuous, and neutral; sometimes they may become virtuous, sometimes non-virtuous, and sometimes they may become neutral, so they are uncertain. I have already explained these detailed classifications in my commentary on the Treasury of Knowledge and in the classifications of the Five Aggregates, etc., so I will not elaborate here. Secondly, regarding the classification of reasoning, it has already been explained elsewhere, and here I will only briefly explain it. That is, in the Commentary on Valid Cognition, it says: 'That which pervades the property of that subject, is called the reason.' The word 'reason' briefly explains that there are three aspects to this: the definition of the reason, the classification, and the explanation of related content. The first is: the establishment as a reason, the definition of the reason, the establishment as a reason for proving it, the definition of the reason for proving it, whether it exists or not, it is pervaded by the reason that proves it, because if it is it, it pervades the establishment as a reason for proving it, for example: rabbit horns, as the subject, are impermanent, because they are rabbit horns, this is the establishment as a reason. The establishment as a reason for proving that sound is impermanent, the definition of the reason for proving that sound is impermanent. Similarly, explain the way to state it to others. The establishment as a reason for proving that sound is impermanent by the reason of being made, the definition of the reason for proving that sound is impermanent by the reason of being made, even if it is it, it pervades being the same as being made. Secondly, there are two: the explanation of the correct reason and the explanation of the pseudo-reason. The first has three: its basis, definition, and classification. The first has two: the basis of the subject-property and the basis of pervasion. The first has three: the definition and example of the knowable subject, without fault. The first is for example: you, by the reason of being made, proving that sound is impermanent, established as the subject, you are also determined by valid cognition as being made, and the understanding of impermanence has already begun