Tibetan
བྱར་སྟོད་དབྱར་སྨད་དེ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་གཉིས་སོ། །མཚན་གཞི་ཡང་། མགོ་རྒྱལ་མཆུ་དབོའི་ཟླ་བ་བཞི་ནི་དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དགུན་དུས་ཀྱི་ཟླ་བ་དང་ནག་པ་ས་ག་སྒྲོན་ཆུ་སྟོད་ཀྱི་ཟླ་བ་བཞི་ནི་དེའི་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་ཟླ་བ། གྲོ་བཞིན་ཁྲུམས་ཐ་སྐར་སྨིན་དྲུག་གི་ཟླ་བ་བཞི་ནི་དེའི་དབྱར་དུས་ཀྱི་ཟླ་བའོ། །དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་བྱེད་པའི་ཚེ་མགོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་དགུན་ཟླར་འབྲིང་ཐ་གསུམ། དབོ་སོགས་གསུམ་ནི་དཔྱིད་ཟླ། སྣྲོན་སོགས་གསུམ་ནི་དབྱར་ཟླ། ཁྲུམས་སོགས་གསུམ་ནི་སྟོན་ཟླ་ར་འབྲིང་ཐ་གསུམ་མོ། །ལྔར་ཕྱེ་བའི་ཚེ། མགོ་སོགས་བཞི་ནི་དགུན་དང་ནག་པ་སོགས་བཞི་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས། གྲོ་བཞིན་དབྱར་ཙམ་གྱི་དུས། ཁྲུམས་ཟླའི་མར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནི་དབྱར་ཐུང་ངུའི་དུས། ཞག་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བའི་ཁྲུམས་སོགས་གསུམ་ནི་དབྱར་རིང་བོའི་དུས་སོ། །དྲུག་དུ་འབྱེད་པའི་ཚེ་མགོ་དང་རྒྱལ་གཉིས་དགུན་སྟོད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཡིན་པ་ནས། ཐ་སྐར་དང་སྨིན་དྲུག་གཉིས་དབྱར་སྨད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གང་ལས་བསྟན་པ་ནི། མཛོད་ལས། དབྱར་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཡི། །ཞེས་སོགས་དང་། མདོ་རྩར། དེ་དག་ནི་ལྔའོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །དགོས་པ་ནི། དུས་ཚིགས་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དེ་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་གོས་ཤེས་པའི་ཆེད་དང་། བཞིར་ཕྱེ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པའི་ཆེད་དང་། ལྔར་ཕྱེ་བ་ནི། དབྱར་ཐུང་ངུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དང་། དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི། ཞག་མི་ཐུབ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །དུས་ཚིགས་དེ་རྣམས་ལ་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། མཁས་པ་ཁ་ཅིག་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱེད་ཀྱང་། རང་ལུགས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་ཚིགས་མཚན་ཉིད་པའོ། །དུས་ཚིགས་ལ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ནི་གསུམ་དང་བཞིར་ཕྱེ་བའི་ནང་དུ་འདུའོ། །དེ་དག་འགལ་མི་འགལ་ནི། ནང་གསེས་ལ་འགལ་བ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་མི་འགལ་ཏེ། དུས་ཚིགས་ལ་བཞིར་ཕྱེ་བའི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་དབོ་ཟླ་བ་དེ། གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་དགུན་ཟླ་བཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྟོན་དཔྱིད་གཉིས་འགལ་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་བ། ལོ་འགོ་གང་ནས་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། འདུལ་མངོན་དང་རྒྱ་རྩིས་རྙིང་མ་གཞིར་བཞག་པའི་ཚེ་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཐོག་མ་དགུན་ནས་འབྱུང་བས་ལོ་འགོ་ཡང་དགུན་དུས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་ཚིགས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་དགུན་གྱི་དུས་ཉིད་ཐོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་ཡར་ངོ་ནས་འཛིན་པ་དང་མར་ངོ་ནས་འཛིན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཧོར་ལུགས་དང་རྒྱ་རྩིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོར་བྱེད་ལ། འདུལ་མངོན་གྱི་ལུགས་ལ་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་དང་དུས་འཁོར་གྱི་ལུགས་ལ་ཚུལ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཟླ་བའི་ཡར་ངོ་ལ་འཕེལ་ཅིང་། མར་ངོ་ལ་འགྲིབ་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དང་པོར་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་འཕེལ་བར་ལྟར་སྣང་ཡང་མཐར་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། དང་པོ་ཟླ་བའི་ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོར་བྱེད་ལ། རབ་བྱུང་ལ་དང་པོ་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་དཀའ་དཀའ་ལྟར་སྣང་ཡང་མཐར་ཡོན་ཏན་གོང་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་བསྟུན་ནས་དང་པོ་མར་ངོ་སྔོན་འགྲོར་མཛད་དོ། །དགུན་ཟླའི་ཐོག་མ་མགོ་ཟླ་བ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གཏེར་ལས། སྨལ་པོ་ཞེས་བྱ་ལོ་ཡི་འགོ །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་དང་བསྟུན་ན་ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཅུ་དྲུག་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བཅོ་ལྔའི་བར་གྱི་ཟླ་བ་འདི་འདུལ་མངོན་རང་ལུགས་ཀྱི་མགོ་ཟླ་དང་དགུན་ཟླ་ར་བའི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡར་ངོ་སྔོན་འགྲོ་ལྟར་ན་ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་མར་ངོའི་བཅོ་ལྔའི་བར་ནི་དགུན་ཟླ་ར་བ་དང་སྨིན་དྲུག་གི་ཟླ་བར་འདོད་པ་གཙོ་ཆེ་ཡང་། ནག་རྩིས་རྙིང་མ་དང་དུས་འཁོར་བས་ནི་ཧོར་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པ་དེ་དགུན་ཟླ་ར་བ་དང་སྟག་གི་ཟླ་བར་བྱས་ནས། དེའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་གཅིག་ནས་དགུན་ཟླའི་འགོ་འཛིན་པ་འདྲ་ཡང་། དུས་འཁོར་བས་ནི་ཞིབ་ན་ཉི་མ་གཞུ་ཁྱིམ་དུ་ནམ་སླེབ་པའི་ཚེ་དགུན་ཟླ་ར་བའི་འགོ་འཛིན་ཅིང་ལོ་འགོ་ནི་ཧོར་ཟླ་གསུམ་པ་ནས་འཛིན་ལ། དེ་ཡང་ཉི་མ་ལུག་ཁྱིམ་དུ་ནམ་སླེབ་པ་ནས་འཛིན་ནོ། །རྒྱ་རྩིས་རྙིང་མས་དགུན་ཟླ་ར་བ་ནས་ལོ་འགོར་བྱེད་ཅིང་། རྒྱ་རྩིས་གསར་མའི་ལུགས་དང་གསོ་དཔྱད་དང་ཧོར་རྒྱལ་བོའི་ལུགས་དང་། ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ལ་མཆུ་ཟླ་བ་འདི་ལ་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་དང་སྟག་གི་ཟླ་བར་བྱས་ཏེ་ལོ་འགོ་འཛིན་ནོ། །འདུལ་བའི་ལུགས་ལ་ཧོར་ཟླ་བཅུ་པའི་བཅོ་ལྔའི་མཐའ་ནས་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་དང་སྨིན་དྲུག་ཟླ་བ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ཉི་མའི་སྙིང་བོ་ལས། བདག་གིས་རྒྱུ་སྐར་སྨིན་དྲུག་བརྗོད། །ཟླ་བ་ཉ་ཚེ་ཟླ་རངས་གྱུར། །སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡར་ངོ་མར་ངོའི་སྔོན་འགྲོའི་དབང་གིས
Chinese
上部夏季和下部夏季这六个，每一个都有两个月。 名称是：氐宿、角宿、昴宿、毕宿这四个月，是分为三个季节的冬季的月份；黑月、萨嘎月、室女座月、上水月这四个月，是春季的月份；氐宿增一、室女座、尾宿、心宿这四个月，是夏季的月份。 如果分为四个季节，氐宿等三个月是冬季的初、中、末三个月；毕宿等三个月是春季的月份；翼宿等三个月是夏季的月份；室女座等三个月是秋季的初、中、末三个月。 如果分为五个季节，氐宿等四个月是冬季，黑月等四个月是春季；氐宿增一是夏季的开始；室女座月的上半月第一天是短夏季；不到一个月的室女座等三个月是长夏季。 如果分为六个季节，氐宿和角宿两个月是初冬的月份，尾宿和心宿两个月是夏末的月份。 这些是从哪里说明的呢？《俱舍论》中说：“夏季的第二个月……”等等。《律经》中说：“这些是五个……”等等。 必要性是：分为三个季节是为了了解拂尘中的衣服；分为四个季节是为了符合世间的说法；分为五个季节是为了了解短夏季；分为六个季节是为了了解不到一个月的时间。 这些季节有实法和假法的区别吗？有些智者区分实法和假法，但自宗认为这些都是季节的自性。 如果详细划分季节，虽然是这样，但都包含在分为三个和四个季节之中。 这些是否矛盾呢？内部有矛盾，但总体上不矛盾，因为分为四个季节的春季的第一个月毕宿月，是分为三个季节的冬季的第四个月。 然而，秋季和春季是矛盾的，因为这两者没有共同的基础。 第四，从哪里开始算年份的方法是：以《律藏》、《俱舍论》和旧的汉历为基础时，季节的开始是从冬季开始的，所以年份的开始也是在冬季，无论以哪个季节为主，都是冬季。
English
Each of the six, upper summer and lower summer, has two months each. The names are: the four months of Mgo, rGyal, mChu, and dBo are the months of winter when divided into three seasons; the four months of Nag pa, Sa ga, sGron, and Chu stod are the months of spring; the four months of Gro bzhin, Khrums tha, sKar, and sMin drug are the months of summer. When divided into four seasons, the three, Mgo, etc., are the first, middle, and last three winter months; the three, dBo, etc., are the spring months; the three, sNron, etc., are the summer months; the three, Khrums, etc., are the first, middle, and last three autumn months. When divided into five, the four, Mgo, etc., are winter, and the four, Nag pa, etc., are the spring season; Gro bzhin is just the summer season; the first day of the dark half of the Khrums month is the short summer season; the three, Khrums, etc., which are less than one month, are the long summer season. When divided into six, the two, Mgo and rGyal, are the months of early winter, and the two, Tha skar and sMin drug, are the months of late summer. From where are these shown? From the Treasury [Abhidharmakośa]: "The second month of summer..." etc., and from the Root Sutra [Mūlasarvāstivāda Vinaya]: "These are five..." etc., it is explained. The purpose is: dividing the seasons into three is to know the clothes in the fly-whisk; dividing into four is to accord with worldly terms; dividing into five is to know the short summer; dividing into six is to know the time that is less than a month. Are there differences of real and imputed in these seasons? Some scholars make distinctions of real and imputed, but according to our own system, all of these are the characteristics of seasons. Although it is like that when seasons are divided extensively, all are included within the divisions of three and four. Are these contradictory or not? There are contradictions internally, but generally they are not contradictory, because the first spring month, dBo month, when divided into four seasons, is the fourth winter month when divided into three seasons. However, autumn and spring are contradictory, because these two do not have a common basis. Fourth, there is a method of determining from where to start the year. When based on the Vinaya, Abhidharma, and the old Chinese calendar, the beginning of the seasons comes from winter, so the beginning of the year also occurs in winter. Whichever season is taken as the basis, it is winter itself.
Chinese
因为这是最初的缘故。这里也有从上弦月开始算和从下弦月开始算两种。世俗之人、蒙古历算者和汉历算者都以上弦月为先。律藏和俱舍的规矩以下弦月为先，时轮历的规矩则两种都有。如同月亮在上弦月时增长，下弦月时减损一样，对于世俗之人来说，最初身体受用等似乎增长，但最终会减损。所以最初以上弦月为先。对于出家人来说，最初修行佛法时似乎很困难，但最终功德会增长，为了顺应这种缘起，所以最初以下弦月为先。冬季的第一个月是从年头月开始算的。如《词藏》中所说：“名为“斯玛波”是一年的开头。”因为这样说的缘故。如果按照世俗普遍的说法，则是从蒙古历十月十六日开始算。从那时起到十一月十五日之间的这个月，是律藏、俱舍自宗的年头月和冬季首月的基础相同。如果以上弦月为先，那么蒙古历十月上弦初一到下弦十五之间，主要认为是冬季首月和昴星月。但旧的黑算和时轮历算者则把蒙古历十一月作为冬季首月和虎月，从那里的上弦初一开始算冬季的开头。但时轮历算者如果细算，则在太阳到达射手宫时算冬季首月的开头，而年头是从蒙古历三月开始算的，也就是从太阳到达白羊宫时开始算。旧汉历以冬季首月作为年头，新汉历的规矩和医方明以及蒙古国王的规矩，以及现在世俗普遍认为的，以仲月作为春季首月和虎月来算年头。按照律部的规矩，蒙古历十月十五的末尾是秋季末月和昴星月结束的时候。如《经部日藏》中所说：“我宣说昴星，月亮圆满如满月，名为秋季末月，这是极好的宣说。”因为这样说的缘故。因此，由于上弦月和下弦月先后的关系
English
Because this is the initial reason. Here, there are two ways of reckoning: starting from the waxing moon and starting from the waning moon. Worldly people, Mongolian calendar calculators, and Chinese calendar calculators prioritize the waxing moon. The Vinaya and Abhidharma traditions prioritize the waning moon, while the Kalachakra tradition has both methods. Just as the moon increases during the waxing phase and decreases during the waning phase, for worldly people, initially, body, possessions, etc., seem to increase, but eventually, they will decrease. Therefore, the waxing moon is prioritized initially. For renunciants, initially, practicing Dharma seems difficult, but eventually, merit increases. To align with this interdependence, the waning moon is prioritized initially. The first month of winter is reckoned from the head month. As the 'Treasury of Words' says, 'Called 'Smalpo' is the beginning of the year.' Because it is said so. If following the common worldly reckoning, it is reckoned from the 16th of the tenth Mongolian month. The month from then until the 15th of the eleventh month is the same basis for the head month and the first winter month according to the Vinaya and Abhidharma traditions. If prioritizing the waxing moon, then the period from the first day of the waxing moon to the fifteenth day of the waning moon of the tenth Mongolian month is mainly considered the first winter month and the Pleiades month. However, the old Black Calculation and Kalachakra calculators consider the eleventh Mongolian month as the first winter month and the Tiger month, starting the beginning of winter from the first day of its waxing moon. But the Kalachakra calculators, if calculated precisely, reckon the beginning of the first winter month when the sun reaches Sagittarius, and the beginning of the year is reckoned from the third Mongolian month, that is, from when the sun reaches Aries. The old Chinese calendar considers the first winter month as the beginning of the year, while the new Chinese calendar tradition, the science of medicine, the tradition of the Mongolian kings, and the current common worldly view, consider the intercalary month as the first spring month and the Tiger month to reckon the beginning of the year. According to the Vinaya tradition, the end of the fifteenth of the tenth Mongolian month is the completion of the last autumn month and the Pleiades month. As the 'Heart of the Sun Sutra' says, 'I speak of the Pleiades star, the moon becomes full like a full moon, called the last autumn month, this is an excellent declaration.' Because it is said so. Therefore, due to the priority of the waxing and waning moons