Tibetan
མས་ཡན་ན་དབྱར་སོགས་དུས་བཞི་དང་། །ཉིན་མཚན་ཕ་མ་བྲན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད། །འདོད་ཁམས་ལྷ་རུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ནི། །ལྷ་མོའི་པང་དང་ཕྲག་པར་ཐོལ་གྱིས་འབྱུང་། །གཟུགས་ཁམས་ལྷ་རྣམས་གོས་དང་བཅས་པར་སྐྱེ། །གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་ཁྱད་པར་དེ་དག་མེད། །སྒྲ་མི་སྙན་དང་ལྷ་ཡི་གནས་དག་ན། །ཟག་བཅས་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་མྱོང་། །དེ་དག་དགེ་བའི་ལས་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གིས། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཆུང་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་འབྱུང་། །འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཡོད། །རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམས། །ལྷ་མ་ཡིན་དང་འཐབ་པས་ལུས་ཀྱི་གནད། །བཅད་ཅིང་བཏུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་དང་། །འཐབ་བྲལ་སོགས་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་མིན་ཀྱང་། །འཆི་ལྟས་མཐོང་བས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རིགས་མེད་ཅིང་། །ཏིང་འཛིན་བདེ་ལ་ཡུན་རིང་གནས་མོད་ཀྱང་། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁར་འཕུར་བའི་བྱ་ནི་ཇི་བཞིན་དུ། །སླར་ཡང་འོག་མའི་གནས་སུ་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ལྷ་མིན་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །མི་ལ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་ལས། །གང་ཡང་རུང་བས་གཟིར་བའི་ཚུལ་བསམ་བྱ། །དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་བོ་ལྔ། །རང་དབང་མི་ཐུབ་མི་རྟག་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཅེས་བྱ་ལ། །ཤིན་ཏུ་ཚ་ཚེ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །ཟས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མྱོང་བ་དག །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག །ནད་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གཟིར་བ་གང་ཡིན་དེ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མདོར་ན་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་གར་སྐྱེས་ཀྱང་། །སྡུག་བདེན་རང་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་འདས་པས། །ཐར་བ་འདོད་ཕྱིར་ངེས་འབྱུང་བསམ་པ་བསྐྱེད། །སྡུག་བསྔལ་གང་ལས་བྱུང་བའི་དང་པོའི་རྒྱུ། །ཉོན་མོངས་ཉིད་ཡིན་དེ་ལས་ལས་སོགས་འབྱུང་། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང་། །གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་སེར་སྣ་སོགས། །ཇི་ལྟར་ནུས་པའི་གཉེན་པོས་སྤོང་བར་རིགས། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་རིགས་རྣམས་ཀུན། །ཚུལ་བཞིན་ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཤེས། །ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀྱི་སྐྱེ་དང་གནས་ཚུལ་རིག །
Chinese
在下界没有春夏等四季，没有白天黑夜父母奴仆的区别。欲界天众化生时，突然出现在天女的怀抱和肩膀上。色界天众带着衣服而生，无色界则没有这些区别。在声音不悦耳和天众的居所中，不会体验到有漏安乐的诸多差别。这些天众因善业力量的大小，所享受的受用也有大小的差别。然而，他们也有这样的痛苦：四大天王和三十三天众，与非天战斗，身体的要害被砍断和击碎，遭受诸多痛苦。虽然在无争天等处没有这些痛苦，但见到死亡的预兆，也会产生无法估量的痛苦。色界和无色界的天众，没有世间流传的各种痛苦，虽然能长时间安住于禅定的安乐中，但因为被行苦所束缚，就像在空中飞翔的鸟一样，最终还会堕落到下方的处所。还有非天战斗争论的痛苦，以及人类生老病死的痛苦。像这样，六道众生都被行苦、坏苦和苦苦这三种痛苦中的任何一种所折磨，应当这样思维。而且，取蕴五蕴，因为不能自主，无常败坏，所以称为遍行行苦。极其炎热转为凉爽，以及食物的感受等安乐的体验，被认为是坏苦。由疾病等因缘所产生的，感受痛苦的折磨，称为苦苦。总之，无论在三界轮回中何处投生，都无法超出苦谛的自性，因此，为了获得解脱，应当生起出离心。痛苦产生的最初原因，就是烦恼，从烦恼产生业等。因此，应当尽力用对治法来断除烦恼，如贪欲、嗔恨、愚痴、我慢、嫉妒、吝啬等。要知道，如理如实地了解三种痛苦的种类，就是了解苦谛。了解烦恼众的生起和安住之理。
English
In the lower realms, there are no four seasons like spring and summer, and there is no distinction between day and night, parents and servants. When gods of the desire realm are born by transformation, they suddenly appear in the laps and on the shoulders of goddesses. Gods of the form realm are born with clothes, while the formless realm has none of these distinctions. In places where sounds are unpleasant and in the abodes of the gods, they do not experience the many differences of contaminated bliss. These gods also experience differences in the magnitude of their enjoyment due to the magnitude of their virtuous deeds. However, they also have suffering like this: the Four Great Kings and the Thirty-three Gods fight with the Asuras, and their bodies' vital points are cut and crushed, causing much suffering. Although there is no such suffering in the Immaterial Realms, seeing the signs of death causes immeasurable suffering. The gods of the form and formless realms do not have the kinds of suffering that are known in the world, and although they can abide in the bliss of meditative absorption for a long time, they are bound by the suffering of conditioned existence. Like a bird flying in the sky, they will eventually fall to lower realms. There is also the suffering of fighting and arguing among the Asuras, and the suffering of birth, old age, sickness, and death for humans. In this way, all six realms of beings are tormented by any of the three sufferings: the suffering of conditioned existence, the suffering of change, and the suffering of suffering. One should contemplate this. Moreover, the five aggregates of grasping, because they are not autonomous, impermanent, and decaying, are called pervasive suffering of conditioned existence. The experience of extreme heat turning to coolness, and the experience of pleasure such as the sensation of food, are considered the suffering of change. The torment of feeling suffering that arises from causes such as illness is called the suffering of suffering. In short, no matter where one is born in the three realms of samsara, one cannot escape the nature of the truth of suffering. Therefore, in order to attain liberation, one should generate the thought of renunciation. The primary cause of suffering is affliction, and from affliction arise actions and so on. Therefore, one should strive to abandon afflictions such as desire, hatred, ignorance, pride, jealousy, and miserliness with antidotes as much as possible. To know the types of the three sufferings as they are, is to know the truth of suffering. Understand the arising and abiding of the aggregates of afflictions.
Tibetan
ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ཉིད། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཤེས་ན། །དེ་ཚེ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་སྟེ། །ལམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་འགོག་ཅིང་འགགས་པ་ཤེས། །འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་རྒྱུ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་འབྲས་བུ་སྟེ། །ལམ་བདེན་རྒྱུ་སྟེ་འགོག་བདེན་འབྲས་བུའོ། །གཞན་ཡང་མ་རིག་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་དང་། །མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་རེག་པ་ཚོར་བ་དང་། །སྲེད་དང་ལེན་པ་སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། །རྒ་ཤི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འཁོར་ལོ་འདིས། །འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར། །དེ་ཡང་མ་རིག་དབང་གིས་ལས་བསགས་ཏེ། །དེ་ཡི་བག་ཆགས་རྣམ་ཤེས་ལ་བསྒོས་པ། །སྲེད་ལེན་གཉིས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསོས་བཏབ་ནས། །རྣམ་ཤེས་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ན། །མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་རེག་པ་ཚོར་བ་དང་། །སྐྱེ་དང་རྒ་ཤིའི་རྟེན་འབྲེལ་རིམ་པར་འགྲུབ། །མ་རིག་འདུ་བྱེད་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། །འབྲས་དུས་རྣམ་ཤེས་མིང་གཟུགས་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཚོར་བའི་བར་ལྔ་འཕངས་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཇི་ལྟར་འཕངས་ན་རྒྱུ་དུས་རྣམ་ཤེས་ལ། །ལས་ཀྱིས་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཕེན། །སྲེད་ལེན་སྲིད་ལས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། །སྐྱེ་དང་རྒ་ཤི་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ན་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེ། །ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ལེན་པ་གསུམ། །ཉོན་མོངས་ཡིན་ཏེ་འདུ་བྱེད་སྲིད་པ་ལས། །རྣམ་ཤེས་མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་རེག་ཚོར་དང་། །སྐྱེ་བ་རྒ་ཤི་བདུན་ནི་སྡུག་བདེན་ནོ། །ཉོན་མོངས་གསུམ་ལས་ལས་ནི་གཉིས་འབྱུང་ཞིང་། །དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བདུན་འབྱུང་བདུན་ལས་སླར། །ཉོན་མོངས་སོགས་འབྱུང་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན། །བཅུ་གཉིས་རྣམ་པས་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། །དེ་དག་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། །བསླབ་པ་གསུམ་དང་ཁྱད་པར་ཆོས་ཀུན་གྱི། །རང་བཞིན་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །མ་རིག་སྤོང་བའི་ཚུལ་ལ་འབད་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །གོ་འཕང་འདོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་བསྐྱེད། །ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འཇུག་པའི་སྒོ་གཅིག་བུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གིས་སེམས་འདི་བསྐྱེད་པར་མ་བྱས་ན། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་གཞན་ཡོད་ཀྱང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། །གང་གིས་འདི་བསྐྱེད་ཡོན་ཏན་གཞན་མེད་ཀྱང་། །རྒྱལ་བའི་སྲས་འགྱུར་ལྷར་བཅས་ཀུན་གྱི་སྐྱབས། །འདི་ལ་
Chinese
了知集谛圣谛之本身，若知脱离痛苦之方法，彼时则知解脱道谛，以道谛能止息痛苦，并知痛苦已灭尽，即是了知灭谛圣谛。烦恼是因，痛苦是果，道谛是因，灭谛是果。此外，无明、行、识，名色、六处、触、受，爱、取、有、生，老死，此十二支如轮般，令轮回之有情无间断地流转。彼亦由无明之势力而积业，其习气熏染于识上，由爱取二者善加滋养后，识于来世结生相续时，名色、六处、触、受，生与老死之缘起次第成就。无明与行是能投生之因，果时从识、名色开始，到受为止之五者是所投生之果。如何投生呢？因时于识上，以业熏染习气之方式投生。爱取有是能成就之因，生与老死是所成就之果。如何成就呢？以令彼习气成为具能力之方式成就。无明、爱、取三者，是烦恼，从行有中，识、名色、六处、触受，生、老死七者是苦谛。从三烦恼生二业，从彼生七苦，从七苦复生，烦恼等如火轮般，以十二种方式转动有之轮。彼等之根本是无明，以三学特别是以了知诸法自性无我的智慧，应努力于舍弃无明之方式。若为利乐有情故，欲得佛陀之果位，当生起殊胜菩提心。进入大乘之唯一门径，除了菩提心之外，别无他法。何人若未生起此心，彼虽有其他百千功德，然亦永不成为菩萨，何人生起此心，虽无其他功德，亦成佛子，为包括天神在内之一切众生之怙主。于此
English
Knowing the truth of the origin of suffering itself, if one knows the method of liberation from suffering, then one knows the truth of the path. Through the path, one knows that suffering is stopped and has ceased, which is knowing the truth of cessation. Afflictions are the cause, suffering is the result; the path is the cause, cessation is the result. Furthermore, ignorance, action, consciousness, name and form, the six sense sources, contact, feeling, craving, grasping, existence, birth, and old age and death—these twelve links, like a wheel, cause sentient beings in samsara to revolve without interruption. That is, by the power of ignorance, karma is accumulated, and its imprints are imprinted on consciousness. After being well-nourished by craving and grasping, when consciousness connects to the next life, name and form, the six sense sources, contact, and feeling, the sequence of dependent origination of birth and old age and death is accomplished. Ignorance and action are the cause of projecting, and in the time of the result, from consciousness and name and form onwards, the five up to feeling are the result of being projected. How are they projected? In the time of the cause, on consciousness, they are projected in the manner of imprinting imprints by karma. Craving, grasping, and existence are the cause of accomplishment, and birth and old age and death are the result of accomplishment. How are they accomplished? They are accomplished in the manner of making those imprints powerful. Ignorance, craving, and grasping are the three afflictions. From action and existence, consciousness, name and form, the six sense sources, contact, feeling, birth, and old age and death are the seven truths of suffering. From the three afflictions, two karmas arise, and from them, seven sufferings arise. From the seven sufferings, afflictions and so on arise again, like a wheel of fire. In twelve ways, the wheel of existence is turned. The root of these is ignorance. By the three trainings, and especially by the wisdom that realizes the selflessness of the nature of all phenomena, one should strive in the manner of abandoning ignorance. If, for the sake of sentient beings, one desires the state of Buddhahood, one should generate the supreme mind of enlightenment. The only gateway to enter the Great Vehicle is nothing other than the mind of enlightenment. Whoever has not generated this mind, even if they have hundreds of other qualities, will never become a Bodhisattva. Whoever has generated this, even if they have no other qualities, becomes a child of the Buddhas, a protector of all, including the gods. To this