Tibetan
དང་བྱང་སེམས་འབབ་པའི་རྩ་ཞེས་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་བདུད་བྲལ་མའི་ནང་ནས་དེ་འབབ་པར་གསུངས་པ་ནི་འཆི་བའི་དུས་དང་ལམ་་དུས་ལ་དགོངས་ཀྱི། ད་ལྟ་གཞི་ལ་དེའི་ནང་ནས་རླུང་དང་བྱང་སེམས་མི་འབབ་སྟེ། དེའི་ནང་ནས་དེ་མི་འབབ་པར་མ་ཟད། དེས་རྩ་གཞན་གྱི་ནང་ནས་རླུང་དང་བྱང་སེམས་འབབ་པའི་གེགས་བྱེད་པས་དེ་ལ་བདུད་བྲལ་མ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མ་འགོག་པའི་རྩ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར། གནས་ཉེར་བཞིའི་རྩ་དེ་ལས་ཁུ་ཁྲག་རླུང་གསུམ་གཙོ་བོར་འབབ་པའི་དབང་གིས་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལས་སྟོང་སྟོང་དུ་ཕྱེ་བས་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས། དེ་རེ་རེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་ཉེར་བཞི་པ་ཚན་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཚན་པ་གཅིག་ནས་གཙོ་བོར་ཁུ་བ་དང་། ཚན་པ་གཅིག་ནས་གཙོ་བོར་ཁྲག་དང་། ཚན་པ་གཅིག་ནས་གཙོ་བོར་རླུང་འབབ་པ་གསུམ་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྐུ་གསུང་་ཐུགས་ཀྱི་རྩ་དང་། འཁོར་ལོ་གསུམ་གྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། གསུམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་འགྲོ། དེ་ལས་འཁོར་ལོ་གསུམ་ཕྱེ་བས། །རྩ་ནི་བརྒྱད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྔགས་ཀྱིས་ནི། །གསུམ་ཕྱེ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་གསལ། །དེ་ལས་སྟོང་དུ་རབ་ཕྱེ་བས། །སོ་སོར་སྤྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི། །རྩ་རྣམས་ཀྱི་ནི་གྲངས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྩ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་བོའི་རྩ་འདབས་སོ་གཉིས། མགྲིན་པའི་བཅུ་དྲུག སྙིང་གའི་བརྒྱད། ལྟེ་བའི་དྲུག་ཅུ་རེ་བཞི་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྟག་གཉིས་ལས། རྩ་ཡིག་གཙོ་བོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩའི་ནང་ནས་གནས་ཉེར་བཞིའི་རྩ་རྣམས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲ་སྤུ་སེན་མོ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསུམ་གྱིས་རླུང་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་ཅིང་རྩ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དེ། དབུ་མ་ལ། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི། སྒྲ་གཅན། གཉིས་སྤངས་ཀྱི་རྩ། མུན་པའི་རྩ། ཡིད་ཀྱི་རྩ། ཐུགས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་ལ། རོ་མ་ལ། ར་ས་ན། འཛིན་པའི་རྩ། ཉི་མའི་རྩ། རྡུལ་གྱི་རྩ། གསུང་གི་རྩ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ། གཡས་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། རྐྱང་མ་ལ། ལ་ལཱ་ན། གཟུང་བའི་རྩ། ཟླ་བའི་རྩ། སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་རྩ། སྐུའི་རྩ། ཐབས་ཀྱི་རྩ། གཡོན་གྱི་རྩ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་རོ་མ་ལ་ཐབས་ཀྱི་རྩ་དང་། རྐྱང་མ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་ཞེས་བཤད་པའང་ཡོད་དེ་མི་་འགལ་ལོ།། གཉིས་པ་རླུང་འཆགས་ཚུལ་ཡོད་དེ། བར་དོ་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་་སྦྱར་བའི་དུས་ཀྱི་རླུང་ནི་སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་ཕྲ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྲོག་འཛིན་འགས་པ་སྐྱེ། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེའི་ལུས་ཉའི་དབྱིབས་ལྟ་བུར་ཡོད། དེ་ནི་ཟླ་བ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སྲོག་འཛིན་རགས་པ་དེ་ལས་ཐུར་སེལ་གྱི་རླུང་སྐྱེ་ཞིང་། སེམས་ཅན་དེའི་ལུས་འབུར་པོ་ལྔ་དོད་པར་རུས་སྦལ་གྱི་དབྱིབས་སུ་ཡོད། ཟླ་བ་གསུམ་པར་ཐུར་སེལ་ལས་མཉམ་གནས་སྐྱེ་ཞིང་། སེམས་ཅན་དེའི་ལུས་སྟོད་ཅུང་ཟད་སྒུར་པ་ཕག་རྒོད་ལྟ་བུ། ཟླ་བ་བཞི་པར་མཉམ་གནས་ལས་གྱེན་རྒྱུ་སྐྱེ་ཞིང་། སེམས་ཅན་དེའི་ལུས་སྟོད་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུ། ཟླ་བ་ལྔ་པར་གྱེན་རྒྱུ་ལས་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་སྐྱེ་ཞིང་། སེམས་ཅན་དེའི་ལུས་མིའུ་ཐུང་ལྟ་བུ། ཟླ་བ་དྲུག་པ་བདུན་པ་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་བཅུ་པ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་སྒོར་རྒྱུ་བའི་རླུང་ཀླུ་དང་རུས་སྦལ་དང་རྩངས་པ་དང་ལྷས་བྱིན་དང་གཞུ་ལས་རྒྱལ་རྣམས་དང་། འབྱུང་བ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའི་ཁམས་རྣམས་རིམ་པར་འཆགས་པའི་ཕྱིར། རླུང་གི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེ་འཆགས་པའི་ཚུལ་ཡོད་དེ། བར་དོའི་འཆི་བ་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་སེམས་ཀྱི་རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་དང་། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཁམས་དཀར་དམར་གྱི་དྭངས་མ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་་ཐིག་ལེ་དེ། སྙིང་གའི་རྩ་འཁོར་གྱི་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་སྦུབས་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་་དེའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དེ། མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་དེ་གཉིས་ལུས་ཟུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་དེ་ལས་ཁུ་བ་རུས་པའམ་ཚིལ་རྐང་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་། དམར་པོ་ལས་ཤ་ཁྲག་ལྤགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མི་ཤིགས་པ་དེ་ལ་ཚེ་ཇི་སྲིད་་འཚོའི་བར་གྱི་མི་ཤིགས་པ་དང་། དུས་ནམ་ཡང་མི་ཤིགས་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཐིག་ལེ་མི་ཤིགས་པ་དང་པོ་དང་། རླུང་སེམས་མི་ཤིགས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལ་ཕྱེ་ན་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རླུང་དང་སེམས་མི་ཤིགས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྩ་
Chinese
并且称之为菩提心降临之脉。然而，说它从断魔脉中降临，是指死亡之时和道路之时。现在，在基础上，风和菩提心不从其中降临。不仅不从其中降临，而且它还阻碍风和菩提心从其他脉中降临，因此称其为断魔脉和阻止瑜伽母之脉。由于二十四处的脉主要降临精液、血液、风这三者，所以分为三三一组，共七十二。每一条又分为一千，共七万二千。每一条又分为二十四千，分为三组，一组主要降临精液，一组主要降临血液，一组主要降临风，这三者依次称为身脉、语脉、意脉和三轮之脉。如《金刚鬘》所说：“三者变为二十四，由此分出三轮，脉有八种分类，以身语意之咒，分为七十二清晰可见，由此分为一千，各自具有散发之自性，七万二千之脉，称为脉之数量。”因此，在所有脉中，一百二十条脉是主要的。顶轮的三十二脉瓣，喉轮的十六脉，心轮的八脉，脐轮的六十四脉是主要的。如《二观察》所说：“脉字主要一百二十。”因此，在脉中，二十四处的脉是主要的。因为它们是头发、体毛、指甲等的来源。在其中，红、白、中脉三条脉是主要的。因为这三条脉是风和意识的所依，其他脉也依赖于这三条脉而生。红、白、中脉三条脉有不同的名称。中脉称为阿瓦都帝，罗睺，离二之脉，黑暗之脉，意之脉，意脉。红脉称为罗娑那，执持之脉，日脉，尘脉，语脉，智慧脉，右脉。白脉称为拉拉那，所执之脉，月脉，勇气脉，身脉，方便脉。
English
And it is called the channel through which Bodhicitta descends. However, saying that it descends from the demon-severed channel refers to the time of death and the time of the path. Now, at the base, wind and Bodhicitta do not descend from it. Not only does it not descend from it, but it also obstructs the wind and Bodhicitta from descending from other channels, therefore it is called the demon-severed channel and the channel that obstructs Yoginis. Because the channels of the twenty-four places mainly descend semen, blood, and wind, these three are divided into groups of three, totaling seventy-two. Each of these is divided into a thousand, totaling seventy-two thousand. Each of these is divided into twenty-four thousand, divided into three groups, one group mainly descending semen, one group mainly descending blood, and one group mainly descending wind. These three are successively called the body channel, speech channel, mind channel, and the channels of the three wheels. As the Vajra Garland says: "The three become twenty-four, from this the three wheels are divided, the channels have eight divisions, with the mantras of body, speech, and mind, divided into seventy-two clearly visible, from this divided into a thousand, each possessing the nature of emanation, the seventy-two thousand channels, are called the number of channels." Therefore, among all the channels, the one hundred and twenty channels are the main ones. The thirty-two channel petals of the crown chakra, the sixteen channels of the throat chakra, the eight channels of the heart chakra, and the sixty-four channels of the navel chakra are the main ones. As the Two Examinations say: "The main channel letters are one hundred and twenty." Therefore, among the channels, the channels of the twenty-four places are the main ones. Because they are the source of hair, body hair, nails, etc. Among these, the red, white, and central channels are the main ones. Because these three channels are the support for wind and consciousness, and other channels also arise dependent on these three channels. The red, white, and central channels have different names. The central channel is called Avadhuti, Rahu, the channel that abandons duality, the dark channel, the mind channel, the mind channel. The red channel is called Rasana, the grasping channel, the sun channel, the dust channel, the speech channel, the wisdom channel, the right channel. The white channel is called Lalana, the grasped channel, the moon channel, the courage channel, the body channel, the skillful means channel.
Chinese
是右脉。因为叫做左脉。然而也有说若玛是方便脉，姜玛是智慧脉，这并不矛盾。第二，风的形成方式是：中阴身在入胎时，其时的风是细微的持命风。从那产生持命风的断裂。那时，该有情的身形如鱼。这是以第一个月来说的。第二个月，从粗大的持命风产生下泄风。该有情的身形显出五个突起，如乌龟的形状。第三个月，从下泄风产生等住风。该有情的身形上半身略微弯曲，如野猪。第四个月，从等住风产生上行风。该有情的身形上半身略微膨胀，如狮子。第五个月，从上行风产生遍行风。该有情的身形如小矮人。第六、七、八、九、十个月，依次是眼、耳、鼻、舌、身之门运行的风，龙、乌龟、蚂蚁、喜施、胜弓等，以及地、水、火、风、空五大界依次形成。关于风的分类，将在下面详细阐述。第三，明点的形成方式是：中阴身的死亡光明风，与心识的同类后世，以及父母二者的白红明妃的精华二者混合成一个团块的明点，位于心间的脉轮的དྷཱུ་ཏཱིའི་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）中，因为存在于其中略微空虚的管道中。它的名称有：不坏明点、俱生明点、智慧明点等。白红明点是全身的主体，白色产生精液、骨骼或骨髓等，红色产生肉、血、皮肤等。不坏明点有寿命存在期间的不坏和永不坏灭两种。第一个是不坏明点，第二个是不坏风心。如果将后者分开，则会变成两个，即不坏风和不坏心。脉
English
is the right channel. Because it is called the left channel. However, it is also said that Roma is the channel of skillful means, and Kyangma is the channel of wisdom, which is not contradictory. Second, the way winds are formed is: when the intermediate state being enters the womb, the wind at that time is the subtle life-sustaining wind. From that arises the breaking of the life-sustaining wind. At that time, the body of that sentient being is like the shape of a fish. This is in terms of the first month. In the second month, from the coarse life-sustaining wind arises the downward-clearing wind. The body of that sentient being has five protrusions, like the shape of a turtle. In the third month, from the downward-clearing wind arises the level-dwelling wind. The body of that sentient being has its upper body slightly hunched, like a wild boar. In the fourth month, from the level-dwelling wind arises the upward-moving wind. The body of that sentient being has its upper body slightly expanded, like a lion. In the fifth month, from the upward-moving wind arises the pervasive wind. The body of that sentient being is like a dwarf. In the sixth, seventh, eighth, ninth, and tenth months, the winds that move through the doors of the eyes, ears, nose, tongue, and body, such as the dragon, turtle, ant, generous giver, and victorious bow, and the elements of earth, water, fire, wind, and space, are formed in sequence. A slightly more detailed explanation of the classification of winds will be given below. Third, the way bindus are formed is: the death clear light wind of the intermediate state being, the similar subsequent consciousness, and the essence of the white and red bodhicitta of the two parents, mix together into a single mass of bindu, which is located in the central channel of the heart chakra, because it exists in the slightly empty tube within it. Its names include: indestructible bindu, innate bindu, wisdom bindu, and so on. The white and red bindus are the main components of the entire body, with white producing semen, bones, or marrow, and red producing flesh, blood, and skin. The indestructible bindu has two types: indestructible for as long as life lasts, and never decaying. The first is the indestructible bindu, and the second is the indestructible wind-mind. If the latter is divided, it becomes two, namely the indestructible wind and the indestructible mind. Channel