Tibetan
་རླུང་དབུ་མའི་ནང་དུ་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱེད་པ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གསང་གནས་དང་ལྟེ་བའི་ཙཎྜ་ལི་གཏུམ་མོ་སྦས་པས་ལུས་ཀྱི་རྩ་རྣམས་གཡོས་པ་ན་བྱང་སེམས་བབས་ཏེ། ཡས་བབས་དང་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བཞི་སྟོང་བཞིའི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ནས་བདེ་སྟོང་སྦྱར་ནས་བསྒོམ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། འཇུག་དང་གནས་དང་ལྡང་བའི་རླུང་གིས་ནི། །ཞེས་སོགས་དྲུག་གིས་སྟོན་ཏེ། དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་སྔར་གྱི་ཧཱུཾ་ཡིག་གི་ནཱ་ད་ལ་དམིགས་ཏེ། རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་ༀ་གྱི་གདངས་དང་། ཞུགས་ནས་གནས་པའི་དུས་སུ་ཨཱཿཡིག་གི་གདངས་དང་། ཕྱིར་ལྡང་བ་ན་ཧཱུཾ་གི་གདངས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསམས་ཏེ་རྡོར་བཟླས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་དུ་འཇུག་ནུས་པ་འོང་ཞིང་། སྔར་བཞིན་གཏུམ་མོ་སྦར་ཏེ་སྤྱི་བོའི་ཧཾ་ཡིག་སོགས་ལས་བྱང་སེམས་བབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟེ་བ་དང་སྙིང་གའི་རྩ་མདུད་སོགས་ལེགས་པར་གྲོལ་ནས་འོད་གསལ་འཆར་བར་བྱེད་ཏེ་རྡོར་བཟླས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མཁའ་དབྱིངས་ཤར་བའི་དབང་པོའི་གཞུ་བཞིན་དུ། །ཞེས་སོགས་རྐང་པ་དྲུག་གིས་སྟོན་ཏེ། རང་ཧེ་རུ་ཀ་ཡབ་ཡུམ་དུ་བསྒོམས་ཏེ་ཡབ་ཡུམ་སྙོམས་འཇུག་པའི་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་འོད་ཟེར་གྱིས་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་རང་དང་ལྟེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་ལ་ཐིམ། དེ་གཉིས་ཀྱང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཞུ་སྟེ། ལྟེ་བའི་དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་གི་ཧཱུཾ་ཡིག་ལ་ཐིམ་པས། དེ་ཨཱུ་ནས་ནཱ་དའི་བར་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ཞིང་ནཱ་ད་ཡང་མི་དམིགས་པར་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་པས་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་གནས་ཐིམ་གསུམ་བྱེད་པ་འབྱུང་ལ། དེའི་ཚེ་བྱང་སེམས་ཞུ་བ་མགྲིན་པ་སོགས་སུ་སླེབ་པ་ན་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དགའ་བཞི་སྟོང་བཞིའི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ཅིང་ཁྱད་པར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དགའ་བའི་དུས་སུ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་ཤར་བའི་ཚེ་བདེ་སྟོང་སྦྱར་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་རྗེས་གཞིག་གོ །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། སྟོང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་དང་། སྣང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྫོགས་རིམ་མོ། །དང་པོ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འོད་གསལ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ཞེས་སོགས་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་སྟོན་ཏེ། སྔར་ལྟར་ལྟེ་བའི་དབུ་མའི་ནང་དུ་སེམས་བཟུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་སོགས་ལྔ་འཆར་ཞིང་། སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་འོད་གསལ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་ལ། ཁྱད་པར་འོད་གསལ་གྱི་དུས་སུ་བདེ་སྟོང་སྦྱར་ནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། སྟོང་ཕྱོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་རིམ་པ་དངོས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྐྱོང་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་། སྒྱུ་ལུས་སུ་ལྡང་ཚུལ་དང་། དེ་ལས་ཟུང་འཇུག་བསྒྲུབ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། ལངས་པར་གྱུར་ཚེ་གང་ཤར་སྣང་བ་ཀུན། །ཞེས་སོགས་རྐང་པ་ལྔས་སྟོན་ཏེ། མཉམ་གཞག་དེ་ལས་ལངས་པའི་དུས་སུ་དཔེར་ན་ཆུ་ལས་སུ་རླབས་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཆུའི་འཕྲུལ་ཡིན་པ་ལྟར། མཉམ་བཞག་ཏུ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པ་ལས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་གང་སྣང་ཐམས་ཅད་བདེ་སྟོང་གི་རྣམ་རོལ་ཏུ་འཆར་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འོང་བ་ནི་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་འཕྲུལ་ཡིན་པའི་སྟོབས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་དེ་ཡིས་དཔེ་ཡི་ལྷན་སྐྱེས་ལས། །ཞེས་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། སྔོན་དུ་བསམ་གཏན་གོམས་པ་དང་སྒྱུ་ལུས་སུ་ལྡང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་འཕེན་པ་བཏང་བའི་དབང་གིས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔེའི་འོད་གསལ་གྱི་མཐར་ལུགས་ལྡོག་ཏུ་ལྡང་བའི་ཚེ། ཆུ་ལས་ཉ་གློ་བུར་ལ་སྟེང་དུ་འཕར་འོང་བ་ལྟར། འོད་གསལ་དེ་ལས་གློ་བུར་དུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་དང་། མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་སྒྲུབ་ཚུལ་ལོ། །སྒྱུ་མའི་ལུས་མཛེས་ཡང་ཡང་འོད་གསལ་དུ། །ཞེས་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལའང་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྔར་ཐོབ་པ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་དེ་རྗེས་གཞིག་གིས་འོད་གསལ་དུ་ཡང་ཡང་བཅུགས་པས་མཐར་སྦྱངས་ནས་རིམ་པ་བཞི་པ་དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འོད་གསལ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འོད་གསལ་དེ་ལས་ལྡང་བ་དང་ལུགས་ལྡོག་གི་ཉེར་ཐོབ་གྲུབ་པ་མཉམ་དུ་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་བསྲེ་བ་བྱེད་པའི་སྐོར་ཡོད་ཀྱང་མི་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་འཛིན་དེ་ཉིད་ནི། །ཞེས་སོགས་རྐང་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། སྔར་ཐོབ་པའི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བསྲེ་བ་གསུམ་དང་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཅི་རིགས་ལ་བསླབ་པས་གོམས་པར་བྱས་པའི་མཐར་ཡང་། དོན་གྱི་ལྷན་སྐྱེས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་སྒྲིབ་པ་སྦྱངས་ཏེ། སྔར་ལྟར་འོད་གསལ་ལ་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟུང་འཇུག་ནི་གསང་འདུས་ཀྱི་སྐོར་དང་འདྲའོ། །འདི་དག་ནི་སྣང་ཕྱོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ།
Chinese
风进入中脉，发生住留消融三事。依此，拙火从密处和脐轮升起，当身体的脉络震动时，菩提心降临。生起从上降下和从下稳固的四喜四空之体性，结合乐空而修习。第二，以“进入、住留、升起的风”等六句来阐释。在དྷཱུ་ཏཱིའི་（藏文）中，专注于之前的吽字（藏文，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽）的音响。当风进入时，观想为嗡（藏文，梵文天城体：ॐ，梵文罗马拟音：oṃ，汉语字面意思：嗡）的声音；当进入并住留时，观想为阿（藏文，梵文天城体：आ，梵文罗马拟音：ā，汉语字面意思：阿）字的声音；当向外升起时，观想为吽（藏文，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽）的声音，依此进行金刚念诵，风就能进入དྷཱུ་ཏཱིའི་（藏文）中。如前一样，燃起拙火，依从顶轮的హం（藏文，梵文天城体：हं，梵文罗马拟音：haṃ，汉语字面意思：హం）字等处降下菩提心，脐轮和心间的脉结等就能很好地解开，从而显现光明，这就是金刚念诵。第三，以“如虚空升起的帝释虹弓”等六句来阐释。观想自己为嘿汝嘎父母，父母双运的喜乐之声和光芒逐渐收摄一切器情世间，融入自己和脐轮的智慧勇识父母。二者也因双运而消融，融入脐轮དྷཱུ་ཏཱིའི་（藏文）中的吽（藏文，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽）字。此字从ཨཱུ་（藏文）到那达（藏文）依次消融，并且观想那达（藏文）也无所缘，这样修习就能使风进入中脉，发生住留消融三事。此时，当菩提心融化到达喉咙等处时，生起喜等四喜四空之体性，特别是当俱生喜的时刻，一切皆空，当光明显现时，应结合乐空而修习，之后进行后观。第二部分分为二：空性的圆满次第和显现的圆满次第。第一是，以“不可思议光明大手印”等三句来阐释。如前一样，依于将心安住在脐轮中脉内，地融入水的征兆，如海市蜃楼等五种现象显现。出现显现、增盛、获得三种光明，特别是在光明的时刻，应结合乐空而一心专注修习。这就是空性不可思议的次第的真实义。
English
The wind enters the central channel, causing the three actions of entering, abiding, and dissolving. Based on this, the Caṇḍālī fierce woman arises from the secret place and the navel. When the channels of the body are shaken, the bodhicitta descends. Generating the nature of the four joys and four emptinesses of descending from above and stabilizing from below, one meditates by combining bliss and emptiness. Secondly, it is shown by six lines such as, "By the winds of entering, abiding, and rising." In the Dhūtī, focusing on the nāda of the previous Hūṃ (藏文，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽) syllable, when the wind enters, one thinks of the sound of Oṃ (藏文，梵文天城体：ॐ，梵文罗马拟音：oṃ，汉语字面意思：嗡), and when it has entered and abides, one thinks of the sound of the Ā (藏文，梵文天城体：आ，梵文罗马拟音：ā，汉语字面意思：阿) syllable, and when it rises again, one thinks of the form of the sound of Hūṃ (藏文，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽). Based on doing the vajra recitation, the wind will be able to enter the Dhūtī. As before, igniting the fierce woman, based on the bodhicitta descending from the Haṃ (藏文，梵文天城体：हं，梵文罗马拟音：haṃ，汉语字面意思：హం) syllable of the crown of the head, etc., the knots of the channels of the navel and heart, etc., will be well loosened, and the clear light will arise, and that is the vajra recitation. Thirdly, it is shown by six lines such as, "Like the rainbow of Indra rising in the sky." Meditating on oneself as Heruka father and mother, the sound of joy and rays of light of the father and mother in union gradually gather all the outer and inner worlds, and dissolve into oneself and the wisdom-being father and mother of the navel. Those two also dissolve by being in union, dissolving into the Hūṃ (藏文，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽) syllable inside the Dhūtī of the navel. That gradually dissolves from Ā (藏文) to nāda, and by meditating on the nāda also being unobservable, the three actions of the wind entering, abiding, and dissolving in the central channel occur. At that time, when the dissolving bodhicitta reaches the throat, etc., the nature of the four joys and four emptinesses, such as joy, arises, and especially at the time of innate joy, when all is empty and clear light arises, one should meditate by combining bliss and emptiness, and then do the subsequent dissolution. The second has two parts: the completion stage of the emptiness side and the completion stage of the appearance side. The first is shown by three lines such as, "Inconceivable clear light mahāmudrā." As before, based on holding the mind in the central channel of the navel, five signs such as the mirage-like signs of earth dissolving into water appear. The three appearances, increase, and attainment, together with clear light, occur. Especially at the time of clear light, one should meditate single-pointedly by combining bliss and emptiness. This is the actual order of the inconceivable emptiness side.
Chinese
第二部分有三个方面：开示后得如何修持，如何从幻身中生起，以及如何由此成就双运。第一，以“生起之时，所有显现之景象”等五句偈颂来阐述。即从等持中出定时，譬如水生波浪，波浪乃水之幻化，同样，在等持中串习俱生智慧后，于后得位，应修学将一切所显现皆观为乐空之游舞。如此生起，总的来说，是由于一切法皆为分别假立，一切有法皆为空性法性之幻化的力量所致。第二，以“以彼次第，从譬喻俱生”等四句偈颂来阐述。即先串习禅定，并以欲生起幻身之意愿而发愿，依此之力，于不可思议之譬喻光明之尽头，以逆转之方式生起之时，如鱼从水中突然跃出，同样，从光明中突然成就幻化网，幻身得以成就。第三部分分为两种：修学之双运和无学之双运的成就方式。以“幻身美妙，再再入光明”等四句偈颂来阐述。此亦有等持和后得两种。首先，先前所获得之第三阶段的不净幻身，以次第消融之方式再再融入光明，最终得以清净，从而显现第四阶段之实义俱生光明。其次，从光明中生起，以及逆转次第之近得成就，同时修学，从而显现修学之双运果位。此处虽有混合之内容，然不作阐述。第二，以“勇士行之等持彼即是”等四句偈颂来阐述。即对先前所获得之修学双运之等持，修学三种混合和三种行持等，在串习纯熟之后，又于实义俱生金刚喻等持中安住之时，清净障碍，如前一般，于光明中成就无学双运之佛陀果位。双运与密集金刚之次第相似。这些是显现方面不可思议之次第。
English
The second part has three aspects: showing how to cultivate in the post-meditation state, how to arise in the illusory body, and how to accomplish union from that. First, it is shown by five verses such as, "When arising, all appearances that arise." That is, when arising from that equipoise, just as waves arise from water and that is a manifestation of water, similarly, having become accustomed to innate wisdom in equipoise, in the post-meditation state, one should train to see all that appears as the play of bliss and emptiness. The reason for this is that, in general, all phenomena are merely conceptual designations, and all entities are the power of the illusion of emptiness-dharmata. Second, it is shown by four verses such as, "With that sequence, from the example of innate." That is, having previously become accustomed to meditation and by the power of sending forth the aspiration to arise in the illusory body, at the end of the inconceivable example of clear light, when arising in reverse order, just as a fish suddenly jumps upwards from the water, similarly, from that clear light, the network of illusion, the illusory body, will suddenly be accomplished. Third, there are two types: how to accomplish the union of learning and the union of no-more-learning. It is shown by four verses such as, "The beautiful illusory body, again and again into clear light." This also has two aspects, equipoise and post-meditation. First, the impure illusory body of the third stage previously obtained is repeatedly placed into clear light by subsequent dissolution, and finally, having been purified, the clear light of the innate of meaning, the fourth stage, will become manifest. Second, arising from that clear light and accomplishing the near-attainment of reverse order, simultaneously studying, the state of union of learning will become manifest. Here, there is a section on mixing, but it will not be explained. Second, it is shown by four verses such as, "That very samadhi of the brave-going." That is, having become accustomed to the samadhi of the union of learning previously obtained by training in the three mixings and the three types of conduct as appropriate, at the end, while remaining in equipoise in the innate vajra-like samadhi of meaning, purifying obscurations, as before, in the clear light, the state of union of no-more-learning, the state of Buddhahood, will be accomplished. Union is similar to the cycle of Guhyasamaja. These are the inconceivable stages of the appearing side.