Tibetan
མས། རུས་པའི་རི་ལས་བརྒལ། ངན་སོང་གི་སྒོ་ནི་བཅད། མཐོ་རིས་ཐར་པའི་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ། འདི་བཤད་པས་བདག་དང་ལྷ་བརྒྱད་ཁྲིས། ཆོས་ཀྱི་མིག་ཐོབ་ན། དི་རིང་འདིར་འདི་སྐད་ཐོས་ནས་བཤད་དེ། ཀྱེ་མ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་ཁྱད་མེད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་ནས་སྟན་ལས་བབས་སྟེ་འདུག་གོ། གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྟན་ལས་བབས་སྟེ། བདག་ཅག་གི་ཆོས་འཆད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལས། མི་རྟག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་ཐོས་པའི་ལམ་དུ་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བལྟས་ནས་ཀུན་དགའ་པོ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་དེ་ཡིན་ནམ། དེས་བདག་ཅག་གི་ལུང་དེ་ལགས་སོ། །ཁྱེད་ཅག་གི་ལུང་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་སམ། དེ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས། བདག་གིས་མདོ་སྡེ་དང་པོ་བསྡུས་ན་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཟློག་པས། ཆོས་སོ་སྙམ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་ལ་མདོ་སྡེ་གཉིས་པ་གང་དུ་བཤད། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ནས། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་སོགས་སྔར་བཞིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་གསུམ་པ་གང་དུ་བཤད། དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སོགས་ནས། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ནི་བདག་མིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་ཀུན་དགའ་བོས་བཟླས་ནས། དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱར་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བས་གཞུང་དུ་བྱས་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕུང་པོར་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དུ། རྟེན་འབྲེལ་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གླེང་གཞི་དང་ལྡན་པར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཤད་པ་མང་བ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཤད་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཤད་པར། བྱང་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ། བརྗོད་པ་མང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་སྡེར། ཚིགས་བཅད་མང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་མིང་དུ། ལུང་རིང་པོ་ནི་རིང་པོར། བར་མ་ནི་བར་མར་ཚིག་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ལུང་ཞེས་བསྡུས་ཏེ་བཞག་གོ། དེ་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ལུང་དེ་སྙེད་ཅིག་གམ། དེ་སྙེད་ཅིག་ལགས་ཏེ་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་ནས། ཁྲི་ལས་བབས་སྟེ་ས་ལ་འདུག་གོ། དེ་ནས་ཉེ་བར་འཁོར་ལ་སྤྲོ་བ་བྱས་ཏེ། གསོལ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་འདུལ་བ་བསྡུ་བར་བསྐོས་ཏེ། ཉེ་བར་འཁོར་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསླབ་གཞི་དང་པོ་གང་དུ་བཅས་ཝཱ་རཱ་ཎ་སིར་རོ། །གང་གི་དོན་དུ་ན་ལྔ་སྡེའི་དོན་དུ་ཤམ་ཐབས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཅས་སོ། །དེ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བལྟས་ཞེས་པ་ནས། ཆོས་སོ་སྙམ་སྟེ་བསླབ་གཞི་གཉིས་པ་གང་དུ་བཅས། ཝཱ་རཱ་ཎ་སིར་ལྔ་སྡེ་ལ་ཆོས་གོས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་ནས་སྔར་བཞིན་ནོ། །བསླབ་གཞི་གསུམ་པ་གང་དུ་བཅས། ཀ་ལན་ད་ཀའི་གྲོང་དུ་བཟང་སྦྱིན་ལ་མི་ཚངས་སྤྱོད་ཕམ་པར་བཅས་པ་ནས། ཕམ་པ་དང་། ལྷག་མ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། སྤང་ལྟུང་དང་། ལྟུང་བྱེད་དང་སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་། བསླབ་པ་མང་པོ་དང་། རྩོད་པ་ཞི་བྱེད་དང་བཅས་པ་དང་། རྗེས་བཅས་དང་། སྤང་གནང་དང་། རབ་བྱུང་དང་། གསོ་སྦྱོང་དང་། དགག་དབྱེ་དང་། ཕྲ་མོ་དང་། གླེང་གཞི་དང་། མོས་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་འདུལ་བ་བསྡུས་ནས། ཉེ་བར་འཁོར་ཁྲི་ལས་བབས་སོ། །དེ་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་གང་ཟག་གི་དོན་དུ། མ་མོ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ལས་བྱས་ཏེ། མ་མོ་ཞེས་བྱ་ནི་བདག་ཁོ་ནས་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། མ་མོ་ལྟ་བུ་ནི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཞེས་སོགས་སྔར་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་བསྡུས་པས་ལྷ་འཕེལ་ལྷ་མིན་འགྲིབས་སོ། །ཞེས་སྒྲོགས་ཤིང་ལྔ་བརྒྱས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཞེས་པའི་མིང་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས། ཀྱེ་མ་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་གསུང་ནི་ཚད་མེད་པ། འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་བསྡུས་པས། གང་ན་འཇིག་རྟེན་བློ་ངན་མུན་བྱེད་ཆུད་ཟོས་པ། བློ་གྲོས་རབ་རིབ་བས་ལ་བས་སྒྲོན་མར་ཡང་དག་ལྡན། དེ་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་སྟོན་པའི་གསུང་ཅི་ནུས་སུ་བསྒྲུབས་ཤིང་ཕན་གདགས་པ་ཅུང་ཟད་བྱས་ཏེ། མ་ལུས་པར་སུས་ནུས་ང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། བདག་གིས་ཐུབ་པའི་མདོ་སྡེ་ནི། །ཡང་དག་བསྡུས་ནས་ཆོས་ལམ་བཞག །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཡུན་རིང་བར། །སྟོན་པའི་གསུང་རབ་འདི་གནས་འགྱུར། །ངོ་ཚ་མེད་རྣམས་ཆད་པས་བཅད། །ངོ་ཚ་བྱེད་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་། །བདག་གིས་ཕན་དང་དགེ་བྱས་པས། །བདག་ནི་མྱ་ངན་འདས་དུས་བབ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །སྟོན་པས་ང་ལ་བསྟན་པ་གཏད་ནས་འདས་སོ། །ང་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་བསྟན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱོངས་ཤིག །ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤ་ནའི་གོས་ཅན་ལ་གཏོད་ཅིག །དེ་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན་བརྒྱད། ཀླུའི་ཡུལ་གྱི་ཚེམས་མཆེ་བ་མཆོད་དེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་ཕྱིན་ཏེ། ཚེམས་མཆེ་བ་ལ་མིག་མི་འཛུམ་པར་བལྟས་ནས། སྤྱི་བོ་ལ་བཞག་སྟེ་མཆོད་ནས།
Chinese
མས། 超越了骨山，关闭了恶趣之门，开启了通往天界解脱之门。说了这些，我和八万天神获得了法眼。今天在这里听到这些话后说道：唉！一切都无常，没有差别啊！说完，便从座位上下来坐着。其他人也从座位上下来，因为亲眼看到了我们讲法，由于无常的力量，世尊也走上了听闻之路。然后，阿罗汉们用神通观察后问阿难陀：这是你的教法吗？他说：这是我们的教法。你们的教法是这样的吗？回答说：正是如此。然后，迦叶尊者说：我第一次结集经藏时，没有人反对，心想这就是佛法。问阿难陀：第二个经藏在哪里宣说？阿难陀回答：我听闻如是，什么是苦圣谛？回答说：生苦等等，如前一样。第三个经藏在哪里宣说？回答说：如是等等，比丘们，色不是我等等。阿难陀背诵后，五百阿罗汉没有一个不圆满，因此将其作为论典。蕴所摄的归于蕴，处所摄的归于处，缘起和具有证悟圣谛的归于论事，声闻的说法多的归于声闻的说法，佛的归于佛的说法，具有菩提分的归于道支，语句多的归于正语部，偈颂多的归于具足名称部，长篇的归于长部，中篇的归于中部，一个词等归于一增语部，这样进行了结集。然后，迦叶尊者问阿难陀：教法就只有这些吗？回答说：就只有这些，没有更多的了。说完，便从座位上下来坐在地上。然后，阿难陀感到高兴，被任命用二羯磨事结集律藏。阿难陀坐在狮子座上后，世尊在哪里制定了第一个学处？在瓦拉纳西。为了谁而制定？为了五比丘众，规定应穿圆形的下裙。然后，阿罗汉们用神通
English
Ma. Surpassed the mountain of bones, closed the gates of evil destinies, and opened the gates to liberation in the higher realms. By saying this, I and eighty thousand gods obtained the Dharma eye. Having heard these words here today, he said: Alas! Everything is impermanent, without distinction! Having said this, he descended from his seat and sat down. The others also descended from their seats, because they directly saw us teaching the Dharma, and due to the power of impermanence, the Blessed One also went on the path of hearing. Then, the Arhats, having looked with their supernormal knowledge, asked Ananda: Is this your teaching? He said: This is our teaching. Is your teaching like this? He replied: Exactly so. Then, Kashyapa said: When I first compiled the Sutra Pitaka, no one opposed it, thinking it was the Dharma. He asked Ananda: Where was the second Sutra Pitaka taught? Ananda replied: Thus have I heard, what is the noble truth of suffering? He replied: The suffering of birth, etc., as before. Where was the third Sutra Pitaka taught? He replied: Thus, etc., monks, form is not self, etc. After Ananda recited it, none of the five hundred Arhats were incomplete, therefore it was made into a treatise. What is included in the aggregates is assigned to the aggregates, what is included in the sources is assigned to the sources, what is related to dependent origination and the realization of the noble truths is assigned to the topics of discussion, what is mostly the teachings of the Shravakas is assigned to the teachings of the Shravakas, what is of the Buddha is assigned to the teachings of the Buddha, what has aspects of enlightenment is assigned to the limbs of the path, what has many statements is assigned to the section of right speech, what has many verses is assigned to the section with complete names, the long ones are assigned to the long section, the middle ones are assigned to the middle section, one word, etc., is assigned to the section of one-up teachings, and thus it was compiled. Then, Kashyapa asked Ananda: Is that all the teachings there are? He replied: That is all there is, there is nothing more. Having said this, he descended from his seat and sat on the ground. Then, Ananda was pleased and was appointed to compile the Vinaya Pitaka with the two Karma procedures. After Ananda was placed on the lion throne, where did the Blessed One establish the first precept? In Varanasi. For whom was it established? For the group of five monks, stipulating that a circular lower garment should be worn. Then, the Arhats, with their supernormal knowledge
Chinese
从“观看了”之后，心想这是佛法啊，第二个学处在哪里制定？在瓦拉纳西，对五比丘说，袈裟应作圆形缝制。等等如前。第三个学处在哪里制定？在卡兰达卡的城市，对善施制定了不行梵行的失败罪。从失败罪，到僧残罪，不定罪，舍堕罪，单堕罪，各别忏悔罪，众多学处，争端止息，以及后续制定，舍弃允许，出家，布萨，解夏，微细罪，话题，意乐是这些，这样归纳了律藏。阿难从座位上下来。之后，为了未来众生的利益，邬波鞠多为了摄集母论而做了两次祈请。所谓“母论”，应由我独自宣说。像母论一样，是能极为了知之自性，就像四念住等等，如前。之后，诸天说五百阿罗汉汇集了三藏，天众增长，非天减少。这样宣告，并成为了名为“五百如实汇集”之名。之后，邬波鞠多尊者说：唉呀！具足十力之语是无量的，为了利益有情而汇集了此佛法论典。无论何处，世间恶慧之黑暗皆被耗尽，以智慧之光照亮了愚昧的盲人。之后，邬波鞠多尽其所能地成办了导师之语，并稍微做了一些利益，心想：谁能全部做到呢？我将入灭。我已如实地汇集了能仁的经藏，并建立了正法之路。从一到一，长久地，导师的教言将住留。无惭者将以断灭来断绝，有惭者将被完全摄持。我已做了利益和善事，我入灭的时刻已到。阿难，要知道！导师将教法托付于我而逝世了。我也将入灭，你应守护教法。你也应将教法托付给穿袈裟者。之后，邬波鞠多供养了八座舍利塔，供养了龙宫的佛牙，前往三十三天，不眨眼地看着佛牙，放在头顶上供养。
English
From "looked at," thinking this is Dharma, where was the second precept established? In Varanasi, it was said to the five monks that the robes should be sewn in a circular shape. Etc., as before. Where was the third precept established? In the city of Kalandaka, the defeat of non-celibate conduct was established for Bhadra. From the defeat offense, to the remainder offense, the uncertain offense, the expiation offense, the confession offense, the many precepts, the settlement of disputes, and subsequent enactments, abandonment allowances, ordination, posadha, pravarana, minor offenses, topics, and intentions are these, thus the Vinaya was summarized. Ananda descended from the throne. Then, for the sake of future beings, Upagupta performed two requests in order to gather the Matrika. The so-called "Matrika" should be spoken by me alone. Like the Matrika, it is that which makes the characteristics of knowledge very clear, like the four mindfulnesses, etc., as before. Then, the gods proclaimed that the five hundred Arhats had gathered the three pitakas, the gods increased, and the asuras decreased. Thus it was proclaimed, and it became known as the name "Five Hundred Accurately Gathered." Then, the great Upagupta said: Alas! The words of the one with ten powers are immeasurable, and this Dharma treatise has been gathered for the benefit of beings. Wherever the darkness of the world's evil wisdom is exhausted, the light of wisdom illuminates the blind of ignorance. Then, Upagupta accomplished the words of the Teacher as much as he could, and did a little benefit, thinking: Who can do everything? I will pass into nirvana. I have truly gathered the Sutra Pitaka of the Able One, and established the path of Dharma. From one to one, for a long time, the Teacher's teachings will remain. The shameless will be cut off by annihilation, and the shameful will be completely embraced. I have done benefit and good deeds, and the time for my passing into nirvana has come. Ananda, know this! The Teacher entrusted the teachings to me and passed away. I will also pass into nirvana, you should protect the teachings. You should also entrust the teachings to the one who wears the robes. Then, Upagupta offered eight stupas of relics, offered the Buddha's tooth from the Naga realm, went to the Thirty-Three Heavens, looked at the tooth without blinking, placed it on his head and offered it.