Tibetan
ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་མྱ་ངན་བསལ་ལོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། གཙུག་ཕུད་བཅད། ངུར་སྨྲིག་བགོས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། བྲམ་ཟེ་རིགས་ལྡན་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སོང་ནས་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བྱོན་པ་དང་། སྒྱུ་རྩལ་ཤེས་ཀྱི་བུ་རིང་འཕུར་སློབ་མ་སུམ་བརྒྱ་ལ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་སྟོན་པ་དེའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། སློབ་མར་ཁས་བླངས་ཏེ་བསླབས་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། རིང་འཕུར་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ཙམ་ཞིག་ཁོང་དུ་ཆུད་དམ་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། དེ་ཁོ་བོས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །སྨྲས་པ། ངས་གང་ཤེས་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས། ཁྱེད་ཀྱིས་གང་ཤེས་པ་ངས་ཤེས་ཀྱིས། གཉིས་ཀས་སློབ་མའི་ཚོགས་ལ་བསྟན་ནོ། །ཟེར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གྱིས། དེ་བས་ལྷག་པ་ཞིག་བཙལ་ལོ་སྙམ་སྟེ། རིམ་གྱིས་མ་ག་དྷར་སོང་སྟེ་རི་སྐྱ་བོར་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཆུ་དྲོན་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་པ་རྣམས་དང་། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཤིན་ཏུ་དད་དེ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཤས་ཕུལ་བ་ཡང་མ་བཞེས་སོ། །དེ་ནས་རེངས་བྱེད་ཀྱི་བུ་ལྷག་སྤྱོད་སློབ་མ་བདུན་བརྒྱ་ལ་སྲིད་རྩེའི་སེམས་སྟོན་པ་མཐོང་ནས། བདག་འདི་ལྟ་བུའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་བརྩམས་ནས། བདག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་བསམ་གཏན་སུན་དབྱུང་ངོ་སྙམ་སྟེ། དེའི་སློབ་མར་ཁས་བླངས་ནས། མྱུར་དུ་སྲིད་རྩེའི་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སྔར་བཞིན་བརྗོད་ནས། འདིས་ནི་མྱང་འདས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུན་ཕྱུང་སྟེ་སོང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ལྔ་སྡེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རིམ་གྱིས་རི་ག་ཡའི་རྩེ་མོར། སྔར་མ་ཤེས་པའི་དཔེ་གསུམ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཆུ་བོ་ནེ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་ནས། བདག་སྙིགས་མ་ལྔའི་དུས་དམན་པ་ལ་མོས་པ། བརྟུལ་ཞུགས་ངན་པས་དག་པར་འཛིན་པ་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་བརྩམ་མོ་སྙམ་སྟེ། ལོ་དྲུག་ཏུ་མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞག་སྟེ། ཏིལ་འབྲུ་གཅིག་དང་། རྒྱ་ཤུག་འབྲུ་གཅིག་དང་། འབྲས་འབྲུ་གཅིག་གིས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ། དབུགས་རྒྱུ་བ་བཅད་དེ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་གིས་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལ་གཞོན་ནུ་ཤིའོ་ཞེས་བརྗོད་པས། ལྷ་མོས་འོངས་པ་དང་། བྱང
Chinese
于是，消除了国王和王妃眷属的悲伤。之后，菩萨剃除了头发，穿上袈裟，出家了。去了婆罗门种姓等处，到达广严城。神通第一的儿子长飞，有三百个弟子，宣讲一无所有的生处，菩萨前去，答应做他的弟子，学习后现证了一无所有的心。长飞说：你掌握了这么多法吗？回答说：是的。菩萨说：我也掌握了。长飞说：我所知道的，你也知道；你所知道的，我也知道。两人一起为弟子们讲法。菩萨心想：这个法不能带来解脱，我应该寻找更殊胜的法。于是逐渐前往摩揭陀国，住在伽耶山。之后从温泉关进入王舍城。当时，城里的人们和国王频婆娑罗非常虔诚，献出王位的一部分，菩萨也没有接受。之后，菩萨看到胜解之子，有七百个弟子，宣讲有顶天之心，心想：我应该修行这样的苦行，生起我特别殊胜的想法，驳斥有漏的禅定。于是答应做他的弟子，迅速掌握了有顶天之心，像以前一样宣讲，驳斥说：这个不能带来涅槃，然后离开了。当时，五比丘也跟随菩萨，逐渐到达伽耶山顶，现证了以前没有证悟的三种譬喻。到达尼连禅河边，心想：我为了驳斥五浊恶世中人们喜欢以恶劣的苦行来获得清净的观念，我应该修行苦行。于是六年里安住在空遍处定中，六年里以一粒芝麻、一粒乌鸦谷、一粒米饭来修行苦行，断绝呼吸而住。当时，一些天子对幻化天女说：年轻人要死了。天女来了，菩
English
Then, he dispelled the sorrow of the king and queen's entourage. After that, the Bodhisattva cut off his topknot, donned the ochre robe, and went forth. He went to places such as the Brahman caste and arrived at Vaishali. The son of skillful arts, Long Flight, who had three hundred disciples and taught the sphere of nothingness, the Bodhisattva went to him, promised to be his disciple, and having learned, manifested the mind of nothingness. Long Flight said, "Have you mastered this much of the Dharma?" He replied, "Yes." The Bodhisattva said, "I have also mastered it." He said, "What I know, you know; what you know, I know. Both of us will teach the assembly of disciples." Then the Bodhisattva thought, "This Dharma will not necessarily lead to liberation, so I should seek something more." Gradually, he went to Magadha and stayed on Gaya Mountain. Then, he entered the city of Rajagriha through the hot spring gate. At that time, the townspeople and King Bimbisara were very devoted and offered a share of the kingdom, but he did not accept it. Then, seeing the son of Renunciation, Excessive Conduct, who had seven hundred disciples and taught the mind of the peak of existence, he thought, "I will practice such asceticism and austerity, generate the idea that I am particularly superior, and refute contaminated concentration." So he promised to be his disciple, quickly mastered the mind of the peak of existence, and spoke as before, refuting, "This will not lead to Nirvana," and then left. At that time, the five disciples also followed the Bodhisattva and gradually reached the top of Gaya Mountain, where three previously unknown examples were manifested. Arriving at the bank of the Nairanjana River, he thought, "In order to refute the attachment of beings in the degenerate age of the five degenerations to purification through bad asceticism, I will practice asceticism and austerity." So for six years he remained in the samadhi of the all-pervading space, and for six years he practiced austerity with one sesame seed, one jujube seed, and one grain of rice, cutting off his breath and dwelling. At that time, some of the sons of the gods said to the goddess Maya, "The young man is dying." The goddess came, and the Bo-
Tibetan
་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་བསྐམས་པ་དང་། ཤི་བ་དང་འདྲ་བ་མཐོང་ནས། བལྟམས་མ་ཐག་ཏུ་ངའི་སྐྱེ་བའི་མཐའ་མ་འདིའོ་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་ཡང་མ་རྫོགས་དྲང་སྲོང་ནག་པོའི་ལུང་བསྟན་ཡང་མི་བདེན་ནོ། །ཞེས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲས་པ། ཉི་ཟླ་སྐར་ཚོགས་ས་ལ་ལྟུང་འགྱུར་སྲིད། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་ང་མི་འཆི། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་མྱ་ངན་ཁྱོད་མ་བྱེད། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་མཐོང་། །ཞེས་སྨྲས་པས་དགའ་སྟེ་གནས་སུ་སོང་ངོ་། །གྲོང་གི་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རྣ་བར་ཤིང་བལ་བཅུག་ནས། སྣར་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་བྱེད་དོ། །བདུད་ཀྱང་སྲོག་གཅེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་སྙན་པར་སྨྲས་ཤིང་། གླགས་བཙལ་ཡང་མ་རྙེད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འཛིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཟས་རགས་པ་ཟོས་ལ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོའོ་སྙམ་སྟེ། ཟས་རགས་པ་བཟའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ལྔ་སྡེ་མ་དད་ནས་བཱ་ར་ཎ་སིར་སོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལེགས་སྐྱེས་མའི་བྲན་མོ་གྲུམ་མ་ཞེས་པའི་རོ་གསོ་རས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ་དེ་བླངས་ཏེ། ལྷས་ལག་པ་བརྡབས་པའི་རྫིང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཞག་པའི་རྡོ་ལེབ་ལ་བཀྲུས་སོ། །དེ་ངལ་ཏེ་རྫིང་ནས་འབྱུང་སྙམ་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་གད་པ་མཐོན་པོར་སྤྲུལ་པ་ལ། །ཤིང་གི་ལྷ་མོས་ཡལ་ག་སྨད་པ་ལ་འཇུས་ཏེ་བྱུང་ནས། ཤིང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དྲུད་དུ་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་སྣམ་སྦྱར་བསྒྲུབས་ཤིང་གནས་གཙང་མའི་ལྷས་ཀྱང་། གོས་ངུར་སྨྲིག་ཕུལ་བ་བཞེས་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་དུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ལྷས་སྦྲན་ཏེ། ལེགས་སྐྱེས་མས་བ་སྟོང་གི་འོ་མ་ལན་བདུན་དུ་ཉིང་ཁུར་བྱས་པ་དང་། འབྲས་དང་འབྲུ་གསར་པ་བླུགས་ཏེ་བཙོས་པས། དེའི་ནང་དུ་དཔལ་བེའུ་ལ་སོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་པ་དག་སྣང་བས་དགའ་སྟེ། མཚན་མཁན་གྱིས་ཀྱང་བདུད་རྩི་ཐོབ་པར་ལུང་བསྟན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མགྲོན་དུ་བོས་ནས་འོ་ཐུག་སྦྲང་རྩི་ཅན་གྱིས་གསེར་སྣོད་བཀང་སྟེ་ཕུལ་བས་བཞེས་ནས། ནེ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་དུ་སོང་སྟེ། ཟས་དང་ཆོས་གོས་བཞག་ནས་ཁྲུས་མཛད་པས། ལྷས་མཆོད་ཅིང་། ཁྲུས་ཆུ་ལྷས་ཁྱེར་ལ། སྐྲ་དང་། ཨག་ཚོམས་ལེགས་སྐྱེས་མས་ཁྱེར་ཏེ། ཆུ་དེའི་ཀླུ་མོས་ཕུལ་བའི་སེང་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཏེ། འོ་ཐུག་གསོལ་ནས། གསེར་སྣོད་ཆུར་བོར་བ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཁྱེར་བ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བླངས་ནས། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་ཁྱེར་ནས། ལོ་རེ་བཞིན་སྣོད་ཀྱི་དུས་སྟོན
Chinese
看到菩萨身体枯瘦，如同死去一般，（他们）哀叹道：“刚出生时‘这是我最后一生’的誓言尚未实现，黑行仙人的预言也不真实了。”菩萨说道：“日月星辰或许会坠落于地，凡夫俗子或许会死去，但我不会死。因此，你们不要为此悲伤，不久之后就能见到菩提佛陀。”他们听后高兴地回去了。村里的牧童等人在耳朵里塞上木棉，做着擤鼻涕等事。魔也甜言蜜语地说‘要珍惜生命啊’等等，寻找机会却找不到。之后，菩萨为了否定以苦行获得解脱的观点，心想‘吃了粗食后，我要去菩提树下’，于是说了‘我要吃粗食’，五比丘因此不相信，去了波罗奈斯。菩萨取了善生女的婢女名叫格鲁玛，用裹尸布包裹着，在天人拍手的水池里，用帝释天放置的石板清洗。他感到疲惫，正要从水池出来时，魔幻化成高高的悬崖。树神抓住垂下的树枝，让他得以出来。在树修行者的住所里，他准备了拂尘中的僧裙，清净天的天人也献上了绛红色衣服，他接受后进入了修行地的村庄。之后，天人告知善生女，她将一千头母牛的奶熬制七次成精华，加入稻米和新谷煮熟。饭中显现吉祥图案，如吉祥结等，她非常高兴。相士也预言他将获得甘露。之后，菩萨被邀请为客人，她用盛满蜂蜜的牛奶粥盛在金钵中供养，菩萨接受后，前往尼连禅河边，放下食物和法衣后沐浴。天人供养，天人取走沐浴水，善生女取走头发和胡须，河中的龙女坐在龙王供养的狮子座上，享用牛奶粥。将金钵丢入水中，龙王大海取走，帝释天取走后，带到三十三天，每年举行金钵节。
English
Seeing the Bodhisattva's body withered and resembling death, they lamented, "The vow made at birth, 'This is my last life,' has not been fulfilled, and the prophecy of the Black Ascetic is also untrue." The Bodhisattva said, "The sun, moon, and stars may fall to the earth, and ordinary people may die, but I will not die. Therefore, do not grieve over this; before long, you will see the Bodhi Buddha." Hearing this, they happily returned to their places. The village cowherds and others stuffed their ears with cotton and did things like blowing their noses. Mara also spoke sweetly, saying, 'Cherish your life,' and so on, seeking an opportunity but finding none. Then, to refute the view that liberation is attained through asceticism, the Bodhisattva thought, 'Having eaten coarse food, I will go to the Bodhi tree.' So he said, 'I will eat coarse food,' and the five disciples, disbelieving, went to Varanasi. The Bodhisattva took the corpse-wrapping cloth of a maidservant of Good Fortune named Gruma and washed it on a stone slab placed by Indra in a pond where the gods clapped their hands. As he was tiring and about to emerge from the pond, Mara conjured a high cliff. The tree goddess, grasping a drooping branch, allowed him to emerge. In the dwelling of the tree practitioner, he prepared the monastic robe from the dust cloth, and the gods of the Pure Abode also offered a saffron-colored robe, which he accepted and entered the village of the practice site. Then, the gods informed Good Fortune, who boiled the milk of a thousand cows seven times into essence, added rice and new grain, and cooked it. Auspicious symbols such as the auspicious knot appeared in the food, and she was very happy. The diviner also predicted that he would obtain nectar. Afterward, the Bodhisattva was invited as a guest, and she filled a golden bowl with milk porridge containing honey and offered it. Accepting it, the Bodhisattva went to the bank of the Nairanjana River, where he left his food and Dharma robes and bathed. The gods made offerings, the gods took the bathwater, and Good Fortune took the hair and beard. The Naga maiden of that river sat on a lion throne offered by the Naga king and consumed the milk porridge. The golden bowl was thrown into the water, taken by the Naga king of the ocean, and then taken by Indra, who carried it to the Thirty-Three Heavens, where they celebrate the Bowl Festival every year.