Tibetan
་ཤེས་གནས་མེད་སྣང།། ཞེས་པས། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་འཇལ བྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་རྒྱུའི་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐུན་མོང་མིན་པ་སྟེ།རྒྱ་མཚོ་ལས། རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ ལྟར།། སྒྲ་བརྙན་ཡིད་ལ་བྱེད་མིན་པར།། རང་རིག་མངོན་སུམ་དམིགས་བྲལ་བ།། རང་གསལ་གསུམ་བྲལ་མི་བསྒུལ་བར།། ངེས་པར་གདེང་དུ་གང་བྱེད་པ།། ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པའི་ལྟ་མཐར་ཕྱིན།། ཞེས་དང། རྔམ་གློག་ལས། མངོན་སུམ་རིག་པར་ཐག་ཆོད་ན།། རྣལ་འབྱོར་ས་ལ་སླེབ་པ་ཡིན།། ཞེས་སོ།། དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་དོན་ངེས་པ་གཞིར་བཞག་ནས་ལམ་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་དང། གྲོལ་བའི་རིམ་པ་གཉིས་ལས་དང་པོ ལའང།གྲོལ་ལམ་ཐབས་སུ་རྣམ་པར་བསྟན། ཞེས་པས། འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་སྤྱད་པས་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། གཙོ་བོར་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྟུལ་བཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་ འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་དུག་གསུམ་མ་སྤངས་ཐོག་བརྗས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་བརྟུལ་བཞུགས་གང་ཞིག།ལྟ་བའི་གདེང་དང་ལྡན་པས་སྤྱད་ན་མི་འཆིང་བར་མ་ཟད་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་ཐོབ་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ གིས་སྤྱད་ན་གྲོལ་བ་མི་ཐོབ་པར་མ་ཟད་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བའི་ཉེན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་མ་ཀྵི་ཀའི་སྦྱོར་བ་བཞིན་ཁེ་ཉེན་ཆེ་ཞིང་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ལམ་དེ་ལ་གཉིས་ཏེ།གདམས་ངག་སྟེང་དང་འོག་གི་སྒོ།། ཞེས་ པས།སྔ་མ་རིམ་གྱིས་ལྟར་བསྒོམ་པ་རང་ལུས་སྟེང་སྒོ་འཁོར་ལོ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་འབར་འཛག་གི་སྦྱོར་བས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཤད་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོ་ནས་བསྟན་པ་དང། ཕྱི་མ་ཅིག་ཅར་ལྟར་ གཞན་ལུས་འོག་སྒོ་མཁའ་གསང་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྙེན་པ་དང།ཉེ་བར་བསྙེན་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་བཞིས་སྐད་ཅིག་ལ་བདེ་སྟོང་གི་ཡེ་ཤེས་བཙན་ཐབས་སུ་སྐྱེ་ བའི་ས་ལམ་ཆིག་ཆོད་དུ་རྫོགས་པའི་ཐབས་ལམ་ཅིག་ཅར་བ་སྟེ་བཤད་རྒྱུད་ཐལ་བ་ནས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།། གཉིས་པ་གྲོལ་ལམ་ལ། གཙོ་བོར་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་རྟོགས་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི འཆིང་བ་རང་སངས་སུ་སོང་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ།ཐབས་ལམ་ལྟ་བུའི་མྱུར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་ཇི་ཞིག་ན་འབྲས་བུར་སྦྱོར་བ་ལ་ཁྱད་མེ
Chinese
“无有知处显现。”因此，大自在的理证确定了一切法，本来就安住于自性本觉大智慧一体之中，以衡量的理证，现量证悟自性因的续部的实相，乃是大圆满独一无二的见解。如《大海》所说：“如大海清澈之影像，不作意声响之影像，自明现量离戏论，自显三脱离不动摇，定解信受为何者，闻思修之见究竟。”又如《猛电》所说：“现量觉性若决定，瑜伽士即达地道位。”如是，在确定见解之义的基础上，有道之方便次第和解脱次第两种，首先，其中“解脱道即是方便”，意思是说，运用束缚之业而获得解脱之果。主要是依靠方便的差别，以苦行之行持，迅速成就殊胜之果，因此，不舍弃三毒，行持秽行的苦行者，若具有见解的定解而行持，则不但不会束缚，而且会迅速获得解脱之果。如果不是这样的人行持，则不但不能获得解脱，而且具有堕入恶趣的极大危险，如同马克斯的合和一样，利害极大。这样的方便道有两种：“窍诀上下之门。”意思是说，前者是次第而修，依靠自身上门六轮，以燃滴之合和，体验大乐之智慧，这是《说续大海》中所说的。后者是顿超之法，依靠他身下门空行母密处二者，以近修、近圆修、修、大修四种合和，刹那间强制生起乐空之智慧，是使地道在顷刻间圆满的顿超方便道，如《说续灰烬》中所说。第二，关于解脱道，主要是以三智慧确定并证悟，使自相续的束缚自然解脱，从而在法性界中获得解脱。虽然没有像方便道那样的快速差别，但在如何与果结合方面却有差别。
English
"Knowing no place to abide." Therefore, the great self-master's reasoning establishes that all dharmas are inherently abiding in the nature of the great primordial wisdom of self-arising mind. The measuring reasoning directly realizes the state of the continuum of the nature-cause, which is the unique view of the Great Perfection. As the Ocean says: "Like the image of a clear ocean, Without focusing on the image of sound, Self-cognizance is directly free from elaboration, Self-luminous, free from three, unwavering, Whoever has certainty in conviction, Has reached the ultimate view of hearing, thinking, and meditation." Also, as the Fierce Lightning says: "If direct awareness is decided, The yogi will reach the bhumis." Thus, based on the certainty of the meaning of the view, there are two: the stages of the path of means and the stages of liberation. First, among these, "The path of liberation is shown as means," meaning that by engaging in the actions that bind, one obtains the fruit of liberation. Primarily, relying on the distinction of means, the extraordinary result of ascetic practice is quickly accomplished. Therefore, if an ascetic who does not abandon the three poisons engages in impure conduct, if they engage with certainty in the view, they will not only not be bound, but will quickly obtain the fruit of liberation. If someone who is not like that engages in it, they will not only not obtain liberation, but will have a great danger of falling into the lower realms, like the union of Maksika, with great benefit and harm. There are two such paths of means: "The doors of the upper and lower instructions." The former means gradually meditating according to the order, relying on the six chakras of one's own body's upper door, experiencing the wisdom of great bliss through the union of blazing and dripping, as taught in the Explanatory Tantra Ocean. The latter is the sudden approach, relying on the two secret places of the dakini's lower door of another's body, through the four unions of approaching, closely approaching, practicing, and great practice, forcibly generating the wisdom of bliss and emptiness in an instant, which is the sudden path of means that completes the bhumis and paths in an instant, as taught in the Explanatory Tantra Ashes. Second, regarding the path of liberation, it is mainly established and realized by the three wisdoms, so that the bonds of one's own continuum are naturally liberated, and one becomes liberated in the realm of dharmata. Although there is no quick distinction like the path of means, there is a difference in how to combine with the result.
Tibetan
ད་ཅིང་ཁེ་ཉེན་ཆུང་བ་རིན་པོ་ཆེན་ཀཽ་སྟུ་བྷའི་དཔེ་བཞིན་ ནོ།། དེ་ལའང་དབང་པོའི་རིམ་པས་ཅིག་ཅར་དང་རིམ་གྱིས་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་དང་པོ་ནི། དབང་དུས་སུ་གྲོལ་བ་ཨིནྡྟ་བྷུ་ཏི་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་པ་ནི། སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཤེས་འཇུག་མཚན་ཉིད་འབྱོར་བའི གཟུང།། འབྲས་བུ་སྨིན་བྱེད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན།། ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་གང་གྱུར་པ།། རིག་འཛིན་རྒྱལ་བའི་ཞིང་དུ་གྲགས།། ཞེས་སོ།། དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བ། རྐྱེན་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ འཛིན་དང།ལམ་འགྱུར་གྱི་འབྲས་བུ་རིག་འཛིན་ནོ།། དང་པོ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་ཟིན་ལ། གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མོས་བསྒོམ་དང། ངེས་རྫོགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དོན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཙམ་དེ་དང་དེ་མོས་པ་ ལམ་བྱེད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའོ།། གཉིས་པ་ནི། རིམ་པ་གཉིས་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་ལྔ་མཐར་ཕྱིན་ཀྱི་བར་དུ་སློབ་པ་སྟེ། བི་མ་ལའི་ཕྱག་རྒྱ་བསམ་གཏན་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། གཡོ་ཐོབ་གོམས་བརྟན་མཐར་ཕྱིན ལྔ།། བསམ་གཏན་ཉམས་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་ཡིན།། ཞེས་པ་ལྟར་བསྒོམ་བྱའི་ལམ་ནི། སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྲིད་པ་རིམ་པར་སྨིན་ཚུལ་གྱིས།། འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་རུ་བཞག། གང་དག་དངོས་ཀུན་རང་རིག་ཕྱིར།། ཤི བ་དོན་དམ་བདེན་པ་སྟེ།། སྐྱེ་བ་བར་མ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན།། སྐྱེ་བའི་རིམ་གསུམ་གཉིས་མེད་དོན།། ཞེས་པས། འཆི་བར་སྐྱེ་གསུམ་གྱི་སྲིད་པ་ཅིག་ཅར་དུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་རྫོགས་པར་སྟོན་པ་ལ། འཆི་བ་འོད་གསལ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང།བར་དོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་སྙིང་རྗེས་ཆེན་པོ་དང། སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གསུམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ཕྱག་རྒྱ་གཅིག་པ་དང། ཕྱག་རྒྱ་སྤྲོས་བཅས་དང། ཚོམ་བུ་ཚོགས་བསྒྲུབ་སྟེ་ལྔའོ།། དེའང་རགས་པ་བསྐྱེད་རིམ་དང། ཕྲ་བ་རྫོགས་རིམ་གྱིས་སྦྱོར་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལུས་ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བའི་ཚེ་ཕྱི་ནང་གི་ཐིམ་རིམ་རྣམས་རྫོགས་པའི་མཐར་འཆི སྲིད་ཆོས་སྐུའི་འོད་གསལ་འཆར་ལ།དེ་ཉིད་ལམ་དུ་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་སྣང་གྲག་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང། འོད་གསལ་དེ་ཉིད་ངོས་མ་ཟིམ་པར་ བར་དོའི་ཡིད་ལུས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་སྦྱོང་བྱེད་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཀུན་སྣང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཁའ་ཁྱབ་དུ་བསྒོམ་ཞིང།གཞི་དེ་ལས་བར་དོར་མ་ གྲོལ་བར་མའི་མངལ་
Chinese
如今，危险小的珍贵宝石如同 कौस्तुभ（考斯图巴，kaustubha）一样。对此，也以灌顶的次第，分为顿悟和渐悟两种，第一种是：灌顶时解脱，如同因陀罗菩提（Indrabhuti）一样。第二种是：在《心髓续》中说：“知入特征所具之，持，果成熟之因与缘，具足能力成何者，称作持明胜者刹。”对此有三种：因是知之特征见，缘是入之特征三摩地，道转变之果是持明。第一种已于前述，第二种三摩地有信解修和决定圆满两种，第一种是：仅是总义的形象，以信解作为道来修持。第二种是：学习直到二种次第的三摩地五种体验达到究竟，如《毗玛拉之手印禅定释》中所说：“动摇、获得、习惯、稳固、究竟五，是禅定体验的生起方式。”按照这样，所修之道是：《心髓续》中说：“有次第成熟轮回，安立五种趣入支，何者诸法皆自明，寂是胜义谛实性，生有中阴皆世俗，三有次第无二义。”因此，对于同时修持死亡、中有、生三有的道的圆满开示是：与死亡光明相顺应的道是大空性，与中阴相顺应的道是大悲心，与生有次第三者相顺应的道是独一手印，以及有戏论手印，和聚积会供，共有五种。其中，粗的是生起次第，细的是圆满次第，有两种结合方式，第一种是：有情众生在死亡迁转之时，内外融入次第全部结束时，死亡之际法身光明显现，为了将此作为道用，将显现声响所摄的一切法，修持法身离戏论如是之性的三摩地，并且不失去光明之性的同时，为了清净中阴意生身如幻之状态的习气，修持无有对境的普贤行的三摩地之体性大悲心，周遍虚空，并且不从该基础中解脱中阴而进入母亲的子宫
English
Now, a precious gem with little danger is like the कौस्तुभ (kaustubha). Regarding this, there are two types of empowerment, sudden and gradual. The first is: liberation at the time of empowerment, like Indrabhuti. The second is: In the Heart Essence Tantra, it says, "Possessing the characteristics of knowing and entering, Holding, the cause and condition for the ripening of fruit, Whoever becomes capable, Is known as the field of the Vidyadhara Victorious Ones." There are three aspects to this: The cause is the view of the characteristic of knowing, the condition is the samadhi of the characteristic of entering, and the result of the path's transformation is the Vidyadhara. The first has already been mentioned above. The second, samadhi, has two types: aspiration and meditation, and definitive completion. The first is: merely the general appearance of the meaning, meditating with aspiration as the path. The second is: learning the samadhi of the two stages until the five experiences are perfected, as stated in the commentary on Vimala's Mudra Contemplation, "Movement, attainment, habituation, stability, perfection, are the ways in which meditative experiences arise." According to this, the path to be meditated upon is: In the Heart Essence Tantra, it says, "The order of existence matures gradually, Establishing five branches of entry, Whatever all things are self-aware, Shī is the ultimate truth of reality, Birth and intermediate state are all relative, The three orders of existence are non-dual meaning." Therefore, the complete teaching of the path that simultaneously trains the three existences of death, intermediate state, and birth is: The path that corresponds to the clear light of death is great emptiness, the path that corresponds to the intermediate state is great compassion, and the path that corresponds to the three orders of existence is the single mudra, as well as the mudra with elaboration, and the accumulation of gatherings, totaling five. Among these, the coarse is the generation stage, and the subtle is the completion stage, there are two ways of combining them. The first is: When sentient beings die and transfer, at the end of the complete dissolution of the inner and outer stages, the clear light of the Dharmakaya appears at the time of death. In order to take this as the path, all phenomena gathered by appearance and sound, meditate on the samadhi of the Dharmakaya's non-elaboration suchness, and without losing sight of the clear light itself, in order to purify the habitual tendencies of the illusory state of the intermediate state mind-body, meditate on the nature of the great compassion of the all-appearing samadhi without an object, pervading space, and without being liberated from that basis in the intermediate state, enter the mother's womb.