Tibetan
སེམས་ཅན་གང་ཡང་སྐྱེ བའམ་འགག་པར་གྱུར་པ་ཡོད་དམ།སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སེམས་ཅན་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་པ་དང་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་ འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ མེད་པའོ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ།། ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོངས་ དག་ཕྱིར།། ཉོན་མོངས་གདོད་ནས་ཟད་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་སྤང་བ་དེ དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གདོད་ནས་ཚང་བ་སྟེ།དེས་ན་ཆོས་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེར་སྤང་པའང་ཡོད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྤང་བ་གཉིས་པ་ནི། གློ་བུར་གྱི་ སྒྲིབ་བྱེད་དེ་དང་འཚམས་པའི་གཉེན་པོས་བསལ་བ་སྟེ་ལམ་གྱིས་མ་སྦྱངས་པར་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་སེམས་ཅན་གྱི་སྐབས་སུ་གྱུར་ཀྱང་དེས་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལ སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་བྲལ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སུ་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའང་གཉིས་ཏེ་གདོད་ནས་ཆོས་ཉིད་རང་གི་རིག་པས་རྟོགས་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དང། ལམ བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གཞན་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཏེ།དང་པོ་ནི། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་བྱེད་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། བདག་ རིག་གཞན་རིག་ཐམས་ཅད་རིག།ཀུན་ཤེས་ཀུན་རིག་དམ་པ་པོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཉུག་མའི་སྤངས་རྟོགས་གཉིས་པོ་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་རང་གི་ངོ་བོར་ཚང་བ་སྟེ། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པས། འདི་ལ་ གསལ་བྱ་གང་ཡང་མེད།། གཞག་པར་བྱ་བའང་ཅུང་ཟད་མེད།། ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ།། ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ།། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།། རྟོགས་པ་གཉིས་པ་ནི། ལམ་བསྒོམ་སྟོབས་ཀྱིས རྟོགས་པ་རྒྱས་འགྱུར་གྱི་རིགས་དེ་མཉམ་གཞག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང།རྗེས་ཐོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པས་མཐར་བྲལ་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་གདགས་པ་སྟེ།མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་མེད་ཀྱང།། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ།། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད།། ཅེས་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ པ་དང།དོན་དམ་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཚུལ་འདི་ཉིད་འཁོར་ལོ་བར་ཐ་གཉིས་ནས་ཅི་རིག་པར་བསྟན་ལ། ཁྱད་པར་སྟོང་གཞི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཟབ་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ བཀའ་ཐ་མའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་ལ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་འགའ་ཞིག་གིས་དགོས་པའི་དབང་གིས་སེམས་དོན་དམ་པར་ཁས་བླངས་པས དེང་སང་གྲུབ་མཐའ་བཞིར་གྲགས་པའི་ནང་གི་རྣམ་རིག་སྨྲ་བར་བརྗོད་པ་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་དོན་གྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་མ་ལོངས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་སེམས་དེ་ཀུན་གཞིའི རྣམ་ཤེས་སུ་དགོངས་པའི་སྐབས་དང།ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་ལ་དགོངས་པའི་སྐབས་གཉིས་ཡོད་དེ་སྔ་མ་ལ་དགོངས་ནས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མི་སྲིད་པས་དོན་དམ་ བདེན་པར་མ་གསུངས་ཏེ།ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས།། ཤཱ་ར་དྭ་ཏའི་བུ། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང། ཡིད་ཀྱི་ ཁམས་ཏེ།འདི་ནི་སེམས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཤཱ་ར་དྭ་ཏའི་བུ་སེམས་ནི་སེམས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ།། གལ་ཏེ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེས་བྱས་ན་གཞན་ གྱིས་མྱོང་བ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ།། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ།། ཞེས་པ་ལ་སོགས་གསུངས་ཤིང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཙམ་དུ་གསུངས་ཀྱང་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར གསུངས་པའི་སྐབས་མེད་ལ།སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས། སེམས་དང། ཡིད་ དང།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྣང་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབེན་པའི་ཆོས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་འདི་ལ་གོ་རིམ་དང་གོ་རིམ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་མེད་དོ།། ཞེས་དང། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང།། འདུ་ཤེས་རྟོག་པ་སྤངས་པ་སྟེ།། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ།། ཉན་ཐོས་རྣམས ནི་རྒྱལ་སྲས་ཡིན།། ཞིང་དང་བཟོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས།། དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དགེ།། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ།། གཞན་ཡང་སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གང་ཞིག། དོན དམ་བདེན་པར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་ཤེས་ལས་མ་འདས་ལ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཟང་ཀ་མ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འཕགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང།དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ དང་དེ་རྟོགས་པའི་སྒྲིབ་བྲལ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ལས། དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡེ་ ཤེས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་གོ། དེ་ལས་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། མ་སྐྱེས་མི་འཇིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ སོ།། གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་ལྟུང་བ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ལྟུང་བ་དང། མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། མཚན་མ་དང་མཚན་མ མེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ།། གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།། བྲི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་འཇིག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ།། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི ཕྱོགས་ལས་མངོན་པར་ཆགས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་དང།བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ།། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟུང་བའི་བསམ་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ།། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། སྐྱེ བ་མེད་པ་དང།འགག་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བདག་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའོ།། གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ།། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ
Chinese
任何众生有生或灭吗？回答说：尊者善现，没有。为什么呢？因为众生从一开始就是完全清净的。就像那里面所说的那样，色，自性光明故，完全清净，没有一切烦恼。受、想、行、识，自性光明故，完全清净，没有一切烦恼。乃至一切种智，自性光明故，完全清净，没有一切烦恼。等等广说。并且，自性乃是极清净，烦恼从初即已尽。等等这些。因此，因为超越了识的法，并且从一切障碍中必定解脱，所以自性的断证，从一开始就圆满具足于胜义的法性中。因此，哪里有法性，哪里就有断证，因为圆成实性的法性，其自性就是完全清净的。第二种断证是，通过与突发的障碍相适应的对治来消除，也就是说，如果没有通过道来修习，那么基上存在的功德就不会显现，如前所述，即使在众生的情形中也是如此，但这不会成为这个宗派的过失，因为他们不认为众生是不离一切障碍的佛。同样，证悟也有两种，一种是从一开始就通过法性自己的觉性来证悟的自生智慧，另一种是通过道和修习的力量来证悟的，他生智慧。第一种是，胜义法性，能证悟它的各自的觉性，智慧自生的智慧，是超越世间的体性。如所说：自知他知一切知，全知全见最殊胜。正如所说，本有的断证二者，在胜义的实相中，圆满具足于自己的体性中。如至尊弥勒所说：于此无有当明者，亦无少许当立者，于真如性如实观，如实见已即解脱。正如所说的那样。第二种证悟是，通过道和修习的力量来证悟，这种增长变化的种姓，通过在入定中积累智慧的资粮，以及在后得位中积累福德的资粮，最终达到
English
Are there any sentient beings who are born or cease to exist? The answer is: Venerable Subhuti, there are none. Why is that? Because sentient beings are completely pure from the very beginning. Just as it is said therein, "Form, because of its nature being luminosity, is completely pure, without all afflictions. Feeling, perception, volition, and consciousness, because of their nature being luminosity, are completely pure, without all afflictions. Even up to all-knowingness, because of its nature being luminosity, is completely pure, without all afflictions." And so on, extensively spoken. And, "Because the nature is completely pure, afflictions are exhausted from the beginning." And so on. Therefore, because it transcends the dharma of consciousness and is definitely liberated from all obscurations, the abandonment of self-nature is complete from the beginning in the ultimate dharma nature. Therefore, wherever there is dharma nature, there is also abandonment, because the perfectly established dharma nature itself is naturally completely pure. The second abandonment is the removal of sudden obscurations by means of antidotes that are appropriate to them, that is, the qualities that exist on the ground will not manifest without being cultivated by the path, as mentioned earlier, even if it occurs in the case of sentient beings, it will not become a fault in this tenet, because they do not consider sentient beings to be Buddhas who are free from all obscurations. Similarly, there are two types of realization: the self-born wisdom that is realized from the beginning by the knowledge of the dharma nature itself, and the other-born wisdom that is realized by the power of the path and meditation. The first is: the ultimate dharma nature, the individual knowledge that realizes it, the wisdom of self-born wisdom, is characterized by transcendence of the world. As it is said: "Knowing oneself, knowing others, knowing all, all-knowing, all-seeing, most supreme." As it is said, the two innate abandonments and realizations are complete in their own essence in the ultimate reality. As the venerable Maitreya said: "In this there is nothing to be clarified, nor is there anything to be established. Truly look at the true nature, having truly seen it, one is liberated." As it is said. The second realization is: the lineage of increasing transformation that is realized by the power of the path and meditation, by accumulating the accumulation of wisdom through meditative equipoise, and the accumulation of merit in the subsequent attainment, finally reaching
Chinese
以力量使功德显现，即是无颠倒的圆成实性。如《经庄严论》所说：“前后虽无别，然离一切垢，如是真如想，即是佛陀。”如此。其中，世俗以自性空，胜义以他性空的道理，在中、后法轮中已如所应地阐述。特别是，空性之基如来藏，深明二无别的智慧之安住方式，在最后教诫的经典中广为宣说，以及一切法唯是心的显现。对此，先前的一些论师因应需要，承许心为胜义谛，因此产生了如今被称为四大宗派之一的唯识宗。然而，他们并未如实领会真实意旨，因为当说一切法唯是心的显现时，心指的是阿赖耶识，以及指法性圆成实性这两种情况。若以前者而论，由于是迷惑的境与有境，是世俗谛，因此不可能恒常，所以未曾说是胜义谛。如《智慧光明庄严经》所说：“舍利子，所谓心者，乃心与意之识，以及意、意之身、意之根、意之界，此即名为心。何谓彼空性？舍利子，心以心空，其中无有作者。若彼有作者，则彼所作者，将由他者所受。心亦不显现心。”等等。虽说一切法唯是心的显现，但从未曾说这是胜义谛。而是将超越心、意、识的一切智慧，作为胜义谛来阐述。如《圣楞伽经》所说：“心、意、意识及分别、无想，由此获得无生法忍。大慧，为示现无相、离分别之法，故此胜义谛无有次第与次第之连结。”以及，心与意。
English
Manifesting qualities through power is designated as the non-inverted consummation. As stated in the Ornament of the Sutras: "Though there is no difference between before and after, it is free from the stains of all obscurations. Suchness is considered the Buddha." Thus it is. Here, the emptiness of conventional reality by its own nature and the emptiness of ultimate reality by otherness are taught in both the middle and final turnings of the wheel of dharma as appropriate. In particular, the way of abiding of the wisdom that is the indivisibility of the profound and clear essence of the Tathagata, the basis of emptiness, is extensively taught in the collections of the final teachings, and that all phenomena are merely appearances of the mind. Some previous teachers, due to necessity, accepted the mind as the ultimate truth, and thus arose what is now known as the Mind-Only school among the four major philosophical schools. However, they did not fully grasp the actual intention, because when it is said that all phenomena are merely appearances of the mind, the mind refers to both the alaya-consciousness and the dharmata-consummation. If considered from the former perspective, since it is the object and subject of delusion, it is conventional truth, and therefore it is impossible to be permanent, so it has never been said to be the ultimate truth. As stated in the Sutra of the Ornament of Wisdom Light: "Sharadvatiputra, what is called mind is the consciousness of mind and intellect, as well as intellect, the body of intellect, the faculty of intellect, and the realm of intellect. This is called mind. What is that emptiness? Sharadvatiputra, mind is empty of mind, and there is no agent in it. If there were an agent, then what is done by it would be experienced by another. Mind also does not manifest mind." And so on. Although it is said that all phenomena are merely appearances of the mind, there is no instance where it is said to be the ultimate truth. Rather, the wisdom that transcends all mind, intellect, and consciousness is taught as the ultimate truth. As stated in the Holy Lankavatara Sutra: "Mind, intellect, consciousness, discrimination, and non-perception, by this one will attain forbearance of the unborn dharma. Great wisdom, to show the dharma that is without appearance and devoid of discrimination, therefore this ultimate truth has no sequence or connection of sequences." And, mind and intellect.