Tibetan
།། སྐྱེས་བུ་རྩལ་དང་མི་ལྡན་པས།། ཕ་རོལ་ཐུབ་པར་ནུས་པ་མེད།། དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ཀྱང།། གཞི་རྩ་མེད་པར་མ་ཤེས ན།། སེམས་ཉིད་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་མེད།། ལྷ་ཉིད་བསྒོམ་དང་སྤྱན་དྲངས་ཡང།། གཞི་རྩ་མེད་པར་མ་ཤེས་ན།། ལྷ་ཉིད་བརྟགས་པར་ལོག་རྟོག་ཉིད།། གཞི་རྩ་མེད་པར་ལྷ་བསྒོམ་པས།། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་རྟོགས པ་དང།། ལོག་པའི་ཆོས་ཅན་འདུལ་བ་དང།། འགྲོ་བ་ཐ་དད་དྲངས་བ་དང།། བདུད་དང་སྲིན་པོ་དབང་དུ་སྡུད།། དཔེར་ན་མེ་ལོང་སྣང་གཞི་ལ།། གཞི་རྩ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་སྣང།། མ་བལྟས་སྟོང་ལ་རྣམ་པར སྣང།། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་སྣང་གཞི་འབྱུང།། སྣང་དང་མི་སྣང་རང་རྒྱུད་མེད།། དེ་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་གཞི་རྩ་བྲལ།། ལྷ་སྒོམ་རིམ་པ་དེ་བཞིན་ཏེ།། སེམས་ཉིད་ཀུན་གྱི་སྣང་གཞི་ལ།། འདུལ་བའི་དོན་དུ་ཅིར་ཡང སྣང།། སེམས་ལ་ལྷ་ཉིད་གཞི་རྩ་བྲལ།། ཀུན་ལ་སྣང་གཞི་རྩ་བ་བྲལ།། རང་རྒྱུད་བཟུང་བ་ལྷ་ཡང་མིན།། ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བ་རོལ་པ་ཙམ།། ལྟ་བ་མ་ངེས་གཞི་རྩ་བྲལ།། དེ་བཞིན་རིམ་པ་མ་ལུས་ཀུན།། རྩ་བ་བྱང ཆུབ་སེམས་ཉིད་ལ།། ངེས་པར་མི་འཛིན་གཞི་དང་བྲལ།། བསྒོམ་པའི་ལྷ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ།། རྩ་བ་སེམས་ཉིད་སྣང་གཞི་ལ།། ལྷ་ཡི་རོལ་པ་ཅིར་ཡང་སྣང།། རོལ་པ་རང་རྒྱུད་བཟུང་བས་ན།། ལྷ་ཡང་རང་རྒྱུད་དག པས་སྐྱེས།། བེམ་པོ་ཐོ་ཡོར་རིལ་པོ་དང།། ང་བདག་གཟུང་འཛིན་ཐེར་ཟུག་དང།། སྟོང་པ་བདག་མེད་མི་དམིགས་ཕྱལ་བ་དང།། གཉིས་མེད་ངང་དངས་མཉམ་ཉིད་ཏིང་འཛིན་སླད།། ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐར འཛིན་རང་རྒྱུད་དང།། རང་རང་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་ཅིང་རང་གར་གཏོང།། མ་རིག་མ་ཤེས་ཡིན་པས་འཕྱལ་པར་གཏོང།། ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་ནི་མ་ངེས་ཏེ།། ཡོད་ན་ཡོད་དུ་བས་ཏེ་ཀུན་གྱི་སྣང་གཞིར ཡོད།། མེད་ན་མེད་དུ་བས་ཏེ་འཁོར་འདས་རང་རྒྱུད་མེད།། རང་རྒྱུད་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིས།། མྱ་ངན་འདས་པ་འཛིན་པའི་རྒྱུ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས།། འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་གཞི་རྩ་བྲལ།། འཁོར བ་མ་ངེས་ངེས་ཟུང་བྲལ།། དམ་པའི་འཛིན་པས་མ་གཟུང་ན།། འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་མྱ་ངན་འདས།། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས།། དུས་གསུམ་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་ཀུན།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང བཞིན་ལས།། ཆེ་ཆུང་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། རང་བྱུང་འཛིན་པ་མ་སྐྱེས་ན།། ཇི་ལྟར་བྱས་པ་རོལ་པ་ཡིན།། རོལ་པ་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ལ་ཤར།། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས།། ཡང་དག དོན་ཉིད་དེ་རུ་རྟོགས།། བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལས་འབྱུང།། སྐུ་གཉིས་འགྲོ་བའི་དོན་རྣམས་མཛོད།། དེ་ཉིད་སྣང་བའི་གཞི་ལས་འབྱུང།། སྣང་གཞི་དཔེར་ན་མེ་ལོང་འདྲ།། སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་ངེས་བཟུང་འདྲ།། དོན གཉིས་འཛིན་པ་རང་རྒྱུད་གྲོལ།། ཆེ་བའི་དོན་ཉིད་གང་འདོད་པ།། དེ་ཉིད་ཕྱོགས་འཛིན་ཆུང་བའི་རྒྱུ།། ཐེག་པ་མཐོན་པོ་གང་རྟོགས་ནས།། རྣམ་པ་གྲངས་སུ་བཟུང་བ་ནི།། ཐེག་པ་སྐབས་ལ་གནས་པ་ཡིན།། སྟོང པ་ཉིད་དུ་ཆེར་འཛིན་པ།། རིམ་པ་གཉིས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན།། ཨེ་མ་ཧོ།། རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་སྣང་བ་ལ།། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་འགྱུར།། སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་འབྱུང་ཡང།། རང་རྒྱུད་གྲུབ་པ་ཡེ་ནས མེད།། རོལ་པ་རྣམ་གཉིས་ལྷ་ཡི་སྐུ།། ལྷ་ཉིད་ངེས་པར་བཟུང་དུ་མེད།། ངེས་ཟུང་བྲལ་བའི་ལྷ་ཉིད་ནི།། ཅིར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་ཅིར་ཡང་སྣང།། དེ་ཕྱིར་རང་རྒྱུད་གཞི་ལས་མེད།། འཛིན་པ་སེམས་དང་མ་བྲལ ན།། ཅི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་འཆིང་བའི་རྒྱུ།། ཕྱོགས་སུ་བལྟས་པའི་ཤེས་པ་ཡིས།། ངན་པའི་ལས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན།། ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྟན་པ་ཡིས།། ཡང་དག་དོན་ལ་གོ་བར་གྱིས།། ཨེ་མ་ཧོ།། མེད་པར་སྟོང་པའི་ཆོས ཉིད་ལ།། ཆོས་ཉིད་ཕུར་པར་ཅི་སྟེ་བཏགས།། ཆོས་ཉིད་ཕུར་པའི་རང་བཞིན་ལ།། སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་འབྱུང་མི་འགྱུར།། ཁམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་དབྱིངས་མི་འབྱོངས།། ལོག་ལྟ་གདར་ཤ་ཆོད་མི་འགྱུར།། ཨེ་མ ཧོ།། མེད་པ་མ་སྐྱེས་སྟོང་པ་ལ།། ཐུགས་རྗེས་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་དང་འདྲ།། སྤྲིན་དང་ནམ་མཁའ་ཐ་དད་མིན།། ཆོས་ཉིད་ཕུར་པའི་རང་བཞིན་ལ།། ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་གཞི་ཡོད་པས།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་རྣམ པར་འདུ།། སྣང་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས།། གཉིས་སུ་བཟུང་དུ་ག་ལ་ཡོད།། ཉོན་མོངས་མི་སྤོང་དགོས་པ་མེད།། ལོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་སྒྲོལ།། རང་བཞིན་དག་པའི་ངོ་བོ་ལ།། སངས་རྒྱས་མེད་པས སེམས་ཅན་མེད།། འཁོར་བ་མེད་པས་མྱང་འདས་མེད།། ཀུན་འབྱུང་སྣང་བ་ངེས་བཟུང་བྲལ།། ཡོད་དང་མེད་པའི་དམིགས་དང་བྲལ།། ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ལས་ཉལ།། མེད་པར་དངོས་པོ་རང་རྒྱུད མེད།། ཅི་ཡང་མེད་ལ་ཅིར་ཡང་སྣང།། སྣང་བ་ཉིད་ནི་བརྗོད་དུ་མེད།། མཚོན་པའི་དོན་ལ་བརྗོད་པར་བྱ།། དེ་ཕྱིར་སྨྲ་བརྗོད་གཉིས་དང་བྲལ།། བརྗོད་བྱ་བརྗོད་བྱེད་མཚོན་པ་ཙམ།། རབ་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་བརྗོད་དང བྲལ།། བྲལ་བའི་དོན་ཉིད་དབྱིངས་ན་ཉལ།། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ལ།། ངེས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པར་དཀའ།། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ།། འདི་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པར་དཀའ།།
Chinese
不具技能之士夫，无力胜伏他者。如是菩提心性，若未识无基，心性则无定。纵修本尊祈请之，若未识无基，则于本尊之观想乃邪念。无基而修本尊故，法性胜义得证悟，调伏邪法之徒，引导各异之众生，降伏邪魔与罗刹。譬如明镜之显现，无基而显现一切，未观视空而显现种种，有无二者之显现生起，显现与不显现无自性，是故影像无基。本尊观修次第亦如是，于心性一切之显现上，为调伏之义而显现一切。心之本尊无基，一切之显现无根，执着自性亦非本尊，执着于方为戏论尔。见解不定无基，如是次第无余皆，于根本菩提心性上，不执着定则离基。观修之本尊亦如是，根本心性之显现上，本尊之戏论显现一切。戏论执着自性故，本尊亦由自性之贪着而生。质碍团块圆球等，我执能所恒常等，空性无我无所缘散乱等，无二自然清净平等定之故。执着有无之边自性等，于各自之方执着且任其自流，因无明无知故任其散乱。有无之边不定也，若有则安立为有乃一切之显现，若无则安立为无乃轮回涅槃无自性。以执着自性之识，乃执着寂灭之因。由菩提心之自性，轮回亦无基。轮回不定离定执，若不以圣者之执着而执取，轮回亦即寂灭。三界轮回之有情众，三时安住之诸佛，由菩提心之自性，无有大小任运成就。若未生起自生之执着，如何所作乃戏论，戏论无偏一切显。彼即是佛菩提心，真实义即于此证悟，教法如海。ེ་ལས་生。 身二利益有情事。 彼者显现之基而生。 显基譬如镜。 种种显现执为实。 二谛执着自续解。 大义若欲为何者。 彼即执边小之因。 高乘若证悟。 执持形相为数量。 乃是安住于乘之位。 大执空性者。 次第二者而生起。 诶玛吙！ 金刚橛之显现中。 一切一切皆显现。 显现之法虽皆生。 自续成立本无有。 嬉戏二相乃天身。 天性定执实不可。 离定执之天性。 变现任何亦显现。 是故自续基无有。 执着若不离心识。 如何行持皆系缚之因。 以偏颇视之知识。 成熟恶业之果报。 屡屡宣说之。 令解真实义。 诶玛吙！ 于无有空性之法性。 法性何故名橛耶？ 法性橛之自性中。 种种显现不生耶？ 三界烦恼不生于界。 邪见不能断除耶？ 诶玛吙！ 于无生空性中。 悲悯如虚空之云。 云与虚空非他体。 法性橛之自性中。 以具一切显现之基。 一切生起且聚集。 于显空无二之中。 何来执二之有耶？ 无需舍弃烦恼。 解脱一切邪法者。 于自性清净之体性。 无有佛故无有情。 无有轮回故无涅槃。 诸法生起显现离执着。 离有与无之所缘。 有之法性于法界中眠。 无有则事物无自性。 一无所有却显现一切。 显现性即不可说。 于所诠之义而说之。 是故远离言说二者。 所说能说仅是表诠。 极善宣说且离言说。 离之义即眠于法界。 于五色之体性。 难于决定指示为一。 于轮涅二者之自性。 难于指示此为何物。
English
A person without skill cannot conquer others. Likewise, even the nature of bodhicitta, If you do not know it without a basis, the nature of mind will not be settled. Even if you meditate on and invoke the deity, If you do not know it without a basis, Then the contemplation of the deity is a false concept. By meditating on the deity without a basis, Realizing the true meaning of reality, Taming those with false Dharma, Guiding different beings, Subduing demons and ogres. For example, in the appearance of a mirror, Everything appears without a basis. Without looking, it appears empty and distinct, The appearance of both existence and non-existence arises. Appearance and non-appearance have no self-nature. Therefore, the image is without a basis. The stages of deity meditation are the same, In the appearance of all minds, Everything appears for the sake of taming. The deity in the mind is without a basis, The appearance of everything is without a root. Holding onto self-nature is not a deity, Holding onto a side is just a play. Uncertain view is without a basis. Likewise, all the stages without exception, On the root, the nature of bodhicitta, Not holding onto certainty is without a basis. The deity of meditation is the same, On the appearance of the root mind, The play of the deity appears in everything. Because the play holds onto self-nature, The deity is also born from attachment to self-nature. Material lumps, spheres, etc., The ego, subject and object, permanence, etc., Emptiness, selflessness, non-objectification, distraction, etc., For the sake of non-duality, natural purity, equality, samadhi. Holding onto the extremes of existence and non-existence, self-nature, etc., Holding onto one's own side and letting go at will, Because of ignorance and unknowing, letting go into distraction. The extremes of existence and non-existence are uncertain, If it exists, it is established as existence, the appearance of everything exists. If it does not exist, it is established as non-existence, samsara and nirvana have no self-nature. With the consciousness that grasps self-nature, Is the cause of grasping nirvana. From the nature of bodhicitta, Samsara itself is also without a basis. Samsara is uncertain, free from fixed grasping. If not grasped by the grasping of the holy, Samsara itself is also nirvana. All sentient beings in the three realms of samsara, All the victorious ones abiding in the three times, From the nature of bodhicitta, Are spontaneously accomplished without large or small. If the grasping of self-arising is not born, How is what is done a play? The play dawns on everything without bias. That itself is the Buddha, bodhicitta. The true meaning is realized there. The teachings are like an ocean.
English
From 'e' it arises. The two bodies accomplish the benefit of beings. That itself arises from the basis of appearance. The basis of appearance is like a mirror. Various appearances are like grasping at certainty. Grasping at the two truths liberates self-grasping. Whatever is desired as the great meaning itself, That itself is the cause of clinging to a small side. Having realized the high vehicle, To grasp forms as numbers Is to abide in the occasion of the vehicle. To greatly grasp at emptiness itself, It arises in two stages. Emaho! In the appearance of the Vajrakila, Everything, everything becomes apparent. Although all phenomena of appearance arise, From the beginning, there is no self-established essence. The two kinds of play are the bodies of deities. The deity itself cannot be grasped as certain. The deity itself, free from grasping, Changes into anything and appears as anything. Therefore, there is no self-essence from the ground. If grasping is not separate from mind, No matter how one acts, it is the cause of bondage. With knowledge that looks to one side, One ripens the results of bad actions. By showing it again and again, Understand the true meaning. Emaho! In the nature of emptiness without existence, Why is the nature of reality called Kila? In the nature of reality Kila, Do various appearances not arise? The three realms, afflictions, do not arise in the sphere. Does wrong view not cut off the sinews? Emaho! In the unborn emptiness, Compassion is like the clouds of the sky. Clouds and sky are not different. In the nature of reality Kila, Because there is a basis for all appearances, Everything arises and gathers. In the absence of duality of appearance and emptiness, How can there be grasping at duality? There is no need to abandon afflictions. Liberate all those with wrong views. In the essence of pure nature, Because there is no Buddha, there are no sentient beings. Because there is no samsara, there is no nirvana. The arising of all appearances is free from grasping. Free from the object of existence and non-existence. The nature of existence sleeps in the sphere. Without existence, things have no self-essence. There is nothing, yet everything appears. Appearance itself is inexpressible. It should be expressed for the sake of representation. Therefore, it is free from the two, speech and expression. The expressed and the expresser are merely representations. It is well expressed and free from expression. The meaning of separation sleeps in the sphere. In the essence of the five colors, It is difficult to definitely point to one. In the nature of the two, samsara and nirvana, It is difficult to point to this as one thing.