Tibetan
ག་པ་ལྟ་བུ མ་ཡིན་གྱི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་བརྙེས་པས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རུང་མ་ཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་སོ།། ཐ་དད་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང།། ནཱསྟི་ནཱ་ནཱ་ཏྭ་བི་ཛྙཱ་ཞེས་པ། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ ཡིན་ཏེ།དགྲ་བཅོམ་དག་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་ལྟ་བུ་མི་མངའ་སྟེ་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས་པས་ན་དེ་སྐད་དོ།། སོ་སོར་མ་བརྟགས་བཏང་སྙོམས་ མེད།། ནཱསྟྱ་པྲ་ཏི་སྂ་ཁྱ་ཡོ་སེ་ཀྵ་ཞེས་པ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མ་བརྟགས་པར་འདོར་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱིས། སྐལ་པ་ཡོད་མེད་དང་དུས་ལ་བབ་མ་བབ་གཟིགས་ནས་དུས་དང་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པར། ཡལ བར་འདོར་བ་མེད་པས་ན་དེ་སྐད་དོ།། འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་དང།། ནཱསྟི་ཙྪནྡ་སྱ་ཧཱ་ནི། ཞེས་པ། འདུན་པ། ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་དམན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་མོས་ཤིང་འདུན་པ་མེད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་ལྟ བུ་མ་ཡིན་གྱིས།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་འདུན་པར་འཇུག་པས་ན་དེ་སྐད་དོ།། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མི་མངའ་དང།། ནཱསྟི་བཱིརྱ་སྱ་ཧཱ་ནི་ཞེས་བྱ་བ། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པར་ཆོས་བཤད་ཀྱང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བསྙེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་འདས་ཏེ་གཤེགས་པས་ན། བརྩོན་འགྲུས ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། ནཱསྟི་སྨྲྀ་ཏི་ཧཱ་ནི་ཞེས་པ། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་དང་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་འདུལ་ཐབས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད དང།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བར་གཟིགས་ཤིང་དགོངས་པ་ལས། ཕྱི་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟག་མི་དགོས་ཏེ་ཉམས་པ་མེད་པས་ན་དེ་སྐད་དོ།། ཏིང་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང།། ནཱསྟི་ས་མཱ་དྷེ་ཧ་ནི་ཞེས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་དེ་ལས་མི་གཡོ་བར་འཛིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་སོ།། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང།།
Chinese
並非如嘎巴那樣。如來已證得殊勝三摩地，因此入定也好，不入定也好，由於沒有不平等放置的時候，所以這樣說。 無有差別之想，（藏文）ཐ་དད་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང།། （梵文天城體）नस्ति नानात्वविज्ञा，（梵文羅馬擬音）nāsti nānātva vijñā，（漢語字面意思）無種種想。所謂無有差別之想，是指阿羅漢們對於輪迴與涅槃不作區分，對於煩惱和清淨等不作分別，不像這樣，而是觀照眾生平等性和法平等性，所以這樣說。 無有不經觀察的捨棄，（藏文）སོ་སོར་མ་བརྟགས་བཏང་སྙོམས་མེད།།（梵文天城體）नास्त्यप्रतिसंख्यायोपेक्षा，（梵文羅馬擬音）nāsty apratisaṃkhyāyo pekṣā，（漢語字面意思）無不觀捨。所謂無有不經觀察的捨棄，是指阿羅漢們不像不經觀察就捨棄眾生利益那樣，而是觀察是否有根器、時機是否成熟，除了時機和因緣不具備之外，沒有隨意捨棄的時候，所以這樣說。 無有退失意樂，（藏文）འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་དང།།（梵文天城體）नस्तिच्छन्दस्यहानि，（梵文羅馬擬音）nāsti cchandasya hāni，（漢語字面意思）無欲之退。所謂無有退失意樂，是指阿羅漢們不會因為行境低劣，就不嚮往如來的境界，不像只喜好聲聞的事業那樣，而是恆常意樂於佛陀利益眾生的事業，以及使三寶的種姓不絕等，所以這樣說。 無有退失精進，（藏文）བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མི་མངའ་དང།།（梵文天城體）नस्तिवीर्यस्यहानि，（梵文羅馬擬音）nāsti vīryasya hāni，（漢語字面意思）無精進之退。所謂無有退失精進，是指如來為了救度一個眾生，即使在劫中說法，身語意也不會疲倦，並且為了救度一個眾生，也會超越無數個世界，所以稱為無有退失精進。 無有退失正念，（藏文）དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང།（梵文天城體）नस्तिस्मृतिहानि，（梵文羅馬擬音）nāsti smṛti hāni，（漢語字面意思）無念之退。所謂無有退失正念，是指對於一切眾生的心、行為、想法和意樂等，以及調伏眾生的方法，以及佛陀的一切事業，以及一切法，都能如實觀照和思維，不需要事後再用智慧去觀察，因為沒有退失，所以這樣說。 無有退失三摩地，（藏文）ཏིང་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང།།（梵文天城體）नस्तिसमाधेहानि，（梵文羅馬擬音）nāsti samādhe hāni，（漢語字面意思）無三摩地之退。所謂無有退失三摩地，是指對於一切法，都能安住於如實的平等性中，並且不為所動地執持，所以這樣說。 無有退失智慧。
English
It is not like Gapa. Since the Tathagata has attained the supreme Samadhi, it does not matter whether he enters Samadhi or not. Because there is no time when he does not place things equally, that is why it is said. Absence of the perception of difference, (Tibetan) ཐ་དད་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང།། (Sanskrit Devanagari) नस्ति नानात्वविज्ञा, (Sanskrit Romanization) nāsti nānātva vijñā, (Literal Chinese meaning) absence of various thoughts. The so-called absence of the perception of difference means that the Arhats do not differentiate between samsara and nirvana, and do not distinguish between afflictions and purification, etc. It is not like that, but they observe the equality of sentient beings and the equality of Dharma, so it is said. Absence of abandonment without examination, (Tibetan) སོ་སོར་མ་བརྟགས་བཏང་སྙོམས་མེད།། (Sanskrit Devanagari) नास्त्यप्रतिसंख्यायोपेक्षा, (Sanskrit Romanization) nāsty apratisaṃkhyāyo pekṣā, (Literal Chinese meaning) absence of abandonment without observation. The so-called absence of abandonment without examination means that the Arhats do not abandon the benefit of sentient beings without examination. Instead, they observe whether there is capacity and whether the time is ripe. Except when the time and conditions are not met, there is no time to abandon arbitrarily, so it is said. Absence of the decline of intention, (Tibetan) འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་དང།། (Sanskrit Devanagari) नस्तिच्छन्दस्यहानि, (Sanskrit Romanization) nāsti cchandasya hāni, (Literal Chinese meaning) absence of the decline of desire. The so-called absence of the decline of intention means that the Arhats will not yearn for the realm of the Tathagata because of the inferiority of the realm of activity. It is not like only liking the activities of the Hearers. Instead, they are always intent on the activities of the Buddha benefiting sentient beings, and ensuring that the lineage of the Three Jewels is not cut off, etc., so it is said. Absence of the decline of diligence, (Tibetan) བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མི་མངའ་དང།། (Sanskrit Devanagari) नस्तिवीर्यस्यहानि, (Sanskrit Romanization) nāsti vīryasya hāni, (Literal Chinese meaning) absence of the decline of diligence. The so-called absence of the decline of diligence means that even if the Tathagata speaks the Dharma for a kalpa for the sake of saving one sentient being, his body, speech, and mind will not be tired. And for the sake of saving one sentient being, he will also transcend countless worlds, so it is called absence of the decline of diligence. Absence of the decline of mindfulness, (Tibetan) དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། (Sanskrit Devanagari) नस्तिस्मृतिहानि, (Sanskrit Romanization) nāsti smṛti hāni, (Literal Chinese meaning) absence of the decline of mindfulness. The so-called absence of the decline of mindfulness means that for the minds, behaviors, thoughts, and intentions of all sentient beings, as well as the methods of taming sentient beings, and all the activities of the Buddha, and all the Dharmas, they can be observed and contemplated as they are. There is no need to observe with wisdom afterwards, because there is no decline, so it is said. Absence of the decline of Samadhi, (Tibetan) ཏིང་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང།། (Sanskrit Devanagari) नस्तिसमाधेहानि, (Sanskrit Romanization) nāsti samādhe hāni, (Literal Chinese meaning) absence of the decline of Samadhi. The so-called absence of the decline of Samadhi means that for all Dharmas, they can abide in the equality of suchness, and hold it without being moved, so it is said. Absence of the decline of wisdom.
Tibetan
ནཱསྟི་པྲཛྙཱ་ཡཱརྟཱ་ནི་ཞེས་པ། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པ་མི་ཟད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན པར་མཁྱེན་པ་མི་ཟད་པ་དང།སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མི་ཟད་པ་མངའ་བས་ན་དེ་སྐད་དོ།། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མེད།། ནཱསྟི་བི་མུཀྟེརྷཱ་ཧ་ནི། ཞེས་པ། རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་ཤེས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ན་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།། ལུས་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་འགྲོ་འབྲང། སརྦ་ཀཱ་ཡ་ཀརྨྨ་ཛྙཱ་ན་པུརྦྂ་ག་མྂ་ཛྙཱ་ན་ནུ་པ་རི་བརྟྟི། ཞེས་བྱ་བ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་ཁ་ཅིག་ལུས་ཀྱི་ལས་བསམས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་བྱེད་དེ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡིད་དང་འགལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི།སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་འདུལ་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སྔར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བས་ན་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ ཡིན་ཏེ།བསྡུས་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འདི་བཞིན་དུ་བཤད་དོ།། ངག་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་འགྲོ་འབྲང།། སརྦ་ བཱཀྐརྨྨཱ་ཛྙཱ་ན་པུརྦྂ་ག་མྂ་ཛྙཱ་ན་ནུ་པ་རྀ་བརྟྟི།ཞེས་པ་ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པ་ལ། དོན་མེད་ཅིང་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་ལ། གསུང་གི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་ལྡན་པས་ན། ངག་ གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའོ།། ཡིད་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་འགྲོ་འབྲང།། སརྦ་མ་ནཿཀརྨྨ་ཛྙཱ་ན་པུརྦྂ་ག་མྂ་ཛྙཱ་ན་ནུ་པ་རི་བརྟྟི། ཞེས་པ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྤྲོས་པའི་བག ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ།ཡང་དག་པའི་མཐའ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བས་ན། ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའོ།། འདས་དུས་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་གཟིགས།། ཨ་ཏཱི་ཏེ་དྷྭ་ནྱ་སྂ་ག་མཱ་པྲ་ཏི་ཧ་ཏ་ཛྙཱ་ན་དརྴ་ནྂ་པ་རི་བརྟྟི། ཞེས་པ་འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་ མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།དགྲ་བཅོམ་ལྟར་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅི་ལ་བརྟགས་པས་ན།
Chinese
「无有慧退失」之义是说，智慧没有退失，因为具有知晓众生行为了知无尽，令众生完全成熟了知无尽，以及各别正知无尽，所以才这样说。解脱没有退失。「无有解脱退失」之义是说，解脱没有退失，因为从一切烦恼所知二障中解脱，所以才这样说。「身业智慧先导随逐」。名为「萨尔瓦 嘎雅 嘎玛 嘉那 布尔瓦姆 嘎玛 嘉那 努巴日瓦尔帝（梵文，Sarva kāya karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti，一切身业以智慧为先导，随逐智慧）」是说，一切身之业，是智慧先导且随逐智慧。有些阿罗汉的身业并非有意的，不像与世间心意相违背那样，而是以四种威仪调伏众生，因为是从智慧先产生的因中产生，所以是智慧先导。与智慧同时产生，并随智慧而行，所以是随逐智慧。总而言之，一切身之业，名为智慧先导且随逐智慧。在语和意的业的情况下，也像这样宣说智慧先导且随逐智慧。「语业智慧先导随逐」。名为「萨尔瓦 瓦嘎玛 嘉那 布尔瓦姆 嘎玛 嘉那 努巴日瓦尔帝（梵文，Sarva vāk karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti，一切语业以智慧为先导，随逐智慧）」是说，一切语之业，是智慧先导且随逐智慧。为了一切众生的利益而说法，不会变得无意义和浪费，因为具有六十种语支，所以语之业等是智慧等。「意业智慧先导随逐」。名为「萨尔瓦 玛那 嘎玛 嘉那 布尔瓦姆 嘎玛 嘉那 努巴日瓦尔帝（梵文，Sarva manaḥ karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti，一切意业以智慧为先导，随逐智慧）」是说，一切意之业，是智慧先导且随逐智慧。远离一切烦恼和戏论的障碍，不离真实的边际，胜义的体性，所以意之业等。「于过去时无著无碍见」。名为「阿提谛 达瓦尼 桑嘎玛 阿布ra谛哈达 嘉那 达尔夏南 巴日瓦尔帝（梵文，Atīte dhvanya saṃgama apratihata jñāna darśanaṃ parivarti，于过去时无著无碍智见转）」是说，对于过去的时间，进入无著无碍的智慧观见，就像阿罗汉一样，对于过去的时间的物体，考察什么呢？
English
The meaning of "no wisdom decline" is that wisdom has not declined, because it has the inexhaustible knowledge of knowing the behavior of sentient beings, the inexhaustible knowledge of fully maturing sentient beings, and the inexhaustible individual correct knowledge, so it is said. Liberation has no decline. The meaning of "no liberation decline" is that liberation has not declined, because it is liberated from all afflictions and cognitive obscurations, so it is said. "Body karma is guided and followed by wisdom." Called "Sarva kāya karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti (Sanskrit, Sarva kāya karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti, all body karma is guided by wisdom, followed by wisdom)" means that all body karma is guided by wisdom and followed by wisdom. Some Arhats' body karma is not intentional, not like contradicting the world's mind, but subdue sentient beings with the four postures, because it arises from the cause of wisdom first, so it is guided by wisdom. It arises simultaneously with wisdom and follows wisdom, so it is followed by wisdom. In short, all body karma is called guided by wisdom and followed by wisdom. In the case of speech and mind karma, it is also said that wisdom guides and follows wisdom. "Speech karma is guided and followed by wisdom." Called "Sarva vāk karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti (Sanskrit, Sarva vāk karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti, all speech karma is guided by wisdom, followed by wisdom)" means that all speech karma is guided by wisdom and followed by wisdom. For the benefit of all sentient beings, speaking the Dharma will not become meaningless and wasteful, because it has sixty branches of speech, so speech karma etc. is wisdom etc. "Mind karma is guided and followed by wisdom." Called "Sarva manaḥ karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti (Sanskrit, Sarva manaḥ karma jñāna pūrvam gamaṃ jñāna nuparivarti, all mind karma is guided by wisdom, followed by wisdom)" means that all mind karma is guided by wisdom and followed by wisdom. It is separated from all afflictions and obstacles of elaboration, and does not depart from the true boundary, the nature of ultimate truth, so mind karma etc. "Seeing the past without attachment or obstruction." Called "Atīte dhvanya saṃgama apratihata jñāna darśanaṃ parivarti (Sanskrit, Atīte dhvanya saṃgama apratihata jñāna darśanaṃ parivarti, the wisdom vision of the past without attachment or obstruction turns)" means that for the past time, entering the unobstructed wisdom vision, like an Arhat, what is examined for the objects of the past time?