Tibetan
དཔེ་དོན རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་གཅིག་གོ།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ལ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ།། ས་ཡི་སྙིང་པོས་ཡང་གསོལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་དེ་བཞིན་གཤེགས།། གཞན་ཡང དེ་བཞིན་དཔེས་མཚོན་པའི།། གཏན་ཚིགས་གལ་མདོ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་གསོལ་པས། བཀའ་སྩལ་པ། གཞི་ནི་བསིལ་ཆེན་ག་པུར་འདྲ།། ག་བུར་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་ལ།། ཚ་གྲང་ནད་རྐྱེན་བྱེ་བྲག་གིས།། སྨན དང་དུག་ཏུ་ཤུགས་ཀྱིས་སྣང།། ཚད་པ་ཅན་གྱི་སྨན་དུ་འགྱུར།། གྲང་བ་ཅན་གྱི་དྲག་ཏུ་འགྱུར།། ཚ་བ་ཅན་གྱི་སྨན་དུས་ན།། གྲང་བའི་དུག་མ་སྤངས་མི་གནས།། གྲང་བ་ཅན་གྱི་དུག་དུས་ན།། ཚ་བའི་སྨན་མ་སྤངས མི་གནས།། གཅིག་ལ་ཚ་གྲང་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར།། བཞིན་གཅིག་རང་བྱུང་སྙིང་པོ་ལ།། རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་བྱེ་བྲག་གིས།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཤུགས་ཀྱིས་སྣང།། རྟོགས་པའི་ངང་ལས་སངས་རྒྱས་ཏེ།། མ རྟོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ནོ།། རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དུས་ཉིད་ན།། སེམས་ཅན་མ་སྤངས་མི་གནས་སོ།། མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་དུས་ཉིད་ན།། སངས་རྒྱས་མ་སྤངས་མི་གནས་སོ།། རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་རྐྱེན་གྱིས ནི།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་སྣང་སྟེ།། གཞི་གཅིག་མི་འགྱུར་བརྟན་པ་ལ།། སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་དངོས་པོ་མེད།། བརྟགས་ནས་མ་མཐོང་ཅིར་ཡང་སྣང།། ཅང་མིན་ཅིར་སྣང་རྒྱ་མ་ཆད།། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་རྒྱ མཉམ་ཉིད།། རྟོགས་པ་བཟང་རྐྱེན་ལྟ་ལེན་ནང།། སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ངོ་བོར་གནས།། ཞིང་ཁམས་འདོད་ཡོན་གཞལ་ཡས་ཁང།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཚོགས།། ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་སྐུ གསུང་ཐུགས།། བདེ་གཤེགས་སྣང་བ་དུ་མར་སྣང།། མ་རྟོགས་ངན་རྐྱེན་བལྟ་ཉེས་ན།། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་བག་ཆགས་ལུས།། ངག་ཡིད་བདེ་སྡུག་འཁྲུལ་འཁོར་ལས།། ལུས་གནས་སྣང་བ་ཚོགས སྣང།། ཞེས་གསུངས་པས། ཡང་གསོལ་པ། གཞི་ཉིད་རང་བྱུང་སྙིང་པོ་སྟེ།། ངེས་པ་ཞིག་གམ་མ་ངེས་པ།། ངེས་ཡོད་ངེས་པ་མེད་པར་ངེས།། ཡོད་པར་ངེས་ན་རྟག་པར་འགྱུར།། མེད་པར་ངེས་ན་ཆད་པར འགྱུར།། དེས་ན་གཞི་ཉིད་མཐའ་རུ་འགྱུར།། གཞི་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཞིག་ན།། དགོངས་པ་ཚད་སྐྱོལ་ངེས་མེད་ཅིང།། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལྡོག་པར་འགྱུར།། ངེས་དང་མ་ངེས་གཉིས་མེད་ན།། ཕན་ཚུན་རྣམ་པ་འགལ་བ དང།། ལུང་དུ་མ་བསྟན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར།། ཚ་རེག་གྲང་རེག་ཇི་བཞིན་ནོ།། ཞེས་གསོལ་པས། བཀའ་སྩལ་པ། རང་བྱུང་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། གཉིས་མེད་མཐའ་རྣམས་ཀུན་བྲལ་བས།། ཅིར
Chinese
第五百二十一品，辨别譬喻意义品。之后，地藏菩萨再次向大金刚持请问：大金刚持如来，还有，像这样以譬喻象征的，根本扼要的道理是怎样的呢？请您开示。佛开示说：基如清凉的樟脑一样。樟脑的体性本来就是一样的，因为冷热病缘的差别，而显现出药物和毒药的作用。热性病的时候变成药物，寒性病的时候变成毒药。在热性病的药物起作用的时候，寒性的毒药不会不舍弃而存在。在寒性病的毒药起作用的时候，热性的药物不会不舍弃而存在。一个东西因为冷热的因缘而转变。同样，自生心性，因为证悟和不证悟的差别，而显现出佛和众生的作用。在证悟的状态中成佛，在不证悟的状态中成为众生。在证悟的佛的当下，众生不会不舍弃而存在。在不证悟的众生的当下，佛不会不舍弃而存在。因为证悟和不证悟的因缘，而显现出佛和众生两种现象。基本来就是不变的，在恒常不变的基上，显现出各种各样的现象，但实际上并没有实体。观察之后却什么也看不到，但却显现出各种各样的现象。不是什么都没有，而是显现出各种各样的现象，这种显现没有穷尽。不落入任何一边，具有广大的平等性。证悟是好的因缘，在好的观察和取舍中，佛的功德安住在自性中。显现出清净刹土、受用、宫殿、身和智慧的坛城等。功德、事业、身语意，善逝显现出各种各样的现象。不证悟是不好的因缘，在错误的观察中，外内情器、习气、身体，语意、苦乐的幻轮中，显现出身处轮回的各种现象。这样说完之后，地藏菩萨又请问：基本身是自生心性，是确定的还是不确定的呢？确定为有，还是确定为没有呢？如果确定为有，就会变成常。如果确定为没有，就会变成断。这样一来，基本身就落入了边。如果基本身是不确定的，那么您的密意就会变成没有尺度、没有确定，而且业的因果也会颠倒。如果既不是确定也不是不确定，那么彼此的体性就会相违背，而且也会变成不作授记的过失，就像冷触热触一样。这样请问之后，佛开示说：自生心性是任运自成的，因为远离了二取等一切边，所以
English
The two hundred and fifty-first chapter, the chapter on distinguishing metaphorical meanings. Then, Bodhisattva Kshitigarbha again asked the Great Vajradhara: Great Vajradhara Tathagata, furthermore, what are the essential and crucial principles that are symbolized by such metaphors? Please explain. The Buddha said: The basis is like cool camphor. The essence of camphor is the same, but due to the difference in hot and cold disease conditions, it manifests as the effect of medicine and poison. In the case of a hot disease, it becomes medicine; in the case of a cold disease, it becomes poison. When the medicine for a hot disease is effective, the cold poison will not remain without being abandoned. When the poison for a cold disease is effective, the hot medicine will not remain without being abandoned. One thing changes due to the conditions of hot and cold. Similarly, the self-born mind, due to the difference between realization and non-realization, manifests as the effect of Buddhas and sentient beings. In the state of realization, one becomes a Buddha; in the state of non-realization, one becomes a sentient being. In the moment of the realized Buddha, sentient beings will not remain without being abandoned. In the moment of the non-realized sentient beings, the Buddha will not remain without being abandoned. Due to the conditions of realization and non-realization, the two phenomena of Buddha and sentient beings appear. The basis is unchanging, and on the constant basis, various phenomena appear, but in reality, there is no substance. After observing, one sees nothing, but various phenomena appear. It is not that there is nothing, but various phenomena appear, and this appearance is endless. It does not fall into any side, and has great equality. Realization is a good condition, and in good observation and acceptance, the qualities of the Buddha reside in the essence. Pure lands, enjoyments, palaces, mandalas of body and wisdom, etc., appear. Qualities, activities, body, speech, and mind, the Sugata manifests various phenomena. Non-realization is a bad condition, and in wrong observation, the outer and inner environment, habitual tendencies, body, speech, mind, and the wheel of suffering and happiness, various phenomena of being in samsara appear. After saying this, Kshitigarbha Bodhisattva asked again: The basis itself is the self-born mind, is it definite or indefinite? Is it determined to be existent, or determined to be non-existent? If it is determined to be existent, it will become permanent. If it is determined to be non-existent, it will become annihilation. In this way, the basis itself falls into extremes. If the basis itself is indefinite, then your intention will become immeasurable and uncertain, and the cause and effect of karma will be reversed. If it is neither definite nor indefinite, then the nature of each other will be contradictory, and it will also become a fault of not making a prediction, just like cold and hot touch. After asking this, the Buddha said: The self-born mind is spontaneously accomplished, because it is free from all extremes such as duality, so
Tibetan
་ཡང་སྣང་ལ་ངོས བཟུང་མེད།། ཕྱོགས་མེད་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་གཞི་སྟེ།། རིགས་ཅན་རིགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ།། འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ།། ཡང་དག་མཚན་མ་དངོས་མེད་པས།། ཡོད་ཅིང་རྟག་པའི་མཐར་མི འགྱུར།། ཤེས་རིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་གསལ་བས།། མེད་ཅིང་ཆད་པའི་མཐར་མི་འགྱུར།། མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ངོ་བོ་ཉིད།། ལྷུན་གྲུབ་སྙིང་པོ་ཉིད་ཤེས་པས།། ལུང་དུ་མ་བསྟན་སྐྱོན་མི་འགྱུར།། དེ་ལས་གཞན དུ་མ་གྱུར་པས།། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལྡོག་མི་འགྱུར།། དེ་དོན་མངོན་གྱུར་ཡིད་ཆེས་པས།། དགོངས་པ་ཚད་བསྐྱལ་ཡང་དག་ངེས།། དོན་རྟོགས་ཡང་དག་ཐེ་ཚོམ་མེད།། ཅེས་གསུངས་པས། ཡང་གསོལ་པ། དེ་ལྟ་བུ ཡི་གཞི་ཉིད་ལ།འཁྲུལ་བ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་བྱུང།། གཞི་ཉིད་འཁྲུལ་པ་འམ་གཞན་ཞིག་འཁྲུལ།། དང་པོ་གཞི་རྟོགས་སངས་རྒྱས་འཁྲུལ།། འཁོར་དེ་འབད་པ་དོན་མེད་འགྱུར།། གཉིས་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་མེད་ འགྱུར།། གཞི་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཕྱིར་དང།། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་གསོལ་པས། བཀའ་སྩལ་པ། གཞི་ཉིད་དུས་གསུམ་འཁྲུལ་མེད་དེ།། མ་རྟོགས་པས་ན་འཁྲུལ་བར་སྣང།། བློ་བཅོས་མ རིག་ཀུན་བརྟགས་ཀྱིས།། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས་ལ་སྤྲུལ།། ཅེས་གསུངས་ནས། ཡང་གསོལ་པ། གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་གྲུབ་མ་གྲུབ།། གྲུབ་ན་སྤང་སྦྱང་མི་བཏུབ་པས།། འབད་པ་དོན་མེད་དག་ཏུ་འགྱུར།། མ་གྲུབ འཁྲུལ་པ་འབྱུང་མི་འགྱུར།། ནམ་མཁར་དངོས་བཅས་མི་ལྡན་ཞིང། ཞེས་གསོལ་པས། ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་གྲུབ་མ་གྲུབ།། ཡང་དག་དོན་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ།། འཁྲུལ་བའི་བློ་ངོ་ཙམ་དུ་སྣང།། འཁྲུལ ཞེས་ཀུན་རྟགས་སྣང་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པས། ཡང་གསོལ་པ། འཁྲུལ་པ་ལ་གཞི་ཡོད་དམ་མེད།། ཡོན་ན་འཁྲུལ་པའང་སྤང་མི་བཏུབ།། མེད་ན་འཁྲུལ་པའང་སྣང་མ་རིགས།། ཞེས་གསོལ་པས། བཀའ་སྩལ པ།འཁྲུལ་གཞི་ཡོད་མེད་གཉིས་མི་འགལ།། མེད་པ་ཐང་ཁྲོམ་དུག་ཟོས་པས།། གནམ་ལས་མཚོན་ཆའི་འཁོར་ལོ་འཛགས།། རང་ལུས་ཆོད་དམ་འཆི་བར་མཐོང།། ནམ་མཁའ་དག་ལ་སྐྲ་འཛིངས་ མཐོང།། ཡོད་པ་ཐག་པ་སྦྲུལ་མཐོང་འདྲ།། མཐོ་ཡོར་མིར་མཐོང་ཇི་བཞིན་ནོ།། ཡང་དག་མ་ཡིན་འཁྲུལ་ངོར་ཡོད།། དེས་ན་འཁྲུལ་པ་སྤངས་སྦྱངས་ཏེ།། ཡང་དག་དོན་ལ་གནས་པར་འདོད།། འཁྲུལ་པ་སྣང་བ་དེ དག་ཀུན།། ཡང་དག་དོན་སྙིང་མ་རྟོགས་འཁྲུལ།། ཞེ་རྟོགས་རིག་པས་འཁྲུལ་པ་སངས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། འཇམ་དཔལ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་པའི་རྒྱུད་ལས།། རྟར་ཀ་གགས་སེལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་
Chinese
又显现而无所执。无偏是偏之实体，有种姓是离种姓，轮回涅槃一切法，真实之相无实有，不堕于有且常之边。智慧菩提心清明，不堕于无且断之边。超越二边之自性，知自性本自成就故，不堕于不诠之过。不异于彼之外故，不堕于业之因果倒错。现证彼义生信故，衡量见解真实决定。证悟义真实无狐疑。如是说故。又请问：如是之基本身上，错乱等是如何产生？是基本身错乱，还是其他错乱？首先，若基已证悟，佛错乱，则彼等之勤作将成无义。其次，一切之基将成无有。基本身是错乱之故，以及异于彼之外之故。如是请问。 赐予开示：基本身三时无错乱，以未证悟故显现为错乱。以虚假分别念，于一切分别中，将如来藏转为业。如是说后。又请问：于基上错乱成立与否？若成立，则无法断除清净，勤作将成无义。若不成立，则错乱将不生。虚空不具实有等。如是请问。又赐予开示：错乱于基上成立与否？于真实义上不成立，仅于错乱之识现。以错乱之分别念显现之故。如是说故。又请问：错乱有基否？若有，则错乱亦无法断除。若无，则错乱亦不应显现。如是请问。赐予开示：错乱之基有无二者不相违。无者，如于空旷处食毒，从天降下兵器之轮，见自断身或死亡。如于清净虚空中，见毛发交织。有者，如绳子见为蛇。如见高杆为人一般。非真实，于错乱之境有。因此当断除清净错乱，欲安住于真实义。彼等一切错乱之显现，以未证悟真实义心而错乱。以证悟智慧清净错乱。如是说。出自《文殊师利六万颂》之《断除疑惑品》第五百二十品。
English
Again, there is appearance but no grasping. Impartiality is the very basis of partiality. Having lineage is being apart from lineage. In all phenomena of samsara and nirvana, the true characteristics are without reality, so it does not fall into the extreme of existence and permanence. With clear wisdom and bodhicitta, it does not fall into the extreme of non-existence and cessation. The very nature that transcends the two extremes, knowing that it is spontaneously accomplished, does not fall into the fault of being unexpressed. Because it is not different from that, it does not fall into the reversal of the cause and effect of karma. Because of realizing that meaning and having faith, measuring the view is truly certain. Realizing the meaning is truly without doubt. Thus it was said. Again, it was asked: How do such confusions arise from the very basis? Is the basis itself confused, or is something else confused? First, if the basis is realized, the Buddha is confused, then those efforts will become meaningless. Second, the basis of everything will become non-existent. Because the basis itself is confused, and because it is different from that. Thus it was asked. The teaching was bestowed: The basis itself is without confusion in the three times, but because it is not realized, it appears as confusion. With false conceptual thoughts, in all discriminations, the Tathagatagarbha is transformed into karma. Having said that. Again, it was asked: Is confusion established or not established on the basis? If it is established, then it cannot be abandoned and purified, and the effort will become meaningless. If it is not established, then confusion will not arise. Emptiness does not possess reality, etc. Thus it was asked. Again, the teaching was bestowed: Is confusion established or not established on the basis? It is not established in the true meaning, it only appears in the confused consciousness. Because it appears as confused discrimination. Thus it was said. Again, it was asked: Does confusion have a basis or not? If it does, then confusion cannot be abandoned either. If it does not, then confusion should not appear either. Thus it was asked. The teaching was bestowed: The presence or absence of the basis of confusion is not contradictory. Absence is like eating poison in an empty place, and wheels of weapons descend from the sky, seeing oneself cut off or dying. Like seeing tangled hair in the pure sky. Presence is like seeing a rope as a snake. Like seeing a tall pole as a person. It is not real, it exists in the state of confusion. Therefore, one should abandon and purify confusion, and desire to abide in the true meaning. All those appearances of confusion are confused because they have not realized the true meaning of the heart. With the wisdom of realization, confusion is purified. Thus it was said. From the Tantra of the Sixty Thousand Verses of Manjushri, the five hundred and twentieth chapter, "Eliminating Doubts".