Tibetan
། བརྩོན་འགྲུས་བསྒོམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་རེ་དགུ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཉོན་ཅིག །བསམ་གཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །བསྒོམ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ལ། །ཕ་རོལ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཚུ་རོལ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་བར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་ཡང་ནི་མི་གནས་པ། །བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ནི། །ཀུན་རྫོབ་མེད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་དང་འགལ། །འདྲེལ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །སྤྲོས་པ་བཅད་པས་སེམས་བཀུག་པ། །ཡན་པར་མི་གཏང་གཏོང་བ་མིན། །སྟོང་པ་དོན་དམ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟ་མཆོག་རོལ་པའི་ཏནྟྲ་ལས། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་པའོ།། །།ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཉོན་ཅིག །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ལས། །ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེར་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཞི་གནས་ཆུང་བས་མར་མེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་བཞིན། །སེམས་ནི་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་འགྱུར། །ཕ་རོལ་དོན་དེ་དེ་ལྟར་བསྒོམ། །རྟོགས་ན་ཉོན་མོངས་འཁོར་བ་བཟློག །དེ་ཉིད་ངང་ལ་གནས་ན་དོན་དང་ལྡན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟ་མཆོག་རོལ་པའི་ཏནྟྲ་ལས། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་དོན་གཅིག་པའོ།། །། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་གི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་ཚེ་ཡི་དུས་བྱས་ནས། །འཁོར་བ་ངན་སོང་དག་ཏུ་ལྷུང་བ་ལས། །དགེ་བའི་སྟོངས་ནི་འདི་ལྟར་བྱ། །དེ་ནི་ཚེ་ཡི་དུས་བྱས་ནས། །བར་མ་དོ་རུ་གནས་པ་ལ། །རིགས་དྲུག་ལམ་དུ་བགྲོད་པ་འམ། །དམྱལ་བའི་གནས་སུ་སོང་བ་ལ། །ཐུགས་རྗེས་དྲང་བ་འདི་ལྟར་བཤད། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐུགས་ལས་ནི། །ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་འོད་ཟེར་ལྔ་བཀྱེ་ནས། །མར་སོང་རིགས་དྲུག་གནས་སུ་སྦྱངས་ནས་སུ། །འོད་ཟེར་ཡི་གེ་ལྔ་ཡི་འཕྲོ་འདུ་ཡིས། །བཞུ་ཞིང་བཏུལ་ནས་གོང་བུར་གྱུར། །གོང་བུ་དེ་དག་གསལ་བ་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཀུན་ལ་གནས་ཏེ་ངོ་མ་ཤེས། །མ་སྤངས་གནས་སུ་དག་པ་སྟེ། །སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་དེ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གསལ་བ་ཡིན། །དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཡེ་ཤེས་དེ། །འཁོར་བ་ཡང་ནི་དེ་ཉིད་ལ། །རྟོགས་པ་ཡང་ནི་དེ་ཉིད་ལས། །བགྲོད་པར་བྱེད་པའང་དེ་ཉིད་ལ། །གནས་པར་བྱེད་པའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དུས་ཉིད་ན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དབྱེར་མེད་དོན། །དེ་དོན་རྟོགས་ན་མ་བགྲོད་མངོན་སངས་རྒྱས། །དེ་ལ་ཚིག་ཏུ་འདི་སྐད་བརྗོད། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རང་ཉིད་ལས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མཐོ་རིས་མེད་ཅིང་ངན་སོང་མེད། །འཁོར་བ་མེད་ཅིང་མྱང་འདས་མེད། །རྫོགས་ཁྱབ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དགྲར་ལངས་ཀྱང་། །འདི་ལ་གཟུང་མེད་བགྲོད་དུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་སྟོན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཀྱེ་མ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ཆེ། །སྲོག་བསྡུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། །དེ་ལྟར་གདོད་ནས་སངས་རྒྱས་ན། །བགྲོད་མེད་ཕྱི་མོ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཉམ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་། །འཁོར་བ་འཁོར་ཞིང་སྐྱེ་བའི་ཁ་བརྒྱུད་ནས། །ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཉམ་ཐག་པ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་ལགས། །དབང་གི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་དབང་གི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་ སྩལ་པ། །འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ཡིན་ཏེ། །དུག་གསུམ་འཁོར་བ་རང་ལས་བྱུང་། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ལས། །གཞན་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་གསོལ་པ། རྟོགས་པའི་ཐབས་ནི་ཇི་ལྟར་བགྱི། །དབང་གི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩོལ་ཅིག །ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་པས། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་སེམས་ཉིད་ཡིན། །ཇི་ལྟར་གནས་པའང་སེམས་ཉིད་གནས། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་ན་སེམས་ཉིད་རྟོགས། །ཅི་སྤྱད་ཅི་བསྒོམས་ཅི་བསྒྲུབས་ཀྱང་། །སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཡེ་ཤེས་མེད། །ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གནས། །སེམས་ཉིད་མཉམ་པའི་ངང་དུ་བཞག་ནས་ནི། །ལྟེམ་མེ་མེར་རེར་གནས་པ་ནི། །གནས་ཀྱི་དམ་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟ་མཆོག་རོལ་པའི་ཏནྟྲ་ལས། ལྟ་བ་ལ་གནས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་དོན་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་དེས། །ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལས་ཀྱི་རྒྱལ། །དོན་ནི་བསྟན་པའི་རབ་ཏུ་བཟུང་། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་དོན། །དབྱིངས་ལས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་དགུ་རུ་གསལ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དགུ་ཡི་རྟགས། །དཀྱིལ་འཁོར་དགུ་རུ་ཤར་བ་ཡིན། །དཀྱིལ་འཁོར་ཚོམ་བུ་དགུ་ལ་ནི། །དེ་ལས་སྐུ་ནི་དགུ་རུ་གསལ། །དེ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། །དེ་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་གསལ་བ་སྟེ། །དེ་ཡིས་དོན་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་ཡང་། །མཐུན་པའི་སྐུ་
Chinese
这是精进禅定的第一百六十九章。 然后，语自在（文殊菩萨）请听。禅定波罗蜜多，是关于禅定差别的开示。在修习空性时，既不是彼岸，也不是此岸，也不是两者之间，也不安住于其中。如果从二谛来看，没有世俗谛，就会违背因果法则，造成没有关联的过失。断绝戏论，收摄心意，不要放任自流。空性是胜义波罗蜜多。如是说。 出自《马王嬉戏续》。这是关于修习禅定波罗蜜多的第一百七十章。 语自在（文殊菩萨）请听。智慧波罗蜜多，在修习智慧时，如果观的力量变得强大，由于止的力量微弱，就像风中摇曳的灯火，心会剧烈动摇。像那样修习彼岸的意义，如果证悟，就能逆转烦恼轮回。安住于那样的状态，就具有意义。如是说。 出自《马王嬉戏续》。这是关于修习智慧的一百七十一章。 然后，薄伽梵自在王（观世音菩萨）开示说：众生寿命终结后，堕入轮回恶道，行善的空性应如此行持。当众生寿命终结后，处于中阴状态，行走于六道之中，或者前往地狱之处时，以慈悲引导应如是说。从普贤王如来的心中，放射出慈悲加持的五道光芒，向下照耀，净化六道众生的处所。五种光芒的字（种子字）交织融合，融化并驯服，化为一体。那些光团显现出大智慧的自性，存在于一切众生之中，却不被认知。不舍弃，在原本的状态中清净，导师即是佛陀本身，是大智慧的显现。从那之中生起菩提智慧，轮回也是在那之中，证悟也是从那之中，行走也是在那之中，安住也是在那之中，最终的归宿也是在那之中。像那样证悟的时刻，佛与众生无有分别。如果证悟那个意义，不需行走也能显现成佛。对此，用语言表达如下：
English
This is the one hundred and sixty-ninth chapter on meditating on diligence. Then, listen, Lord of Speech (Manjushri). The Perfection of Meditative Concentration is the teaching on the distinctions of meditation. When meditating on emptiness, it is neither the other shore, nor is it this shore, nor is it in between, nor does it abide therein. If from the perspective of the two truths, without the conventional truth, it would contradict the law of cause and effect, and become the fault of having no connection. Cutting off elaboration, subduing the mind, not letting it go astray. Emptiness is the ultimate perfection. Thus it was said. From the Tantra of the Play of the Supreme Horse. This is the one hundred and seventieth chapter on meditating on the Perfection of Meditative Concentration. Listen, Lord of Speech (Manjushri). The Perfection of Wisdom, when meditating on wisdom, if the power of insight becomes greater, because the power of tranquility is weak, like a lamp moved by the wind, the mind will be greatly agitated. Meditate on the meaning of the other shore in that way. If one realizes it, one can reverse the cycle of afflictions. Abiding in that state, one is endowed with meaning. Thus it was said. From the Tantra of the Play of the Supreme Horse. This is the one hundred and seventy-first chapter on meditating on wisdom. Then, the Bhagavan King of Power (Avalokiteshvara) spoke: When sentient beings reach the end of their lives and fall into the evil realms of samsara, the emptiness of virtue should be practiced in this way. When they have reached the end of their lives and are in the intermediate state, traversing the paths of the six realms, or going to the place of hell, guiding them with compassion should be explained as follows. From the heart of Samantabhadra, five rays of light of compassionate blessing are emitted, shining downwards, purifying the places of the six realms. Through the intermingling of the five rays of light of syllables (seed syllables), they are melted and tamed, and become a unified mass. From the clarity of those masses, the essence of great wisdom, dwells in all beings, but is not recognized. Without abandoning, purifying in its original state, the teacher is the Buddha himself, the manifestation of great wisdom. From that arises the wisdom of enlightenment, samsara is also in that, realization is also from that, traversing is also in that, abiding is also in that, and the ultimate end is also in that. At the very moment of realizing that, there is no difference between Buddha and sentient beings. If one realizes that meaning, without traversing, one will manifest enlightenment. To that, express in words as follows:
Chinese
说。 从普贤王如来的自性中， 既没有佛也没有众生， 既没有天界也没有恶道， 既没有轮回也没有涅槃。 在圆满遍布的自生智慧中， 即使三世诸佛都变成敌人， 对此也无法抓住，无法前往。 如是说。 然后金刚手菩萨对导师这样祈请道： 奇哉，大自在天王！ 所有被剥夺生命的众生， 既然本来就是佛， 那就是无法逾越的根本。 遭受痛苦和苦难， 在轮回中流转，经历出生的过程， 极其痛苦和不幸， 那样的因是什么呢？ 请自在天王开示！ 如是祈请。 然后自在天王开示道： 这些遭受痛苦的众生， 一切都是菩提心， 就是大智慧， 三毒轮回从自身产生。 由于妄念的力量而产生轮回， 不是从其他地方产生的。 如是说。 然后金刚手菩萨又祈请道： 证悟的方法是什么呢？ 请自在天王开示！ 如是祈请。 然后自在天王开示道： 金刚手，你谛听！ 一切都是菩提心， 如何行持，就是心本身。 如何安住，也是心本身安住。 如何证悟，也是心本身证悟。 无论行持什么，修习什么，成就什么， 除了心之外没有智慧。 一切都平等安住在心的状态中。 将心安住在平等的状态中， 静止不动地安住， 那就是最殊胜的安住。 那就是佛的法身。 如是说。 在骏马嬉戏续中，关于安住于见解的章节，第一百七十二。 然后自在天王， 金刚手，业之王， 完全掌握了所要阐述的意义。 一切都是法性界之义， 从法界中显现智慧， 智慧显现为九种形态。 九种大智慧的象征， 显现为九个坛城。 在九个坛城聚集之处， 从中显现出九种身。 从中显现出报身， 从中显现出化身， 由此清晰地阐明了诸法的意义。 也是一切众生的居所， 相应的身
English
Spoke. From the very nature of Samantabhadra, There is neither Buddha nor sentient beings, There is neither heaven nor hell, There is neither samsara nor nirvana. In the spontaneously arisen wisdom that is complete and pervasive, Even if the Buddhas of the three times rise as enemies, There is nothing to grasp and nowhere to go. Thus it was said. Then Vajrapani again requested the teacher, saying: Alas, great King of Power! All sentient beings whose lives have been taken, Since they are originally Buddhas, That is the insurmountable primordial state. Experiencing misery and suffering, Revolving in samsara and passing through the cycle of birth, Extremely miserable and unfortunate, What is the cause of that? King of Power, please explain! Thus he requested. Then the King of Power bestowed his command: These beings who experience suffering, All are the mind of bodhichitta, It is the great wisdom, The three poisons and samsara arise from oneself. Due to the power of conceptualization, samsara arises, It does not arise from elsewhere. Thus it was said. Then Vajrapani again requested: How does one practice realization? King of Power, please bestow your command! Thus he requested. Then that King of Power bestowed his command: Vajrapani, listen to me! Since everything is the mind of bodhichitta, How one acts is the mind itself. How one abides is also the mind itself abiding. How one realizes is also the mind itself realizing. Whatever one practices, whatever one meditates, whatever one accomplishes, There is no wisdom apart from the mind. Everything equally abides in the state of mind. Having placed the mind itself in the state of equality, Abiding steadily and motionlessly, That is the supreme abiding. That is the Dharmakaya of the Buddha. Thus it was said. From the Tantra of the Play of the Supreme Steed, the chapter on abiding in the view, the one hundred and seventy-second. Then the King of Power, Vajrapani, King of Action, Completely grasped the meaning to be taught. Everything is the meaning of the Dharmadhatu, From the Dharmadhatu, wisdom arises, Wisdom manifests in nine forms. The symbols of the nine great wisdoms, Appear as nine mandalas. In the gathering of the nine mandalas, From that, nine bodies manifest. From that, the Sambhogakaya manifests, From that, the Nirmanakaya manifests, Thereby clearly elucidating the meanings of all phenomena. Also, as the abode of all beings, The corresponding body