Tibetan
ཅུ་དྲུག །ཕྱིར་འབྱུང་ནང་རླུང་སོར་བཅུ་དྲུག །ནང་འཇུག་གནས་རླུང་སྐད་ཅིག་ཙམ། །ལྟེ་བ་དག་ན་གནས་པ་ཡིན། །རླུང་ལ་ཞོན་ནས་ཡིད་འགྱུ་བས། །འཁོར་བ་སྐྱེད་བྱེད་རླུང་ཡང་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རིགས་དྲུག་རང་ལ་ཚང་། །དེ་ནས་རྩ་རྣམས་འབྲི་ཚུལ་ཡང་། །ལོ་གཅིག་ལོན་ནས་ལོ་བརྒྱའི་བར། །ཞག་རེ་ལོན་ནས་རྩ་གཉིས་གཉིས། །བྲི་ནས་ལོ་བརྒྱས་ནུས་པ་འཇིག །དེ་ཚེ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་རླུང་ལ་ཞོན། །གསང་བ་ནས་ཐོན་དམྱལ་བར་སྐྱེ། །རིག་པ་ཐུར་རྒྱུའི་རླུང་ལ་ཞོན། །བཤང་ལམ་ནས་ཐོན་ཡི་དྭགས་སྐྱེ། །རིག་པ་མེ་མཉམ་རླུང་ལ་ཞོན། །ལྟེ་བ་ནས་ཐོན་བྱོལ་སོང་སྐྱེ། །ཡང་ན་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་རླུང་ལ་ཞོན། །མིག་གཡས་ནས་ཐོན་ལྷ་གནས་སྐྱེ། །རིག་པ་དྭངས་སྙིགས་འབྱེད་རླུང་ཞོན། །ཁ་སྣ་ནས་ཐོན་མི་རུ་སྐྱེ། །རིག་པ་ཕྱིར་འབྱེད་རླུང་ལ་ཞོན། །ལྟག་རྩ་ནས་ཐོན་ལྷ་མིན་སྐྱེ། །ཡང་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་ལ་ཞོན། །ཚངས་བུག་ནས་ཐོན་བཅུ་གསུམ་ནོན། །རིག་པ་ཤེས་རབ་རླུང་ལ་ཞོན། །སྙིང་གའི་དབུས་ནས་ཡེ་ཤེས་ལམ། །མིག་གཡོན་འབྲས་བུ་རང་ངོ་ཤེས། །ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འཆར། །དེ་ལྟར་རླུང་དང་རིག་པ་གཉིས། །དོན་བྱེད་གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་གཉིས། །རང་རིག་མཚན་ཉིད་དྲན་ཞིང་གསལ། །རླུང་གི་མཚན་ཉིད་བསྐྱོད་འཁྲུགས་སེམས་ཀྱང་འབེབས། །དེ་གཉིས་བསྡོང་བའི་དཔེར་བརྗོད་ནི། །རིག་པ་འཕྱེ་བོ་མིག་ཅན་འདྲ། །རླུང་ནི་རྟ་ལོང་རྐང་ཅན་འདྲ། །དེ་གཉིས་བསྡོངས་པས་ཕྱོགས་བཅུར་བགྲོད། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་རླུང་གིས་བསྐྱོད། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་སོགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ། །རིག་པའི་རྒྱུ་དང་རླུང་རྐྱེན་འཛོམ། །འཁོར་བའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད། །མི་རྟ་བྲལ་ན་འགྲོ་རྒྱུ་མེད། །དེ་བཞིན་ལམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས། །དྷཱུ་ཏཱིར་རླུང་བཟུང་བསྒོམ་པའི་ཚེ། །རྟ་མེད་འཕྱེ་བོ་དང་ འདྲ་བའི། །རིག་པ་རླུང་མེད་གཡོ་འགུལ་མེད། །རིག་པ་ལས་སུ་རུང་བ་ཡིན། །མིག་མེད་རྟ་ཕོ་དང་འདྲ་བའི། །སྐྱོད་བྱེད་རླུང་རྟ་རིག་མེད་པའི། །འགྲོ་བར་མི་ནུས་རང་དབང་ཐོབ། །དེ་ཚེ་ཡང་དག་རང་ངོ་སྤྲོད། །རླུང་རིག་རང་དྭངས་དེར་སངས་རྒྱའོ། །དེ་ཕྱིར་རླུང་འཛིན་ཉམས་ལེན་ནི། །སྔོན་དུ་ཚོགས་བསག་བླ་མ་མཆོད། །བགེགས་བསྲུང་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་བྱ། །ཁམས་གསོ་བཅུད་ཀྱི་སྨན་མར་སྦྱར། །དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་འདྲེལ་མཚམས་གཅད། །དབེན་པར་འབོལ་བའི་སྟན
Chinese
十六。外出的内气有十六指长，进入的住气只有一瞬间，住在脐间。心识乘气而动，也是产生轮回的气。因此六道众生自性圆满。之后是脉的消减之法，从一岁到百岁，每过一天脉就减少两条。减少到百岁时，力量就衰竭了。那时意识菩提心，乘着没有慈悲的气，从秘密处出去，转生到地狱。意识乘着下行的气，从肛门出去，转生到饿鬼。意识乘着与火同等的气，从脐间出去，转生到旁生。或者意识菩提心，乘着光彩夺目的气，从右眼出去，转生到天界。意识乘着分别清浊的气，从口鼻出去，转生到人道。意识乘着外出的气，从后颈出去，转生到非天。或者意识菩提心，乘着向上行走的气，从梵穴出去，压制十三处。意识乘着智慧的气，从心间中脉生起智慧道。左眼认识果的自性。一切显现自生智慧。如此气和意识二者，作用相同而体性各异。自识的体性是忆念和清晰，气的体性是动摇和扰乱，也能降伏心。那二者结合的比喻是，意识如同有眼睛的盲人，气如同有腿的瞎马。那二者结合就能到达十方。因此，阿赖耶识被气所推动，在五根的对境等处处游走。意识的因和气的缘会合，就做一切轮回之事。人和马分离就无法行走。同样，道之瑜伽士，在修习于中脉中摄持气时，如同没有马的盲人，意识没有气就无法动摇，意识是可以调伏的。如同没有眼睛的骏马，能动的气马没有意识，就不能行走，获得自在。那时真正认识自性，气识自性清净，在那里成佛。因此，修习摄持气，首先要积聚资粮，供养上师，守护障碍，皈依发心。用滋补的药物和酥油来滋养身体。正行时断绝交往，在寂静处铺设柔软的垫子。
English
Sixteen. The outgoing inner air is sixteen fingers long, and the entering dwelling air is only a moment. It dwells in the navel. Mind moves by riding the air, and it is also the air that generates samsara. Therefore, the nature of the six realms is complete in itself. Then there is the method of reducing the channels. From the age of one to one hundred, the channels decrease by two each day. When it is reduced to one hundred years, the power is exhausted. At that time, the consciousness, the bodhicitta, rides on the air without compassion, goes out from the secret place, and is reborn in hell. Consciousness rides on the downward-moving air, goes out from the anus, and is reborn as a hungry ghost. Consciousness rides on the air equal to fire, goes out from the navel, and is reborn as an animal. Or the consciousness, the bodhicitta, rides on the bright and radiant air, goes out from the right eye, and is reborn in the realm of the gods. Consciousness rides on the air that separates the pure and impure, goes out from the mouth and nose, and is reborn as a human. Consciousness rides on the outgoing air, goes out from the back of the neck, and is reborn as an asura. Or the consciousness, the bodhicitta, rides on the upward-moving air, goes out from the Brahma hole, and suppresses thirteen places. Consciousness rides on the air of wisdom, and the path of wisdom arises from the center of the heart. The left eye recognizes the nature of the fruit. Everything manifests as self-arisen wisdom. Thus, air and consciousness are two, with the same function but different natures. The nature of self-awareness is mindfulness and clarity, and the nature of air is movement and disturbance, and it can also subdue the mind. The analogy of combining the two is that consciousness is like a blind man with eyes, and air is like a lame horse with legs. When the two are combined, they can reach the ten directions. Therefore, the alaya consciousness is moved by the air, and wanders everywhere in the objects of the five senses. The cause of consciousness and the condition of air come together, and all the activities of samsara are done. If the man and the horse are separated, there is no way to go. Similarly, when a yogi of the path practices holding the air in the central channel, like a blind man without a horse, consciousness without air cannot move, and consciousness can be tamed. Like a steed without eyes, the moving air-horse without consciousness cannot walk and gains freedom. At that time, one truly recognizes one's own nature, and the nature of air and consciousness is pure, and one becomes a Buddha there. Therefore, the practice of holding the air is to first accumulate merit, offer to the lama, protect against obstacles, take refuge, and generate bodhicitta. Nourish the body with nourishing medicine and ghee. During the main practice, cut off contact and spread a soft cushion in a secluded place.