Tibetan
པར་འཇུག་ཅིང་བཞུགས་པ། ཞེས་པས་བཞེངས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་གཉིས་ཀ་སྐྱིལ་ཀྲུང་དུ་བསྟན་ནོ། །སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ་བླ་མ་རྣམས་རིགས་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་དང་། ཡུམ་པདྨའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་། འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་རིགས་ལྔ་ཡབ་རྣམས་མཉམ་པའམ་རྫོགས་པའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་དང་། ཡུམ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྐྱིལ་ཀྲུང་གིས་གཡོན་ཕྱོགས་ནས་འཁྱུད་པའོ་གསུང་། གསུམ་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་དྲུག་གི་སོགས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་དྲུག་ལྡན་པའི་རྟགས་སུ་ཕྱག་དྲུག་དང་། དེས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་རྟགས་སུ་ཕྱག་མཚན་དྲུག་འཛིན་པ་ནི། རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་མཚན་མར་གྱུར་པའི་རྡོ་རྗེ་སོགས་ལྔ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དྲིལ་བུ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རོལ་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཡེ་ཤེས་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཕྱག་རྒྱ་རིན་ཆེན་འབར་བའི་མཚན། །རྡོ་རྗེ་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ། །དྲིལ་བུ་པདྨ་རལ་གྲི་འབར། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞེས་སོགས་ཏེ་སྐུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། གསུང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཐུགས་སྨོན་པ་མེད་པ་གསུམ་ནི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱི་མཚན་མའང་རིམ་བཞིན་དབུ་དཀར་དམར་མཐིང་གསུམ་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་བསྟན་ནོ། །དེ་དག་གིས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་རྒྱུད་ལས། འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བར་མི་འཇིགས་སྟེང་། །བདག་པོ་ཀུན་བཟང་འཁོར་རྣམས་ལ། །ཀུན་འབྱུང་སྒྱུ་འཕྲུལ་སྟོན་པའི་ཚེ། །མི་བསྐྱོད་རྒྱལ་པོ་མདུན་ན་གནས། །ཞེས་པས། རྒྱུད་ཀྱི་སྟོན་པ་རིགས་དྲུག་པ་ཀུན་བཟང་དང་། འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། སྤྱིར་ཁོག་གཞུང་ལས། འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་རིགས་ལྔ་སྟེ། །ཞེས་པས་རིགས་ལྔ་ཆར་ཡིན་ཀྱང་། ཐུགས་ཀྱི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་སྐབས་འདིར་མི་བསྐྱོད་པ་མདུན་ན་བཞུགས་སོ། །གཉིས་པ་འཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་སྟེ། དེ་ལས། མཚུངས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ལྔས་ཀྱང་བསྟན་པ་གསུང་མི་འགལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ལྔ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང་།ཞེས་སོགས་སོ། །དེ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟོག་པ་བཤད་པ། དེ་ལྟར་དག་ཚུལ།དེའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་ནི། ཡུལ་རྣམ་པར་རིག
Chinese
如同“印持而住”所说，并非如站立一般，而是两者都示现为跏趺坐。关于跏趺坐，上师们说，六种姓者是金刚跏趺坐，佛母是莲花跏趺坐。宣说者五种姓的父尊们是平等或圆满跏趺坐，佛母以禁行跏趺坐从左侧拥抱。第三是，六种智慧等，为了象征五种智慧是自生智慧且具足六种，所以有六只手，为了象征其成办利生事业，所以持有六种手印，即五部是成为五种智慧象征的金刚等五种，以及法界手印铃。如《幻化嬉戏大续》中所说：“六智自性之，手印珍宝燃帜相，金刚轮宝及莲铃，莲花宝剑焰光耀。”第四是，身语意等，即身是空性，语是无相，意是无愿，这三者是超越了心识的行境，所以是不可思议的。那三者的象征也依次示现为头部的白、红、蓝三种颜色。这些是为了广为显示圆满的导师，如《塔续》中所说：“轮之中央无畏上，主尊普贤及眷属，一切生起幻化师，不动明王于前住。”因此，续部的导师是六种姓的普贤，宣说者是： 一般来说，在根本正文中说：“宣说者五种姓。”因此，虽然是五种姓，但在意幻化的场合，不动金刚在前安住。第二，宣说者是五部父母，其中，因为具备四种相同之处，所以用五种来显示也不相违背。因此，首先是五部父尊，即薄伽梵如来佛，是遍知之王等。对此有三点：宣说分别，如是清净之理，以及其种姓的分类。第一是，《后续》中说：“色与受想及行识，五蕴如是极宣说。”其中，识是能分别对境。
English
As it is said in "holding and dwelling," it is not like standing, but both are shown in the lotus posture. Regarding the lotus posture, the lamas say that the six lineages are the vajra lotus posture, and the mother is the lotus lotus posture. The five lineages of the expounder, the fathers, are the equal or complete lotus posture, and the mother embraces from the left side with the ascetic lotus posture. The third is, the six wisdoms, etc., to symbolize that the five wisdoms are self-born wisdom and possess six, so there are six hands, and to symbolize that they accomplish the benefit of beings, so they hold six hand seals, that is, the five families are the vajra and other five that become symbols of the five wisdoms, and the bell of the dharma realm seal. As it is said in the Great Tantra of Magical Play: "The nature of the six wisdoms, the seal is a precious burning sign, the vajra wheel jewel and the lotus bell, the lotus sword flame shines." The fourth is, body, speech, and mind, etc., that is, the body is emptiness, the speech is without characteristics, and the mind is without desire. These three are beyond the realm of consciousness, so they are inconceivable. The symbols of these three are also shown in the three colors of white, red, and blue on the head, respectively. These are to widely show the perfect teacher, as it is said in the Thall Tantra: "In the center of the wheel, above the fearless, the Lord Kunsang and the retinue, all arising illusionists, immovable kings dwell in front." Therefore, the teacher of the tantra is the six lineages of Kunsang, and the expounder is: Generally speaking, in the root text it says: "The expounder is the five lineages." Therefore, although it is the five lineages, in the context of mind-illusion, the immovable one dwells in front. Second, the expounder is the five Buddha families, father and mother. Among them, because they possess four similarities, it is not contradictory to show them with five. Therefore, first are the five father Buddhas, that is, the Bhagavan Tathagata Buddha, the King of Omniscience, etc. There are three points to this: explaining the distinctions, the reason for such purification, and the classification of its lineage. The first is, in the Later Tantra it says: "Form and feeling, thought and volition, and consciousness itself, the five aggregates are thus greatly proclaimed." Among them, consciousness is that which distinguishes objects.
Tibetan
་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོགས་བརྒྱད་དེ། ཀུན་གཞི། ཉོན་ཡིད། ཡིད། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ནི། གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་བཅོ་ལྔ་སྟེ། རྒྱུའི་གཟུགས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། འབྲས་གཟུགས་ནི། མཛོད་ལས། གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད། །ཅེས་པས་བཅུ་གཅིག་གོ། །ཚོར་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི། བདེ། སྡུག །བར་མ། གསུམ་མོ། །འདུ་ཤེས་ནི། ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི། རྒྱ་ཆེ། ཆུང་། ཚད་མེད་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། །འདུ་བྱེད་ནི།མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་པའོ། །དེའང་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། ཀུན་འགྲོ་ལྔ། ཡུལ་ངེས་ལྔ། དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་རྩ་ཉོན་དྲུག །ཉེ་ཉོན་ཉི་ཤུ། གཞན་འགྱུར་བཞི་རྣམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནི། ཚོར་འདུ་སེམས་རིག་ཡིད་བྱེད་དེ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་ལྔ། །གཉིས་པ་ནི། འདུན་མོས་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་སྟེ། །ཡུལ་ངེས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ། །གསུམ་པ་ ནི། དད་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་ཁྲེལ་ཡོད། །མ་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །བརྩོན་འགྲུས་བག་ཡོད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །བཏང་སྙོམས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ། །བཅུ་གཅིག་པོ་ནི་དགེ་བ་ཡིན། །བཞི་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ང་རྒྱལ་དང་། །མ་རིག་ཐེ་ཚོམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་རྣམ་པ་དྲུག །ལྔ་པ་ནི། ཁྲོ་འཁོན་འཆབ་འཚིག་ཕྲག་སེར་སྒྱུ། །གཡོ་རྒྱགས་མེད་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་གཉིས་རྣམ་པར་འཚེ། །དམུ་རྒོད་མ་དད་ལེ་ལོ་དང་། །བག་མེད་བརྗེད་ངས་ཤེས་བཞིན་མིན། །རྣམ་གཡེང་ཉི་ཤུ་ཉེ་ཉོན་མོངས། །དྲུག་པ་ནི། གཉིད་འགྱོད་རྟོག་དཔྱོད་གཞན་འགྱུར་བཞི། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ལས། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་གཉིས་ཕྲིས་པའི་ལྷག་མ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལས་ཚོར་འདུ་གཉིས་ཕུང་པོར་ལོགས་སུ་བཞག་ཅེ་ན།མཛོད་ལས། རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་། །འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཕྱིར་རིམ་རྒྱུའི་ཕྱིར། །སེམས་བྱུང་རྣམ་ལས་ཚོར་བ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལོགས་ཤིག་ཕུང་པོར་བཞག །ཅེས་སོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། སྤར་ཁབ་ལས། དེ་དག་རང་གི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། ཞེས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཞུང་གཞན་རྣམས་སུ། ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་དང་པོར་གཟུགས་ཕུང་སྨོས་ན། འདིར་རྣམ་ཤེས་དང་པོར་སྨོས་པ་གང་ཞེ་ན། ལན་ནི། འདི་ལས
Chinese
具有自性之八识，即：阿赖耶识、染污意、意、五门识。色：具有可变坏之自性之十五法，即：因之色为四大，果之色者，《俱舍论》云：“色谓五根及五境，并无表色即十一。”感受是具有领纳之自性，即：乐、苦、中庸，三种。想是具有于境执取相之自性，即：广大、狭小、无量，三种。行是具有令显现之自性之心。彼亦为五十一心所，即：五遍行、五别境、十一善、六根本烦恼、二十随烦恼、四不定。初者，受想思触作意，五者为一切时中之遍行。二者，欲胜解念定慧，五者为于境决定而生者。三者，信及惭知愧亦有，无贪无嗔无痴亦无，精进审慎极串习，舍及不害此十一，是为善法。四者，贪嗔慢与无明，疑及如是诸恶见，此为根本之六烦恼。五者，忿恨覆恼嫉悭吝，诳谄无惭及无愧，昏沉不信并懈怠，放逸失念不正知，散乱二十随烦恼。六者，睡眠追悔与寻伺，不定即是此四者。如是，于五十一心所中，除去受与想二者，余四十九者即是行。何以故？于五遍行中，受想二者立为蕴耶？《俱舍论》云：以是诤端为根本，轮回之因为次第，于心所中之受与想，立为异蕴。如是，五蕴具有八十支分，如《葩经》云：彼等自具八十支分，是为圆满五佛。此中，或有人云：于其他之论典中，先说色蕴，于此为何先说识耶？答：于此
English
The eight consciousnesses with their own characteristics are: the Alaya consciousness, afflicted mind, mind, and the five sense consciousnesses. Form: Fifteen dharmas with the characteristic of being able to be changed, namely: the four great elements as the cause of form, and the result of form, as the Treasury of Knowledge says: "Form is the five faculties and the five objects, and non-revealing form, which is eleven." Feeling is the characteristic of experiencing, namely: pleasure, pain, and neutral, three types. Perception is the characteristic of grasping the characteristics of objects, namely: vast, small, and immeasurable, three types. Formation is the mind with the characteristic of manifesting. It is also fifty-one mental factors, namely: five omnipresent, five object-specific, eleven virtuous, six root afflictions, twenty secondary afflictions, and four variable. The first is: feeling, perception, thought, contact, and attention, the five that are omnipresent at all times. The second is: desire, conviction, mindfulness, concentration, and wisdom, the five that arise specifically in relation to an object. The third is: faith, shame, knowing embarrassment, non-attachment, non-anger, non-ignorance, diligence, carefulness, extreme familiarity, equanimity, and non-harming, these eleven are virtuous. The fourth is: desire, anger, pride, and ignorance, doubt, and such evil views, these are the six root afflictions. The fifth is: wrath, resentment, concealment, vexation, jealousy, stinginess, deceit, cunning, shamelessness, lack of embarrassment, lethargy, disbelief, laziness, recklessness, forgetfulness, non-awareness, distraction, twenty secondary afflictions. The sixth is: sleep, regret, investigation, and analysis, these four are variable. Thus, among the fifty-one mental factors, removing feeling and perception, the remaining forty-nine are formations. Why is it that among the five omnipresent, feeling and perception are established as separate aggregates? The Treasury of Knowledge says: Because they are the root of disputes, the cause of cyclic existence, feeling and perception among the mental factors are established as separate aggregates. Thus, the five aggregates have eighty branches, as the Spar Khab says: Those with their own eighty branches are known as the complete five Buddhas. Here, some say: In other treatises, the aggregate of form is mentioned first in the order of the aggregates, why is consciousness mentioned first here? The answer is: In this