Tibetan
ཉིས་པ་ལ། སྦྱངས་རྣོ་དང་། རང་རྣོ་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལམ་རིམ་ལས། བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ལ་རབ་གནས་པའི། །ཤེས་རབ་མི་ལྡན་འདིར་འཇུག་ཕྱིར། །རིང་བའང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་བའོ། །ཞེས་སོགས་མདོ་སྔགས་གཉིས་གའི་ཐུན་མོང་གི་ལུང་རིགས་དུ་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ལ།རང་རྣོ་མེད་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་ཡོད་པར་བསྒྲུབ། དེ་སྒྲུབ་པའི་རིག་པ་དངོས་བཤད་རྒྱུད་འདི་རང་རྣོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ པར་འདོད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ། དབང་རྣོན་ཡིན་ན་སྦྱངས་རྣོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱི། རང་བཞིན་གྱི་དབང་རྣོན་གཞི་མ་གྲུབ་པོ་ཟེར། དེ་ལྟར་ན། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་སེམས་བརྒྱད་ཀྱང་སྐྱེ་མི་རིགས་པར་ཐལ། དབང་རྣོན་ཡིན་ན་སྦྱངས་རྣོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག །འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་སེམས་བརྒྱད་ལས་ལྟ་བའི་ལམ་སྡེ་སྣོད་ནས་མ་བཤད་པས། དེའི་སྔོན་ན་སྦྱང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། མུན་པའི་ཤེས་པའི་ས་དེ་ཉིད། །རང་བཞིན་རྒྱུ་ཡིས་བསྙུང་བར་གནས། །ཕལ་པའི་སེམས་བརྒྱད་མཐར་གནས་ཆེ། །ཞེས་དང་། རང་གནས་རྒྱལ་པོའི་འགྲེལ་པར། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་མུན་པའི་ས་ནས་སེམས་ཕལ་པ་བརྒྱད་སྐྱེ་སྟེ། ཞེས་བྱའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། ཕལ་པའི་སེམས་བརྒྱད་མུན་པའི་ས་ནས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། རང་རྣོ་མེད་པར་འདོད་པ་ཉམས་སོ། །གཞན་ཡང་། དབང་རྣོན་ཡིན་ན་སྦྱངས་རྣོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། སྦྱངས་པ་མཉམ་པོ་ལ་རྣོ་བརྟུལ་མི་རུང་ངོ་། །འདོད་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ། རྣོ་བ་དེ་ཉིད་སྔ་མ་ལ་སྦྱངས་སམ་ཅི་ཆ་ཟེར་ན། མ་སྦྱངས་སམ་ཀྱང་ཅི་ཆ་སྟེ། ཅི་ཆ་ཡོད་ཀྱིས་རིགས་པ་མི་བཏུབ་པོ་ཞེས་བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཆེན་པོ་གསུང་ངོ་། །ཡང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་དུ་སྣང་བའང་མི་རིགས་ཏེ། སྦྱངས་པ་མཉམ་པོ་ལ་བློ་ཆེ་ཆུང་འོང་བ་མི་རིགས་ལ། བློ་ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་ན།ཐེག་པ་ལ་ཆེ་ཆུང་མི་སྲིད་དེ། ཐེག་པའི་རིམ་པ་ནི་བློ་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་། དགོངས་འདུས་ལས། ཆེ་ཆུང་རིམ་པའི་བློ་ཡིད་ཕྱིར། །ཐེག་པའི་རིམ་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ལུང་། མན་ངག །རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གསུམ་ལས། ལུང་ནི། དགོངས་འདུས་ལས།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞིང་ཁམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་འདི་དག་ནི། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་། མི་ཟབ་པ་དང་། ཡངས་པ་དང་། དོག་པ་དང་། རྣོ་ བ་དང་། བརྟུལ་བ་དང་། མྱུར་བ་དང་། བུལ་བ་ཤ
Chinese
第二，确立修习之敏锐与自生之敏锐。第一，如《道次第》所说：“于无数劫如尘土中，极度修习且善安住，无有智慧者入此故，长久亦渐次与顿然。”等等，此乃经咒二者共通之诸多教理所成立。第二，若无自生之敏锐则会成为过失，因此要确立其存在。驳斥认为宣说确立此之理智的真实续部并非自生敏锐之行境。第一，有些人说：若为根器敏锐则遍是修习之敏锐，然自性之根器敏锐之基础并不成立。若如此，则世间凡夫之八种心识也不应生起。若为根器敏锐则遍是修习之敏锐是为何？因为世间凡夫之八种心识未于见道之次第藏中宣说，故于彼之前无有可修习之故。如《道次第》所说：“黑暗之识之地界，以自性因缘而安住，凡夫之八识住于最后。”以及《自生王》之注释中说：“以法性之理，从黑暗之地生起凡夫之八种心识。”之故。若认为凡夫之八种心识从黑暗之地生起，则认为无有自生敏锐之观点则已破灭。此外，若为根器敏锐则遍是修习之敏锐之故，于修习相同者不应有敏锐与迟钝。若承认则显而易见。若说敏锐本身于先前已修习或为何，则也可说未修习或为何，不能以任何理由来成立，此乃大恩上师善逝所说。又，显现为大小乘也不应理，于修习相同者，不应有智慧之大小，若智慧无有大小，则大乘小乘不可能存在，因为乘之次第是以智慧之差别来区分的。如是，《意集经》中说：“大小次第之智慧故，乘之次第亦如是。”第二，于教证、口诀、理证三者中，教证方面，《意集经》中说：“于金刚萨埵之刹土中安住之此等大菩萨，以心之自性各异之故，有极深者、不深者、广大者、狭隘者、敏锐 者、迟钝者、迅速者、缓慢者
English
Secondly, establishing the sharpness of practice and the sharpness of self-origination. Firstly, as stated in the Lamrim: "In countless eons like dust motes of fields, those who are extremely trained and well-established, enter here without wisdom, therefore, the long is gradual and simultaneous." And so on, this is established by many common scriptural reasoning of both Sutra and Tantra. Secondly, if there is no self-origination sharpness, it will become a fault, so establish its existence. Refuting the assertion that this actual tantra, which explains the reasoning for establishing it, is not the object of self-origination sharpness. Firstly, some say: If one is sharp in faculties, then it is pervaded by sharpness of practice, but the basis of the sharpness of faculties by nature is not established. If so, then the eight consciousnesses of ordinary worldly beings should also not arise. Why is it that if one is sharp in faculties, then it is pervaded by sharpness of practice? Because the eight consciousnesses of ordinary worldly beings are not explained in the path of seeing section of the treasury, therefore, before that, there is no cultivation, as stated in the Lamrim: "That ground of the darkness of consciousness, abides sustained by its own nature cause, the eight ordinary minds abide at the end." And in the commentary on Rangjung Gyalpo: "By the reasoning of the nature of phenomena, the eight ordinary minds arise from the ground of darkness." Therefore, if it is asserted that the eight ordinary minds arise from the ground of darkness, then the view that there is no self-originated sharpness is destroyed. Furthermore, since if one is sharp in faculties, then it is pervaded by sharpness of practice, there should be no sharpness or dullness in those who have equal practice. If you admit it, it is obvious. If you say that the sharpness itself was practiced before or what, then you can also say that it was not practiced or what, it cannot be established by any reason, this is what the great Lama Desheg said. Also, it is unreasonable for the appearance of the Great and Small Vehicles, it is unreasonable for the size of intelligence to come to those who have equal practice, and if there is no size of intelligence, then the Great and Small Vehicles cannot exist, because the order of the vehicles is distinguished by the difference of intelligence. Thus, in the Gongdu it is said: "Because of the intelligence of the great and small order, the order of the vehicles is also the same." Secondly, among the three proofs of scripture, oral instruction, and reasoning, in terms of scripture, the Gongdu says: "These great beings who abide in the realm of Vajrasattva, because of the various natures of mind, there are those who are very deep, those who are not deep, those who are vast, those who are narrow, those who are sharp, those who are dull, those who are fast, those who are slow.
Tibetan
་སྟག་ལས། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཏམ་རིམ་གྱིས་སམ། ཅིག་ཅར་དུ་ཐོས་ནས། ཞེས་དང་། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། ལྷ་མིའི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་མི་མཐུན་པས། །ལ་ལ་དབང་པོ་ཡེ་ནས་ཆིག་ཆོད་ཡོད། །ལ་ལ་སྦྱངས་པའི་དབང་པོ་འཕྲོ་ཅན་ཡོད། །ཞེས་སོ། །མན་ངག་ནི། ལམ་རིམ་ལས། མ་སྦྱངས་གྲུབ་པ་གསུམ་ཕྱིར་གྱིས། །མཐོ་བསྟན་མྱུར་རྣོ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་། །ཟབ་མོ་རྒྱུ་ཡི་གང་ཟག་དེ། །ཞེས་དང་། མཛོད་ལས་ཀྱང་། ཁ་ཅིག་ཐོག་མ་ནས་དེ་རིག །ཁ་ཅིག་སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །ཞེས་སོ། །རིགས་པ་ལ། དགག །གཞག །སྤང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ལྷ་རྗེ་མདར་ནག་ན་རེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཤེས་རྒྱུད་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ལ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གཞི་ལ་གྲུབ་སྟེ། ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་གསུང་། དེ་མི་འཐད་དེ། ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་པ་དེ། རྒྱུ་རྐྱེན་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྦྱངས་པ་ལ་ལྟོས་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་དམ་བཅའ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གསང་བདག་སྒྲོ་ཕུག་པའི་ཞལ་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་ཤེས་རྒྱུད་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ལ་དབང་པོ་རྣོ་བརྟུལ་གྲུབ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར། ལྕགས་ཀྱི་རྣོ་བརྟུལ་བཞིན་ནོ། །གསུངས་ཏེ། སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་སྦྱོར་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཁ་ཅིག་ན་རེ།གཞི་ལ་རྣོ་བརྟུལ་གྲུབ་ན། གཞི་བཟང་ངན་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ་ཟེར་ན། ལན་དུ་རྗེ་ཉེ་སྟོན་དང་། ཟུར་འཁོར་ན་རེ། གཞིའི་ངོ་བོ་བཟང་ངན་ཅན་དུ་ཐལ་ལམ། ལྡོག་པ་བཟང་ངན་ཅན་དུ་ཐལ་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན། རྣོ་བརྟུལ་འཇུག་པའི་བློ་ལ་དཔྱད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། འདོད་པ་ཉིད་དེ། ལྡོག་པ་བཟང་ངན་ལས་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་ཕྱིར་རོ་གསུང་། ལྷ་རྗེ་གནུབས་གཤེན་ན་རེ། གཞི་བཟང་ངན་ཅན་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། དོན་དམ་པར་དབང་པོ་རྣོ་བརྟུལ་གང་ དུའང་མ་གྲུབ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣོ་བརྟུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་མ་འགགས། དབྱེར་མེད་ལ་རྣོ་བརྟུལ་ཐ་དད་ཀྱི་ཞེན་པ་ལས་གྲོལ་ལོ་གསུང་། ཡང་ཁ་ཅིག །རང་རྣོ་དེ་རྐྱེན་ཐོས་བསམ་ལ་རག་ལུས་སམ་མ་ལུས། དང་པོ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་དམ་བཅའ་ཉམས་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ཚོད་དུ་ལྕགས་ཀྱི་རྣོ་བརྟུལ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྐྱེན་མགར་བ་ལ་རག་ལུས་སམ་མ་ལུས། ལུས་ན་འདིར་ཡང་ཐོས་བསམ་ལ་རག་ལུས་སོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་རྣོ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐོས་བསམ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལྕགས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣོ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྐྱེན
Chinese
《སྟག་ལས།》（音译：达拉）中说：“秘密真言的讲述是循序渐进地，还是一次性地听闻呢？” 以及《ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ།》（音译：衮杰嘉波一切作为之王）中说：“天人的有情众生根器不相同，有些人生来就具有决断的根器，有些是经过修习才具有进步的根器。”如此等等。窍诀方面，《ལམ་རིམ།》（音译：朗任 阶梯）中说：“未曾修习成就的三种原因，高尚的教法快速锐利且广大，深奥的法是根器的补特伽罗。”以及《མཛོད།》（音译：佐 俱舍论）中也说：“有些从一开始就是如此，有些是从修习中产生的。”如此等等。理证方面，有破、立、舍三种。第一种，ལྷ་རྗེ་མདར་ནག（音译：拉杰达纳）说：“有情众生的心相续广大，您具有锐利的根器，这是在基础上成就的，因为在阿赖耶识上积累了各种习气。”这种说法不合理，因为在阿赖耶识上安立习气，需要依赖因缘听闻思维的修习。所以，自性的誓言就破灭了。第二种，གསང་བདག་སྒྲོ་ཕུག་པ།（音译：桑达多普巴 秘密主多普巴）说：“有情众生的心相续广大，您具有锐利和迟钝的根器，因为心的自性是多种多样的，就像铁的锐利和迟钝一样。”这是没有过失的结合。第三种，有些人说：“如果基础上成就了锐利和迟钝，那么基础就会变成具有好坏之分，所以不合理。”回答说，རྗེ་ཉེ་སྟོན།（音译：杰涅敦）和ཟུར་འཁོར།（音译：祖廓）说：“是基础的体性变成具有好坏之分，还是反体变成具有好坏之分呢？”如果是前者，那么因为是对锐利和迟钝所入之心的观察，所以没有遍及性。如果是后者，那么这正是我们所希望的，因为从反体的善恶中，显现出轮回和涅槃的各种各样。ལྷ་རྗེ་གནུབས་གཤེན།（音译：拉杰努协）说：“基础不会变成具有好坏之分，因为在胜义谛中，任何锐利和迟钝的根器都没有成立。在世俗谛中，锐利和迟钝不会被阻碍成多种多样。从无分别中解脱了对锐利和迟钝的执着。”又有些人说：“自生的锐利是依赖于因缘听闻思维，还是不依赖？如果是前者，那么自性的誓言就破灭了。如果是后者，那么就会变成不费力气就能解脱。”如果这样说，那么就像铁的锐利和迟钝存在于材料中，是依赖于铁匠，还是不依赖？如果依赖，那么这里也依赖于听闻思维。如果说：“那么铁就不是自性锐利了，因为依赖于听闻思维。”那么铁也不是自性锐利，因为依赖于因缘。
English
From the 'sTag las': "Is the teaching of secret mantras heard gradually or all at once?" And from the 'Kun byed rgyal po': "The faculties of sentient beings, gods and humans, are not the same. Some have decisive faculties from the beginning. Some have progressive faculties through training." And so on. As for the instructions, the 'Lam rim' says: "For the sake of the three accomplishments without training, the exalted teachings are swift, sharp, and vast, but the profound essence is for the individual with capacity." And the 'mDzod' also says: "Some are like that from the beginning, some are transformed through training." And so on. In terms of reasoning, there are three: refutation, establishment, and abandonment. First, Lha rje mdar nag says: "The great stream of consciousness of sentient beings, you have sharp faculties established in the base, because various imprints have been accumulated in the alaya." This is not reasonable, because establishing imprints in the alaya depends on the training of hearing and thinking through causes and conditions. Therefore, the vow of self-nature is broken. Second, gSang bdag sgro phug pa's words: "The great stream of consciousness of sentient beings, you have sharp and dull faculties established, because the nature of mind is diverse, like the sharpness and dullness of iron." This is a combination free from faults. Third, some say: "If sharpness and dullness are established in the base, then the base would be flawed with good and bad, so it is not reasonable." In response, rJe nye ston and zur 'khor say: "Does the essence of the base become flawed with good and bad, or does the reverse aspect become flawed with good and bad?" If the former, then because it is an examination of the mind in which sharpness and dullness enter, there is no pervasiveness. If the latter, then that is exactly what is desired, because from the good and bad of the reverse aspect, various samsara and nirvana arise. Lha rje gnubs gshen says: "The base does not become flawed with good and bad, because in ultimate truth, no sharp or dull faculties are established. In conventional truth, sharpness and dullness are not obstructed into various forms. Liberation comes from attachment to the distinctness of sharpness and dullness in the undifferentiated." Again, some say: "Does self-sharpness depend on the conditions of hearing and thinking, or not? If the former, then the vow of self-nature is broken. If the latter, then it would become liberated effortlessly." If so, then does the sharpness and dullness of iron that exists in the material depend on the blacksmith, or not? If it depends, then here too it depends on hearing and thinking. If you say: "Then iron is not sharp by nature, because it depends on hearing and thinking," then iron is not sharp by nature, because it depends on conditions.