Tibetan
་པའི་རང་བཞིན་དང་། འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་གཉིས་ལས་དང་། ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། དང་པོ་བརྒྱད་པ་དགུ་ཉོན་མོངས། །གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་དང་། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་དངོས་དང་། ལུས་མེད་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཁོར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འདྲེལ་གཉིས་ཀ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཁོར་བ་ཉིད་དེ། རིམ་གསུམ་ལས། རྟེན་འདྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཚུལ་དག་ཏུ། །ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀར་འཁོར་བའོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཉེས་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འཕགས་ལམ་བྲལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གསུངས། །ཞེས་པས། འདོད་བྱ་འཕགས་ལམ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། རྒྱས་པ་ལས། སེམས་ཅན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱང་། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་བསྒྲིབས་བྱས་ནས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དོན་མ་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །སྤང་བྱ་ཤིན་ཏུ་མནར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དང་། གནས་སྐབས་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་བའི་སྡུག་བསྔལ་རིས་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཉེས་ པ་ནི། འདི་ཉིད་ལས། མི་མཐུན་བདེ་སྡུག་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྡུག་བསྔལ་ཉེས་པར་འགྲོ་མེད་དེ། བདེ་བ་ཉེས་པར་ཅིས་འགྲོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་ལྷ་རྗེ་ཉེ་སྟོན།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ལྟོས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ཇི་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་ཏེ། གླ་མིས་གླས་རྙེད་པ་ལྟ་བུའོ་གསུང་། དེར་ཡང་མ་ཟད་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་འཁྲུལ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལས། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་བཅོས་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། རྒྱས་པ་ལས། མ་བཅོས་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ། །དེ་ཡིས་མ་ཟིན་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་འཁོར་བའི་བྱེད་པ་པོ་ནི། ལོག་རྟོག་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དེ་ལས། ལོག་རྟོག་རྒྱུན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ། །དེ་ཡིས་མ་བྱས་གང་ཡང་མེད། ཞེས་དང་། འདི་ཉིད་ལས། བདག་དང་གཞན་དང་རྟོག་པའི་རྒྱུན། །ཞེས་དང་། རིམ་གསུམ་ལས། རྒྱུན་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ། །ལས་ཀྱི་བྱེད་པོར་བརྗོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །བརྒྱད་པ་དཔེ་ནི། འཁོར་བ་ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁྱུད་མོ་ལྟ་བུ་དང་། མཆེད་པ་རྩ་སོག་གི་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ། རིམ་གསུམ་ལས། ཟོ་ཆུན་རྩྭ
Chinese
是痛苦的自性，行和有二者是业，其余七者是痛苦。龙树说：最初、第八、第九是烦恼，第二、第十是业，其余七者是痛苦。也就是说，从烦恼产生业，从业产生痛苦，又从痛苦产生烦恼，对于有身者来说是实际的，对于无身者来说是以习气的形式流转。这样，外在和内在的缘起二者都以十二支的方式流转。三次第中说：十二缘起以各种方式，在外内二者中流转。第六，错乱的过患是，该论中说：远离圣道和感受痛苦，宣说了两种过患。因此，所希望的远离圣道的痛苦是，广论中说：所有一切有情，虽然五种智慧周遍一切，却被自己的分别念遮蔽，因此不证悟五种智慧的意义。这是应断除的极度折磨的剧烈痛苦，以及暂时显现为安乐的各种不同类型的痛苦感受的过患。该论中说：将经历不和谐的安乐和痛苦。这里有些人说：痛苦没有成为过患，那么安乐怎么会成为过患呢？回答说，拉杰涅顿说：与佛的安乐相比，有情的安乐无论多么圆满，也没有超出痛苦的自性，就像雇工获得工资一样。而且，它肯定是变异痛苦的因。第七，错乱的论证中，轮回和涅槃二者的作者是未造作的常续刹那，广论中说：未造作的常续刹那，没有它未把握的任何事物。特别是轮回的作者是，邪分别常续刹那，该论中说：邪分别常续刹那，没有它未做的任何事物。又，该论中说：我与他与分别的常续。三次第中说：具有常续的刹那，被说为业的作者。第八，比喻是，轮回就像水桶的旋转，蔓延就像草堆的火，三次第中说：水桶草
English
is the nature of suffering, action and existence are karma, and the remaining seven are suffering. Nagarjuna said: The first, eighth, and ninth are afflictions, the second and tenth are karma, and the remaining seven are suffering. That is to say, from afflictions arises karma, from karma arises suffering, and from suffering arises afflictions again. For those with bodies, it is actual, and for those without bodies, it circulates in the form of habitual tendencies. Thus, both external and internal dependent origination circulate in the form of twelve branches. The Three Successive Stages says: The twelve dependent origination circulate in various ways, both externally and internally. Sixth, the fault of confusion is that, in that treatise, it says: Separated from the noble path and experiencing suffering, two faults are proclaimed. Therefore, the suffering of being separated from the desired noble path is, as the Extensive Treatise says: Although the five wisdoms pervade all sentient beings, they are obscured by their own conceptual thoughts, and therefore they do not realize the meaning of the five wisdoms. This is the fault of experiencing intense suffering of extreme torment that should be abandoned, and various types of painful feelings that temporarily appear as happiness. That treatise says: One will experience discordant happiness and suffering. Here, some say: Suffering does not become a fault, so how can happiness become a fault? The answer is, Lhaje Nyeton said: Compared to the happiness of the Buddha, no matter how perfect the happiness of sentient beings is, it does not go beyond the nature of suffering, just like a hired worker receiving wages. Moreover, it is definitely the cause of changing suffering. Seventh, in the proof of confusion, the creator of both samsara and nirvana is the uncreated continuous moment, as the Extensive Treatise says: The uncreated continuous moment, there is nothing that it does not grasp. In particular, the creator of samsara is the continuous moment of wrong conception, as that treatise says: The continuous moment of wrong conception, there is nothing that it has not done. Also, that treatise says: The continuum of self, other, and conception. The Three Successive Stages says: The moment with a continuum is said to be the creator of karma. Eighth, the analogy is that samsara is like the rotation of a water bucket, and spreading is like a fire in a pile of grass, as the Three Successive Stages says: Water bucket grass
Tibetan
་སོག་མེ་དཔེ་བཞིན། །རྟག་ཏུ་འཁོར་ཞིང་མཆེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་དུ། དེ་ལས། འཇིག་དང་ཆགས་དང་སྟོངས་དང་གནས། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་བཞི་ལྡན་པས། །མཚན་ཉིད་ཐེར་ཟུག་མེད་པའོ། །ཞེས་པས་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བརྟག་གཞི་འཁོར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལས་གཡོས་པ་མེད་དེ། ཐོ་ཡོར་ལ་མིར་སྣང་ཡང་ཐོ་ཡོར་ལས་མ་གཡོས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད། །ཅེས་དང་། ལོག་རྟོག་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཅི་ཡང་མེད། །སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་ཡེ་མཁྱེན་རང་རིག་ཐུགས། །དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་མེད་པར་དྲན་དབང་བསྒྱུར། ། ངོ་མཚར་སྐུ་གསུང་ཡོན་ཏན་ཞིང་ཁམས་ལས། །གཞན་ན་མེད་དེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྒྱས་པ་ལས། མཆོག་གསུམ་རྫོགས་པ་མན་ཆོད་ནས། །ངན་སོང་གནས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཡང་དག་པར་ནི་དབྱེར་མེད་དེ། །གང་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །འདིར་འཁོར་བའི་ཆོས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དགོས་པ་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་ཚུལ་བཤད་པས་འཁོར་བའི་མཚང་ཤེས་ནས་མྱང་འདས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་དགོས་པ་དང་། དེའི་རང་བཞིན་བཤད་པས་འཁོར་བ་འདི་མ་སྤངས་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོ་འཕྲོད་དེ་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དུ་ཤེས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ནི། ལུང་ལས། སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་ངེས་འབྱུང་མེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གཞན་ན་མེད་དེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་སློབ་དཔོན་ཉི་འོད་སེང་གེས། འཁོར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཡུལ་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་དོ། །འཁོར་བའི་ཆོས་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ལེ་ལག་ལས། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་བསམ་གཏན་མིག་སྒྲོན་གྱི་རང་འགྲེལ་དུ་དྲངས་ཤིང་། དགྱེས་རྡོར་ལས་ཀྱང་། འདི་ཉིད་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་སྡེ། །འདི་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་པ་ཉིད། །འཁོར་བ་སྤངས་ནས་གཞན་དུ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། ལམ་སྦྱངས་པར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སོལ་བ་ལ་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་དཀར་པོར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱས་པ་ལས། རྣམ་པར་བྱང་དང་སྡུག་བསྔལ
Chinese
如燃火之旋，恒常流转而增盛。如是说。如是于八者之上，彼中，坏灭与生起与空与住，生老病死四者具足故，是无有恒常之体性。如是说，具有生起坏灭之法，是说轮回之体性。三者，将错乱回置于法性中，如是观察之轮回之法，虽似错乱，然自性未曾动摇法性，如于木墩见人影，然木墩未曾动摇。如是亦于此中说，自性中无有退失。如是说，错乱之念之外，无有他物。空性无我，原始智慧，自性明觉之心，无有能取所取而转变忆念之自在。 稀有身语功德刹土之外，无有他者，彼即是彼，如是。如是，广释中云：自三宝圆满以下，乃至恶趣诸处，皆无有真实之差别，无有任何应舍弃者。如是说。此处，若问决定轮回之法有何必要？答：必要有二，说错乱之方式，了知轮回之过患，而引入解脱道之必要，及其自性，说此轮回不舍弃，而证悟自生之智慧，了知轮回涅槃无别之必要。其中，初者，经中云：无有痛苦则无有出离。如是说。二者，于“无有他者，彼即是彼，如是”之释文中，教师日光狮子云：轮回之法，非于他方异处。轮回之法即是涅槃之坛城，如是说。及于支分中云：轮回与涅槃，二者皆非有，若能完全了知轮回，则称彼为涅槃。如是引用于《三摩地眼灯》之自释中。于《喜金刚》中亦云：此即名为轮回聚，此即是涅槃。舍弃轮回于他处，不能证悟涅槃。如是说。若不如是，则修道将成无义，如以灰烬拭擦，亦不能变白。如是亦于广释中云：清净与痛苦
English
Like the whirling of a firebrand, it constantly revolves and spreads. Thus it is said. Thus, upon the eight, from that, destruction, arising, emptiness, and abiding, possessing the four of birth, old age, sickness, and death, therefore, it is without an enduring nature. Thus it is said, possessing the dharma of arising and ceasing, it is taught as the nature of samsara. Third, to revert delusion to the nature of reality: Thus, although it appears as delusion in those objects of investigation, the dharmas of samsara, it does not move from its own nature, the nature of reality, just as when a person appears in a wooden post, yet the wooden post does not move. Thus, also, in this very text, it says: There is no deviation from its own nature. Thus it says, there is nothing other than wrong thought. Emptiness, selflessness, primordial wisdom, the mind of self-awareness, transforming the power of mindfulness without object and subject. Other than the wondrous body, speech, qualities, and pure realms, there is nothing else, it is just that, just as it is. Thus, in the Extensive Text, it says: From the completion of the Three Jewels downwards, all the states of the lower realms are truly without difference, there is nothing to be abandoned. Thus it is said. Here, if one asks, what is the necessity of establishing the dharma of samsara? The answer is: There are two necessities: The necessity of explaining the manner of delusion, knowing the faults of samsara, and leading to the path of liberation; and the necessity of recognizing its own nature, without abandoning this samsara, as self-originated wisdom, and knowing that samsara and nirvana are inseparable. Of these, the first is: In the scripture, it says: Without suffering, there is no renunciation. Thus it is said. The second is: In the commentary on "There is nothing else, it is just that, just as it is," the teacher Nyima Oser Sengge says: The dharma of samsara does not exist in another, separate place. The dharma of samsara itself is just the mandala of nirvana, thus it is said. And in the Limb Text, it says: Samsara and nirvana, neither of the two exists; when samsara is fully known, it is called nirvana. Thus it is quoted in the self-commentary of the Lamp for Contemplation. And in the Hevajra Tantra, it also says: This very thing is called the collection of samsara, this very thing is nirvana. Having abandoned samsara, in another place, nirvana cannot be realized. Thus it is said. If it is not like that, then practicing the path will become meaningless, just as if one polishes charcoal, it will not become white. Thus, also, in the Extensive Text, it says: Purification and suffering