Tibetan
ང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཕྱིའི་རྟེན་འདྲེལ་བཅུ་གཉིས་ནི། མང་ཉུང་གི་ཚུལ་དུ་འཁོར་རོ། །དེ་ཡང་གལ་པོ་ལས། ཕྱི་ནི་རྒྱུ་དང་འདྲེལ་པ་དྲུག །དེ་བཞིན་རྐྱེན་དང་འདྲེལ་པ་དྲུག །ཅེས་པས་རྒྱུ་འདྲེལ་དྲུག་ནི། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། དེ་ནས་རིམ་བཞིན། སྡོང་བུ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་རྣམས་སྔ་མ་སྔ་མས། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མང་བའི་འཁོར་ཚུལ་ལོ། ཉུང་བ་རྡོ་ཟླུམ་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར་ན། དྲུག་ཀ་དེ་རང་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་གསུང་། གཉིས་པ་རྐྱེན་དང་འདྲེལ་བ་དྲུག་ནི། འབྱུང་བ་ལྔ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་དྲུག་གོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འདྲེལ་པའི་ཆོས་དྲུག་པོ་རྐྱེན་དྲུག་གིས་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་བའི་ཡུལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ལངྈར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ལས་རྫ་མ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཐག་པ་ལས་སྣམ་བུ་དང་། རྩི་སྐྱོང་ལས་རེ་ལྡེ་དང་། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། སྲུབ་མ་ལ་སོགས་པ་མིའི་ནན་ཏན་དང་ཞོ་ལས་མར་བྱུང་བ་འདི་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ།ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འདྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནང་གི་རྟེན་འདྲེལ་ལ། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མེད་ན་མི་འབྱུང་ཞིང་ལྟོས་པས་འགྲུབ་པ་ཞིག་སྟེ། གལ་པོ་ལས། འདི་ཡོད་ཕྱིར་ན་འདི་འབྱུང་ལ། །འདི་སྐྱེས་ཕྱིར་ན་འདི་སྐྱེ་བས། །སྔ་མའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱི་མ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། དངོས་དང་། དབྱེ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་འཁོར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྫོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུད་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་། །མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང་། །མིང་ལས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང་། །གཟུགས་ལས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་དྲུག་འབྱུང་། །སྐྱེ་མཆེད་ དྲུག་ལས་རེག་པ་འབྱུང་། །རེག་ལས་ཚོར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཚོར་ལས་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྲེད་པ་ལས་ནི་ལེན་པ་འབྱུང་། །ལེན་པ་ལས་ནི་སྲིད་པ་འབྱུང་། །སྲིད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་རྒ་བ་འབྱུང་། །རྒ་བ་ལས་ནི་ན་བ་འབྱུང་། །ན་བ་ལས་ནི་ཤི་བ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མ་རིག་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་ལས་འབྲས་ལ་རྨོངས་པའོ། །དེས་རྒྱུ་བྱས་ནས་དགེ་མི་དགེའི་ལས་གསོག་པའམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །ལས་དེ་དག་རྒྱུན་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བསགས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཁྱེར་བ་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་སོ། །དེ་སྐྱེ་གནས་སུ་ཚུད་པ་ལས་ཚོར་སོགས་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་མིང་གཟུགས་གྲུབ་པའོ། །དེ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བས་མིག་སོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་པའོ། །དེ་ལས་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པའི་རེག་པ་དང་། དེ་ལས་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་དང་། དེ་ལས་བདེ་བ་བླང་འདོད་དང་སྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པ་དང་། དེ་ལས་བླང་དོར་གྱི་བྱ་བ་སྒོ་གསུམ་གྱིས་རྩོལ་བར་བྱེད་པའི་ལེན་པ་དང་། དེས་གསོས་བཏབ་སྟེ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡང་སྲིད་ལེན་པ་ལ་ནུས་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །དེ་ལས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་ཞིང་། སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ན་ཚོད་འགྱུར་བའི་རྒས་པ་དང་།ཁམས་འགྱུར་བའི་ནད་དང་། སྲོག་འགྱུར་བའི་ཤི་བ་སྟེ། རྟེན་འདྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བར་མེད་པར་འཁོར་བས་ན་འཁོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཚེ་གསུམ་ལ་རྫོགས་ཏེ། མ་རིག །འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་གསུམ་ནི།སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚེ་སྔ་མ་དང་། མིང་གཟུགས་ནས། སྲིད་པའི་བར་བདུན་ནི་ཚེ་བར་པ་ལ་རྫོགས་ཏེ། དང་པོ་བཞི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རང་བཞིན་དང་། ཕྱི་མ་གསུམ་རྣམ་སྨིན་དེ་དག་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གཉིས་ཕྱི་མ་ལ་རྫོགས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་ཐ་མ་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ། གསུམ་པོ་དག་ལས་གཉིས་བྱུང་སྟེ། །གཉིས་ལས་བདུན་འབྱུང་བདུན་ལས་ཀྱང་། །གསུམ་འབྱུང་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་སྟེ། །ཉིད་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཁོར། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་དང་འདྲེལ་པ་དང་། ནང་གི་འབྱུང་ལྔ་དང་རྣམ་ཤེས་ཏེ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དང་འདྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སཱ་ལུ་ལྗང་བའི་མདོ་ལས། ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འདྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འདྲེལ་པ་དང་། རྐྱེན་དང་འདྲེལ་པའོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་བསྡུ་ན་གསུམ་སྟེ། མ་རིག་སྲིད་ལེན་གསུམ་ཉོན་མོངས
Chinese
在这两者中，首先是外在的十二缘起，以多和少的规律流转。其中，《重要论》中说：“外在是与因相关的六个，同样是与缘相关的六个。”因此，与因相关的六个是：从种子生出幼芽，然后依次是树干、树枝、树叶、花朵和果实，像这样，前一个产生后一个，这是多的流转方式。如果将少比作圆石，据说六个都像它自身一样。第二，与缘相关的六个是五大元素和时间的变迁。这样，与因相关的这六种法，依靠六种缘等的作用，产生了像外在显现的器世界等，如《楞伽经》中说：“大慧，就像从泥团中产生陶器一样，从线产生布，从树脂产生漆器，从种子产生幼芽，以及纺锤等人的努力，以及从酸奶中产生酥油一样。大慧，外在的缘起是前一个产生后一个。”如是说。第二，内在的缘起有体性、分类和总结。第一，是没有它就不会产生，依靠它才能成立的东西。《重要论》中说：“因为有这个，所以产生这个；因为生了这个，所以生这个；因为前一个的缘故，产生后一个。”如是说。第二，有本体和分类意义的差别，以及如何流转的方式。第一是无明等十二支。第二是《大圆满续·自生智》中说：“也是从无明中产生，从无明中产生行，行产生识，识不产生，名产生色的自性，色产生六处，六处
English
Among these two, the first is the twelve external dependent arisings, which revolve in a manner of more and less. Furthermore, the 'Important Treatise' states: 'The external is six related to cause, similarly, six related to condition.' Therefore, the six related to cause are: from a seed sprouts a shoot, and then successively a trunk, branches, leaves, flowers, and fruits; like this, the former gives rise to the latter, which is the manner of revolving in abundance. If the few are compared to a round stone, it is said that all six are like itself. Secondly, the six related to condition are the five elements and the change of time. Thus, these six dharmas related to cause, relying on the six conditions and so forth, perform actions and generate these worlds of objects and containers that appear as external. As it is said in the Lankavatara Sutra: 'Mahamati, just as pottery arises from a lump of clay, cloth from thread, lacquerware from resin, sprouts from seeds, and the efforts of humans such as spindles, and butter arises from yogurt, so too, Mahamati, external dependent arising is the arising of the latter from the former.' Thus it is said. Secondly, internal dependent arising has characteristics, divisions, and summaries. First, it is something that does not arise without it and is established by relying on it. The 'Important Treatise' states: 'Because this exists, this arises; because this is born, this is born; because of the cause of the former, the latter arises.' Thus it is said. Secondly, there are differences in essence and meaning, and how they revolve. The first is the twelve links beginning with ignorance. The second is from the Dzogchen Tantra 'Self-Arisen Awareness': 'Also arising from ignorance, from ignorance arises formation, formation is consciousness, consciousness does not arise, from name arises the nature of form, from form arises the six sense sources, the six sense sources
Chinese
通过意乐积累善与非善之业，或者说显现造作，即是行。这些业积累在具有相续的识之上，并将之带到后世者，即是识。它进入受生之处，与受等四蕴一同，以及由四大种所变的色，即是五蕴自性的名色形成。它逐渐增长，生出眼等内六处。由此产生境、根、识三者聚合的触，由此产生体验苦乐的受，由此产生想要获取乐和想要舍弃苦的爱，由此产生以三门勤奋从事取舍之事的取，由此滋养，使业的习气有能力取后有，即是有。由此产生后世的生，有生就有年龄变化的老，有界变化的病，有命变化的死，因此，十二缘起的轮转无有间断地运转，所以称为轮回。这些也在三世中圆满：无明、行、识三者，因为是投生者，所以属于前世；从名色到有之间的七者，在中间世圆满，其中前四者是异熟的自性，后三者是从那些异熟的因缘所生之故。生和老死二者在后世圆满，因为此生的最后是有，从它的因缘产生生，从生产生老死之故。如是龙树所说： 从三者中生出二者，从二者中生出七者，从七者中也生出三者，即是有的轮转，自身乃是再三地轮转。如是。这些也是前者前者生出后者后者的角度，是与因相连的，以及内部的五大种和识，即六界聚合所生之故，称为与缘相连，如《萨罗树王经》中说：内部的缘起是由于二者而生，何为二者？即是与因相连，与缘相连。等等广说。如果归纳为三者，即是无明、有、取三者是烦恼。
English
Through intention, accumulating virtuous and non-virtuous actions, or manifestly performing them, is action. These actions are accumulated on the consciousness that possesses continuity, and it is the consciousness that carries them to the next life. When it enters the place of birth, together with the four aggregates of feeling, etc., and the form that is transformed from the four great elements, the nature of the five aggregates, name and form, is formed. It gradually grows, and the six internal sense bases, such as the eye, emerge. From this arises contact, the union of object, faculty, and consciousness; from this arises feeling, the experience of pleasure and pain; from this arises craving, the desire to obtain pleasure and the desire to abandon suffering; from this arises grasping, the effort to engage in actions of taking and rejecting through the three doors; nourished by this, the karmic imprints become capable of taking rebirth, which is existence. From this arises future birth, and if there is birth, there is aging, the change of age; sickness, the change of elements; and death, the change of life. Therefore, the wheel of the twelve links of dependent origination turns without interruption, and it is called samsara. These are also completed in three lifetimes: ignorance, action, and consciousness, because they are the projectors of birth, belong to the previous life; the seven from name and form to existence are completed in the intermediate life, of which the first four are of the nature of fruition, and the latter three arise from the conditions of those fruitions. Birth and aging and death are completed in the future life, because the end of this life is existence, and from its condition arises birth, and from birth arises aging and death. As Nagarjuna said: From the three, two arise; from the two, seven arise; from the seven, three also arise, which is the wheel of existence, which itself revolves again and again. Thus it is. These are also called connected with cause from the perspective that the former gives rise to the latter, and connected with condition because they are produced by the aggregation of the five internal elements and consciousness, i.e., the six elements, as it is said in the Salu Ljangwa Sutra: Internal dependent origination arises from two causes, what are the two? They are connected with cause and connected with condition. And so on, extensively explained. If summarized into three, they are ignorance, existence, and grasping, which are the afflictions.