Tibetan
དབེན་གཉིས་རེས་འཇོག་ཏུ་གྱུར་པས་ངོ་བོ་སྐུར་འདེབས་སུ་སོང་ལ། འདིར་སྣང་སྟོང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཆོད་པས་སྐུར་འདེབས་སུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོས་ལྷག་སྟེ། ཨ་ནི་སྟོང་དང་མི་སྟོང་གི། །དབུ་མའང་དམིགས་སུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ ནི། རྒྱུའི་དབྱེར་མེད་མཐར་ཐུག་དཔྱད་པའི་རིག་ངོར་གྲུབ་པར་འདོད་པས་མཚན་ཉིད་གཟུང་དུ་ཡོད་ལ། འདིར་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་སྟེ། ཐ་སྙད་གཉིས་པར་བསམ་བརྗོད་འདས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུའི་བདེན་གཉིས་རང་བཞིན་ཡོད་མེད་རིས་ཆད་དུ་སོང་ལ།སྔགས་ཀྱི་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་གྱིས་འཕགས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། རང་བཞིན་ངང་གིས་དབྱེར་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞར་བྱུང་སྐབས་འཕྲོས་ཀྱི་རྩོད་སྤོང་ནི། དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གནས་ཚུལ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་རྟགས་མ་གྲུབ་ལ། དེར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བློས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་གསུམ་དུ་བཀོད་ཀྱང་། དེར་མི་འགྱུར་ན་ཅི་ལྟོ་སྟེ། ཁྱབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཉང་ཊཱིཀ་པ་གསུང་། ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྣང་བ་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་ཚེ་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་སྟོང་གཉིས་ངོ་བོ་བདག་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། ལན་དུ་མཁས་པ་གླན། སྣང་ལྡོག་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཀྱི། ངོ་བོ་མི་བྱེད་གསུང་། འོ་ན་སྐྱེ་འགག་བྱེད་མི་བྱེད་འགལ་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣང་སྟོང་བདག་མི་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་དུ་མི་རྟག་ལྡོག་དང་བྱས་ཆོས་ཀྱང་བདག་མི་གཅིག་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་ལྡོག་སྐད་ཅིག་སྐྱེ་འགག་བྱེད་ཚེ་དེ་དང་བདག་གཅིག་པའི་བྱས་ཆོས་ཀྱི་རྫས་སྐྱེ་འགག་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ད་ལྟ་བུམ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་བུམ་པའི་རྫས་རྒྱུན་མ་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དབྱེར་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་དེ། ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་དུ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཉམས་ལ།མེད་ན་འདི་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་རྟོགས་པའི་མཐར་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བས་མི་ལྟོ་སྟེ། རྟོགས་པའི་རང་མཚན་བློ་མཐའ་གང་གིས་ཀྱང་མ་རེག་པའི་ཕྱིར། རྩོད་ པའི་ངལ་བ་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ནའང་། སོ་སྐྱེའི་བློ་ཡུལ་དུ་རྟོགས་པའི
Chinese
由于执着于二元对立，导致落入断灭论。在此，显现与空性同时成立，因此不堕入断灭论，所以在体性上更胜一筹。如云：“唉！空与非空，中观亦无所缘。”第二，因的无别，被认为是究竟的，在理性的观察中成立，所以可以把握其特征。在此，由于远离了心识的活动范围，所以特征并非单方面存在，因此在特征上更胜一筹。如云：“在第二种名言中，超离思与言。”第三，因的二谛，已经截断了有无的界限，由于密法的显空无别，所以在自性上更为殊胜。如《道次第》所说：“自性本然无别。”顺便说一下，关于辩论的消除：如果说，这样一来，自性的显现就变成了三种，因为情况就是这样成立的。如果这样说，那么理由不成立。如果说因为在那里安排了，那么，为了理解自性，虽然用意识假立而安排成三种，但如果不变，那又怎么样呢？并不周遍，娘氏注疏如是说。又有些人说，显现生灭的时候，空性也随之生灭，因为显空二者体性相同。回答说，智者说，显现的还灭生灭，体性不生灭。如果说，生灭与不生灭是相违的法，那么，显空二者体性不相同了吗？仅仅如此，无常的还灭和有为法也变成体性不相同了，因为无常的还灭刹那生灭的时候，和它体性相同的有为法的实体不生灭。比如现在取瓶子的意识，在第二刹那，瓶子的实体相续没有断绝一样。还有，无别、远离对境的那个，可以通过闻思来确定吗？如果可以，那就破坏了远离心识对境的说法；如果不可以，那么像这样确定的论证都将变得毫无意义。因为证悟实相的自相，最终会从能证悟和所证悟的二元对立中解脱出来，所以不会这样认为，因为证悟的自相是任何心识的边际都无法触及的。辩论的辛劳毫无意义。即便如此，凡夫的意识所能证悟的
English
Because of clinging to dualistic opposition, it leads to nihilism. Here, appearance and emptiness are simultaneously established, so it does not fall into nihilism, therefore it surpasses in essence. As it is said: "Alas! Neither empty nor non-empty, the Middle Way has no object of focus." Secondly, the inseparability of causes is considered ultimate, established in the face of rational examination, so its characteristics can be grasped. Here, because it is beyond the realm of mental activity, the characteristics do not exist in one aspect, therefore it surpasses in characteristics. As it is said: "In the second convention, it transcends thought and expression." Thirdly, the two truths of cause have cut off the boundaries of existence and non-existence, because the appearance and emptiness of mantra are inseparable, therefore it is more excellent in nature. As the Lamrim says: "Nature is naturally inseparable." Incidentally, the refutation of disputes arising from the occasion: If it is said that in this way, the appearance of nature becomes three, because the situation is established in this way. If you say so, then the reason is not established. If you say because it is arranged there, then, in order to understand nature, although it is hypothetically arranged into three by consciousness, but if it does not change there, then what about it? It is not pervasive, so says Nyang's commentary. Also, some say that when appearances arise and cease, emptiness also arises and ceases, because the essence of appearance and emptiness are the same. In response, the wise one said: The reversal of appearances arises and ceases, but the essence does not arise or cease. If you say that arising and ceasing and not arising and ceasing are contradictory dharmas, then does the essence of appearance and emptiness become different? Just so, impermanent reversal and conditioned phenomena also become different in essence, because when impermanent reversal arises and ceases in an instant, the substance of conditioned phenomena, which is the same essence as it, does not arise or cease. For example, just as the consciousness of grasping a pot now, in the second instant, the substance continuum of the pot is not interrupted. Furthermore, can that which is inseparable and beyond the realm of experience be determined by hearing and thinking? If it can, then the statement of being beyond the realm of consciousness is violated; if it cannot, then the arguments determined in this way will become meaningless. Because the self-characteristic of realizing the reality ultimately liberates from the duality of the object of realization and the subject of realization, it is not so, because the self-characteristic of realization is untouched by any edge of consciousness. The labor of debate is meaningless. Even so, what can be realized by the consciousness of ordinary beings
Tibetan
་ངེས་ཤེས་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། རང་མཚན་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་རྗོད་བྱེད་ཟབ་མོའི་སྒྲས་མཚོན་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ལ། དེ་དང་རྗེས་མཐུན་གྱི་དོན་སྤྱི་རྟོགས་པའི་ངེས་ཤེས་ཙམ་སྐྱེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དོན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་ཆེན་ལྟོས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བློས་གཞལ་བ་ན། མཐའ་དབུས་དང་། དབྱིབས་ཁ་དོག །གཅིག་དང་དུ་མ་སོགས་སྤྲོས་པ་དུ་མས་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱང་། འབྱུང་བ་གཞན་གྱི་གོ་འབྱེད་པ་ཙམ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོས་གཟུང་རྒྱུ་མ་དམིགས་པ་ལྟར། འདིར་ཡང་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་སོ་སོ་ནས་ཞིབ་ཏུ་སྨྲས་ཀྱང་། དོན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན། དང་པོར་དོན་སྤྱི་ཙམ་དང་མཐར་རང་མཚན་ཡིན་ལུགས་ལྟར་མངོན་དུ་རྟོགས་པས་འགལ་བར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་འགལ་བ་སོགས་ལུང་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱི། འདི་དག་ཐ་སྙད་ཀྱི་རིག་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་དེ། བརྗོད་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་གང་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་མཐར་འཛིན་གྱི་བློ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའང་ཚིག་གིས་དབུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། སྤྱི་མདོ་ལས། སྣང་དང་མི་སྣང་ལ་སོགས་པ། །གཉིས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མཐའ། །ཀུན་མཁྱེན་རྣམས་ནི་དབུས་ལའང་མིན། །ཞེས་དང་། སློབ་དཔོན་གཉན་དཔལ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་ལྟ་བ་ཡང་དག་སྒྲོན་མ་ལས། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ། །མིང་དང་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །མཚན་མ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་དེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས། །ཞེས་དང་། དེས་མཛད་པའི་ངེས་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཐབས་ལས་ཀྱང་།ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ཆོས་བཙན་པར། །ཆོས་ལ་ཆོས་ནི་མི་འཇུག་སྟེ། །ཇི་ཙམ་ཟབ་པའི་ཚིག་བརྗོད་ཀྱང་། །དོན་དང་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །འོན་ཀྱང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཐབས་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཡི་གེ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཉན་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་། །འགྱུར་བ་མེད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །ཉན་ཅིང་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཀྱང་མི་འགལ་ལོ། །དེས་ན་ཁོག་གཞུང་ལས། མཚོན་བྱ་རང་བཞིན་གཞི་ཡི་རྒྱུད། །སྒྲོ་སྐུར་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། །མཚོན་བྱེད་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་སྟེ། །མཛུབ་མོས་རི་བོང་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུད་སྒྲ་རྒྱུད་ཀྱིས་མཚོན་ནུས་པར་གསུངས་པས་ཀྱང་གསལ་ལོ།
Chinese
如果问是否有定解，虽然没有证悟自相的定解。然而，用能表达甚深之义的言语来表示，对于远离行境之义，生起与此相符的意义总相的定解，因此确定下来并非没有意义。比如，用分别念衡量广大之虚空时，虽然用众多戏论确定边、中、形状、颜色、一和多等，但除了开显其他事物之外，如同无法确定其自性一样。在此，虽然详细地分别叙述了显空无别，但意义的究竟结论是不可言说的意义。最初是意义总相，最终如实地现证自相，以量成立了似乎相违的法不相违等。这些不能仅仅用名言的理智来成立，因为无论如何表达不可言说的意义，最终也不会舍弃执着的分别念。因此，一切智也会被言辞所穷尽。如同《总说经》中所说：“显与不显等，一切二取皆是边，一切智者亦非中。”以及学 आचार्य (梵文天城体：आचार्य，梵文罗马拟音：ācārya，汉语字面意思：导师) ཉན་དཔལ་དབྱངས་所著的《正见灯论》中说：“如虚空，以名言，虽以名句而述说，然无相且离戏，超离自性心之境。”以及他所著的《如何修习真实义》中也说：“如实之法极坚固，法不入于法中，无论说多么深奥的词语，也不会与意义相符。”然而，也并非没有用各别分别的智慧来证悟的方法。《三摩地王经》中说：“对于无文字之法，听闻并宣说者，于不变之上作增益，听闻并受持者。”因此，确定为远离行境后生起定解，也是不相违的。因此，《根本续》中说：“所诠自性基之续，无有增损而宣说，能诠幻化之网也，如指指月兔。”因此，也清楚地说明了自性之续可以用音声之续来表示。
English
If asked whether there is certainty, although there is no certainty of realizing the own-characteristic. However, by representing it with words that express profound meaning, for the meaning that is beyond the realm of experience, a certainty of realizing only the general meaning that is in accordance with it arises, therefore establishing it is not meaningless. For example, when measuring vast space with conceptual thought, although one establishes many elaborations such as edge, center, shape, color, one and many, etc., just as one cannot determine its own nature except for revealing other phenomena. Here too, although the inseparability of appearance and emptiness is described in detail separately, the ultimate conclusion of the meaning is the inexpressible meaning. Initially, it is only the general meaning, and ultimately, one directly realizes the own-characteristic as it is, so the seemingly contradictory phenomena are established by valid scriptures as not contradictory, etc. These cannot be established merely by the intellect of terminology, because no matter how one expresses the inexpressible meaning, one will ultimately not abandon the mind of grasping. Therefore, even omniscience will be impoverished by words. As it is said in the General Sutra: "Appearance and non-appearance, etc., all dualistic thoughts are extremes, all omniscient ones are not even in the middle." And in the Lamp of Correct View composed by the teacher आचार्य (Tibetan: སློབ་དཔོན།, Sanskrit Devanagari: आचार्य, Sanskrit Romanization: ācārya, Chinese literal meaning: teacher) Nyan Pal Yang: "Like space, in terminology, although it is spoken with names and sentences, it is without characteristics and free from elaboration, it transcends the realm of the mind of self-nature." And in his How to Meditate on the Definitive Meaning, he also says: "The Dharma as it is is extremely firm, Dharma does not enter into Dharma, no matter how profound the words are spoken, they will not be in accordance with the meaning." However, it is not that there is no method of realizing it with the wisdom of individual discrimination. In the Samadhiraja Sutra it says: "For the Dharmas without letters, whoever listens and teaches, by adding on to the unchanging, listens and receives." Therefore, establishing it as being beyond the realm of experience and then generating certainty is also not contradictory. Therefore, in the Root Tantra it says: "The continuum of the basis of the own-characteristic to be represented, is taught without addition or subtraction, the net of illusion that represents is like pointing with a finger at the moon rabbit." Therefore, it is also clearly stated that the continuum of self-nature can be represented by the continuum of sound.