Tibetan
་སོ། །བཞི་པ་རྩོད་སྤོང་ནི། ཟག་བཅས་སུ་ཆོས་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་ངམ་མི་མཐོང་། དང་པོ་ལྟར་ན། ཟག་མེད་དུ་ཐལ། རང་མཚན་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཚེ་དབང་བཞིན་ནོ། །འདོད་ན། ཟག་བཅས་ཉམས་ཤིང་། མདོའི་དོན་བསྡུས་ལས། དེ་དག་ཟག་བཅས་ བསམ་གཏན་ཏེ། །གཉིས་མེད་ཡུལ་བྲལ་དེ་མཐོང་མིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། དགའ་རབ་ཀྱི་ལ་ཤན་ལས། སྤྱི་མིན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ། །རང་རིག་མངོན་སུམ་གསལ་དུས་ན། །རང་སྣང་མཐའ་བྲལ་རྒྱུན་ལས་གྲོལ། །ཞེས་དང་། སྒྲ་རྟེན་ཡིད་ལ་བྱེད་མིན་པར། །ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདིའི་ལན་དུ། དགག །གཞག །སྤང་གསུམ། དང་པོ་ནི། སྔ་རབས་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ལྟ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཟག་བཅས་སུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གསུམ་དུའང་མི་མཐོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགོངས་འདུས་ལས། ཆོས་འདི་ཟབ་སྟེ་མཐོང་བ་དཀའ། །རྟོགས་པར་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡི། །སྐྱེས་བུས་ཀྱང་ནི་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ་ཟེར། དེ་ལྟར་ན། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གསུམ་ཀྱང་ཟག་བཅས་སུ་ཐལ་བས་མི་འཐད་དེ། གང་དུ་ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་མ་མཐོང་བ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པས་ཁྱབ་ཅིང་། དེའི་ལས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཟག་ཅིང་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། ཟག་ཀུན་ཟད་པའི་རིགས་ཆེན་ནི། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཀྱང་ལྡོག་པ་མེད། །ཅེས་པས་གནོད་ཅིང་། དགོངས་འདུས་ཀྱི་ལུང་དོན་ཀྱང་། བླ་མ་བདེ་གཤེགས་ཆེན་པོའི་བཞེད་པ་ལྟར། དུས་བཞི་མཉམ་སྦྱོར་དུ་མ་གྱུར་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་མ་མཐོང་བ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མཁས་པ་སྣར་སྟོན་ན་རེ། ཟག་བཅས་སུ་ཆོས་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་བསྒོམ་པས་ནུས་པ་བོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། ནུས་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་སྣའི་མེ་བཞིན་ནོ། །གསུངས་པའང་འཐད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། ལྟ་བ་ཟག་བཅས་དང་ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་གཉིས་མངོན་གྱུར་འགལ་ཆོས་སུ་གནས་པའི་ ཕྱིར་དང་། ཐུན་མོང་གི་ལུང་ལས་ཀྱང་། མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། ཞེས་པས་གནོད་དེ་ཟག་བཅས་སུ་མཐོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར། མ་མཐོང་བའི་དོན་གསར་དུ་མཐོང་དུ་མེད་དོ། །དེའང་སྐྱོན་མེད་དེ། བོགས་འགྲོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་ཟག་མེད་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་། ད་དུང་བསྒོམ་ལམ་གྱིས་རྒྱུན་བསྲིང་ཞིང་།མཉམ་རྗེས་གཉིས་མེད་དུ་སློབ་དགོས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། དཀྱུས་སར་ཕྱིན་པའི་ཅང་ཤེས་བཞིན། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་བདག་པོའི་དོན། །ཞེས་ཚེ་དབང་གིས་ཀྱང་རང་གི་ལྟ་སྒོམ་ལ་རྩལ་སྦྱོང་དགོས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྲོའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཟག་བཅས་སུ་ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་མཐོང་བ་འཐད་དེ། སྐབས་འགྲེལ་ལས། གསུམ་པ་བདེན་གཉིས་རང་མཚན་དུ། །འགོ་མཐོང་གཉིས་མེད་བཟོད་མ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལའང་། སྐྱོན་སྔར་ལྟར་འབབ་ཅིང་། ལུང་གི་དོན་ཀྱང་།འགོ་མཐོང་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་རང་མཚན་མཐོང་བའི་ལུང་མ་ཡིན་པར་སྒྲོལ་གཡུང་གཉིས་བཞེད་པ་ལྟར་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདར་ནག་ན་རེ། ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་དེ་ཟག་བཅས་སུ་རང་རིག་མངོན་སུམ་དང་། ཟག་མེད་དུ་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཟེར་བའང་། མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། རྒྱུ་འབྲས་དུས་གཅིག་རྫོགས་པ་ཡི། །རང་རིག་ཉིད་དུ་དབང་ཐོབ་སྟེ། དོན་མཐོང་འཇུག་པ་མཐར་ཕྱིན་ལམ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་ཚེ་དབང་གིས་ཆོས་ཉིད་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བར་བཤད་པས་གནོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། འདིར་རྗེ་སྒྲོལ་གཡུང་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཟག་བཅས་སུ་མི་མཐོང་ལ། ཟག་མེད་དུ་མཐོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་ཟད་པ་དང་ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་མཐོང་བ་དུས་གཅིག་པར་འདོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་སུ་མི་མཐོང་ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་འདི་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་དུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ བརྟགས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་མ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་གི་སྦྱོར་ལམ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་དག་ཟག་བཅས་བསམ་གཏན་ཏེ། །གཉིས་མེད་ཡུལ་བྲལ་དེ་མཐོང་མིན། །ཞེས་པས་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་ན་རང་མཚན་མཐོང་བར་བཤད་པའི་སྔར་གྱི་ལུང་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། མི་གནོད་དེ། ལྟ་བ་ནི་ཟག་བཅས་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔར་གྱི་ལུང་དོན་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཏུ་རང་མཚན་མཐོང་བའང་མི་འགལ་ཏེ། ལམ་རིམ་ལས། ལྟ་བ་ལྟ་བ་གཙོར་བརྗོད་མོད། །དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀུན་མཉམ་ཉིད། །དེད་དཔོན་རིན་ཆེན་ཇི་བཞིན་དུ། །གདོད་མཐའི་བར་དུ་འདིས་ཤེས་དགོས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན། ཟག་བཅས་བསམ་གཏན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བར་བཤད་པའི་ལུང་ཕལ་ཆེ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་སྤྱིའི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟག་བཅས་སུ་ཐོས་པའི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་སྤྱིའི་རྣམ་པ་མཐོང་བས་ལྟ་དོན་སྤྱིར་རྟོགས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འདྲིས་པར་བསླབས་པས་ཟག་མེད་དུ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་ངོ་བོ་བསྐྱེད་དུ་བྱར་མེད་པར་མཐོང་ལ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཕྲ་བའི་སྒྲིབ་པ་རིམ་གྱིས་སྦྱངས་ཏེ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་དུ་བྱས་ཤིང་། མཐར་ཐུག་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དུས་བཞི་མཉམ་སྦྱོར་བསྐྱེད་དུ་བྱར་མེད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། འོན་ཀྱང་ས་དང་ས་ཡི་རིམ། །དབང་པོ་དང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །ཉེ་རིང་དྲུང་བཞིན་སྟོབས་འཕེལ་བས། །རྒྱུ་རྐྱེན་གོང་འོག་འབྲས་བུར་འདྲེལ། །གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་རིམ་པར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དབྱེར་མེད་ཆིག་ཆོད་དུ་རྟོགས་པར་མ་ནུས་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀུན་མཁྱེན་ལྟ་བ་དགུ། ཞེས་ལམ་རང་སའི་སྤྲོས་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་སོ་སོར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་རིམ་པར་འགྲོ། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུའང་། བཞེད་པ་མི་མཐུན་པ་འདི་ལྟར་མཐོང་སྟེ། གཙང་པ་བྱིས་ སྟོན་ནི། གསལ་མི་གསལ་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་ཡུན་རིང་ཐུང་ཡོད་དེ། ལམ་གོང་མ་གོང་མར་བགྲོད་པའི་དུས་ན་བརྟན་པ་ཇེ་ཐོབ་ཇེ་ཐོབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གསུངས། རྒྱ་གབ་གོང་ས་ནི། གསལ་མི་གསལ་དང་ཡུན་རིང་ཐུང་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། སྔ་མ་ནི། གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་རིམ་པར་འགྲོ། །ཞེས་པས་མངོན་པ། ཕྱི་མ་ནི། སྤྱི་མདོ་ལས། སྐད་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། ཡུད་ཙམ་དང་། དེ་མ་ཐག་པ་དང་། ཐུན་ཕྱེད་དང་། ཐུན་དང་། ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་གསལ་ལོ་གསུངས། སྒྲོལ་གཡུང་རྣམ་གཉིས་ནི། ལྟ་བའི་ངོས་ནས་གསལ་མི་གསལ་དང་། ཡུན་རིང་ཐུང་མེད་ལ། དེ་དག་ཡོད་པའི་ལུང་རྣམས་ནི། མཐོང་དོན་བསྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གསལ་མི་གསལ་དང་། ཡུན་རིང་ཐུང་ཡོད་པའི་ལུང་ཡིན་ནོ་གསུངས་ཏེ། ད་དུང་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དབང་རྣོན་ཡང་རབ་ཁ་ཅིག །ཐོས་བསམ་གྱི་ལྟ་ཐོག་ནས། དབྱེར་མེད་ཆིག་ཆོད་དུ་རྟོགས་ཏེ་གྲོལ་བ་དགག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཟག་བཅས་ལྟ་བའི་སྐབས་སུ་མཐོང་བའང་ཡོད་དམ་སྙམ་ན། དེ་ཐོས་བསམ་གྱི་ལྟ་ཐོག་ནས་གྲོལ་བས་ཟག་བཅས་སུ་ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་རྟོགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་དེ་རྟོགས་གྲོལ་དུས་གཅིག་
Chinese
索。第四，驳斥争论：在有漏中，法性自己的自相，是见还是不见？如果如第一种情况，则应成无漏，因为已经现证了自相，如命根一般。如果承认，则有漏衰损。《经义总集》中说：“这些有漏的禅定，不能见到无二离境。”如果如第二种情况，则与噶饶的《啦善》相违背。《啦善》中说：“在不是共相的自相中，自明现量清晰时，自显现脱离边，从常续中解脱。”又说：“不是以声音为所缘而作意。”这与所说的见到自相相违。对此的回答是：遮止，安立，舍弃三种。第一种是，一些古人说，观点的自相，不要说在有漏中，在无漏的三道中也见不到，因为这是唯有佛陀的行境。《意集》中说：“此法甚深，难以见到，也难以证悟，安住于究竟位的补特伽罗也见不到。”他们这样说。如果是这样，那么无漏的三道也应成有漏，这不合理，因为凡是不见法性自相的，都遍及没有断除烦恼障，并且被其业所驱使，因此在三界中流转。不能承认，因为《道次第》中说：“一切漏尽的大种姓，无论如何修持也不会退转。”这有损害。《意集》的经文意义，也如上师善逝大者的观点，是指没有变成四时双运的情况，而不是指没有见到法性自相。还有，智者纳顿说，在有漏中见到法性自己的自相是合理的，如果不是这样，现量式的理由将变得没有意义。然而，因为通过修持，能力会增强，所以不是完全证悟了能力，如木柴中的火。这样说也不合理，因为有漏的观点和法性自相，两者安住于现量相违的法中。共同的经文中也说：“为了见到未见，而有见之道。”这有损害，因为在有漏中已经见到了，所以不可能新见到未见之义。如果说，这也没有过失，因为有增长，则不对，因为这样的无漏
English
So. Fourth, refuting arguments: In contaminated states, is the intrinsic nature of reality seen or not seen? If the former, it would follow that it is uncontaminated, because the self-characteristic is directly realized, like the life force. If you accept that, then the contaminated diminishes. The Condensed Meaning of the Sutras states: "Those contaminated meditations do not see the non-dual, objectless state." If the latter, it contradicts the statement in Garab Dorje's La Shen: "In the self-characteristic that is not a generality, when self-awareness is manifestly clear, self-appearance is free from extremes and liberated from continuity." And: "Without mentally engaging with sound as a support." This contradicts the statement that the self-characteristic is seen. The answer to this is: negation, establishment, and abandonment. First, some early scholars say that the self-characteristic of view is not seen even in the three uncontaminated paths, let alone in the contaminated, because it is the domain of the Buddhas alone. The Gongdü states: "This Dharma is profound and difficult to see, and it is not to be realized. Even a person who abides in the ultimate state does not see it." They say this. If that is the case, then the three uncontaminated paths would also be contaminated, which is not reasonable, because wherever the self-characteristic of reality is not seen, it is pervaded by not having abandoned the afflictive obscurations, and being driven by their actions, one transmigrates in the three realms. It cannot be accepted, because the Lamrim states: "The great lineage that has exhausted all defilements never turns back, no matter how it is practiced." This is harmful. The meaning of the Gongdü's statement, according to the view of the great Lama Sugata, refers to the state that has not become the union of the four times, not to the state where the self-characteristic of reality is not seen. Also, the scholar Narton says that it is reasonable to see the self-characteristic of reality in the contaminated, because if it were not so, the direct valid cognition would become meaningless. However, because the power increases through meditation, it is not a complete realization of the power, like the fire in firewood. This statement is also not seen as reasonable, because the contaminated view and the self-characteristic of reality both abide in contradictory phenomena of direct realization. The common scripture also states: "The path of seeing is for seeing the unseen." This is harmful, because it has already been seen in the contaminated, so it is impossible to newly see the meaning of the unseen. If you say that there is no fault in that, because there is increase, it is not so, because such uncontaminated
Chinese
即使获得了见道，仍然要以修道来持续，同样需要学习俱时和后得无别。如《道次第》所说：“如已到达中庸之觉识，恒常趋入自主之义。”因此，策旺也说需要在自己的见修行上勤奋练习。有漏无漏的差别不会影响这一点。又有人说，在有漏中见到法性自相是合理的，因为《释论》中说：“第三，于二谛自相，初见无二之忍位未得。”因此，这样说也会有如前一样的过失。而且，这段经文的意思也不是说“初见”这个词是见到自相的经文，而是像卓雍二位所主张的那样是合理的。又麦纳说，法性自相在有漏中以自证现量见到，在无漏中以瑜伽现量见到。这也是不对的，因为《道次第》中说：“因果同时圆满之，自证即得自在权，见义趣入究竟道，见法而入于寂灭。”策旺说以自证现量见到法性，这与上述观点相违背。第二，这里追随杰·卓雍二位，法性自己的体性在有漏中是见不到的，而在无漏中已经见到了。因此，有漏尽和见到法性自相是同时的。为什么在有漏中见不到呢？因为处于有漏道的这个阶段，不是见到法性自相的时候，因为没有生起断除遍计执着的对治——大见道。就像共同的加行道一样。就像这样，也如《释量论》中所说：“彼等有漏之禅定，无二离境彼非见。”所阐明的那样。第三，如果这样，那么先前所说的见到自相的经文岂不是有冲突？不会有冲突，因为见解并非完全局限于有漏。因此，按照先前的经文，在某些情况下见到自相也不矛盾。如《道次第》所说：“见解虽以见解为主说，实则智慧皆平等，如珍贵之商主，初中末皆以此而知。”否则，有漏禅定见到法性的意义的说法
English
Even after attaining the Path of Seeing, one must continue with the Path of Meditation, and it is equally necessary to learn the inseparability of simultaneous and subsequent attainments. As the Lamrim states, "Like the consciousness that has reached the middle ground, it constantly goes to the meaning of autonomy." Therefore, Tsewang also said that one needs to diligently practice in one's own view and meditation. The difference between contaminated and uncontaminated does not affect this. Some say that it is reasonable to see the self-nature of Dharmata in the contaminated, because the commentary states, "Third, in the self-nature of the two truths, the initial vision of non-duality has not attained forbearance." Therefore, saying this will also have the same faults as before. Moreover, the meaning of this scripture is not that the word "initial vision" is a scripture for seeing self-nature, but that it is reasonable as advocated by Drol and Yung. Also, Darnak says that the self-nature of Dharmata is seen in the contaminated by direct self-awareness, and in the uncontaminated by direct yogic perception. This is also incorrect, because the Lamrim states, "The cause and effect are perfected at the same time, self-awareness itself obtains the power, seeing the meaning enters the ultimate path, seeing the Dharma enters into peace." Tsewang said that the self-nature of Dharmata is seen by direct self-awareness, which contradicts the above view. Second, here, following Je Drol and Yung, the nature of Dharmata itself is not seen in the contaminated, but has already been seen in the uncontaminated. Therefore, the exhaustion of contamination and the seeing of the self-nature of Dharmata are simultaneous. Why is it not seen in the contaminated? Because this stage of the contaminated path is not the time to see the self-nature of Dharmata, because the antidote to eliminate pervasive clinging, the great Path of Seeing, has not arisen. It is like the common preparatory path. Likewise, it is also clarified by what is said in the Pramāṇavārttika, "Those contaminated samādhis, non-dual and devoid of objects, are not seeing." Third, if so, wouldn't the previous scriptures that spoke of seeing self-nature be contradictory? There will be no conflict, because the view is not completely limited to the contaminated. Therefore, according to the previous scriptures, it is not contradictory to see self-nature in some cases. As the Lamrim states, "Although the view is mainly spoken of as the view, in reality, wisdom is all equal, like a precious merchant, one must know this from beginning to end." Otherwise, the statement that contaminated samādhi sees the meaning of Dharmata