Tibetan
ངོས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་དངོས་ལྔའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡང་དག་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སྟོན་པ། །སྐུ་ལྔས་འདུལ་བའི་འཁོར་རྣམས་ལ། །གསུང་ལྔ་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན། །གཏན་ལ་འབེབས་ཤིང་འཇལ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྟོན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཁོར་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ལ་སྐྱེ་མེད་དོན་གྱི་གསུང་གིས། ལོངས་སྐུས་སྨིན་པ་རྒྱ་མཚོ་ལ་དགོངས་པ་བརྡའི་གསུང་གིས། སྤྲུལ་སྐུས་མོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལ་བརྗོད་པ་ཚིག་གི་གསུང་གིས། རྡོ་རྗེའི་སྐུས་དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་ལ་རྡོ་རྗེའི་གསུང་གིས། མངོན་བྱང་གིས་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོ་ལ་རིག་པ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གསུང་གིས་དངོས་སུ་བརྡའ་སྤྲོད་པའོ། །དེའང་སྔ་མ་ལས། གསེར་བཅད་བརྡར་བའི་གསེར་བཞིན་དུ། །དངོས་ལྔས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་དབབ། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་ན་རེ། །སྔོན་བྱུང་དུ་སྐུ་ལྔའི་འཁོར་ལ་གཞལ་བྱ་ཞེན་སྣང་ཡོད་དམ་མེད། གཉིས་པ་ལྟར་ན་འཇལ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་དུ་ཐལ། གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྫས་མེད་པའི་སྲང་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་ལྟར་ན། མི་རིགས་ཏེ། སྟོན་པ་སྐུ་ལྔའི་འཁོར་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ལ། མཐོང་ལམ་ལ་ཞེན་སྣང་དག་པས་ཁྱབ་སྟེ། མཐོང་ལམ་དང་ཞེན་སྣང་དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར། དེའི་ལན་ལ། སྔ་རབས་པ་རྣམས། སྤྲུལ་སྐུའི་འཁོར་ལ་ནི་ཞེན་སྣང་འབྱུང་དུ་རུང་སྟེ། དེ་ གདུལ་བྱ་དག་མ་དག་གཉིས་ཀའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་བཞིའི་འཁོར་ལ་ཞེན་སྣང་མེད་དེ། རྗེས་ཐོབ་ཏུའང་ཡུལ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་ལྔ་ནི་རྗེས་འཇུག་རྟོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་གྱི། སྔོན་བྱུང་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་གསུངས། ལ་ལ་དག །སྐུ་བཞིའི་འཁོར་ལའང་ཞེན་སྣང་ཕྲ་བ་ཅི་རིགས་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་མེད་ན་སྐུ་བཞིའི་འཁོར་བྱ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་བཞེད། རང་ལུགས་ནི། ཕྱི་མ་ལྟར་ཁས་བླངས་ན་འཐད་དམ་སྙམ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་། ཞེན་སྣང་གི་གོ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བློའི་དྲི་མས་བཟང་ངན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལས། ངན་རྟོག་ཕྲ་རགས་གཉིས་མཐོང་བསྒོམ་གྱིས་སྤང་ཞིང་། གཉེན་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་པའི་བཟང་རྟོག་གམ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ནི་མཐར་ལམ་ནའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ད་དུང་མཉམ་པར་བཞག་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉེན་པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས་གཞོམ་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་།
Chinese
确定于自性的是五事之理，即彼经中说： 圆满正等觉导师， 以五身调伏之眷属， 宣说五语即彼者， 确定且衡量也。 是也，导师以法身对眷属智慧海，以无生义之语；以报身对成熟海，以意表之语；以化身对信解海，以言说词之语；以金刚身对无别金刚眷属，以金刚语；以现证菩提对胜者海，以觉性加持之语，而作真实表示。 是也，如前所说： 如截磨之金， 以五事善观察而降。 于此，有者说： 于先前，五身之眷属有可量之执着显现，抑或无有？若如第二者，则衡量之理成无意义，以无有可量之故，如无物之秤。若如第一者，则不应理，导师作五身之眷属，乃见道以上之行境，且见道为执着显现清净所遍，以见道与执着显现为相违之故云云。对此之答复，昔日之大德们说，化身之眷属则容有执着显现，以其为调伏有垢无垢二者之义利故也。四身之眷属则无有执着显现，以后得时亦观诸境如幻故也。是故，五事乃随行者证悟之理，为成立之支分，而非观待先前而为理也。有者如是说。又有者说，四身之眷属亦有微细之执着显现，若无有者，则四身之眷属成无意义也。自宗则以为，若如后者之承许则为合理，其理由是，执着显现之意，乃以心识之垢染于法性之义上妄加安立好坏，由此，粗细二种恶分别以见道修道而断除，且恒常依止对治之善分别，或所知障之极微细者，乃至道之究竟亦有，以尚需等持之故，且需以对治金刚喻定而摧毁之故。如是亦云：
English
To establish on the self is the logic of the five realities. From that very text: The perfect, complete Buddha, the teacher, To the retinues tamed by the five bodies, Teaching the five speeches, that very one, Establishes and measures. That is, the teacher, with the Dharma body, to the retinue, the ocean of wisdom, with the speech of unborn meaning; with the Enjoyment body, to the ocean of maturity, with the speech of indicative intention; with the Emanation body, to the ocean of faith, with the speech of expressed words; with the Vajra body, to the indivisible Vajra retinue, with the Vajra speech; with Manifest Enlightenment, to the ocean of victors, with the speech of awareness, blessing, actually communicates. That is, from the former: Like gold that is cut and polished, Well examined by the five realities, it is lowered. Here, some say: In the past, did the retinue of the five bodies have measurable clinging appearances or not? If according to the second, then the measuring logic becomes meaningless, because there is nothing to measure, like a scale without substance. If according to the first, it is unreasonable, because the teacher making the retinue of the five bodies is the domain of experience up to the path of seeing, and the path of seeing is pervaded by the purification of clinging appearances, because the path of seeing and clinging appearances are directly contradictory, they say. In response to that, the ancients said that clinging appearances can occur to the retinue of the Emanation body, because it works for the benefit of both tamable beings, pure and impure. The retinue of the four bodies does not have clinging appearances, because even in subsequent attainment, they see all phenomena as like illusions. Therefore, the five realities are a branch of the logic that establishes the realization of followers, but they are not logic in relation to what happened before, they said. Some say that even the retinue of the four bodies has various subtle clinging appearances, because if there were none, the retinue of the four bodies would be meaningless. The self-system thinks that it is reasonable to accept the latter, because the meaning of clinging appearances is to falsely impute good and bad onto the meaning of the nature of reality with the defilements of the mind. From that, the two gross and subtle bad thoughts are abandoned by the path of seeing and meditation, and the good thoughts that always rely on the antidote, or the very subtle obscurations of knowledge, are even on the final path, because there is still a need to maintain equipoise, and because they need to be destroyed by the antidote, the diamond-like samadhi. Thus it is also said:
Tibetan
ལམ་རིམ་ལས། བག་ལ་ཉལ་བ་འཇོམས་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་པས་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ནི། དབང་རྣོན་ཡང་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྣང་གྲགས་འདི་དག་གིས་མཚོན་ནས། སྔོན་བྱུང་དུ་དངོས་ལྔས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐུ་ལྔའི་གསུང་གི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ལྔའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྟོགས་དང་ལྡན་པའི་བློ་རྣམས་ལ། །དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སེམས་གསང་སྔགས། །ངེས་ལུང་ཡིན་ཕྱིར་ཆོས་ཚུལ་སྟོན། །བརྗོད་དང་འདྲ་བར་བརྡའ་སྤྲོད་པས། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར། །མ་འོངས་དོན་དུ་གཏན་ཚིགས་ངེས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྟོན་པ་ཆོས་སྐུ། ལོངས་སྐུ། མངོན་བྱང་། རྡོ་རྗེའི། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་དང་ཚུལ་མཐུན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་རིམ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་མེད་དོན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སྐྱེ་མེད་མཚོན་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང་། དགོངས་པ་བརྡའི་གཏན་ཚིགས་སྒྲིབ་པ་ངོས་འཛིན་ པ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དང་། རང་རིག་མངོན་གསལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་རྟོག་མེད་རང་གསལ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེའི་གཏན་ཚིགས་གྲག་སྟོང་དབྱེར་མེད་བྲག་ཆ་ལྟ་བུ་དང་། བརྗོད་པ་ཚིག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀུན་ཡིད་འཇུག་པ་ཚངས་དབྱངས་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔར་གྱི་ཚུལ་ལྔ་ཉིད་ཚིག་ཏུ་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་ལྔའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ཡང་། ཆོས་སྐུའི་ཚིག་ནི་སྐྱེ་མེད་རང་སྣང་དུ་སྟོན་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། ལོངས་སྐུའི་ལྡེམ་དགོངས་བརྡའི། སྤྲུལ་སྐུའི་བཀྲི་དྲང་བརྒྱུད་པའི། རྡོ་རྗེའི་སྐུའི་དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེའི། མངོན་བྱང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་དུ་སྟོན་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཏེ།ལམ་རིམ་ལས། ངོ་བོ་སྣང་ཚིག་རང་སྣང་ཚིག །ལྡེམ་དགོངས་ཚིག་དང་བཀྲི་དང་ཚིག །འདོད་རྐྱེན་ཚིག་དང་རྡོ་རྗེའི་ཚིག །རང་རིག་མངོན་གསལ་ཚིག་གིས་མཚོན། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་འདིར་གསུང་བདུན་བྱུང་བས་གསུང་ལྟར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་ངོ་བོ་རང་སྣང་ཆོས་སྐུའི་གསུང་དུ་བསྡུ་ནའང་།འདིར་སྣར་སྟོན་ལྟར་གཉིས་ཀ་བརྡའི་གསུང་དུ་བསྡུ་བ་ལེགས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་ན། དཔྱད་དུ་མེད་པས་གོ་བ་དང་། ཡོད་པས་གོ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་བཞིའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། བརྟག་དཔྱད་ལ་མ་ལྟོས་པར་དོན་གོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྲུལ་སྐུའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། བརྟག་དཔྱད་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་ལམ་རིམ་ལས། དེ་ལྟར་མོད་ཀྱང་བསྡུ་ན་གཉིས། །བཞི་རྗེ
Chinese
《菩提道次第论》中说：“能摧毁随眠。”由此可知。第二，对于根器极其敏锐的人来说，以这些显现和声音为代表，将先前通过五种事物确定下来的五身的语的形态理解为五种理的论证。正如《菩提道次第论》中所说：“对于具有证悟的智慧来说，各种事物、心、秘密、真言，因为是确定的教证，所以显示了法的形态，像陈述一样传达了符号，因为自性宣说，所以是未来意义的确定论证。”也就是说，导师法身、报身、现证菩提、金刚、化身等的语和形态相符的论证，依次是：无生义的论证，象征无生的虚空一般；意旨符号的论证，识别遮蔽的镜中影像一般；自智现明的论证，无分别自明的太阳精华一般；无别金刚的论证，声空无别山谷回声一般；陈述词语的论证，一切皆入于意的梵音一般。第三，先前的那五种形态，直接用词语陈述，就是五种词语的论证。也就是说，法身的词语是显示无生自显的词语和文字。同样，报身的委婉意旨符号，化身的引导传承，金刚身的无别金刚，现证菩提的智慧，都是显示自显的词语和文字。正如《菩提道次第论》中所说：“自性显现词语自显语，委婉意旨语和引导语，意欲缘起语和金刚语，自智现明以语表示。”那么，这里出现了七种语，如何按照语来转变呢？有些人将自性自显归纳为法身的语，但在这里，按照纳塘的观点，将两者都归纳为符号的语是更好的。如果将这些归纳起来，就是：没有考察而理解的和有考察而理解的。第一，是四身的论证，因为不依赖于考察就能理解意义。第二，是化身的论证，因为必须依赖于考察才能理解意义。正如《菩提道次第论》中所说：“虽然如此，如果归纳起来就是二，四之后。”
English
From the Lamrim, it is clear that "it destroys the predispositions." Secondly, for those with extremely sharp faculties, these appearances and sounds are representative. Understanding the forms of the speech of the five bodies, which were previously established by the five entities, as the five modes of reasoning. As it says in the same text: "For minds endowed with realization, various objects, mind, secrets, mantras, because they are definite scriptures, they show the nature of Dharma. By conveying symbols like statements, because of the self-nature's explanation, it is a definite proof for future meaning." That is, the proofs that correspond to the speech and manner of the Teacher's Dharmakaya, Sambhogakaya, Manifest Enlightenment, Vajra, and Nirmanakaya are, respectively: the proof of unborn meaning, like the sky symbolizing the unborn; the proof of symbolic intention, like the reflection in a mirror identifying obscurations; the proof of self-awareness manifest, like the essence of the sun, self-illuminating without thought; the proof of indivisible Vajra, like the indivisible echo of a rock in emptiness; and the proof of expressive words, like the Brahma sound that enters all minds. Thirdly, the five previous modes themselves, when explicitly expressed in words, are the five proofs of words. That is, the words of the Dharmakaya are the words and letters that show the unborn self-appearance. Similarly, the indirect symbolic intention of the Sambhogakaya, the guiding lineage of the Nirmanakaya, the indivisible Vajra of the Vajrakaya, and the wisdom of the Manifest Enlightenment are all words and letters that show self-appearance. As it says in the Lamrim: "The nature of appearance, words, self-appearance, words, indirect intention, words, and guiding words, desire-condition words and Vajra words, self-awareness manifest, indicated by words." So, if seven speeches occur here, how will they transform according to speech? Some summarize the nature of self-appearance as the speech of the Dharmakaya, but here, according to Nartang, it is better to summarize both as the speech of symbols. If these are summarized, they are: understanding without examination and understanding with examination. First, it is the proof of the four bodies, because the meaning is understood without relying on examination. Second, it is the proof of the Nirmanakaya, because the meaning must be understood by relying on examination. As it says in the Lamrim: "Although it is so, if summarized, there are two, after four."