Tibetan
གས་པར། སྦས་པའི་གསང་བ་ལ་མངོན་པར་འཆེལ་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ལ་གབ་པའི་ཡུལ་ནི། གང་ཟག་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ལའོ། །གབ་ཚུལ་ནི། མཚོན་བྱ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུད་གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་རང་ལ་རང་ཆས་སུ་གནས་ཀྱང་། དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་ན་ཡོད་པའི་ས་འོག་གི་གཏེར་ལྟར་གློ་བུར་འཁྲུལ་རྟོག་གིས་བསྒྲིབས་ནས་མ་མཐོང་བ་ནི་གབ་པ་སྟེ། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། བྱིས་པ་མི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པས། །ཚུལ་འདི་ཤེས་པར་མ་གྱུར་རྣམས། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་འཚོལ་བར་བྱེད། །འདི་ན་གནས་པ་ཡོངས་མ་མཐོང་། །ཞེས་སོ། །དེས་མཚོན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་དགོངས་སྤྱོད་ཟབ་མོ་རྣམས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སམ། གཞན་གྱིས་བསྟན་ཀྱང་མ་རྟོགས་པས་གབ་སྟེ། མི་གསེར་ཅན་ལ་དུང་གི་དཀར་སྣང་གབ་པ་བཞིན་ནོ། །སྦས་པའི་གསང་བ་ལའང་། གང་སྦ་ན། གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། སྒོམ་སྤྱོད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །གང་ལ་སྦ་ན། ཐེག་པ་འོག་མ་པ་རྣམས་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལོག་སྲེད་ཅན་སོགས་སྣོད་མ་སྨིན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་སྦས་ན། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་པ་མི་བཟད་པས་དེ་དག་གནས་ངན་དུ་ལྟུང་ཞིང་། གསང་སྒོ་འཆོལ་བས་རང་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྦ་ན། བརྡ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། །དམ་ཚིག་གསལ་བཀྲ་ལས། གསང་སྔགས་སྐྱོན་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གསང་། །གསང་ཐུབ་དངོས་གྲུབ་མི་ཡལ་བས། །གསང་ཕྱིར་བརྡ་དག་སྣ་ཚོགས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྙིང་པོའི་དོན་ནི། སྙིང་པོའི་སྒྲ། སཱ་ར། ཧྲྀ་ད་ཡ། གརྦྷ་གསུམ་ལས། སཱ་ར་ནི་གཅིག་ལས་དུ་མ་འཕྲོ་བའི་གཞི་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པས། མཚོན་བྱ་རང་བཞིན་གྱི་ རྒྱུད་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་། དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཡང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕྲོ་གཞིར་གྱུར་པས་སྙིང་པོ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་རབ་གྲགས་པ། །གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས་འཕྲོས་ཏེ། །ཞེས་སོ། །ཧྲྀ་ད་ཡ་ནི་སྲོག་གམ་སྙིང་ལྟར་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་སྟེ། ཐེག་པའི་སྒོ་གང་ནས་ཞུགས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་འདི་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར། ཐར་འདོད་ཀུན་གྱིས་བསྟེན་བྱར་གྱུར་པས་ན་སྙིང་པོ་སྟེ། བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ལ་རབ་གནས་ཤིང་། །དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་བསྙེན་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་གསང་ཆེན་འདི་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོ། །གརྦྷ་ནི་ཤུན་པའི་ནང་གི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་སྟེ། རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷའི་ངོ་བོར་དག་པས་འཁོར་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དབུས་ན་གནས་པ་ལྟ་བུའམ། བཅུད་འདུས་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྒྱས་པ་ལས། བླ་མེད་དོན་རྟོགས་ཐབས་ཆེན་འདི་དག་ཏུ། །རྣམ་ཐར་ཐེག་པ་བསམ་ཡས་མ་ལུས་འདུས། །ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་རྣམས་དབུས་ན་གནས་པའི་ཁམས། །ཁྱབ་ཅིང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་བློས་མ་བཅོས་པར་འཇོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རང་བྱུང་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་བསལ་དུ་མེད་པས་འབྲས་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཤེས་བྱ་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་གུད་ན་མེད་དེ། དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པས་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་རོ་གཅིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ལས། རྒྱུ་འབྲས་ གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ། །དེ་ཉིད་ངོ་བོ་སྐབས་ཀྱིས་གསུམ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ངེས་པའི་དོན་ནི། སྐལ་དམན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཐབས་དྲང་བའི་དོན་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་སྐལ་ལྡན་དབང་རྣོན་རྣམས་ལ་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དོན་བསྟན་པས་ན་ངེས་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་། རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་ལ། འདི་ལས་གསང་བའི་ངེས་དོན་མེད། ཅེས་སོ། །ཡང་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་གཞིའི་རྒྱུད་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་གསང་བའོ། །དེའི་དད་ལ་བསལ་བཞག་མེད་པར་འཇོག་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཤར་དག་སྣང་དུ་སྐྱོང་བའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ལམ་གྱི་རྒྱུད་དེ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཅུད་དུ་གྱུར་པས་ན་སྙིང་པོའོ། །གཞི་མི་འགྱུར་བ་དང་། ལམ་གྱིས་དེ་རྟོགས་པ་ལ་མི་བསླུ་བས་དོན་ལ་གཉིས་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་འདིར་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ན་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྟེ། རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས།གསང་བ་ཆོས་འབྱུང་ལ་བཤད་དེ། །སྙིང་པོའང་དེ་ཡི་ཐབས་ཅན་ནོ། །གཉིས་པོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་དེ་འདིར་རྣམས་ངེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་མཚན་ཐབས་ལམ་སྟེང་སྒོ་དང་སྦྱར་ཏེ་ནང་ལྟར་འཆད་པ་དང་། འོག་སྒོ་དང་སྦྱར་ཏེ་གསང་བ་ལྟར་འཆད་པའི་བཀའ་སྲོལ་ཡོད་ཀྱང་འདིར་མ་སྤྲོས་པས་སྤྲོ་ན་འཆད་པ་པོས་བསྙད་དོ། །གསུམ་པ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི།ཁ་ཅིག །ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ལ་ཀླད་དུ་རྒྱ་སྐད་མ་སྨོས་པས་བོད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེར་མ་ངེས་ཏེ། བོད་དུ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་དུ་མར་ཡང་ཀླད་དུ་རྒྱ་སྐད་བཀོད་པ་ཡོད་དེ་དེས་རྒྱ་གར་མར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱ་གཞུང་སྤྱིའི་མཚན་ཀླད་དུ་ལོ་ཙཱ་བས་བཀོད་པ་ཤས་ཆེ་མོད་ཀྱང་། འདི་ནི་སྡུད་པ་པོས་བཀོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱ་དཔེའི་ཀླད་དུ། གུ་ཧྱ་གརྦྷ་ཏ་ཏྭ་བི་ནིཤྩ་ཡ། ཞེས་འབྱུང་ཡང་ལོ་ཙཱ་བ་སྤྲོས་པ་ལ་མི་དགའ་བས་མཚན་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་བཀོད་པ་ལས། མིང་གཅིག་ལན་ གཉིས་སུ་ཟློས་པ་ལ་དགོས་པ་ཆུང་བར་དགོངས་ནས་རྒྱ་སྐད་མ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀླད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་བཙལ་བ། གཞུང་གི་དོན་རྒྱུད་དོན་དངོས་བཤད་པ། མཇུག་གི་དོན་རྒྱུད་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བདུད་བཞི་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་བཅོམ་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་ཚོགས། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྡན་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འདས་པའི་སྒྲ་ནི་རྒྱ་སྐད་ལ་མེད་དེ། བཀས་བཅད་ལས།འཇིག་རྟེན་པའི་བྷ་ག་ཝཱན་ལས་ཁྱད་པར་འདས་ཞེས་བླ་ཐབས་སུ་བསྣན་ཏེ། ཞེས་འབྱུང་བས་སོ་གསུང་ཡང་། བླ་ཐབས་སུ་སྣོན་པ་དེ་སྐད་དོད་དང་མ་འདྲེལ་བ་ཞིག་གློ་བུར་དུ་དབང་ཆེའི་རིག་པས་བསྣན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བརྟག་གཉིས་ལས། སངས་རྒྱས་འདི་ལ་བྷ་ག་མངའ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། །བྷ་ག་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་བདུད། །འཇོམས་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྷ་ག་ཝཱན་གྱི་སྒྲ་ལས། བྷ་ག་ནི་བཅོམ་པ་དང་། ལེགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་ཡི་གེ་བསྣན་པའི་སྒྲ་ལས། བྷ་ནི་ཨ་བྷ་ཝིཥྱནྟི་སྟེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ག་ནི་ག་ཏི་སྟེ་སོང་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས། ཡང་དག་པའི་གནས་སུ་སོང་ཞིང་ལོག་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།
Chinese
因此，正如所说：“对于隐藏的秘密要完全信赖。” 那么，隐藏的对象是什么呢？ 是指那些具有迷惑心智的人。 隐藏的方式是：所象征的自性续，其本性如是，自身具有，然而就像穷人家中地下的宝藏一样，被突如其来的错觉所遮蔽而无法看见，这就是隐藏。正如《现观庄严论》中所说：“孩童因无知而遮蔽，不识此理之人，于他处寻觅佛陀，却未见此地安住者。” 这就象征着，无上甚深的见修行，即使依靠自身的力量，或者由他人教导，也无法理解，因此被隐藏，就像金人被贝壳的光芒所掩盖一样。 对于隐藏的秘密，隐藏什么呢？ 隐藏的是无上密法的殊胜见解和卓越的禅修行为。 向谁隐藏呢？ 向小乘行者，以及凡夫俗子、邪见者等不成熟的众生隐藏，因为这些不是他们所能理解的。 如果不隐藏，依靠这些，会产生无法忍受的诽谤和诋毁，使他们堕入恶道，并且泄露秘密会导致自己也堕落。 如何隐藏呢？ 通过象征等方式。正如《三昧耶明灯》中所说：“密咒本无过失，为利益众生而极度隐藏。能够保守秘密，成就不会消失，因此为了隐藏而宣说了各种象征。” 第二，关于“心要”的意义。“心要”这个词有三种梵文表达方式：Sāra（萨ra，精华），Hṛdaya（赫利达雅，心），Garbha（嘎尔巴，藏）。 Sāra（萨ra，精华）类似于从一中生出多的基础，因此，所象征的自性续，从证悟和未证悟中产生轮回和涅槃的一切法，并且这部续决定了这一点，因此它也是一切教法的源头，所以是心要。正如所说：“在十方广为人知，从秘密的心要中产生。” Hṛdaya（赫利达雅，心）意味着像生命或心脏一样珍视，无论从哪个乘门进入，最终都离不开这条唯一的道路。因此，所有渴望解脱的人都应该依赖它，所以是心要。 “在如尘土般多的劫中，彻底净化并安住，
English
Therefore, as it is said, "One should completely rely on the hidden secret." So, what is the object of hiding? It refers to those with deluded minds. The way of hiding is: the symbolized self-nature continuum, its nature as it is, residing within itself, yet like a treasure buried underground in a poor man's house, obscured by sudden delusion and not seen, this is hiding. As it is said in the Manifest Enlightenment: "Children are obscured by ignorance, those who do not know this principle, seek the Buddha elsewhere, yet do not see the one who dwells here." This symbolizes that the profound view and practice of the unsurpassed, even if relying on one's own strength, or taught by others, cannot be understood, and therefore is hidden, like a golden man obscured by the light of a conch shell. Regarding the hidden secret, what is hidden? Hidden are the supreme view and the extraordinary meditative practices of the unsurpassed secret mantra. From whom is it hidden? It is hidden from those of the lower vehicles, and from ordinary beings, those with wrong views, and other immature beings, because these are not suitable for their understanding. If it is not hidden, relying on these, unbearable slanders and accusations will arise, causing them to fall into evil destinies, and revealing the secret will cause oneself to fall as well. How is it hidden? Through means such as symbols. As it is said in the Clear Illumination of Samaya: "Secret mantra is not flawed, it is extremely hidden for the benefit of sentient beings. Being able to keep secrets, accomplishments will not disappear, therefore various symbols are spoken for the sake of hiding." Secondly, regarding the meaning of "essence." The word "essence" has three Sanskrit expressions: Sāra (萨ra, essence), Hṛdaya (赫利达雅, heart), Garbha (嘎尔巴, womb). Sāra (萨ra, essence) is similar to the basis from which many arise from one, therefore, the symbolized self-nature continuum, from realization and non-realization, all phenomena of samsara and nirvana arise, and this continuum determines this, therefore it is also the source of all teachings, so it is the essence. As it is said: "Widely known in the ten directions, arising from the secret essence." Hṛdaya (赫利达雅, heart) means to cherish like life or the heart, no matter which vehicle one enters, ultimately one cannot deviate from this single path. Therefore, all who desire liberation should rely on it, so it is the essence. "In kalpas as numerous as grains of sand, thoroughly purified and abiding,
Chinese
周遍轮涅一切修，此乃大密之果也。如是说。गर्भ（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）者，犹如外壳内的精髓。一切分别念本来清净为天尊之体性，故将轮涅平等性确定之意义，乃一切法之自性，故如居于中央，或以精华汇集之义故，称为精髓。如是广说云：无上义证大方便，解脱乘法无余集。又金刚鬘云：法皆居于中央界，周遍非行境。如是说。第三，彼性之义有三：不以修饰之念，安住于显空无别自生之智慧，为成果生起不虚妄之故，乃因之彼性。彼性于果位自生为身与智慧之坛城，无有可遣除之颠倒法，故为果之彼性。自性真谛无别之智慧中，无有能知与所证之他法，故于彼无有因果之差别，远离增益与诽谤之故，乃因果一味之彼性。彼等亦如金刚经云：因果二无别，彼性体性由时三。如是说。第四，决定之义：非如为不具根器之所化众生，仅以不浪费之方便而宣说，此处乃为具器利根者，宣说如来自己如何领悟之义，故为决定。如是亦云：如来一切坛城中，无有胜于此之秘密决定义。又，成为一切法之生处之基续，因难以证悟故为秘密。于彼不作取舍而安住之门，以将一切显现修持为清净显现之特殊方便，乃道之续，成为一切教法之精华故为精髓。基不改变，且道不虚妄地证悟彼，故于义二者不颠倒之故，乃彼性。彼于此处确定为远离增益与诽谤，故为极决定。后经云：秘密说为法生处，精髓亦是彼之方便。
English
The entirety of the cycles of samsara and nirvana are cultivated, this is the great secret result. It is said. Garbha is like the essence within a shell. All discriminating thoughts are primordially pure as the nature of deities, therefore, the meaning of establishing the equality of samsara and nirvana is the nature of all dharmas, so it is like residing in the center, or because of the meaning of the collection of essence, it is called essence. As it is said extensively: In these great methods of realizing the supreme meaning, all the immeasurable vehicles of liberation are gathered. Also, the Vajra Garland says: The realm where all dharmas reside in the center, is pervasive and not an object of practice. It is said. Third, the meaning of thatness has three aspects: To leave the wisdom of self-origination, which is inseparable from appearance and emptiness, without being fabricated by the mind that meditates, is the thatness of the cause, because it is not misleading for the arising of the result. That same thing naturally arises as the mandala of the result, body and wisdom, and because there is no inverted dharma to be removed, it is the thatness of the result. From the wisdom of the inseparability of self-nature and truth, there is no other dharma to be known and accomplished, so there is not even a distinction between cause and effect in it, and because it is free from imputation and slander, it is the thatness of the same taste of cause and effect. Those are also from the Vajra: Cause and effect are inseparable, that nature, essence, and occasion are three. It is said. Fourth, the meaning of certainty: It is not like merely showing the means of not wasting those who are inferior vessels, but here it is certain because it shows those who are qualified and sharp faculties the meaning of how the Victorious Ones themselves understood it. As it is also said: In all the mandalas of the Victorious Ones, there is no secret definitive meaning greater than this. Furthermore, the basis lineage that has become the source of all dharmas is secret because it is difficult to realize. The special method of cultivating whatever arises as pure appearance through the gate of settling without acceptance or rejection on that faith is the lineage of the path, and it is the essence because it has become the essence of all teachings. Because the ground is unchanging and the path is not misleading in realizing it, it is thatness because the two are not inverted in meaning. Because it is established here as being free from imputation and slander, it is completely certain. The Later Tantra says: Secret is said to be the origin of dharma, essence is also its means.