Tibetan
་པ།། དེ་ལ་ཡང་ནི་རྣམ་པ་གསུམ།། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་དང།། རིག་པ སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དང།། འོད་ལྔ་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན།། དང་པོ་ཆོས་ཉིད་རིས་མེད་སྟོང།། བར་དུ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཤར།། ཐ་མར་འཛིན་རྟོག་བག་ཆགས་བསྟས།། དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་བཞིན་སྣང།། དེས ནི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན།། ད་ནི་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བཤད།། དང་པོ་རིག་པ་འགག་མེད་འགྱུས།། བར་དུ་གདངས་ལ་འཛིན་པ་སྐྱེས།། ཐ་མར་སེམས་ཀྱི་ཡིད་འགྱུས་པ།། དེ་ལས་སེམས་རྟོག་དུ་མ ཤར།། སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དེར་བསྟན་ཏོ།། འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན།། དང་པོ་རིག་པ་ཀློང་ནས་ཤར།། བར་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་ཤར།། ཐ་མ་དེ་ལ་བག་ཆགས་པས།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྡོས་བཅས སྣང།། ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དེས་བསྟན་ཏོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང།། གཞི་གསུམ་འཐད་པ་ངས་བཤད་ཀྱི།། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་འཐད།། ཅི་ཕྱིར་རིག་མེད་དེ་ལ་བེམ་པོར་སྣང།། རིག་པ སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིར་འཐད།། ཅི་ཕྱིར་རིག་ཙམ་ཕྱོགས་མཐུན་ཕྱིར།། འོད་ལྔ་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིར་འཐད།། ཁ་དོག་དབྱིབས་སུ་ཕྱོགས་མཐུན་ཕྱིར།། ཕྲ་དང་རག་པའི་ཁྱད་པར་ལས།། གཞི་དང དངོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན།། དེས་མཚོན་ཚིག་རྣམས་ངས་བཤད་ཉོན།། འཁྲུལ་པ་ཞེས་སུ་བཤད་པ་དང།། རིག་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་དང།། འོད་ཟེར་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་དང།། བསྐལ་པ་དང་པོར་བརྗོད་པ་དང།། ཐོག་མ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ དང།། འདས་དང་མ་འོངས་གོང་རོལ་ནས།། ཞེས་པ་དང། ང་མེད་པ་ཡི་སྔོན་རོལ་ན།། སེམས་ཅན་བྱ་བ་གདོད་ནས་མེད།། སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས།། འབྱུང་བ་ཆེན པོ་ཡེ་ནས་འཕགས།། འབྱུང་བ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས།། ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་འཕགས།། ནམ་མཁའ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས།། ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ཡེ་ནས་འཕགས།། ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ཀློང་ཡངས ནས།། ཆེན་པོ་ལྔ་ཉིད་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག། ཆེན་པོ་ལྔ་ཡི་སྙིང་པོ་རུ།། ང་ཉིད་གཅིག་པུ་སྔོན་དུ་བྱུང།། དེ་ཕྱིར་བསྐལ་པ་འབུམ་ཁྲི་འབུམ་སྟོང་སྔོན་རོལ་དུ།། ང་ཉིད་གཞན་པས་སྔ་བར་བྱུང་བའི་ཕྱིར།། ཞེས་ངས བཤད་པ་རྣམས་ནི།འབོད་སྐད་ཀྱིས་སྡེབས་ལ་འཁྲུལ་གཞིར་འབྲུ་གནོན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞིབ་ཏུ་གཞི་སྣང་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པས་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པའི་རྒྱུད་ ལས།ཡང་དག་པའི་གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་གསུམ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་ པ་རྡོ་རྗེ་འཆང།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་གིས་བྱས།། འཁྲུལ་པའི་དུས་ཚོད་ཇི་ཙམ་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་གསུངས་པ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ དབྱེ་བ་དང།། མཐུན་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་ཚིགས་བསྟན།། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི། གཏི་མུག་དང་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པའོ།། ངེས་ཚིག་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པའོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པའོ།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དེ་གང་ལས་གང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་གང་གི་གང་མ་རིག་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལས་ཞེ་ན། གཞི་འཛིན པའི་རིག་པ་ལས་སོ།། གང་དང་གང་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མ་རིག་པའོ།། གང་ཞེ་ན་བཅོས་པས་མ་བཅོས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་མ་རིག་པའོ།། གང་གི་གང་མ་རིག་ཅེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་འོད བྱད་ལྟ་བུས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་འོད་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེ་ལོང་ལ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་མ་རིག་པའོ།། དོན་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཅེས་བྱའོ།། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ནི། ཡུལ་ལ་རྟོགས་པ་ཕྲ་རགས་སུ་སྐྱེས ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱིའི་ཚུལ་ལོ།། དཔེ་རྒན་མོ་ལོང་མ་དང་འདྲའོ།། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ། མ་རིག་པ་དེ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོ་ཡོར་རམ་ཐག་པ་ལ་མི་བདེན་པ་བཞིན་དུ་ རྒྱུས་མེད་དམ་སྔར་སུན་པའི་མི་ལ་དགྲར་སྣང་བའམ།སྣང་བ་མ་དག་པ་ལས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་བཞིན་དུ་སྣང། སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། མ་རིག་དངོས་སུ་མེད་ལ་ཉམས་སུ་ཡོད་པའོ།། དེ་ཅི་ལས་བྱུང་ཞེན། ལུས་ཀྱི་ཐ་མ་རྫོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་པས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ལྔ་ལ་ཤེས པའི་དྲན་པ་མ་སད་དོ།། དེ་ཡང་མ་གཡོས་པའི་ངང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལས། ངང་གི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཡུལ་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་ལ། སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེ་ལས་ཡིད་འགྲོགས་ཏེ། རང་སྣང་ཆེན པོར་རྟོགས་པའི་མཐའ་མ་ཆོད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ།། མ་རིག་པ་དང། མ་ཤེས་པ་དང། གཏི་མུག་དང། མ་རྟོགས་པ་དང། མ་གོམས་པ་དང། དོན་མ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པ་དང། ཕྱིན ཅི་ལོག་
Chinese
པ།། 對於此，又有三種。法性是境的迷亂之基，覺性是心的迷亂之基，五光是身的迷亂之基。首先，法性是無別的空性，中間，本智顯現，最後，顯示執著、分別、習氣。其中，明明無有實質卻顯現，這就顯示了境的迷亂之基。現在講述心的迷亂之基，首先，覺性無間斷地變動，中間，對聲產生執著，最後，心意的變動，由此產生諸多心念。心的迷亂之基就在那裡顯示了。這就顯示了身的迷亂之基，首先，覺性從空性中顯現，中間，法性在空性中顯現，最後，對此產生習氣，色蘊就顯現為粗重之物。身的迷亂之基就由此顯示了。唉唉，金剛手（གསང་བདག），務必抓住！我將講述三基的合理性。法性是境的迷亂之基，是合理的，為何無覺性的東西會顯現為物質？覺性是心的迷亂之基，是合理的，為何僅僅是覺性卻與各方相符？五光是身的迷亂之基，是合理的，為何顏色與形狀與各方相符？從微細與粗大的差別中，顯示了基與物的差別。我將講述由此象徵的詞語，諦聽！所謂的「迷亂」，所謂的「覺性」，所謂的「光芒」，所謂的「最初的劫」，所謂的「初始」，以及「在過去和未來之前」，以及「在我不存在之前」，「眾生」這個詞本來就沒有。「在沒有眾生之前」，「大種」本來就超勝。「在沒有大種之前」，「大虛空」本來就超勝。「在沒有虛空之前」，「法性清淨」本來就超勝。「從法性清淨的廣闊之中」，「五大自性」本來就完全清淨。「在五大的精華中」，「我」獨自首先產生。因此，在億萬千百萬劫之前，我比其他任何事物都先產生。我所說的這些，以呼喚的語氣，將意義壓在迷亂之基上。種姓之子，仔細地在基顯現的章節中已經講述，因此這裡不再贅述。如是說。出自《離戲義明大續》中，顯示在真實的基上沒有迷亂，以及功德的顯現是迷亂的三基
English
Pa. Furthermore, there are three aspects to this. Dharmata is the basis of delusion for objects, Rigpa is the basis of delusion for mind, and the five lights are shown as the basis of delusion for the body. First, dharmata is undifferentiated emptiness. In the middle, primordial wisdom arises distinctly. Finally, attachment, conceptualization, and habitual tendencies are shown. In it, although there is no essence, it appears. This shows the basis of delusion for objects. Now, I will explain the basis of delusion for mind. First, rigpa changes without interruption. In the middle, attachment to sound arises. Finally, the mind's thoughts change. From that, many mental thoughts arise. The basis of delusion for mind is shown there. This shows the basis of delusion for the body. First, rigpa arises from the expanse. In the middle, dharmata arises in the expanse. Finally, because of habitual tendencies towards that, the aggregates of form appear as coarse things. The basis of delusion for the body is shown by that. Alas, alas, Vajrapani (གསང་བདག), definitely hold on! I will explain the reasonability of the three bases. Dharmata is the basis of delusion for objects, it is reasonable. Why does something without awareness appear as matter? Rigpa is the basis of delusion for mind, it is reasonable. Why is it that just rigpa is in accordance with all directions? The five lights are the basis of delusion for the body, it is reasonable. Why is it that color and shape are in accordance with all directions? From the difference between subtle and coarse, the difference between base and object is shown. I will explain the words that symbolize that, listen! What is called "delusion," what is called "rigpa," what is called "radiance," what is called "the first kalpa," what is called "beginning," and "before the past and future," and "before I did not exist," the term "sentient being" originally did not exist. "Before there were no sentient beings," the "great elements" were originally superior. "Before there were no elements," the "great space" was originally superior. "Before there was no space," "dharmata purity" was originally superior. "From the vastness of dharmata purity," the "five great essences" were originally completely pure. "In the essence of the five great ones," "I" alone arose first. Therefore, billions of trillions of eons ago, I arose before anything else. All that I have said, with a calling tone, presses the meaning on the basis of delusion. Son of lineage, it has been explained in detail in the chapter on the appearance of the base, so it is not mentioned here. Thus it was said. From the Tantra of the Great Clarity of Meaning Free from Elaborations, showing that there is no delusion on the true base, and that the appearance of qualities is the three bases of delusion.
Chinese
这是关于显现的第十七章。然后，秘密主问道：哎呀，哎呀，导师金刚持！错觉的起因是什么？错觉的时间有多长？导师回答说：错觉的起因是无明，俱生和遍计。解释了本体、定义、分类和相似之处。种姓之子，无明的本体是愚痴，以及将非彼执为彼。定义是，因为对意义的迷惑，所以是无明。分类有两种：俱生无明和遍计无明。什么是俱生无明，从何处到何处俱生，以及谁的什么无明呢？种姓之子，从何处说起呢？从执持之识开始。什么和什么呢？俱生智慧和无明。什么是无明呢？在未被改造的法性虚空中是无明。谁的什么无明呢？就像自性的光彩，镜子中显现影像的光彩一样，是无明。那个意义被称为俱生无明。遍计无明是，对境的觉知生起粗细的分别，是刹那间先后相续的方式。譬如盲眼老妇。哎呀，种姓之子！无明并非真实存在。那么，它是怎样的呢？就像在木桩或绳子上产生不真实的错觉，或者像对无冤无仇或以前被击败的人产生敌意，或者像从不纯净的显现中，将绳子看成蛇一样。它并非真实存在，却显现；显现的同时，却是空性。种姓之子，就像那个例子一样，无明实际上并不存在，但却能体验到。它从何而来呢？因为身体的最后没有圆满，所以智慧的力量没有圆满；因为智慧的力量没有圆满，所以在所见之境，五种智慧的自性光芒上，没有唤醒觉知的记忆。那也是在未动摇的本性普贤王如来中，本性的自性智慧的生起，在境不间断显现时，由于以前未曾见过，所以心随之而动，未能断定自显大觉的边际。种姓之子，这就是无明的理由。无明，无知，愚痴，不理解，不习惯，因未见其义而产生的错觉，以及颠倒。
English
This is the seventeenth chapter on manifestation. Then, the Lord of Secrets asked: Alas, alas, Teacher Vajradhara! What is the cause of delusion? How long does delusion last? The Teacher answered: The cause of delusion is ignorance, both innate and imputed. The essence, definition, divisions, and similarities are explained. Son of lineage, the essence of ignorance is delusion and grasping at what is not that as that. The definition is that it is ignorance because of being deluded about the meaning. There are two divisions: innate ignorance and imputed ignorance. What is innate ignorance, from where to where is it innate, and whose ignorance of what is it? Son of lineage, from where does it arise? It arises from the mind that grasps the basis. What and what are they? Innate wisdom and ignorance. What is ignorance? It is ignorance in the expanse of the unconditioned nature of reality. Whose ignorance of what is it? It is like the radiance of one's own nature, like the appearance of the radiance of a reflection in a mirror, it is ignorance. That meaning is called innate ignorance. Imputed ignorance is the arising of coarse and subtle perceptions of objects, in a succession of moments. An example is like a blind old woman. Alas, son of lineage! Ignorance does not truly exist. So, what is it like? It is like the untrue appearance of a stake or rope, or like the appearance of an enemy to someone who is innocent or has been defeated before, or like seeing a snake in a rope from an impure appearance. It appears even though it does not truly exist; it is empty even as it appears. Son of lineage, just like that example, ignorance does not actually exist, but it is experienced. From what does it arise? Because the end of the body is not complete, the power of wisdom is not complete; because the power of wisdom is not complete, the memory of awareness is not awakened in the five self-radiant wisdoms of the objects seen. That too, from the unmoving state of Kuntuzangpo, the arising of the wisdom of the nature of the state, when objects appear without obstruction, because it has not been seen before, the mind becomes attached to it, and the limit of realizing the great self-appearance is not determined. Son of lineage, that is the reason for ignorance. Ignorance, unknowing, delusion, not understanding, unfamiliarity, delusion arising from not seeing the meaning, and perversion.