Tibetan
་རིག་པ་ནི། དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ།། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། འཛིན་པའི་ཡིད་དྲུག་ བྱུང་ངོ།མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡིད་དང། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་དང། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡིད་དང། རྣམ་པར་རགས་པའི་ཡིད་དང། ངེས་པར་འཇོག་པའི་ཡིད་ དོ།། དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་མ་རིག་པ་དངོས་ཡིན་ལ།། ཡིད་ཀྱི་འགྱུ་བ་དང་བཅས་པའོ།། དེ་ནི་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་དོ།། ཡིད ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི།ཡུལ་ལ་ངའི་ཡིན་སྙམ་པའི་ཤེས་པས་ང་དང་བདག་ཏུ་བཟུང་བས། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡིད་ནི། ཡུལ་ ངའི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པས་བཟུང་བས།དེ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེས་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ནི། ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་སོང་ནས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཟླ་ལ་ སྡུད་དོ།། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འཚོལ་བའི་ཡིད་ཅེས་བྱའོ།། རྣམ་པར་རགས་པའི་ཡིད་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རགས་པས་སྲོག་གཅོད་པ་དང། དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་ལས་མང་པོ་བྱེད་པའོ།། ངེས་པར་འཇོག པའི་ཡིད་ནི།དེ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ང་ཡིན་སྙམ་པ་དང། གཞན་གྱི་ཡིན་སྙམ་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འཇོག་པའི་ཡིད་དོ།། དེ་ནི་འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། བཅོས་པ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་ནི། ཡིད་དྲུག་ འདུས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བསྒྲིབས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་མི་མཐོང་གསལ་དུ་མི་སྟེར། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོག་པ་མེད། ཡིད་འགྱུ་བྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ནི་བཅོས་མ་ ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། མི་ཤེས་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ནི། རང་གི་སྣང་བ་འོད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཤེས་པས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་རོ།། དེ་ནི་མི་ཤེས་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེ་བཞིན་དུ་མ རིག་པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་ཤེས་པའོ།། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ལ་མ་རིག་པ་མེད། སེམས་མེད། ཡིད་ཀྱང་མེད། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྩལ་ལ་མ་རིག་པ་བྱུང། མ་རིག་པའི་རོལ པ་ལས་སེམས་བྱུང།སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་ཡིད་བྱུང། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་དུག་ལྔ་བྱུང། དུག་ལྔ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་བྱུང། བཅུ་དྲུག་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བྱུང། དེ་ལས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བྱུང།། དེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་ བརྒྱད་ཅུ་བྱུང
Chinese
智慧是这样的：从那之中产生了无数的烦恼之聚。那又是这样的：产生了六种执着的意。与无明相应的意，意的能辨识的意，普遍寻求的意，决定的意，极粗大的意， निश्चित 决定的意。那之中又是这样的：与无明相应而具有的意是这样的：根本就是真正的无明，与意的动摇相伴随。那是与无明相应而具有的意。意的能辨识是：以认为境是“我的”的辨识，执着于“我”和“自我”，因为成了烦恼的奴隶，所以称为意的能辨识。决定的意是：以认为境是“我的”的辨识而执着，因此生起贪着而称为决定。普遍寻求的意是：成了境的奴隶，将所有微细的烦恼都聚集起来。因此称为普遍寻求的意。极粗大的意是：以粗大的烦恼而造作杀生和违犯誓言等许多行为。 निश्चित 决定的意是：在那些显现中，认为“是我”和认为“是他人”的，那就是 निश्चित 决定的意。那是执着分别的无明。造作道路的无明是：六意聚集而遮蔽了智慧的道路，也就是意不看见智慧，不使其显明。智慧没有分别，因为意有动摇的作用，所以遮蔽了成佛的道路。那是造作道路的无明。不识愚昧的无明是：因为不认识自己的显现是光明，所以一次又一次地在轮回中流转。那是不识愚昧的无明。同样，如果生起六种无明，就是不认识智慧的显现。那又是这样的：在本来清净的显现中没有无明，没有心，也没有意。在任运成就的妙力中生起无明，从无明的嬉戏中生起心，从心的庄严中生起意，从意的境中生起五毒，从五毒中生起十六种烦恼，从十六种中生起二十五种，从那之中生起五十一种，从那之中生起八万种。
English
Wisdom is like this: From that, countless collections of afflictions arise. That is also like this: Six kinds of grasping minds arise. The mind that corresponds to ignorance, the mind that discriminates, the mind that seeks everywhere, the mind that determines, the mind that is extremely coarse, and the mind that definitely establishes. Among them, it is also like this: The mind that possesses correspondence with ignorance is like this: The root is the actual ignorance, accompanied by the movement of the mind. That is the mind that possesses correspondence with ignorance. The mind that discriminates is: Because of grasping onto "I" and "self" with the knowledge that thinks the object is "mine," and because it has become a slave to afflictions, it is called the mind that discriminates. The mind that determines is: Because of grasping with the knowledge that thinks the object is "mine," attachment arises to that, and it is called determination. The mind that seeks everywhere is: Having become a slave to the object, it gathers all subtle afflictions. Therefore, it is called the mind that seeks everywhere. The mind that is extremely coarse is: With coarse afflictions, it commits many actions such as killing and breaking vows. The mind that definitely establishes is: In the appearances of those, thinking "it is me" and thinking "it is others," that is the mind that definitely establishes. That is the ignorance of grasping and conceptualizing. The ignorance of the contrived path is: When the six minds gather, they obscure the path of wisdom, that is, the mind does not see wisdom and does not make it clear. Wisdom has no conceptualization, because the mind has the function of moving, so it obscures the path to Buddhahood. That is the ignorance of the contrived path. The ignorance of unknowing and delusion is: Because one does not recognize that one's own appearance is light, one wanders again and again in samsara. That is the ignorance of unknowing and delusion. Similarly, if six kinds of ignorance arise, it is not recognizing the appearance of wisdom. That is also like this: In the appearance of primordial purity, there is no ignorance, no mind, and no intellect. In the power of spontaneous accomplishment, ignorance arises. From the play of ignorance, mind arises. From the adornment of mind, intellect arises. From the object of intellect, the five poisons arise. From the five poisons, sixteen afflictions arise. From sixteen, twenty-five arise. From that, fifty-one arise. From that, eighty thousand arise.
Tibetan
་ངོ།། བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དང། སེམས་དང། ཡིད་དང། འཛིན་པ་དང། རྟོགས་པ་དང། མ་ཤེས་པ་དང། མ་མཐོང་བ་དང། མ་རྟོགས་པ་དང། མ་གོ་བ་དང། རང་གི་དེ་མ་ཐག་པ དང།ང་ཡིར་བཟུང་བ་དང། གཞན་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང། འདོད་པ་དང། ཆགས་པ་དང། ཁེངས་པ་དང། ཁྲོ་བ་དང་བཅུ་དྲུག་གོ། དེ་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྟེང་དུ། གཏི་མུག་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། ང་རྒྱལ་དང། ཕྲག་དོག་དང། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། གཏི་མུག་ལ་ལྔ་སྟེ། རབ་ཏུ་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་དང། མ་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་དང། མ་མཐོང་བའི་གཏི་མུག་དང། ཤིན་ཏུ་འཐིབས་པའི་གཏི་མུག་དང། རབ་ཏུ མྱོས་པའི་གཏི་མུག་དང་ལྔའོ།། འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། ཞེ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང། ཤིན་ཏུ་གདུང་བའི་འདོད་ཆགས་དང། སྲོག་ལ་མི་བལྟ་བའི་འདོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་འདོད་ཆགས དང།མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྔའོ།། ཞེ་སྡང་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། འདོད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཞེ་སྡང་དང། ཁོང་ཁྲོ་དང་བཅས་པའི་ཞེ་སྡང་དང། ཤིན་ཏུ་རགས་པའི་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་ཞེ་ སྡང་དང།དུས་ཀྱི་འབྲུག་ཆར་ལྟ་བུའི་ཞེ་སྡང་དང་ལྔའོ།། ང་རྒྱལ་ལ་ཡང་ལྔ་ཏེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང། གོང་ན་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང། དཔའ་བརྟུལ་ཆེ་བ་སྟག་ལྟ་བུའི་ང་ རྒྱལ་དང།ངའོ་སྙམ་པ་དུར་བྱ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པར་རློམས་པ་གླང་ཆེན་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱ་དང་ལྔའོ།། ཕྲག་དོག་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། ཕྲ་བའི་ཕྲག་དོག་དང། ང་རྒྱལ་ལས་བྱུང་བའི་ ཕྲག་དོག་དང།ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པའི་ཕྲག་དོག་དང། རགས་པའི་ཕྲག་དོག་དང། བལྟ་བའི་ཕྲག་དོག་དང་ལྔའོ།། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ།། དེ་ལས་ཁོང་ཁྲོ་བྱུང། ཁོང་ཁྲོ་ལས་འདུ་བྱེད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བྱུང། དེ་ ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས།གྲངས་མེད་པ། གྲང་ལས་འདས་པ་བགྲང་དུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ།། ཞེས་རིག་པ་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། མ་རིག་པ་སེམས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་རེ་གཅིག་ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་པ་ཆེན་པོ།། མ་རིག་པ་དེ་ལྟར་ལགས་ན།། རིག་པའི་དབྱེ་བ་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། དེ་ནས་ཡང བཀའ་སྩལ་པ།ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན་ཅིག། ངས་ལེགས་པར་བསྟན་གྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང་ཞིག་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང། ཁྱད་པར་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང། མཁ
Chinese
。十六者为何？无明、心、意、执、觉、无知、未见、未觉、未悟、自之当下、我执、于他悭吝、欲、贪、慢、嗔，此十六者。彼等一切之上，痴、贪、嗔、慢、嫉。复如是，痴有五：极度昏昧之痴、无知之痴、未见之痴、极度黯淡之痴、极度迷醉之痴，此五者。贪亦有五：于欲贪之贪、极度渴求之贪、不顾性命之欲、具嗔之贪、行于空之贪，此五者。嗔亦有五：欲念偏重之嗔、具怒火之嗔、极度粗暴之嗔、具痴之嗔、如时之龙卷雨之嗔，此五者。慢亦有五：威慑他人如狮子之慢、无与伦比如虚空之慢、勇猛强大如虎之慢、自以为是如秃鹫之慢、不平等而自诩平等如大象之慢，此五者。嫉妒亦有五：微细之嫉妒、由慢所生之嫉妒、极度粗暴之嫉妒、粗大之嫉妒、观望之嫉妒，此五者。此乃二十五种烦恼。彼生怒火，怒火生二十五种造作，彼等不可思议，不可言说，无数，超脱数量，不可计数。如是，于觉性自显大续中，无明心之篇章，即第一。复次，秘密主请问如是言：噫！噫！大导师！无明如是，请说觉性之差别。如是请问。复次，如是开示：秘密主谛听！我将善说，汝当谛听，复如是：威慑他人如狮子之觉性、殊胜如大象之觉性、
English
. What are the sixteen? Ignorance, mind, intellect, grasping, awareness, unknowing, unseen, unawakened, uncomprehending, one's own immediate, self-grasping, stinginess towards others, desire, attachment, pride, and anger, these sixteen. Above all of these are: delusion, desire, hatred, pride, and jealousy. Furthermore, like this, there are five types of delusion: extremely obscured delusion, unknowing delusion, unseen delusion, extremely dim delusion, and extremely intoxicated delusion, these five. There are also five types of desire: desire for desire, extremely yearning desire, desire that disregards life, desire accompanied by hatred, and desire that acts in space, these five. There are also five types of hatred: hatred with strong desire, hatred accompanied by anger, extremely coarse hatred, hatred accompanied by delusion, and hatred like a seasonal dragon rain, these five. There are also five types of pride: pride that overpowers like a lion, pride that is unparalleled like the sky, pride that is brave and strong like a tiger, pride that is self-righteous like a vulture, and pride that boasts of equality when unequal like an elephant, these five. There are also five types of jealousy: subtle jealousy, jealousy arising from pride, extremely violent jealousy, coarse jealousy, and observant jealousy, these five. These are the twenty-five afflictions. From that arises anger. From anger arise twenty-five formations. From these arise the inconceivable, the unspeakable, the countless, the beyond number, the uncountable. Thus, from the Great Self-Arisen Awareness Tantra, the chapter on the mind of ignorance is the first. Then again, the Lord of Secrets requested thus: Ee! Ee! Great Teacher! Since ignorance is like that, please speak of the distinctions of awareness. Thus he requested. Then again, the command was given: Lord of Secrets, listen! I will explain well, you should hold it. It is like this: awareness that overpowers like a lion, awareness that is distinguished like an elephant, the sky