Chinese
于证悟自性本无生， 法与补特伽罗二者， 以证悟无我之方式， 获得真实与决定之地。 于此超离分别思择之地。
English
And realizing the absence of inherent existence, In both phenomena and individuals, By realizing the absence of self, One attains the ground of truth and certainty. In this ground beyond conceptual thought,
Chinese
诶玛！ 智慧之聚虽转变， 然思之智慧皆悉尽， 勤作未离大乐舍， 勤作已离此地处， 不谬正道入之后， 信心现前转变中， 依恃之法安住而精进， 是故名为大乐舍。 大圆满之自性亦禅定， 勤作已离之大乐。 此之意义自性中， 证悟之后加持生起者， 大圆满之自性乃， 佛陀圆满众生圆， 世间圆满逝者圆， 乐与苦痛无二圆， 乘圆满而法性圆， 有边圆满无边圆， 一圆满而俱圆满，一切圆满。 此等圆满之经乃， 三世诸佛皆悉之， 往昔成就此意而成就， 如今安住之瑜伽士， 不散乱此意境而安住， 未来出现之传承者们， 以意之授记而行持。 无论何者安住于此者， 彼乃大瑜伽士也。 身乃士夫世间亦， 心意大圆满佛陀也。 以此饶益有情虽， 然于义理错谬定不生。 是者等中无错谬， 决定者等无怀疑。 大圆满之此教言中， 有无词句与不定， 于义超越不可得， 言说之词亦不可越。 如是说。 于分别计数之经中，超离世间品第二竟。 其后菩萨金刚彼，为集聚之眷属宣说了此二种分别计数之义经释。 嗟！集聚之大众，现在谛听。 以外内情器二者显现之故， 胜义无生故，外与内， 不生深奥彼之分， 非为所缘境，无有分别处。 有之内外此乃仅是名， 非是胜义，显现为颠倒力。 是故内外分别之等持乃， 分之证悟无有境，离平等。 等持离戏论之法性上， 于彼外内之异名不可数。 法性不可数之蕴此乃， 虚空不可数之界。
English
Ema! Although the gathering of wisdom transforms, All the wisdom of thought is exhausted, Abandoning the great bliss without effort, In this place beyond effort, Having entered the unerring path, In the transformation of manifest faith, Abiding and striving in the dependent dharma, Therefore, it is called the Great Bliss Abode. The nature of Dzogchen is also meditation, The great bliss beyond effort. From the nature of this meaning, The blessings that arise after realization are, The nature of Dzogchen is, Buddha is complete, sentient beings are complete, The world is complete, the departed are complete, Joy and suffering are complete without duality, The vehicle is complete and the dharma nature is complete, The end of existence is complete, the end of non-existence is complete, One is complete, all are complete, everything is complete. This sutra of complete perfection is, All the Buddhas of the three times, Accomplished in the past with this intention, The yogis who now abide, Unwavering, abide in this path of intention, The future lineage holders, Act with the prophecy of intention. Whoever abides in this, Is a great yogi. The body is a person, and the world is also, The mind is Dzogchen Buddha. Although benefiting sentient beings with this, There will definitely be no mistake in meaning. There is no mistake among those who are, There is no doubt among those who are certain. In this teaching of Dzogchen, Words of existence and non-existence and uncertainty, It is not possible to transcend the meaning, It is not possible to transcend the words spoken. Thus it is said. In the Sutra of Enumeration, the Second Chapter, Transcending the World, is complete. Then the Bodhisattva Vajra spoke this commentary on the Sutra of Meaning, which enumerates two aspects to the assembled gathering. O assembled great gathering, listen now! Because both the outer and inner containers and contents appear, Because ultimate truth is unborn, outer and inner, The part of that unborn profoundness, Is not an object of focus, there is no object of thought. This outer and inner of existence is only a name, It is not ultimate truth, it appears as the power of inversion. Therefore, the samadhi of outer and inner thought is, There is no object of realization of the part, it is separate from equality. On the dharma nature of samadhi free from elaboration, There is no enumeration of the different names of outer and inner. This aggregate of dharma nature that cannot be enumerated is, The realm of space that cannot be enumerated.
Tibetan
་བཞིན་གནས། །སྔ་མ་ད་ལྟ་ཕྱི་མ་དུས་གསུམ་དུ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འདི་དང་མི་འབྲལ་བས། །ཕྱི་ནི་འདི་ཡིན་ནང་ནི་འདི་ཡིན་ཞེས། །ཀུན་རྫོབ་མིང་ཙམ་ངེས་པར་བརྟག་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་བགྲང་བའི་མདོ་ལས། དོན་གྱི་འགྲེལ་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ནས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས། འདུས་པའི་ཚོགས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མདོ་འདི་བཤད་དོ། །ཀྱེ་འདུས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ད་ཉོན་ཅིག །ཀུན་བཟང་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་ལྟ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན། །ཀུན་གྱི་སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྟོན་པས་བསྟན་པའི་འཁོར་ཚོགས་པས། །དུས་དང་གནས་ནི་རང་བཞིན་འདུས། །སྟོན་པ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ནི། །ཆོས་ ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཆེན་དུ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འཁོར་ཚོགས་ནས། །སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་བསྟན་པ་ནི། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་རྒྱལ། །རང་བཞིན་རྣམ་པ་གསུམ་སྣང་སྟེ། །མི་གནས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་དང་། །ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །མི་གནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་བཞུགས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ནི། །རྫོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་སྐུ་རུ་བཞུགས། །ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ནི། །རྣམ་པ་ཅིར་ཡང་སྤྲུལ་ཏེ་བཞུགས། །མི་གནས་ཆོས་སྐུར་བཞུགས་ཙམ་ན། །འཁོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་བཞུགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལ། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ཡང་སྟོན། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞུགས་ཙམ་ན། །འཁོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་ལ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་སྟོན། །སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་སྐུར་བཞུགས་ཙམ་ན། །འཁོར་ཡང་རྒྱུད་དྲུག་སེམས་ཅན་འཁོར། །རྒྱུད་དྲུག་སེམས་ཅན་འཁོར་རྣམས་ལ། །ཡིད་བཞིན་དབང་པོ་གང་འཐད་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མདོ་ལས། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའོ།། །།དེ་ནས་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་དེས། འདུས་པའི་ཚོགས་ལ་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་འདི་བསྟན་ཏོ། །ཀྱེ་འདུས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ད་ཉོན་ཅིག །གང་ལ་འདུ་ཞིང་འཕེལ་བ་དག །དེ་ལ་འཁོར་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་སྲིད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་། །འཁོར་དང་སྟོན་པ་རང་བཞིན་ཚང་། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོན་པ་ལ། །འབྱུང་ཆེན་བཞི་དང་སྣང་སྲིད་འཁོར། །རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱིས་འདྲེལ་བས་ནི། །དེས་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་ཕུན་ཚོགས། །དཔེར་ན
Chinese
而住。先前现在未来三时中，如虚空般与此不分离，外是此内是此般，对世俗名相无须确定考察。如是说。于《分别计数经》中，意义解释品第三完毕。 之后，彼大菩萨，为了对聚集的眷属宣说圆满，故宣说此《圆满经》。 诸位聚集的大众，现在谛听！ 普贤胜者之见，乃菩提心之精华。一切之导师乃菩提心，导师所教之眷属众，时间与处所自性聚集。导师菩提心者，于法性虚空之大处，从佛与有情眷属众中，无有先后之教法者，乃自证智慧觉性之王。自性显现三种相，不住心之自性与，自生智慧之自性与，大悲化身之自性也。 菩提心之自性者，安住于不住法身中。自生智慧之自性者，安住于圆满报身中。大悲化身之自性者，化现为任何形象而安住。 仅安住于不住法身时，眷属亦安住于菩提心中。对菩提心之眷属众，亦宣说无戏论之义。 仅安住于报身圆满时，眷属亦为菩提萨埵之眷属。对菩提萨埵之眷属众，圆满宣说身与智慧。 仅安住于各种化身时，眷属亦为六道有情之眷属。对六道有情之眷属众，随其所欲宣说如意自在。 如是说。《圆满经》中，开示导师圆满。 之后，金刚萨埵，为聚集之眷属开示此眷属圆满之自性。 诸位聚集的大众，现在谛听！ 于何者聚集且增长者，彼即是名为眷属。譬如于有之法中，眷属与导师自性具足。如虚空般的导师，四大与显有乃眷属。以自性之法连结故，因此显有眷属圆满。譬如
English
And dwell. In the three times of past, present, and future, like the sky, inseparable from this, there is no need to definitely examine the conventional names such as 'outer is this' and 'inner is this'. Thus it is said. In the Sutra of Enumeration, the third chapter, Explanation of Meaning, is complete. Then, that great Bodhisattva, in order to explain the perfection to the assembled gathering, spoke this Sutra of Perfection. O assembled great gathering, listen now! The view of the supreme Victorious Samantabhadra is the essence of the Bodhicitta. The teacher of all is the Bodhicitta. The assembly of retinue taught by the teacher, time and place are naturally gathered. The teacher, the essence of Bodhicitta, in the great place of the Dharmadhatu, from the assembly of Buddhas and sentient beings, the teaching without before and after is the king of self-aware wisdom. The nature manifests in three aspects: the nature of the non-abiding mind, the nature of self-arisen wisdom, and the nature of compassionate emanation. The nature of Bodhicitta abides in the non-abiding Dharmakaya. The nature of self-arisen wisdom abides in the perfect Sambhogakaya. The nature of compassionate emanation emanates in any form and abides. Just abiding in the non-abiding Dharmakaya, the retinue also abides in the Bodhicitta. To the retinue of Bodhicitta, the meaning of non-elaboration is also taught. Just abiding in the perfect Sambhogakaya, the retinue is also the retinue of Bodhisattvas. To the retinue of Bodhisattvas, the body and wisdom are perfectly taught. Just abiding in various Nirmanakayas, the retinue is also the retinue of sentient beings of the six realms. To the retinue of sentient beings of the six realms, whatever is desired is taught like a wish-fulfilling jewel. Thus it is said. In the Sutra of Perfection, the perfection of the teacher is shown. Then, the Vajra Bodhisattva, to the assembled gathering, showed this nature of the perfection of the retinue. O assembled great gathering, listen now! Whatever gathers and increases, that is called a retinue. For example, in the phenomena of existence, the retinue and the teacher are complete in nature. To the teacher like the sky, the four great elements and the phenomena of existence are the retinue. Because it is connected by the Dharma of nature, therefore the retinue of phenomena of existence is perfect. For example