Tibetan
དངོས་པོ་ལ། །ལོག་རྟོག་འཛིན་པའི་བློ་ཡིས་ནི། །ཇི་ལྟར་དཔྱད་ཀྱང་མ་ཡིན་པས། །མ་དཔྱད་རང་བཞིན་བཞག་པས་གོ། །དཔྱད་མེད་སེམས་ལ་དཔྱད་པས་ན། །མ་ཡིན་ལོག་སྟེ་གཞན་ལྟ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས། གང་ལ་གསང་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །དེ་ནས་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་པོས་གང་གསུངས་པ། །འདུས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནི། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་གནས་ལ། །ཞེན་དྲུག་ལོག་གསུམ་རྩོལ་བརྒྱད་ཀྱིས། །དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གསང་བར་གསུངས། །གསུམ་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པས་གསང་། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་གསང་བས་ན། །དེ་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །གསུང་གི་མངའ་བདག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཀུན་ལ་གསང་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །ཞེས་གསོལ་པ་དང་། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཐེག་ཆེན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀུན་འདས་ཀྱང་། །སྣོད་ལྡན་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཡིས། །གཏན་ ཚིགས་ཚད་མ་གསུམ་གྱིས་ནི། །དེ་རྒྱུ་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་བཤད། །བྱ་བྲལ་རྫོགས་ལུང་རིག་པའི་ཉམས། །གྲོན་ཚེག་ཆུང་བའི་མན་ངག་གསུམ། །ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་རིག་པའི་མཆོག །ཐབས་ཆེན་རྒྱུད་དང་བྱ་བྲལ་རྫོགས། །མཁའ་ཁྱབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལུང་གིས། །སྣང་སྲིད་སེམས་སུ་གཏན་ལ་འབེབས། །ཡེ་ཤེས་གསང་བའི་ངོ་བོ་སྟོན། །བདག་ཉིད་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན། །ལུང་གསུམ་སྣང་བས་སྟོན་པའི་བཀའ། །ཡིན་པས་ང་ཡི་བཀའ་དང་མཐུན། །རིག་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ན། །ཡིད་ཆེས་རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རྣམ་གསུམ་ལུང་གི་ངོ་བོ་ནི། །སེམས་ཉིད་རིག་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་འདུས་པས་ན། །སེམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མི་སྣང་། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ལ་སྣང་ཕྱིར་སེམས་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཉིད་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར། །ཐ་དད་མཐོང་བར་བརྟགས་པ་དེ། །བག་ཆགས་ལོག་པས་འཁྲུལ་ཙམ་ན། །མེད་ཀྱང་ལོག་པར་སྣང་བ་སྟེ། །དུང་ལ་སེར་པོར་མཐོང་བ་བཞིན། །དུང་ཉིད་སེར་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སེར་པོར་མཐོང་། །དེས་ན་སེར་པོའང་ཡིན་འདོད་ནས། །དུང་ལ་སེར་པོ་ཡོད་པ་ན། །མ་འཁྲུལ་ཤེས་པས་ཅིས་མི་མཐོང་། །ཞེན་རྟོག་འཛིན་པའི་དབང་གིས་ན། །བརྟགས་པས་སྣ་ཚོགས་དག་ཏུ་མཐོང་། །དང་པོ་མཚན་མའི་རང་རིག་སྟེ། །གཉིས་པ་མེད་པས་རང་རིག་ཡིན། །གཉིས་པས་གཉིས་ཀ་མེད་
Chinese
于事物上，以邪念执着的意识，无论如何观察皆非实，故以不观察的自性安住。若以观察来观察无观察之心，则如他人之见般，成为非实之邪见。如是说。出自《智慧秘密续》，何者为秘密开示之第四品。之后，菩萨金刚向如来毗卢遮那佛如此请示：大悲主所说之义，聚集之众所领悟者，乃是心的自性本自存在，以六种执着、三种颠倒、八种勤作，宣说彼自性为秘密。因于三者无有可指认之相故为秘密，因于一切皆是秘密故，彼究竟由何者而能知晓？语自在主您亦是，如何领悟对一切皆是秘密之义？如是请示后，如来毗卢遮那佛开示道：大乘心之自性，虽已超越一切言语与名相，然为欲使具器者领悟，以三种理证量，宣说彼为领悟之方便。离戏圆满、教证、理智之体验，以及微细之口诀三种，乃是领悟智慧之殊胜理智。以大方便续与离戏圆满，以及遍空菩提心之教证，将显有世间确立为心。显示智慧秘密之体性，显示自性秘密之坛城。以三种教证显示之开示，因是如此故与我之开示相符。以理智体验时，乃是确信理智之理证。三种教证之体性，乃是心性理智之法。因一切皆汇集于心故，无有非心之法显现。无论显现为何种法，皆因于心显现故即是心，若心性非是理智，则彼如何能够显现？彼分别见为不同者，乃是因习气颠倒而产生的错觉，虽无有然却显现为颠倒，犹如见海螺为黄色一般。海螺本身并非黄色，然于彼上如何能见为黄色？因此若认为黄色亦存在，则海螺上存在黄色，为何不以无错乱之智慧见之？以执着分别之势力，经由分别而见为种种不同。初为有相之自明，二为无有故为自明，二者皆无有
English
On objects, the mind that clings to wrong ideas, no matter how it examines, it is not real, so it rests in its unexamined nature. If one examines the unexamined mind, it becomes unreal and wrong, like the view of others. Thus it is said. From the Tantra of Secret Wisdom, the fourth chapter, which reveals what is secret. Then, the Bodhisattva Vajra said to the Thus-Gone One Vairochana, "O Lord of Compassion, what you have said, which the assembled gathering understands, is that the nature of mind is primordially existent. With six attachments, three inversions, and eight endeavors, you have declared that its nature is secret. Because the three have no identifiable characteristics, it is secret. Because it is secret to all, by what means can it be known? O Lord of Speech, how do you understand what is secret to all?" After he had spoken, the Thus-Gone One Vairochana replied, "The nature of the Great Vehicle mind, although it transcends all sounds and words, is taught as a means to realize its cause by the three kinds of valid cognition for those who wish to realize it with a suitable vessel. The experience of freedom from action, completion, scripture, and intelligence, and the three subtle instructions, are the supreme intelligence for realizing wisdom. The Great Method Tantra and the completion of freedom from action, and the scripture of the all-pervading Bodhicitta, establish appearance and existence as mind. It shows the essence of secret wisdom, and shows the mandala of secret self. The teachings shown by the three scriptures are in accordance with my teachings because they are so. When one experiences it with intelligence, it is the valid cognition of confident intelligence. The essence of the three scriptures is that mind itself is the dharma of intelligence. Since all are gathered into mind, no dharma other than mind appears. Whatever dharmas appear, they are mind because they appear in mind. If mind itself is not intelligence, how could it appear? The discrimination that sees differences is merely an illusion caused by inverted habitual tendencies. Although it does not exist, it appears inverted, like seeing a conch shell as yellow. The conch shell itself is not yellow, so how can it be seen as yellow? Therefore, if one thinks that yellow also exists, and that yellow exists on the conch shell, why does one not see it with unerring wisdom? By the power of clinging to conceptual thoughts, one sees various things through discrimination. First is the self-awareness of characteristics, second is self-awareness because of non-existence, both are non-existent.
Tibetan
པ་སྟེ། །མཚན་གཞི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་སྲིད་མེ་མེད་ཚ་བ་བཞིན། །གསུམ་ལ་ཞེན་པའི་རང་རིག་སྟེ། །རང་རིག་བདེ་བའི་དོན་ལ་ཞེན། །ཞེན་པས་མ་བཅོས་དོན་མི་མཐོང་། །གཞི་ས་མ་བཅོས་རང་རིག་ནི། །ངོས་བཟུང་མེད་པས་གང་ཡང་མིན། །ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་རང་སྣང་ལ། །བླ་མའི་ཞལ་ལས་ཤེས་པར་བྱ། །རོལ་པ་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་དང་། །རྟོག་པའི་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་པ། །བྱེ་བྲག་མ་ཤེས་གཏི་མུག་བློ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལུང་གིས་ནི། །ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་གཏན་ལ་འབེབས། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལུང་། །མ་བཅོས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་རིག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་དེ་མ་ཐག །རིག་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས། །རིག་པའི་ཚད་མ་མ་སྐྱེས་ན། །སྒྲ་ཡིས་ཚད་མ་ཅི་བསྟན་ཀྱང་། །སྒྲ་ཡི་དོན་དང་དེ་འཕྲད་ནས། །སྒྲ་དོན་རྗེས་སུ་རྟོགས་མི་འགྱུར། །སྤྱི་ལ་རྟོག་པ་དེ་གནས་ཀྱང་། །རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་མ་ཡིན། །རིག་པའི་ཚད་མས་དོན་མཐོང་ན། །དེ་ཉིད་རིག་པའི་དོན་ལྡན་པས། །ལུང་སོགས་ཚད་མ་རྣམས་མི་དགོས། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །སློབ་ཚུལ་རིམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་བགྲོད་ཅིག་ཆར་འཇུག་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་གཞི་ལས་མ་གཡོས་པས། །མཐར་ཕྱིན་གཞི་ལས་གཡོས་པ་མེད། །རྫོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །བརྡའ་དོན་ཕྲད་པས་མཐར་ཕྱིན་ཀྱང་། །འཛིན་པ་དྲུག་ལ་ཞེན་པ་ཡིས། །རྟོག་པ་སེམས་སུ་ཤེས་པ་ལ། །བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གསུམ་ཡིན་པས། །མཐོང་བ་སྣ་ཚོགས་རིག་པའི་ཉམས། །དང་པོ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ཆུ་དྲག་འབབ་པའི་དཔེ་ཡིས་བསྟན། །མྱུར་དང་ངལ་བས་འབབ་ཆུ་འདྲ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་མི་གཡོ་བ། །རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་བཞིན་མི་གཡོའོ། །གསུམ་པ་བཞི་པ་འབྲས་བུའི་ཉམས། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྣང་བ་རྣམ་རྟོག་ཅིར་མི་བལྟ། །དྲན་པ་ཀུན་སྤངས་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །ཟིན་པས་རྩོལ་བའི་ནད་སྤངས་ཏེ། །ལྷུན་གྱིས་གནས་པར་བཞག་པ་ཡིན། །རིན་ཆེན་བརྒྱུད་པ་ཤེས་པའང་། །སློབ་དཔོན་སློབ་མའི་བྱེ་བྲག་དང་། །སྔོན་དུ་འགྲོ་དང་ཚད་ལྡན་པ། །བསྟན་པའི་དོན་ལ་བཞག་ཚུལ་ལོ། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་དང་། །ཕྲིན་ལས་དམ་ཚིག་དོན་བཞིན་ནོ། །རྒྱུད་དང་མདོ་སྡེ་ཐུགས་ལ་རྫོགས། །བཀའ་གཞུང་རིག་པའི་དོན་ལ་མཁས། །དམན་པའི་བློ་སྤངས་ཁྱད་པར་ཀུན་མཁྱེན་པ། ། རིག་པའི་ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་ཉིད་ལ་གནས། །རྫས་དང་འདྲེལ་ངོར་མི་གཏོང་ཆུ་སྲིན་སྡེར་མོ་བཞིན། །ཐུགས་རྗེ་
Chinese
即是说，无有基础的体性，犹如无火而有热，不可能存在。对三者执着的自明，执着于自明安乐之义。因执着而无法见到无为之义。基础地无为自明，因无有可执，故非任何事物。智慧游舞自显现，当从上师口中得知。游舞智慧自显现，与分别执着种种，若不辨别，即是愚痴之心。
English
That is to say, the nature of having no basis is like heat without fire, which is impossible. The self-awareness that clings to the three, clings to the meaning of self-awareness and bliss. Due to clinging, the unconditioned meaning is not seen. The ground, the unconditioned self-awareness, is nothing at all because there is nothing to grasp. The play of wisdom, self-appearance, should be known from the guru's mouth. The play of wisdom, self-appearance, and the various clinging of thoughts, if not distinguished, is a mind of ignorance.