Tibetan
་རེ་འདོད་བྲལ།། ཤེས འདོང་ཐ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཡེ་ཤེས་བསམ་དུ་མེད་པ་འདི།། འགྱུར་མེད་རང་འབྱུང་ངོ་བོ་ཡིན།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས།། གླེང་གཞིའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།།།། དེ་ནས་རྡོ རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ།། རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་གསུང་པ།། རང་བྱུང་འགྱུར་མེད་སྙིང་པོ་ལ།། མི་འགྱུར་ཡེ་ཤེས་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ།། ཅེས་གསུངས་སོ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ཞུས་པ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག ལ།། འཁོར་བའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་འབྱུང།། ཞེས་གསོལ་ཏོ།། རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ།། རང་བྱུང་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཀྱང།། མ་རྟོགས་འཁོར་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང།། ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། རྡོ་རྗེ་སེམས དཔས་ཞུས་པ།། མ་རྟོགས་འཁོར་བ་སྣ་ཚོགས་དེ།། དེ་ཡི་འཁྲུལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་གསོལ་ཏོ།། རིག་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། དེ་ཡི་འཁྲུལ་ཚུལ་འདི་ལྟར་ལགས།། རྒྱུད་རྐྱེན་སྟོན་པའི་རྐྱེན་བཞིས འཁྲུལ།། དབེར་ན་རབ་རིབ་མིག་བཞིན་དུ།། མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་སྐྲ་ཤད་འཛིངས།། མ་སྨིན་ལོག་རྟོག་འཁྲུལ་པ་བྱུང།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གཉིས་དུས་མཚུངས་པར།། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་སེམས་ཅན་བྱུང།། ཞེས གསུངས་ས།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསོལ་བ།། མ་རིག་པ་ཡི་འཁྲུལ་པ་དེ།། གཞི་ལ་ཡོད་དམ་མེད་པ་ལགས།། ཞེས་ཞུས་པ་དང།། རིག་པས་སྩལ་པ།། དོན་གྱི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་མེད་ཀྱང།། སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་རྟོག པ་བྱུང།། དཔེར་ན་ཐག་པ་སྦྲུལ་མཐོང་བ།། ཐག་པའི་ངོ་བོ་སྦྲུལ་མེདས་ཀྱང།། རྒྱུ་རྐྱེན་དམིགས་པས་སྦྲུལ་དུ་མཐོང།། ཞེས་གསུངས་སོ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསོལ་པ།། མ་རིག་པ་ཡི་འཁྲུལ་པ་དེ།། དེ་ཡི་མཚན ཉིད་ཇི་ལྟར་ལགས།། བཀའ་སྩལ་པ།། དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་གློ་བུར་བ།། དཔེར་ན་མེ་ལོང་གསལ་བ་ལ།། གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བར་ངེས།། དེ་བཞིན་རང་གསལ་ཆོས་ཉིད་ལ།། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གློ་བུར་བ།། བདག སྣང་གཞན་སྣང་གཉིས་སྣང་བ།། བདག་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་བས་བསླད།། འཛིན་རང་རྒྱུད་དུ་མར་མཐོང།། ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ།། གློ་བུར་གཟུགས་བརྙན་སྦྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས།། ཆོས་ཉིད་འབབ་ཆུ་ལྟ བུ་ལ།། གློ་བུར་རྟོག་པའི་དམིགས་པས་བསླད།། བག་ཆགས་ལོག་པས་འཁྲུལ་ཙམ་ན།། ཐོ་ཡོར་མི་རུ་སྣང་བ་བཞིན། ཐོ་ཡོར་མི་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི།། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་མི་རུ་མཐོང།། ཐོ་ཡོར་མི་ཉིད ཡིན་པ་ན།། ཡང་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་མཐོང།། རྒྱུ་རྐྱེན་འཁྲུལ་པ་སྣང་ཙམ་ན།། སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་ཞེས་པས་སྦྱོར།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས།། མ་རིག་འཁྲུལ་པ་སྟན་པའི་ལེའུ སྟག་ཉིས་པའོ།།།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ཞུས་པ།། མ་རིག་པ་ཡི་འཁྲུལ་པ་དེ།། དེ་ཡི་ལྡཽག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ།། མ་རིག་བ་ཡི་ལྡོག་ཚུལ་ནི།། དགག་སྒྲུབ མེད་པའི་སྣང་བ་དེས།། དམིགས་བའི་ཡུལ་ནི་རྐྱེན་ལས་ལྡོག། རང་གསལ་འཛིན་མེད་ཆོས་ཉིད་དེ།། སྙམ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ལས་ལྡཽག། འཛིན་པ་རང་གྲོལ་དག་པ་ཡིས།། དུས་མཚུངས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལས ལྡོག།རིམ་མེད་ཅིག་ཆར་རྫོགས་པ་ཡིས།། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ལྡཽག། དགོངས་པ་རང་བཞིན་དོན་ལྡན་པས།། བླཽ་བཏགས་ཕྲ་མོའི་ཆོས་ལས་ལྡོག། ངེས་པའི་ཐེག་གཅིག་སྙོམས་པ་འདིས།། རང་འདོད་ བརྒྱད་ཀྱི་མཐའ་ལས་ལྡཽག།རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་འདིས།། རང་འདོད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ལྡོག། རྣམ་རྟོག་བློ་ལ་གང་བྱུང་བ།། རང་བྱུང་རིག་པ་ཐད་ཀར་གཅོད།། བག་ཆགས་རྒྱུ་ལས་གང་ཞེན་པ།། ཞེན་ མེད་སྦྲོལ་བྲལ་ངོ་བོས་ལྡོག།འཛིན་མེད་རང་འབྱུང་སྨན་ཆེན་གྱིས།། འཁོར་བ་གཅོང་རོང་ནད་ལས་ལྡོག། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས།། འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་ པའོ།།།། དེ་ནས་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་རྣམ་དག་རང་བྱུང་གི་ལྟ་བ་འདི་གསུངས་སོ།། མཉམ་ཉིད་རྣམ་དག་བརྡལ་བའི་ཀློང།། མཐའ་བྲལ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། རང་བྱུང་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་རྟོགས པས།། གཞན་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན།། དངོས་གྲུབ་བདེ་བ་རང་ལ་འབྱུང།། ཡེ་ཤེས་ཇི་བཞིན་གནས་པ་ལ།། རྩོལ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་སྦྱད་དུ་མེད།། རིམ་སྩོལ་བློ་ཡི་ཐེག་པ་རྣམས།། དྲང་བའི་དོན་དུ་བཤད་པ ཡིན།། ཞེན་རྟོག་གིས་ནི་གཡོས་གྱུར་ཀྱང།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་གཡོས་པ་མེད།། དབྱེ་གསལ་མེད་པའི་ལྟ་བའི་ཆོས།། རྒྱུད་འབྲས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན།། གདོད་ནས་གནས་པས་བྱ་མི་དགོས།། རྐྱེན་མེད་བར་མར་རང བྱུང་དག།མ་འགགས་ངོ་བོ་རྫོགས་པ་ཆེ།། སྩོལ་མེད་རང་བྱུང་ལུས་ཆེན་གྱིས།། ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཏན་ལ་འབེབས།། དེས་ན་སྩོལ་མེད་རིག་པའི་ལུང།། དོན་དང་མི་ལྡན་གྲཝ་ཆ་ན།། ནེ་ཙོ་མི་སྐད་སྨྲས་བ་འདྲ།། དེ་ ནས་ལུད་དང་ལྡན་མ་ཡིན།། སྙིང་པོ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན།། སྒྲ་ཚིག་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལས་གྲོལ།། རང་རྟོགས་པ་ཡི་གདེང་ལྡན་ན།། ཡིད་ཆེས་བཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དཽ།། ཡིན་པས་ང་ཡིས་བཀའ་དང་མཐུན།། ཅེས གསུང་སོ།། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས།། ལྟ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་གནས་འདི་གསུངས་སོ།། སྩོལ་མེད་རང་སྣང་མ བཅོས་པས།། ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་རང་བཞིན་གནས།། དགོངས་པ་མ་བཅོས་རང་སོ་ལ།། སྣ་ཚོགས་སྣང་སྟེ་ཞེན་པ་མེད།། སྒོམ་མེད་དོན་ལ་བློ་བཞག་མེད།། རང་བྱུང་རྟོག་མེད་མཉམ་ཉིད་ལ།། ཞེན་པའི་སྒྲོ་སྐུར་ངང གིས་མེད།། བློས་གཞན་སྒོམ་པས་གྲོལ་འདོད་པ།། འཛིན་སེམས་དག་གིས་ལྕགས་སྒྲོལ་འདྲ།། ཆོས་ཉིད་ཟང་མ་ཐག་བྱུང་ལ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མཉམ་ཉིད་ཐུགས།། བཅོམ་མེད་རྩོལ་བྲལ་རང་བྱུང་གསལ།། རྣམ རྟོག་འཛིན་པ་ཅི་བྱུང་ཡང།། རང་བཞག་བསམ་བྲལ་ཉིད་དུ་བདེ།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བ་ཡང།། སེམས་ཀྱི་སྒོ་བཅད་ངང་དུ་ཤེས།། རིག་པ་དུས་གསུམ་རྒྱུན་ཆད་མེད།། འབབ་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་དཔེ་ཡིས་བསྟན།། དེ ཡིད་རྟོགས་པའི་དོན་བྲལ་ན།། མ་བྲལ་རང་གནས་དགོངས་པར་གནས།། སྙིང་པོ་མཉམ་ཉིད་ངོ་བོ་ནི།། དབང་སྒྱུར་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དང་མཉམ།། འདོད་པའི་ཚོགས་ལ་ཡིད་མི་འཇུག། རྫོགས་པའི་དགོངས་པ་རྣམ དག་ལ།། དུས་གསུམ་འདའ་མེད་བླང་དོར་མེད།། བསམ་མེད་འཛིན་མེད་ཏིང་འཛིན་རྐྱེན་ལས་གྲོལ།། མ་གཡོས་མ་བཅོམ་ཉིད་དུ་བདེ།། སྣང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི།། བཙལ་མེད་རང་སོ་ཉིད་དུ་བདེ།། བརྗོད དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ།། སྒྲ་ཚིག་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལས་སྡོག། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས།། ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་རང་རིག་པའི་རྒྱལ པོས།། རྣམ་དག་ཞེན་མེད་ཀྱི་སྦྱོད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་འདི།། སྦྱོར་བཞི་མ་ཆགས་སྦྱོད་པའི་མཆོག། རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་སྦྱོར་པ་ལ།། སྒོ་གསུམ་ཡངས་པའི་ལྷུག་པ་ཉིད།། སྦྱོད་པ་བླང དོར་གཉིས་མེད་དང།། པདྨ་འདམ་ན་གནས་བཞིན་དུ།། འདམ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད།། སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་སྦྱོད་མེད་ཀྱིས།། སྣང་བའི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད།། སྩོལ་མེད་རང་གནས་རྟོགས་པའི་ཀློང།། རྒྱུ འབྲས་ལྟོས་པའི་སྩོལ་བ་མེད།། ཉི་མའི་འོད་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ།། ཁྱབ་བདག་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་བདལ་ལ།། ཞེན་མེད་ཚུལ་གྱི་འཇུག་ན་བདེ།། ཀུན་གསལ་ཆོས་ཉིད་དོན་རྟོགས་པས།། རྣ་བརྒྱུད་སྒྲ་ལ་རག་མ་ལུས།། སྐུ གསུམ་རྟོགས་པའི་དོན་ལྡན་ན།། ཐུགས་རྗེ་རིན་ཆེན་བཞིན་དུ་འབྱུང།། རང་བྱུང་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང།། རིམ་སྩོལ་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་རྣམས།། དྲང་དོན་མཐུན་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྟོགས
Chinese
无有希求，智慧无别任运成，此不可思议之智慧，乃不变自生之体性。如是说。出自《智慧轮秘密续》，开篇第一章。之后，智慧之王对金刚萨埵说：于自生不变之精要中，不变化之智慧如虚空般遍布。如是说。金刚萨埵请问：自生清净之智慧，轮回之识是如何产生的？如是请问。智慧之王回答：自性本自清净，然因未证悟而产生各种轮回。如是回答。金刚萨埵请问：未证悟而产生的各种轮回，其迷乱之方式是怎样的？如是请问。智慧之王回答：其迷乱之方式是这样的：因根源、条件、显现之四种条件而迷乱。譬如患有眼翳之人，于空中见彩虹、发丝交织。未成熟之邪念产生迷乱。俱生二者同时，从佛陀本身产生众生。如是说。金刚萨埵请问：无明之迷乱，在基上是存在还是不存在呢？如是询问。智慧之王回答：实相之体性无有迷乱，然产生执持各种的分别念。譬如见绳为蛇，绳之体性非蛇，然因原因、条件、目标而见为蛇。如是说。金刚萨埵请问：无明之迷乱，其特征是怎样的？回答：其特征是突发的。譬如明镜清澈，无论显现何物，其条件必定显现。同样，于自明之法性中，智慧之显现是突发的。我显现、他显现、二者显现，被我执迷乱之分别念所迷惑，执持自体显现为多。法性如虚空般，突发之影像被云所遮蔽。法性如流水般，被突发之分别念目标所迷惑。因习气颠倒而稍微迷乱时，如木桩显现为人。木桩并非真是人，如何见其为人呢？若木桩真是人，为何真实者们不能见到呢？仅因原因、条件迷乱而显现，故以各种真实之名相连结。如是说
English
Devoid of desire. Wisdom is spontaneously accomplished without difference. This inconceivable wisdom is the essence of immutable self-arising. Thus it is said. From the Secret Tantra of the Wheel of Wisdom, the first chapter, the introduction. Then, the King of Knowledge spoke to Vajrasattva: In the essence of self-arising and immutable, unchanging wisdom pervades like the sky. Thus it is said. Vajrasattva asked: In the self-arising, pure wisdom, how does the knowledge of samsara arise? Thus he asked. The King of Knowledge replied: Although the nature is originally pure, various samsaras arise from non-realization. Thus he replied. Vajrasattva asked: These various samsaras that arise from non-realization, what is the manner of their delusion? Thus he asked. The King of Knowledge replied: The manner of their delusion is like this: delusion arises from the four conditions of root, condition, and manifestation. For example, like someone with cataracts in their eyes, they see rainbows and tangled hairs in the sky. Delusion arises from immature, wrong thoughts. Two co-emergent ones arise simultaneously, sentient beings arise from the Buddha himself. Thus it is said. Vajrasattva asked: Is the delusion of ignorance present or absent on the ground? Thus he asked. The King of Knowledge replied: Although the essence of reality is without delusion, conceptual thoughts of grasping various things arise. For example, seeing a rope as a snake, the essence of the rope is not a snake, but due to cause, condition, and object, it is seen as a snake. Thus it is said. Vajrasattva asked: What is the characteristic of the delusion of ignorance? He replied: Its characteristic is sudden. For example, in a clear mirror, whatever is shown, that condition will definitely appear. Similarly, in the self-luminous Dharma nature, the appearance of wisdom is sudden. The appearance of self, the appearance of other, the appearance of two, are obscured by the conceptual thoughts of self-grasping delusion. Grasping the self, it appears as many. The Dharma nature is like the sky, sudden images are obscured by clouds. The Dharma nature is like flowing water, obscured by the object of sudden conceptual thoughts. When there is a slight delusion due to reversed habitual patterns, like a stake appearing as a person. The stake is not really a person, how is it seen as a person? If the stake were really a person, why wouldn't the truthful ones see it? Merely due to the delusion of cause and condition, it appears, therefore it is connected with various names of truth. Thus it is said.
Chinese
嗡。智慧轮秘密续中，阐述无明幻象之品第二。 金刚萨埵请问：无明之幻象，其遣除之方式如何？ 一切智识之王开示：无明之遣除方式，即以无有破立之显现，所缘之境由缘而遣除。自明无执之法性，生起之因由缘而遣除。执着自解脱清净，同时从幻象之境中遣除。无次第顿然圆满，从因果二边中遣除。见解自性具义，从分别细微之法中遣除。决定之唯一乘平等，从此八种自许之边中遣除。广大无偏袒，从此二种自许之边中遣除。于分别念心中所生起者，自生觉性直接斩断。从习气之因中所贪执者，以无贪执、离戏之自性遣除。以无执自生大药，从轮回深渊之疾病中遣除。如是说。 智慧轮秘密续中，遣除幻象之品第三。 其后，智识之王宣说了此清净自生之见解： 平等清净广大之界，无边智慧任运成就。自生无因缘而证悟，非从他生之法。成就安乐自生，于智慧如实安住，无有勤作之因果可施用。次第勤作心之乘，为引导之义而宣说。虽为执着分别所动摇，然自生之体性不动摇。无有分别之见解之法，是超越因果之体性。从初始安住故无需造作，无有因缘自然显现。无碍体性圆满广大，无勤自生大身，一切体性皆得决定。因此，无勤觉性之教言，若与意义不符，则如鹦鹉学人语。彼非掺杂粪便，显示精华意义之体性。从音声言语执着之境中解脱，若具自证悟之信心，乃可信赖善知识之特征。因此我与佛语相符。如是说。 智慧轮秘密续中，见解之品第四。
English
Oṃ. From the Secret Wisdom Wheel Tantra, Chapter Two: Establishing the Illusion of Ignorance. Vajrasattva asked: What is the way to reverse the illusion of ignorance? The King of All Awareness replied: The way to reverse ignorance is through the appearance of non-affirmation and non-negation. The object of focus is reversed by conditions. The self-luminous, ungrasping nature of reality is reversed by the conditions of the cause of thought. Grasping is reversed by the simultaneous liberation and purification from the object of illusion. Perfection is achieved without sequence, all at once, reversing the extremes of cause and effect. The meaning of realization is inherently meaningful, reversing the subtle dharmas of conceptual imputation. This single, definitive vehicle of equanimity reverses the eight extremes of self-assertion. This vast, impartial state reverses the two extremes of self-assertion. Whatever arises in the mind of conceptual thought is directly cut through by self-arising awareness. Whatever is clung to from the cause of habit is reversed by the nature of non-clinging and freedom from elaboration. With the great medicine of ungrasping, self-arising awareness, one is reversed from the disease of the suffering abyss of samsara. Thus it was said. From the Secret Wisdom Wheel Tantra, Chapter Three: Reversing Illusion. Then, the King of Awareness spoke of this pure, self-arising view: The expanse of equality is pure and vast. Boundless wisdom is spontaneously accomplished. Realization arises spontaneously, without cause or condition. It is not a dharma that arises from elsewhere. Accomplishment and bliss arise spontaneously within oneself. In the state of wisdom as it is, there is no need to apply effortful cause and effect. The vehicles of gradual, effortful mind are taught for the sake of guidance. Although stirred by clinging and conceptualization, the nature of self-arising is not stirred. The dharma of the view without differentiation is the nature that transcends cause and effect. Since it has been present from the beginning, there is no need to do anything. It arises spontaneously, without conditions or interruption. The unobstructed nature is complete and vast. With the great body of spontaneous, effortless arising, all natures are definitively established. Therefore, the words of effortless awareness, if they do not accord with meaning, are like a parrot speaking human language. They are not mixed with excrement, but reveal the nature of essential meaning. One is liberated from the object of clinging to sounds and words. If one possesses the confidence of self-realization, that is the characteristic of a trustworthy spiritual friend. Therefore, I am in accord with the Buddha's words. Thus it was said. From the Secret Wisdom Wheel Tantra, Chapter Four: The View.